210 lat temu

[sloneczko1]

Franciszek Piotr Schubert – urodził się 31 stycznia 1797 w Lichtenthalu,
zmarł 19 listopada 1828 w Wiedniu. Kompozytor austriacki, prekursor
romantyzmu w muzyce.

Franz Peter Schubert


Schubert urodził się na przedmieściach Wiednia-w Lichtentalu w ubogiej
rodzinie, jako dwunaste z czternaściorga dzieci. Jego ojciec był nauczycielem
i on to właśnie rozpoczął edukację muzyczną syna. W wieku siedmiu lat
Schubert został oddany pod opiekę Michała Holzera, organisty z parafialnego
kościoła, aby kontynuował naukę. W 1808 został stypendystą kapeli chłopięcej
w Konwikcie Cesarsko-Królewskim w Wiedniu, gdzie śpiewał w sopranach przez
pięć lat, aż do mutacji głosu. Studia kompozycji rozpoczął u Salieriego w
1812. Po odejściu z Konwiktu, pracował jako nauczyciel, na wyraźnie życzenie
ojca, a także by uniknąć służby wojskowej, lecz praca ta nie sprawiała mu
żadnej satysfakcji. Okres ten był jednak najbardziej płodnym w życiu
Schuberta. Twórczość J.W. Goethego była inspiracją jego wielu utworów.

W 1818 Schubert porzucił pracę w szkole, aby zająć się swoją pasją. Został
bez źródeł dochodu i tylko dzięki oddanym przyjaciołom mógł komponować.
Pracował codziennie przedpołudniami, od dziewiątej rano do pierwszej po
południu. Do grona licznych przyjaciół Schuberta należeli pisarze F.
Grillparzer oraz J. Mayerhofer, kompozytor F. Lachner, śpiewak J. M. Vogl,
który był wykonawcą jego pieśni, Józef Spaun, bracia Hüttenbrenner,
Franciszek Schober, Jan Mayrhofer, Teodor Körner.

W okresie tym dawał również prywatne lekcje muzyki córkom księcia
Esterházego. W zasadzie Schubert poza kilkoma wyjątkami nie opuszczał
Wiednia. Do historii przeszły wieczorki muzyczne, tak zwane schubertiady,
które odbywały się w kawiarniach lub domach przyjaciół. Utwory Schuberta
zostały wykonane po raz pierwszy publicznie w 1820. Dwa lata później
skomponował VIII Symfonię h-moll Niedokończoną, która została odnaleziona
około 40 lat po śmierci kompozytora i wykonana po raz pierwszy w 1865 pod
dyrekcją Johanna Herbecka w Filharmonii Wiedeńskiej, gdzie została przyjęta z
wielkim aplauzem.

W roku 1823, po odwiedzinach w domu publicznym, zaraził się chorobą
weneryczną. Leczenie rtęcią osłabiło jego organizm, a także miało wpływ na
nawrót ataków depresji.

W zasadzie niedoceniony przez elity, umarł Schubert w Wiedniu na tyfus
brzuszny. Zostaje w pamięci na długie lata jako król kawiarnianych i domowych
spotkań muzycznych. Dopiero pierwsze wydanie jego dzieł przez Breitkopfa i
Härtla, sześćdziesiąt lat po śmierci przyniosły mu należny rozgłos i uznanie.


Największe dzieła [edytuj]
Austriacki muzykolog dr Otto Erich Deutsch skatalogował dzieła Franza
Schuberta (1951) i od jego nazwiska pochodzą oznaczenia D nadawane
poszczególnym utworom kompozytora. Katalog obejmuje ponad 900 utworów.

Symfonie:
IV symfonia c-moll Tragiczna D 417
V symfonia B-dur D 485
VI symfonia C-dur Mała D 589
VIII symfonia h-moll Niedokończona D 759
IX symfonia C-dur Wielka D 944



Utwory fortepianowe:
12 walców
36 walców
6 Moments Musicaux, D 780
4 Impromptus, D 899
4 Impromptus, D 935
Sonata Es-dur nr 6
Sonata B-dur nr 21
Fantazja C-dur Wędrowiec
Muzyka kameralna:
Sonata na arpeggione i fortepian, D 821
Kwartet smyczkowy Śmierć i dziewczyna d-moll nr 14
Kwintet smyczkowy C-dur, D 956
Kwintet fortepianowy A-dur Pstrąg op. 114
Cykle pieśni:
Piękna młynarka op. 25
Podróż zimowa op. 89
Łabędzi śpiew
Muzyka kościelna:
Msza nr 6, Es-dur, D 950
Niemiecka msza
Oratorium Łazarz