hanys_hans
13.05.07, 22:08
Kalwaria Zebrzydowska
Kalwaria na liście UNESCO
Kalwaria Zebrzydowska jako zabytkowy zespół architektoniczno-krajobrazowy i
pielgrzymkowy - Bazylika, Klasztor OO. Bernardynów i Dróżki - będący unikalną
wartością kulturową, przyrodniczą i kultową, został jako jedyna na świecie
kalwaria, a jest ich w całej Europie ponad tysiąc, wpisany na Listę Światowego
Dziedzictwa 1 XII 1999 r. na posiedzeniu Komitetu Światowego Dziedzictwa
UNESCO w Marrakeszu (Maroko) pod nazwą: „Krajobrazowy Zespół Manierystycznego
Parku w Kalwarii Zebrzydowskiej”. Certyfikat wpisu na prestiżową listę
Sanktuarium otrzymało 9 V 2000 r. podczas specjalnej uroczystości z rąk
przedstawiciela UNESCO.
Dostanie się na wielce prestiżową, nobilitującą, światową listę nie jest
sprawą prostą. Zgodnie z procedurą propozycję taką złożyć może rząd kraju na
terenie którego znajduje się zabytek. Nie jest też sprawą łatwą opracowanie
wymaganej dokumentacji. W przypadku Kalwarii - jej sporządzenie prof. Andrzej
Tomaszewski, generalny konserwator zabytków, zlecił prof. Annie Mitkowskiej.
Aby do tego doszło, w klasztorze kalwaryjskim odbyło się szereg posiedzeń osób
zainteresowanych powyższym dziełem, któremu z ramienia OO. Bernardynów
patronował ówczesny kustosz o. Oktawian Jusiak. Profesor Anna Mitkowska od 25
lat zgłębiała wiedzę o kalwaryjskim sanktuarium. Sama instrukcja przygotowania
dokumentów obejmuje kilkadziesiąt stron (są one dostępne u gwardiana
klasztoru). Szczegółowa charakterystyka obiektu dotyczy opisania stanu
konserwacji oraz sporządzenia studium porównawczego, z uzasadnieniem dlaczego
wśród danego gatunku ten właśnie obiekt proponuje się do wpisu na listę. Nad
dokumentacją pracował ponad 11 tygodni dziesięcioosobowy zespół. W styczniu
1999 r. w Kalwarii gościł ekspert UNESCO dr Klaus von Krosgik. On to był
głównym ekspertem w sprawie Kalwarii i na jego wniosek wspomniane miejsce
poddano pod międzynarodową komisję, która miała „urzeczywistnić" nadzieje osób
zaangażowanych w pozytywne załatwienie przedstawianej sprawy. Wynik głosowania
okazał się jednomyślny; Kalwaryjski Park Religijno - Krajobrazowy został
zaliczony do światowego dziedzictwa kultury. Dla stróżów tego niezwykłego
miejsca jest to zachęta, by to dziedzictwo zachować dla przyszłych pokoleń.
Komitet dokonał wpisu na podstawie następujących kryteriów:
1.) Kalwaria Zebrzydowska stanowi wyjątkowy zabytek kultury, w którym
krajobraz przyrodniczy wykorzystano jako otoczenie dla symbolicznego
przedstawienia w postaci kaplic i dróg poszczególnych stacji Męki Chrystusa. W
wyniku tego powstał przepiękny krajobraz kulturowy nacechowany wartościami
duchowymi, w którym elementy przyrodnicze i sztucznie stworzone przez
człowieka łączą się w harmonijną całość.
2.) Kontrreformacja pod koniec XVI w. doprowadziła do rozkwitu założenia
Kalwarii w Europie. Kalwaria Zebrzydowska jest wybitnym przykładem tego
rodzaju krajobrazowych dzieł w dużej skali, łącząc w sobie naturalne piękno i
cele duchowe oraz zasady kompozycji barokowego parku.
Na liście Światowego Dziedzictwa znajduje się 788 (lipiec 2004) obiektów z
całego świata - niepowtarzalnych dzieł człowieka i przyrody, które powinno się
ocalić od zapomnienia. W Polsce jest dwanaście miejsc wpisanych na listę
Światowego Dziedzictwa: Zabytkowe Centrum Krakowa (1978), Kopalnia Soli w
Wieliczce (1978), Obóz Koncentracyjny w Oświęcimiu (1979), Puszcza Białowieska
(1979-1982), która jest obiektem wspólnym z Białorusią, Stare Miasto w
Warszawie (1980), Stare Miasto w Zamościu (1992), Średniowieczne Miasto Toruń
(1997), Zamek Krzyżacki w Malborku (1997), Krajobrazowy Zespół
Manierystycznego Parku w Kalwarii Zebrzydowskiej (1999), Kościoły Pokoju
(luterańskie) w Jaworze i Świdnicy (2002), Szlak Architektury Drewnianej
(2003), Park Mużakowski (2004). Na świecie są to m. in.: Jerozolima, Watykan,
Pałac w Wersalu, Pałac Cesarski w Pekinie i inne.
www.kalwaria.ofm.pl/
