Sześćdziesiąte urodziny tranzystora

[zaytzev]

Fajny artykuł, ale przyczepię się do zdjęcia zatytuowanego "pierwszy tranzystor". To co widzimy to cały układ, służący prawdopodobnie do badania tranzystora. Sam tranzystor, to malutka "bryłka" z wyprowadzeniami składająca się z warstw półprzewodnika z róznymi domieszkami.

Sześćdziesiąte urodziny tranzystora

[Gość: wojtek]

W ktorej firmie lub instytucie pracują nad kwantowymi komputerami. Mam na myśli
USA bo kto inny może sobie pozwolić na takie badania?

[Gość: onuce]

jest w Polsce kilka firm ktore sie tym zajmuja

[Gość: wojtek]

O tym nie wiedziałem, jakie?

[Gość: bella96]

A choćby Politechnika Śląska w Gliwicach (w osobie prof. Węgrzyna
jeśli dobrze pamiętam). Czytałem jego artykuły w tym temacie w 2000
i 2001 roku. Podejrzewam jednak, że to była teoria, a nie praktyka.

P.

Heheh kilka firm dobre sobie

[Gość: Sebar]

pracuje juz 9 rok w tej branzy na Zachodzie, znam kilku kolegow,
Polaków ktorzy takze pracuja w tej branzy na Zachodzie. Projektujemy
IC, ASIC, processory DSP, Audio/Video.

Niestety poki Polska bedzie stala hipermarketem, montownią
telewizorów, managerem ze stacji benzynowej, a nie R&D, ktore to
kosztuja troche wiecej niz kilka PC-etów dla
programistów/informatyków (koszt samych licencji na nasz soft
(synteza, layout) to kilka milionów Euro rocznie!) to mozemy
zapomniec o odgrywaniu jakiejkolwiek roli poza rolą klienta
hipermarketów kupującego co najwyżej Plazme bądź LCD na święta

O innych branzach takich jak aparatura medyczna, zbrojeniówka,
satelity, automotive, itd itd... mozemy jedynie pomarzyć i być co
najwyżej montownią.. zatrudniajacą samotne panie wychowujące dziecko
za 700 zł/miesiac

Sebar
[e-mail]

[badjuk]

true, true...

[Gość: alepski]

ej no jest kilka firm w Polsce, które mają licencje na Cadence`a czy Synopsysa,
na przykład Chipidea w Gdańsku. Co prawda jest to tylko filia zagranicznej firmy
ale pracują tam polscy inżynierowie, projektujący układy scalone:> poza tym
takowe licencje (oczywiście niekomercyjne tylko akademickie) posiadają różne
politechniki w naszym kraju (wiem, że Łódzka na pewno)

Wreszcie jakiś mądry głos na froum

[kosmiczny_swir]

Polska nie może spełniać funckji Chin Europy. Dopóki będizemy wykonywać pracę Chinczyków będziemy zarabiać jak Chińczycy. Taka jest prawda. Nasz rząd powinien zwiększać nakłądy na edukację i pomagać rozwijać High-tech bazujący na polskim kapitale. Uczelnie technicze powinny być wylęgarnią firm high-techowych. Przykład tego jest tutaj:
uk.sciondtu.dk/
Postuluję, aby napisać list otwarty do premiera, w którym moglibyśmy pokazać rolę high-techu i współpracy między przemysłem i uczelniami w budowie silnej gospodarki i dobrobytu.

A u nas ojciec tranzystorysta, z Torunia. A jak :)

[Gość: FreakyMisfit]

A u nas ojciec tranzystorysta, z Torunia. Nie będziemy przecież gorsi :)

[Gość: rob]

z tego co sie orientuje Polska kiedys miala swoja doline krzemowa (zaklad tzw.
monokrystalizacji krzemu) niestety walesa kazal zamknac bo wymagalo do
dofinansowania przez panstwo, i niestety przez to padl u nas przemysl
elektroniczny, bo zachodnie firmy dyktowaly ogromne ceny.

[atomik2]

Przepraszam Kolego, ale faktycznie kiepsko się orientujesz. Firma, o której
mówisz ma się dobrze, jest firmą prywatną i ma swoje rynki zbytu, czyli przynosi
zyski swoim właścicielom i twórcom technologii. Jest to dobra firma, choc nie z
pierwszej linii wytwórców krzemu dla mikroelektroniki (mówię np. o zaawansowaniu
technologii i parku technologicznego, niezwykle obecnie drogiego).

A już zupełnie nie ma powodu mieszać do tego Pana Prezydenta Wałesy.

Przemysł elektroniczny nigdy u nas nie padł, bo go nigdy nie było. Na świecie
przemysł elektroniczny tworzył się w latach 50-tych i 60-tych (wtedy powstały
fundamentalne wynalazki i zastrzeżenia patentowe), szybko się rozwijał przez
lata 70, 80, 90-te głównie w Stanach i Japonii. W tym czasie my budowaliśmy
socjalizm, a nie przemysł półprzewodnikowy.
Przemysł półprzewodniowy był tworzony w oparciu o prywatny kapitał (można np.
poczytać ciekawe wspomnienia organizatorów venture capital w Stanach, dostepne w
Internecie), i tylko taki kapitał jest w stanie efektywnie oceniać ryzyko
inwestycji i zysku, a nie urzędnicy państwowi ryzykujący co najwyżej własnym
fotelem.
W Polsce w latach 70-tych mieliśmy kilka licencji i niektóre są wykorzystywane
do dziś.

Bardzo ciekawe są casusy takich krajów jak Irlandia, Izrael czy Taiwan, albo
obecnie Chiny (to już nieco inna historia ze względu na skalę kraju), które same
nie uczestniczyły w rozwoju fundamentów technologii półprzewodnikowych, a jednak
aktywna rządowa polityka prorozwojowa była w stanie przyciagnąć inwestycje
najważniejszych firm przemysłu półprzewodnikowego i zapewnić rozwój całych
nowoczesnych gałęzi przemysłu w tych krajach.

Nb. w Polsce istnieje fundusz typu venture firmy Intel, ale przez kilka lat
istnienia nie miał u nas żadnej (!) inwestycji. To pokazuje, jak trudno jest
obecnie zaproponować czy wymyślić nową technologię np. półprzewodnikową.

Na pocieszenie jeszcze powiem, że w Polsce są zupełnie niezwykłe niewielkie
firmy (ściślej jest ich małe kilka) sprzedające wytwory własnych (!) bardzo
dobrych pomysłów w technologiach technologiach półprzewodnikowych. Znam dwie,
jedna ma już w części kapitał amerykański, druga jest finansowana przez jedną z
potężnych półprzewodnikowych firm japonskich.

Zdjęcie pierwszego tranzystora

[mis22]

W Wikipedia są zdjęcia repliki pierwszego tranzystora zarówno w
wersji angielskiej jak i polskiej
pl.wikipedia.org/wiki/Tranzystor

Sądzę, że zbliżamy się do końca czasu gdy prawo Moora obowiązywało.
W Stanach już tylko dwie firmy pracują nad nowszymi generacjami
krzemowych układów scalonych - Intel i IBM. Intel robi to
samodzielnie, IBM do spółki z kilkoma innymi firmami
półprzewodnikowymi.

Na początku 2007 roku druga co do wielkości firma pólprzewodnikowa w
Stanach, Texas Instruments, zaprzestała pracy nad nowocześniejszymi
technologiami produkcji cyfrowych układów scalonych. Progresywnie
podczas 2007 roku zwalnia około 500 inżynierów, którzy się tym
zajmowali. TI będzie coraz większy procent swoich wyrobów produkować
w firmach taiwanskich - TSMC i UMC, koreańskich i chińskich.

Czyli przemysł półprzewodnikowy dochodzi do podobnej sytuacji jak
kiedyś przemysł stalowy. Będzie kontynuował produkcję ale wzrost
tego przemysłu się kończy.

A propos obliczeń kwantowych

[Gość: t]

Z tego co wiem, obliczenia kwantowe mają pewną, aczkolwiek istotną przypadłość -
nie rozwiązano dotychczas kwestii przechowywania/wyłapywania rozwiązania danego
problemu. Przykładowo, bardzo złożony problem może zostać rozwiązany
błyskawicznie ale nikt dokładnie nie wie kiedy rozwiązanie będzie można
zaobserwować. To coś tak jak z czasem, nie można go po prostu zatrzymać "w
odpowiednim momencie".

[rociel]

...i tym sposobem pierwsze tranzystory zaczynają mieć z współczesnymi wspólną
tylko nazwę xD

[Gość: Marek]

Te dziwne zdjęcie przedstwia chyba jeden z pierwszych radioaparatów
tranzystorowych widziany od tyłu. Znów się ktoś śpieszył wstawił coś, co mu się
wydawało, że będzie dobrą ilustracją.

Sześćdziesiąte urodziny tranzystora

[Gość: Mrufek]

Jedna tylko uwaga - ENIAC nie byl pierwszym komputerem.
Pierwszy byl COLOSSUS, dzialajacy w Bletchley Park przy lamaniu
szyfrow.

pierwszy komputer Z1 zbudował inż.Zuse (Niemcy)

[Gość: autochton]

już w 1937 roku jako urządzenie elektromechaniczne zaś częściowo elektroniczny
Z3 powstał w 1941 w czasie wojny więc w powszechnej świadomości Anglicy a
właściwie Amerykanie są błędnie uznawani za twórców (ENIAC). Ten ostatni tak
naprawdę był tylko kalkulatorem dziesiętnym do obliczeń w odróznieniu od Z1
który był KOMPUTEREM binarnym, programowanym i maszyną Turinga a więc komputerem
w pełnym tego słowa znaczeniu!
Po wojnie inż. Zuse stworzył fabrykę komputerów Zuse KG i te były już bardziej
znane (Z4,Z5,Z11 i Z22).

Babbage, Atanasoff, Aiken, Mauchly, von Neumann?

[Gość: internauta]

Komputer w pelnym tego slowa znaczeniu to nie tylko maszyna Turinga ale maszyna von Neumanna i wszystkie warunki spelnial dopiero EDVAC (nastepca ENIACA). Z3 (a wlasciwie V3) nie byl elektroniczny, brytyjskie Colossusy byly utajnione a po wojnie calkowicie zniszczone (udzial Turinga a co dopiero sformulowanie koncepcji maszyny Turinga rowniez), V3 nie byl elektroniczny, byl jeszcze brytyjski MK1. Historycznie wynalazca komputera jest Brytyjczyk Charles Babbage a jesli chodzi o wspolczesne konstrukcje Amerykanin Atanasoff. Nie jest to wcale takie oczywiste, ze "pierwszy komputer zbudowal Zuse", pierwsza maszyna co do ktorej mozna byc pewnym ze jest komputerem i od ktorej wywodza sie pozniejsze komputery byl EDVAC.

[Gość: internauta]

Komputer w pelnym tego slowa znaczeniu to nie tylko maszyna Turinga ale maszyna von Neumanna i wszystkie warunki spelnial dopiero EDVAC (nastepca ENIACA). Z3 (a wlasciwie V3) nie byl elektroniczny, brytyjskie Colossusy byly utajnione a po wojnie calkowicie zniszczone (udzial Turinga a co dopiero sformulowanie koncepcji maszyny Turinga rowniez), V3 nie byl elektroniczny, byl jeszcze brytyjski MK1. Historycznie wynalazca komputera jest Brytyjczyk Charles Babbage a jesli chodzi o wspolczesne konstrukcje Amerykanin Atanasoff. Nie jest to wcale takie oczywiste, ze "pierwszy komputer zbudowal Zuse", pierwsza maszyna co do ktorej mozna byc pewnym ze jest komputerem i od ktorej wywodza sie pozniejsze komputery byl EDVAC.

[Gość: Bean]

A to nie jest artykuł o komputerze, tylko o powstaniu tranzystora.
Tak dla wyjaśnienia komputer to dość szerokie pojęcie, dawniej była
to osoba licząca.

Sześćdziesiąte urodziny tranzystora

[Gość: dr inż.]

Już od kilku lat powoli odchodzi się od krzemu na rzecz innych materiałów. Dla
przykładu w telefonach komórkowych wiecej jest innych półprzewodników niż krzemu
np. arsenku galu. Duże znaczenie mają obecnie układy opracowywane z takich
materiałów jak węgiel na krzemo-germanie. Wszystko to się robi po to, by
zwiększyć szybkość działania układów (za mała ruchliwość elektronów w krzemie).

[Gość: nik]

W elementach analogowych wysokiej częstotliwości tak, ale to jest zdecydowana
mniejszość. W ogromnej większości zastosowań krzem.

[Gość: bla]

wiadomo, ze lepszym polprzewodnikiem jest german (z domieszkami), ale poprostu
krzemu na ziemi jest wiecej, a co za tym idzie jest tanszy, stad jego popularnosc...

[Gość: Bean]

W przypadku krzemu też stosuje się domieszki. To właśnie dzięki
domieszkom mamy pólprzwodniki typu P lub N. Czysty pólprzewodnik ma
na powłoce walencyjnej 4 elektrony, domieszki to burzą.
Krzem jest stosowany dlatego, że wytrzymuje wyższą temperaturę. A
tym samym większe obciążenie.

[atomik2]

German w jednych zastosowanach jest lepszy (obecnie jednak nielicznych, choć
np. jest wykorzystywany w najsprawniejszych ogniwach słonecznych - np. takich
które zasilają statki kosmiczne), a w innych gorszy (tych jest większość). Krzem
jest bardzo ważny, bo ma naturalny łatwo otrzymywany tlenek (wykorzystywany jako
izolator, tez potrzebny w przyrządach półprzewodnikowych typu MOS).

Co jest lepsze, a co gorsze w półprzewodnikach to nie jest kwestia smaku, tylko
konkretnego zastosowania.

Krzemowa technologia planarna

[mis22]

Krzem dlatego wyparł german, bo umożliwia produkcję układów
scalonych. German umożliwiał produkcję jedynie dyskretnych
(pojedynczych) diod i tranzystorów. Do produkcji krzemowych układów
scalonych używa się technologii planarnej umożliwionej dzieki
możliwości pokrycia powierzchi płytki krzemowej wysokiej jakości
SiO2 nie przepuszczających używanych domieszek - B, P, As i Sb do
powierzchni krzemu. Tlenek germanu nie ma takich właściwości.

GaAs i inne związki półprzewodnikowe

[mis22]

GaAs jest od kilkudziesięciu lat wykorzystywany do produkcji
specjalnych elementów typu diody świecące i szybkie układy scalone
ale znacznie mniejsze niż krzemowe. Są one znacznie bardziej
kosztowne niż krzemowe więc od ponad 30 lat niekórzy inżynierowie
uważają, że GaAs to "technologia przysłości".

Szybkie krzemowe układy scalone używają obecnie Ge jako domieszki,
która zwiększa ich szybkość działania. IBM jest firmą, która w tym
przoduje.

[Gość: slodki]

Ale to chyba kwestia częstotliwości pracy - w układach analogowych wysokiej częstotliwości rzeczywiście arsenek galu jest niezastąpiony (nawet mimo kłopotów przy produkcji - procesy technologiczne są bardzo toksyczne). Ale w technologii cyfrowej nadal króluje krzem...

Sześćdziesiąte urodziny tranzystora

[Gość: rkasper]

A jak wygląda 150.000 tranzystorów? :)

rkasper.wrzuta.pl/obraz/lJpn3W0Rsj/

Sześćdziesiąte urodziny tranzystora

[Gość: greg]

autor artykułu mógłby pokazać zdjęcie prawdziwego pierwszego tranzystora. jego wymiary w porównaniu do dzisiejszych naprawdę działają na wyobraźnie

www.porticus.org/bell/images/transistor1.jpg

[Gość: zefir]

przyjrzyjcie sie górnemu drucikowi na zdjeciu z linka powyżej
to wygięty spinacz biurowy ;))

[Gość: dr inż.]

To nie jest układ do badania tranzystora. To po prostu typowy układ scalony z
lat 90. Prawdopodobnie jest to pamięć typu EPROM - programowalna "elektrycznie",
kasowana UV - przed upowszechnieniem się pamięci typu FLASH, tak wyglądały np.
BIOSy w PC.

Tranzystor niczym nie różni się od lampy

[Gość: BTW]

Działanie lampy i tranzystora na zewnątrz jest prawie jednakowe,setki tysięcy
tranzystorów też niczego nie zmieniają,nie ma nowych koncepcji.Na poziomie
półprzewodnika zachodzą nowe zjawiska,ale są równoważne zachodzącym w lampie
elektronowej.

[Gość: Piotr Kurkowicz]

> Działanie lampy i tranzystora na zewnątrz jest prawie jednakowe,setki tysięcy
> tranzystorów też niczego nie zmieniają,nie ma nowych koncepcji.Na poziomie
> półprzewodnika zachodzą nowe zjawiska,ale są równoważne zachodzącym w lampie
> elektronowej.

Ja mam w domu kilka lamp i wydaje mi się, że jednak różnią się od tranzystora.
Nie jestem orłem z elektroniki, ale wydaje mi się, że działanie z zewnątrz jest
trochę jednak inne. (jestem humanistą)

[Gość: BTW]

Jak wspomniałem wzory i nawet w pewnych wypadkach wartości napięcia czy prądu są
dokładnie równoważne,różnice są drugoplanowe.Miniaturyzacja i zmniejszenie
poboru energii,czyli technologia to jedyny postęp w powielaniu tego samego
wzorca(tranzystory w dobrym nowym komputerze domowym mogą pobierać do 1000
Watów).Angielska nazwa tranzystora transformator oporu opisuje zjawisko
występujące także wlampie elektronowej,bardziej swoiste jest sterowanie prądem i
jego wzmacnianie przy uzyciu elektrody.Teoria półprzewodników to coś innego,to
technologia.

[Gość: Bean]

Jak się niczym nie różni, to takie historyczne pytanie:
Dlaczego odbiornik tranzystorowy działa odrazu po włączeniu?
Odpowiedź: W odbiorniku tranzystorwym stosowane są miniaturowe
lampy, które bardzo szybko się nagrzewają.
Oczywiście w tranzystorze nie czegość takiego jak żarzenie i nie
musi się nagrzewać.
A wyobrażasz sobie współczeny procesor z lamp elektronowych.

Tranzystor bipolarny i MOS różni się od llampy

[mis22]

Gość portalu: Bean napisał(a):
> A wyobrażasz sobie współczesny procesor z lamp elektronowych.

Wyobrażam. Współczesny procesor z lamp elektronowych byłby wielkości
New York City i zużywał energię elektryczną z całych Stanów.

Każda lampa miała katodę, która grzejnikiem wolframowym była
nagrzewana do około 1000 C aby emitować elektrony. Tranzystory
zarówno bipolarne jak i MOS pracują w temperaturze otoczenia i
zużywają o wiele rzędów wielkości mniej energii. Ich trwałość i
niezawodność jest również o rzędy wielkości większa niż lamp. Dzięki
tej wysokiej niezawodności można budować układy scalone z miliardem
tranzystorów, które pracują latami. Komputery lampowe trzeba było co
kilka godzin naprawiać wymieniając przepalające się lampy.

[Gość: rob]

rozni sie bardzo ;) jedyna ich wspolna cecha jest funkcja elemenetu
przelaczajacego. poza tym jezeli chodzi o wzmacniacze to do dzis na rynku sa i
lampowe i tranzystorowe, dlaczego? bo daja inne brzmienie. tranzystor ma o wiele
mniejszy pobor pradu dlatego jest lepszy. poza tym autor artykulu chyba
zapomnial wspomniec ze wtedy odkryto tranzystor bipolarny, a teraz sie stosuje
tranzystory polowe o innej zasadzie dzialania, sterowane polem magnetycznym.

[Gość: łowca_bzdur]

Gość portalu: rob napisał(a):

> rozni sie bardzo ;) jedyna ich wspolna cecha jest funkcja elemenetu
> przelaczajacego. poza tym jezeli chodzi o wzmacniacze to do dzis na rynku sa i
> lampowe i tranzystorowe, dlaczego? bo daja inne brzmienie. tranzystor ma o wiel
> e
> mniejszy pobor pradu dlatego jest lepszy. poza tym autor artykulu chyba
> zapomnial wspomniec ze wtedy odkryto tranzystor bipolarny, a teraz sie stosuje
> tranzystory polowe o innej zasadzie dzialania, sterowane polem magnetycznym.

ale bzdury, fee

[Gość: Jarek]

Bzdury waść gadasz, tranzystory polowe nie są sterowane polem magnetycznym a elektrycznym - to po pierwsze, po drugie stosuje się cały czas takie i takie.

[Gość: alepski]

bipolarne tranzystory nadal się stosuje ale może nie tak bardzo w
mikroelektronice (chociaż np do referencyjnych źródeł prądu czy napięcia są
niezbędne). Bipolarne stosuje się głównie w układach mocy, gdzie płyną ogromne
prądy.

[atomik2]

Tranzystor półprzewodnikowy ma kilka zasadniczych korzyści w porównaniu do lamp
próżniowych. Z fundamentalnych, to w półprzewodnikach są dwa rodzaje nośników
prądu, o ładunku dodatnim oraz o ujemnym, co daje więcej możliwości
projektowania przyrządów. Także, ponieważ w półprzewodniku przewodnictwo prądu
odbywa się w ciele stałym, to mozna stosować różne (pod względem własności czy
ekonomii) materiały krystaliczne, dostosowane do konkretnego celu pracy
przyrządu. Np. tranzystory wysokiej częstotliwości (GHz, transmisja satelitarna
lub elementy telefonii komórkowej) są budowane w oparciu o tzw. dwuwymiarowy gaz
elektronowy, co nie ma swojego odpowiednika w lampach elektronowych.
Również fundamentalna jest znacznie niższa awaryjność tranzystora w porównaniu z
lampą elektronową, która sprawia, że układy zawierające tysiące czy miliony
tranzystorów mogą działać bezawaryjnie przez bardzo długo. Jakby komputer miał
mieć np. kilka tysięcy lamp próżniowych, to nigdy by nie działał, bo zawsze
któraś z tych lamp byłaby uszkodzona.
Inna fundamentalna sprawa to mozliwość skalowalności tranzystora pod względem
rozmiarów, która umożliwiła właśnie zmieszczenie np. miliona czy więcej
tranzystorów w mikroprocesorze. Lampa próżniowa nie może mieć rozmiaru np.
mikrometra, a tranzystor może. Kolejna fundamentalna sprawa to zużycie energii
przy przełączaniu - w tranzystorze miliony razy mniejsze, niż w lampie próżniowej.

Z tych trzech ostatnich powodów kierownictwo laboratoriów firmy telefonicznej
Bell Telephone (w latach 40-tych) poszukiwało lepszych możliwości przełączania
sygnałów na potrzeby gwałtownie rozrastającej się sieci telefonii i prowadziało
badania materiałów, które zaowocowały opracowaniem tranzystora. Gdyby z lampami
próżniowymi wszystko było wystarczające, to firma ta nie finansowałaby pewnie
jakichś "egzotycznych" (wtedy) badań.

[blq]

Az milo czytac komentarze, gdy jest NIEDZIELA i brakuje na forum znudzonych,
rozpolitykowanych, a zarazem do przesady nudnych, urzednikow.

Sam artykul ciekawy, tylko autor chyba nie do konca wiedzial, o czym chce
napisac. Przeszlosci, przyszlosci czy terazniejszosci, wyszedl troche taki
zakalec... ;)

[thorgal_aegirsson]

blq napisał:

> Az milo czytac komentarze, gdy jest NIEDZIELA i brakuje na forum
znudzonych,
> rozpolitykowanych, a zarazem do przesady nudnych, urzednikow.
>
> Sam artykul ciekawy, tylko autor chyba nie do konca wiedzial, o
czym chce
> napisac. Przeszlosci, przyszlosci czy terazniejszosci, wyszedl
troche taki
> zakalec... ;)


trueeee :D

Sześćdziesiąte urodziny tranzystora

[Gość: Alfred]

W roku 1951 w Trybunie Ludu byla iformacja na ten temat- w Stanach
Zjednoczonych wynaleziono pólprzewodnik jeśli będzie możliwe
wprowadzenie go do produkcji to przyjdzie czas,że radjo bedzie
tańsze od żelaska.

[Gość: wobo1704]

W 1959 miałem kilka tranzystorów OC41 i OC42. Budowałem z nich
(ciągle z tych samych tranzystorów) kolejne wersje mikroodbiorników
tranzystorowych. A potem były już polskie tranzystory TG2, TG3,
TG52 ...

Trybuna Ludu trafnie przepowiedziała przyszłość

[mis22]

Gość portalu: Alfred napisał(a):
> W roku 1951 w Trybunie Ludu byla iformacja na ten temat- w Stanach
> Zjednoczonych wynaleziono pólprzewodnik jeśli będzie możliwe
> wprowadzenie go do produkcji to przyjdzie czas,że radjo bedzie
> tańsze od żelaska.

W sklepie niedaleko mnie mogę kupić radio za $5, a najtańsze żelazko
kosztuje $10. Czyli Trybuna Ludu trafnie przepowiedziała przyszłość!

Ale bardziej imponuje mi ostatnio możliwość kupienia za
kilkadziesiąt dolarów odbiornika telewizji analogowej cyfrowej
włącznie z high definition TV wielkości pen drive czyli mego palca.
Wtykam to do portu USB w moim notebook, podłączam antenę z drugiej
strony, i oglądam HD telewizję na ekranie notebooka.

Sześćdziesiąte urodziny tranzystora

[Gość: ElG]

Uwaga, pierwszy tranzystor, o ktorym mowa w artykule to tranzystor bipolarny
(uzywa do dzialania obu ladunkow + i -). Tranzystory, ktore sa w procesorach, i
ktorych miesci sie miliony na jednym palcu, to tranzystory typu CMOS, te
dzialaja na innej zasadzie.

[Gość: łowca_bzdur]

Gość portalu: ElG napisał(a):

> Uwaga, pierwszy tranzystor, o ktorym mowa w artykule to tranzystor bipolarny
> (uzywa do dzialania obu ladunkow + i -). Tranzystory, ktore sa w procesorach, i
> ktorych miesci sie miliony na jednym palcu, to tranzystory typu CMOS, te
> dzialaja na innej zasadzie.

Wreszcie ktoś to zauważył.
pozdrawiam

[gonzo44]

Gość portalu: łowca_bzdur napisał(a):

> Gość portalu: ElG napisał(a):
> > Uwaga, pierwszy tranzystor, o ktorym mowa w artykule to
>>tranzystor bipolarny (uzywa do dzialania obu ladunkow + i -).
>>Tranzystory, ktore sa w procesorach, i ktorych miesci sie miliony
>>na jednym palcu, to tranzystory typu CMOS, te dzialaja na innej
>>zasadzie.
> Wreszcie ktoś to zauważył.

Tak... ale nie zauważył że:
1)"uzywa do dzialania obu ladunkow + i -)" - o co chodzi ???
jakie "obydwa ładunki" ??? co to za pseudotechniczny bełkot ???
2)"tranzystory Cmos" - gwoli ścisłości: "C" to niekoniecznie...
3)"na innej zasadzie" - tzn. jakiej ? - czy "używają do działania
tylko jednego ładunku" ? którego " ? plus czy minus ? :)

CMOS

[Gość: nik]

Gwoli ścisłości: CMOS to Complementary MOS, czyli para komplementarna
tranzystorów MOS (unipolarnych Metal-Oxigen-Semiconductor), P-kanałowego i
N-kanałowego. Ale moim zdaniem autor dobrze zrobił, że się nie wgłębiał w takie
szczegóły. Szczególnie, że pierwszy tranzystor z Bell Labs był chyba ostrzowy a
nie bipolarny, tak na marginesie...

[gonzo44]

Gość portalu: nik napisał(a):

> Szczególnie, że pierwszy tranzystor z Bell Labs był chyba ostrzowy
>a nie bipolarny, tak na marginesie...

Był bipolarny (po pierwsze) oraz ostrzowy (po drugie).

[atomik2]

Zdaje mi się, że pierwszy tranzystor miał dwa złącza typu metal-półprzewodnik,
więc chyba nie był jednak bipolarny. Bipolarny (p-n-p) był niedługo potem (ale
na pewno nie 23 grudnia 1947, czy 16 grudnia 1947).

masz rację

[gonzo44]

atomik2 napisał:
> Zdaje mi się, że pierwszy tranzystor miał dwa złącza typu metal-
>półprzewodnik, więc chyba nie był jednak bipolarny.

Masz rację: zdaje ci się że nie był bipolarny...

[pi-vo]

atomik2 napisał:

> Zdaje mi się, że pierwszy tranzystor miał dwa złącza typu metal-
półprzewodnik,
> więc chyba nie był jednak bipolarny. Bipolarny (p-n-p) był
niedługo potem (ale
> na pewno nie 23 grudnia 1947, czy 16 grudnia 1947).
>
Tranzystor złączowy niezależnie czy ostrzowy czy warstwowy jest
tranzystorem bipolarnym.Ten ostrzowy też był PNP.Unipolarny to taki
w którym kanał jest zbudowany z jednorodnego półprzewodnika (krzem
domieszkowany domieszką typu P albo N) i elektrostatycznie jest
zmieniana (podstawowa różnica, napięciem a nie prądem) szerokość
(przewodnictwo) kanału za pośrednictwem izolowanej bramki (MOSFET)
albo spolaryzowanej zaporowo o przeciwnym typie przewodnictawa niż
kanał (JFET, czyli FET złączowy).

innymi słowy

[gonzo44]

ostrzowy, stopowy, warstwowy, inne - to technologie budowy
tranzystora BIPOLARNEGO. Brattain i Bardeen zbudowali w 1947
tranzystor ostrzowy. Shockley dwa lata później - warstwowy.

[atomik2]

Mówisz językiem współczesnym. Ale wtedy (1946-7) Shockley i s-ka przyłożyli do
kawałka germanu właśnie dwie blaszki bardzo blisko siebie, w taki sposób, że
nośniki wstrzykiwane na jednym złaczu metal-półprzewodnik (M-S) wpływały na
przewodnictwo drugiego złacza M-S. W półprzewodniku był jeden rodzaj nośników,
nie było w nim uformowanych złaczy p-n. Czyli tranzystor taki nie był bipolarny,
tak jak złacze metal-półprzewodnik nie jest bipolarne. Przyrząd bipolarny to
przecież taki, w którego przewodnictwie biorą udział dwa rodzaje znaku ładunków
(bi polar).

[bolo737]

atomik2 napisał:

> Mówisz językiem współczesnym. Ale wtedy (1946-7) Shockley i s-ka
>przyłożyli do kawałka germanu właśnie dwie blaszki bardzo blisko
>siebie (...itd)
nie - on mówi językiem uniwersalnym i ponadczasowym

> nie było w nim uformowanych złaczy p-n. Czyli tranzystor taki nie
>był bipolarny
uniwersalnym i ponadczasowym wyróżnikiem tranzystora bipolarnego
jest jest sterowanie PRĄDOWE - a nie obecność "klasycznego" złącza p-
n. Czy chcesz powiedzieć że tranzystor JFET (ze złączem p-n jak
wiemy) jest "bipolarny" ?

> Przyrząd bipolarny to przecież taki, w którego przewodnictwie
>biorą udział dwa rodzaje znaku ładunków
Nie. Tranzystor bipolarny jest sterowany prądowo. Tranzystor
unipolarny - napięciowo.

Dobranoc.

[Gość: alepski]

bzdura
bipolarny - przewodzenie z udziałem obu typów nośników - większościowych i
mniejszościowych
unipolarny - przewodzenie z udziałem nośników tylko większościowych

IGBT - tranzystor bipolarny sterowany napięciowo.

[bolo737]

Gość portalu: alepski napisał(a):

> bzdura
ano bzdury (zbytnie uproszczenia i generalizowanie) piszesz
> bipolarny - przewodzenie z udziałem obu typów nośników -
>większościowych i mniejszościowych
> unipolarny - przewodzenie z udziałem nośników tylko większościowych
zawsze "przewodzenie jest z udziałem obu typów nośników"...

jeżeli chcesz dzielić włos na czworo...
pl.wikipedia.org/wiki/Tranzystor
pl.wikipedia.org/wiki/Tranzystor_bipolarny
pl.wikipedia.org/wiki/Tranzystor_polowy
> IGBT - tranzystor bipolarny sterowany napięciowo.
IGBT jest kombinacją tranzystora unipolarnego (MOSFET) i
bipolarnego. MOSFET na wejściu całości umożliwia sterowanie
napięciowe całego przyrządu.

[pi-vo]

Tranzystor ostrzowy był tranzystorem PNP.Domieszkowany german miał
przewodnictwo typu N a metalowe ostrza typu P.Podobnie była
zbudowana pierwsza dioda półprzewodnikowa (najprostsze złącze PN)
zbudowana z kryształu galeny i metalowego ostrza.Jej następca,
ostrzowa dioda germanowa podobnie.Jest stosowana do dziś.

[Gość: Bean]

Nie prawdopodobnie. Ale zdjęcie pokazuje wnętrze tranzystorowego
odbiornika radiowego, wyraźnie widać antenę ferrytową. Kiedyś radio
tranzystorowe było w skrócie nazywane tranzystorem.

[bilb0]

He he.
Ktoś już stuknął autora artykułu w głowę i podpis pod zdjęciem
wnętrza radia zmienili z "pierwszy tranzystor" na "Pierwszy
tranzystor wewnątrz ówczesnego radia, tak, jak wynalazcy
prezentowali go na konferencji prasowej w 1948 roku".
Zręcznie :-) z tego wybrnęli

a wszystko jak zwykle do celów militarnych

[Gość: US Army]

no bo dzięki czemu rozwinęła się technika komputerowa, internet, elektronika itd??

bo było to potrzebne do celów militarnych (np. ENIAC obliczał trajektorie lotu pocisków, a pierwszy mikroprocesor pomagał sterować myśliwcem USAAF)

i dopóki nie wybuchnie jakaś wielka wojna lub znowu nie będzie Zimnej Wojny...

(w 1969 człowiek stanął na księżycu bo było to potrzebne w czasach Zimnej Wojny i kiedy ta wojna się skończyła, człowiek nie poleciał, i długo nie poleci, nigdzie dalej)

...nic tak rewolucyjnego nie zostanie wynalezione...

...no chyba że przez przypadek :D

Sześćdziesiąte urodziny tranzystora

[Gość: Bodo]

A teraz coś z zupełnie innej beczki:

"...A podobno, układy scalone z Apiny takie są malusieńkie"

Sześćdziesiąte urodziny tranzystora

[mrgrog]

Bzdura... W artykule mowa jest o tranzystorze BIPOLARNYM, który faktycznie
został wynaleziony w połowie lat czterdziestych. Układy scalone (większość - np.
wszystkie procesory INTEL i AMD, mikrokontrolery) składają się z tranzystorów
POLOWYCH, które wynalazł Lilienfeld w latach dwudziestych. Mówienie w kontekście
tranzystorów bipolarnych o układach scalonych "typu procesor" jest "oczywistym
nadużyciem" używając popularnej do niedawna nomenklatury.

[Gość: rob]

dokladnie, popelniono fatalny blad, tranzystory bipolarne wychodza z uzycia.
miniaturyzacje i szybkosc dzialania oraz pobor mocy dzisiejszych komputerow daje
tylko i wylacznie uzycie tranzystorow MOSFET (polowych) sterowanych polem
magnetycznym.

jakim polem magnetycznym?

[Gość: łowca_bzdur]

zlituj się człowieku, sprawdź w encyklopedii chociaż

MOSFET są przełączane polem elektrycznym

[mis22]

Kilkakrotnie powyżej było już napisane, że tranzystory MOSFET lub
JFET są przełączane polem elektrycznym. Człowiek pewnie się
przejęzyczył.

A nie tydzień później?

[Gość: Wimmer]

Brattain and H. R. Moore made a demonstration to several of their colleagues and managers at Bell Labs on the afternoon of 23 December 1947, often given as the birth date of the transistor.

(Wikipedia EN)

[Gość: meee]

Wimmer, you are good, congrat(ulations)....

Przeciez tranzystor to wynalazek Niemcow

[darkraj]

na potrzeby slawetnej "wunderwaffe", czyli systemow odpalania rakiet
V-1 i V-2, skonstruowanych na potrzeby przenoszenia (nie znanych o
sile razenia), ale juz prawie gotowych, bomb atomowych.

To wlasnie Niemccy naukowcy, poczatkowo w celu zastapienia w
radiostacjach wojskowych latwych do uszkodzenia lamp, a pozniej
w "programowaniu" lotow rakiet i oprzyrzadowania samolotow bojowych
wymyslili tranzystory, czyli "zmienne przenosniki impulsow energii
elektrycznej".

W tym miejscu czas juz zdemaskowac amerykanski "pic-na-wode" o
znanym maluczkim Projekcie "Manhattan".
Atomowa bron masowej zaglady wymyslili Niemcy, co wcale nie oznacza
obwinianie niemieckiej mysli technicznej.

Tak samo nie nalezy obwiniac Japonczykow za wynalezienie, nie
gorszej w skutkach dla Czlowieka, broni biologicznej.

Kazdy wynalazek (dla przykladu: Nobla) powinien miec swoje rozwojowe
zastosowanie, wylacznie dla rozwoju cywilizacji.
NIGDY ODWROTNIE.

[darr.darek]

darkraj napisał:
>na potrzeby slawetnej "wunderwaffe", czyli systemow odpalania rakiet
>V-1 i V-2

Taaa, do odpalania rakiet konieczne są tranzystory.
Zacznij pisać bajki.

> W tym miejscu czas juz zdemaskowac amerykanski "pic-na-wode" o
> znanym maluczkim Projekcie "Manhattan".
> Atomowa bron masowej zaglady wymyslili Niemcy, co wcale nie oznacza
> obwinianie niemieckiej mysli technicznej.

Prawdziwy z ciebie bajkopisarz.
Fakty są takie, że Niemcy gdyby tylko mieli broń atomową to użyliby jej.
Relacje historyczne mówią też, że po wygraniu wojny Amerykanie byli zaskoczeni
słabymi postępami Niemców w pracach nad bombą atomową.

Aby zbudować bombę atomową trzeba trochę więcej niż znajomośc fenomenu rozpadu
ciężkich jąder, nad którym pracowała już Maria Skłodowska-Curie.
Nawet Sowieci wiedząc co można uzyskać, uzyskali bombę atomową dopiero po
wykradnięciu danych na temat projektu Manhatan.

Eeech - łezka się w oku kręci...

[gonzo44]

Nie ulega wątpliwości, że tranzystor to jeden z wynalazków, które
zmieniły świat. Bez niego nie byłoby komputerów, procesorów,
zaawansowanej telewizji, lotów Apollo, terminali GSM itd. Niczego by
nie było :) To prawda, że idea jest starsza... wcześniej była lampa
Lee de Foresta... a jeszcze przedtem sama idea... platońska np...
ale tu liczy się jej realizacja, co nie oznacza zresztą że idea jest
niczym...

Gdzie te czasy kiedy na radyjku prężyło się dumnie "6 tranzystorów"
(konkurencja lub lepszy model tej samej firmy pisała "8"). Analog do
aż "17 jewels" na mechanicznych zegarkach... lub "TDCI", "TDI" itp.
na kufrze... lub współcześnie licytacja w rodzaju nic nie
znaczących "10x zoom", "12x zoom" itp.

I pomyśleć, że wkrótce pojawi się zapewne coś zupełnie innego - tak
jak fotografia cyfrowa wyparła analogową, tak tranzystory zostaną
zastąpione... no właśnie czym ?

I co to wszystko oznacza - ano to, że każdy ma w życiu swoje 15
minut... swoje 70 (?) lat jak tranzystor...

panta rhei Heraklita, a więc póżniej - przez Platona - wracamy do
Idei...

[atomik2]

> I pomyśleć, że wkrótce pojawi się zapewne coś zupełnie innego - tak
> jak fotografia cyfrowa wyparła analogową, tak tranzystory zostaną
> zastąpione... no właśnie czym ?


Otóż własnie tak raczej nie będzie. Z pewnością bardzo długo będą używane i
potrzebne mikroprocesory, mikrokontrolery, czujniki półprzewodnikowe czy lasery
półprzewodnikowe albo diody LED i nie sądzę (a w materiałach półprzewodnikowych
jestem insiderem), aby zostały wkrótce zastąpione przez coś zupełnie nowego.
Przemysł półprzewodnikowy jest niezwykle potężny i o ogromnej kapitalizacji i z
pewnością rozwiniętych zaawansowanych technologii nie zaprzestanie. Ciągle będą
na wytwory technologii półprzewodnikowych zastosowania, bo produkty
półprzewodniikowe dają potężne mozliwości i nie widać na horyzoncie żadnej
technologii porównywalnej z możliwościami materiałów półprzewodnikowych. To,że
widać zbliżanie się granic rozwoju (np. granic miniaturyzacji) nie oznacza, że
technologia po ich osiągnięciu zaniknie. Technologie półprzewodnikowe będą trwać
tak, jak wszystkie inne bardzo dobre technologie do tej pory opracowane.

Trywializując, to tak jak z gwoździami czy śrubkami - wynaleziono je bardzo
dawno temu, a wciąż są stosowane i niezbędne w swoich zastosowaniach.

polskich gornikow czeka rozkwit

[Gość: kmiot prlu]

jak przesiada sie na wegiel to polskie gornictwo czeka rozkwit, a sztygary to beda pany cala morda

Sześćdziesiąte urodziny tranzystora

[pi-vo]

Każdy by coś chciał napisać mając mgliste pojęcie o temacie, zresztą
tak jak sam autor artykułu.Pierwszym tranzystorem był FET (Field
Effect Transistor) jak ktoś słusznie zauważył i samo zjawisko
zostało odkryte w latach '20 ubiegłego wieku.Praktycznej realizacji
komercyjnej doczekało się pod koniec lat '60 a masowego zastosowania
w układach cyfrowych i dyskretnych tranzystorach jeszcze trochę
później.Tranzystor ostrzowy był oczywiście tranzystorem bipolarnym,
warstwoym nie, ale bipolarnym a nie polowym.Ze zjawiska które jest
podstawą działania tranzystora bipolarnego korzystano już w czasach
odbiorników detektorowych (lata '20 i '30) ale nikt nie opisał
istoty działania i dlatego wynalazek należy do Amerykanów.A był to
detektor oparty na krysztale cynkitu i miał 2 ostrza, był więc
protoplastą tranzystora ostrzowego.Nie wiem skąd autorowi artykułu
wzięło się że wynalazcą układu scalonego jest Noyce (procesora może
tak) skoro to Jack Kilby z Texas Instruments dostał nagrodę Nobla w
roku 2000 za ten wynalazek.W firmie Fairchild Noyce stworzył układ
scalony rok później.Jeśli chodzi o arsenek galu to jest stosowany do
diod LED i tranzystorów wielkiej częstotliwości rzędu GHz.Istniały
procesory firmy Cray Research oparte o arsenek galu ale przez
trudności w produkcji takich procesorów firma się wyłożyła i
ostatecznie pomysł umarł wraz z tragiczną śmiercią Seymour'a Cray'a
choć te procesory wyprzedzały swoją epokę i budowano na nich
superkomputery dla elit.Osiągały zawrotną wówczas częstotliwość
zegara 500MHz.Długo można by o tym pisać.

[Gość: kiwisen]

A jak tranzystor się ma do wybuchu atomowego, chodzi o impuls elektromagnetyczny
w czasie takiego wybuchu. Urządzenia na układach scalonych przestają działać, a
np. radiostacja na lampach elektronowych
działa po wybuchu bez problemu...

[Gość: ktoś]

1. tranzystory/układy scalone zawierają domieszkowane struktury krystaliczne,
które poddane dzialaniu np. promieniowanie przenikliwego prowadzi do zaburzenia
struktury, efektów jonizacji i w efekcie zmieniają się parametry elektryczne
takiej struktury - układ przetaje działać tak, jak został zaprojektowany.

2. podczas wybuchu wytwarza sie impuls elektromagnetyczny, ktory indukuje
napięcie na przewodnikach (półprzewodnikach), ktore ,jesli jets duze , moze
spowodowac przebicia we wrazliwych strukrurach np. typu MOS/MIS.

Kilby i Noyce są niezależnymi wynalazcami IC

[Gość: Miś]

pi-vo napisał:
> Nie wiem skąd autorowi artykułu wzięło się że wynalazcą układu
> scalonego jest Noyce (procesora może tak) skoro to Jack Kilby z
> Texas Instruments dostał nagrodę Nobla w roku 2000 za ten
> wynalazek.

Tylko Kilby dostał Nagrodę Nobla, bo Noyce zmarł. Obu - Kilby z TI i
Noyce z Intela uważa się za niezależnych od siebie wynalazców układu
scalonego.