Astroortografia

[aguerre]

Jakie zasady rządzą pisownią wielowyrazowych nazw astronomicznych?
W słownikach próżno szukać wyjaśnień. Logiczne i sensowne wydaje
się stosowanie reguł przyjętych dla nazw geograficznych. Chodzi mi
konkretnie o zasadę nakazującą pisanie obu członów nazwy wielką
literą, jeśli człon drugi występuje w dopełniaczu (Morze Barentsa,
Góra Kościuszki, Jezioro Wiktorii itd.). Analogicznie należałoby
traktować indywidualnie oznaczone obiekty/struktury astronomiczne -
Pas Kuipera, Obłok Oorta czy Przerwę Cassiniego. Taka właśnie
pisownia jest już powszechnie przyjęta w czasopismach
popularnonaukowych (np. w "Wiedzy i Życiu"). W dziennikach i
tygodnikach bywa różnie, ale zapis zgodny z zasadą "geograficzną"
występuje częściej.
No to w takim razie w czym problem? W kometach. Słowniki każą nam
pisać: kometa Halleya, kometa Enckego, kometa Hale'a-Boppa.
Dlaczego nie: Kometa Halleya, Kometa Enckego, Kometa Hale'a-Boppa?
Zdaję sobie sprawę, że komety mało kogo interesują, zwłaszcza w
aspekcie ortograficznym. Ale tę niekonsekwencję trzeba
wyeliminować. Pisownia nazw astronomicznych i geograficznych
powinna być ujednolicona.

[randybvain]

Zgadzam się.

[ja22ek]

Dość logiczne. Do argumentów za dodałbym nazwy prądów
morskich, pisane z dużej litery (Równikowy Prąd Wsteczny), które to
prądy są - jako obiekty ruchome - jeszcze lepszą analogią do komet.

Rusza się... i przemija

[kornel-1]

ja22ek napisał:
> Dość logiczne. Do argumentów za dodałbym nazwy prądów morskich, pisane z dużej litery (Równikowy Prąd Wsteczny), które to
> prądy są - jako obiekty ruchome - jeszcze lepszą analogią do komet.

A propos obiektów ruchomych.
Komety i huragany mają kilka wspólnych cech:
* są obiektami ruchomymi
* pojawiają się i znikają^
* nazwy pochodzą od osób (nazwisko lub imię)
* określnik rodzajowy jest pisany małą literą

Mgławica Andromedy, Góra Kościuszki, Prąd Zatokowy to obiekty "trwałe". Może tu leży przyczyna innego traktowania komet i huraganów?

Kornel

^Ja wiem, że niektóre komety powracają. Ale dla widza są to obiekty "nietrwałe".

[zbigniew_]

Może dla tego , że kometa to jednoznacznie zdefiniowany rodzaj ciała
niebieskiego, zaś pas, obłok czy przerwa to raczej "literackie" określenia
pewnych formacji na niebie i oba wyrazy są równie ważne.
Tak naprawdę morze czy góra są pojęciami umownym i nie ma jak sądzę
jednoznacznej ich definicji. Są też jak gdyby nazwami literackimi.
Takie np. Morze Martwe czy Morze Kaspijskie to przecież jeziora a Góra Kalwaria
to miasto. Poza tym nazwa góry zawsze pisana jest wielką literą , niezależnie od
tego czy składa się z jednego czy kilku wyrazów np , Rysy, Babia Góra, Góra
Świętej Anny, czy Mięgoszowiecki Szczyt. W przypadku Góry Kościuszki ta góra
pisana wielką literą jest częścią nazwy

[dar61]

Problem na miarę tego, czy amerykańskie lobby przeforsuje swe jedyne
okołoplanetarne znalezisko - Pluton - do grona planet, czy nie ...

Nie zgadzam się, by wielkoliterowcy_pierwszowyrazowcy znów kazali
nam padać na kolana przed jakąś tam materią kosmiczną w ruchu tylko
dlatego, że uzus dziennikarski sobie taką pisownię upodobał.

Pomysł wprowadzony na pisownię wielkoliterową tylko drugiego [i
dalszych] wyrazu nazw geo- i pozageograficznych jest logiczny,
demokratyczny i prosty.


Jako że skutkuje ten bombastyczny zwyczaj wielkoliterowania np. w
pisowni nazwy 'burmistrz', 'urząd' czy inny 'naczelnik' - domagają
się przedstawiciele tego biurokratycznego narodku, by pisać dużą
literą te miana w dowolnych kombinacjach w zdaniach - nie tylko na
pięczęciach, tablicach naściennych i ryngrafach naszyjnych.

A to już pierwszy krok do Kultu Jednostki [Urzędu/ Funkcji].

Tedy miarkujże się, Wielce Arystokratyczny [w swej propozycji],
Jaśnie Oświecony w Maestrii Ortografiii, Szlachetny w Zamiarach
{Aguerrze}.

Ortobłędokat

[dar61]

Jedno "i" bym, tak po prostu, demokratycznie, z mego powyższego
wpisu uskubał, ale już poszło...
Szkoda.

[kornel-1]

To zbędne "i" z radością przyjęliby autorzy dopisku "Nie dotyczy pojazdów ceremoni ślubu" pod znakiem zakazu postoju ustawionym na ul. Lubelskiej przed krakowskim USC.

k.

[funkenschlag]

W razie wątpliwości polecam odwiedzenie strony www.gugik.gov.pl/komisja/

[markus.kembi]

Tak przy okazji - dlaczego kometa (Kometa?) Halleya, a nie Halley'ego?

[efedra]

markus.kembi napisał:

> Tak przy okazji - dlaczego kometa (Kometa?) Halleya, a nie
Halley'ego?

Dlatego, że w Polsce ludzie myślą (nawet teraz), że się mówi Halej,
Preslej, Czenej itd. I tak właśnie te nazwiska odmieniają. A
ignorancka prasa ich w tym utwierdza.

nazwiskoortografia sknocona?

[dar61]

Halley, Presley nie kończą się w zapisie niemą samogłoską,
jak u Francuzów choćby, nie ma więc potrzeby apostrofowania.

Też mnie bawi ta niekonsekwencja w polskiej fleksji owych nazwisk z
tym "-y" na końcu.

Ale ortografowie tak sobie ubzdurali, wiedząc o polskim zwyczaju
upraszczania wymowy takich nazwisk.

"Presley'go" - Presleya to może już nie poruszy, ale kiboli może
zmusi do prawidłowej wymowy - i [re]fleksji - takiego np.
Rooneya/"Rooney'go".

---

No cóż, lubię zapis Szekspir, Szopen, Skłodowsa-Kiri, nic nie
poradzę.

Nasi tam byli, spolszczyli...