smoleński przymiotnik

[dar61]

Ciekawe, czy dla dwóch miejscowości - 'Smoleńsk' i 'Smolno' musi być ten sam przymiotnik smoleński?

smolnowielkie.bloog.pl/gal,713644,title,Smolenska-nekropolia,index.html
Leszno - leszczyński/ lesznieński
Kowno - kowieński
Deszczno - deszczyński
Smolno - smolnowski
Smolno - smoliński
?

[horpyna4]

Może 'smolneński'?

smóleński << Smólno; smolny

[dar61]

{Horpyna4}:

Może 'smolneński'?

Właśnie.
Jedną z opcji dla mnie był 'smolnieński', ale pono zasadą jest tworzenie przymiotnika od rdzenia, tematu wyrazu.
Stąd właśnie Smolno mogło spotkać się ze Smoleńskiem i mnie swą nekropolią/ nekropolą zadziwiło.
Może dzisiejsi Smolnianie lub autor ple-plegu, gdzie ten przymiotnik dostrzegłem, mają tęsknoty do innych tematów?
Dziś - by nie czynić zamieszania - czasem proponuje się przymiotnik taki, który daje szybsze odróżnienie, nie kryje, nie obwija, nie myli - vide popularność 'lesznieńskiego', 'sępolniański' zamiast ''sępoleński' itd.

Wyjściem jest przymiotnik godzący pro i anty: 'smóleński' - bo miała ta lubuska mieścina przedniemieckie onegdaj miano „Smólno", nie dzisiejsze - odtworzone przez powojenną komisję - „Smolno".
Krócej też by można, np. 'smolny'...

- - -

Odkruszone forum martwieje?

[efedra]

dar61 napisał:

> Odkruszone forum martwieje?

Odkruszone :))))) forum martwieje :((((

[horpyna4]

Na temat działalności tej powojennej komisji nazewniczej możnaby napisać książkę. Często bywało tak, że miejscowość miała dawniej polską nazwę i nazwa ta widniała nawet na niemieckich przedwojennych mapach (w nawiasie, pod nazwą niemiecką). Widać, że komisja nijakich wrażych map nie oglądała - zwykle robiła z nazwy niemieckiej polską na zasadzie podobieństwa danego słowa. W takich przypadkach obecna nazwa polska jest podobna do dawnej, tylko nieco zdeformowana. Pół biedy, jeżeli tą deformacją jest tylko brak znaków diakrytycznych.

Ale istnieją też przypadki, kiedy nowa nazwa zupełnie różni się od dawnej, bo została nadana na zasadzie podobieństwa niemieckiej nazwy jednej miejscowości do innej.

Jeżeli kogoś to interesuje, to służę konkretnymi przykładami.

osmolony temat zastępczy

[dar61]

To rzeczywiście ciekawy temat. Z ciekawszych przykładów dorobku tej, mimo wszystko potrzebnej wtedy komisji, warto zrozumieć superpolitpoprawne dziś 'Chlebowo', zamiast odwiecznej tam nazwy 'Niemaszchleba'...
Podoba mi się też postniemiecka 'Kudowa' w miejsce oryginalnej 'Chudoby'.
Dobrze więc, że się w ogóle to wypaćkane 'Smolno' uchowało :-)

[horpyna4]

Nie jestem pewna, ale "Chlebowo" powstało chyba dużo później i to na życzenie mieszkańców (napływowych, a więc nie zrośniętych z miejscową tradycją). Mieszkańcom nie podobało się, że stara nazwa sugeruje biedę we wsi i negatywnie świadczy o nich.

Swoją drogą, takie stare nazwy miejscowości powinny być objęte ochroną konserwatorską. To przecież są cenne zabytki, chociaż niektórym może wydawać się śmieszne nazywanie zabytkiem czegoś niematerialnego.

A pamiętasz zmiany nazw w Polsce południowo-wschodniej za późnego Gierka? Usiłowano zatrzeć historię tych ziem. Później większość nazw została przywrócona, ale niestety nie Poździacz. Pozostało dość banalne Leszno, bo też tego chcieli mieszkańcy. Szkoda.

wczesnogierkowski temat zastępczy, coraz ciekawszy

[dar61]

{Horpyna4}:

...„Chlebowo" powstało chyba dużo później...

To prawda, ale ładnie się wpisuje w samowolę toponomastyczną władz ówczesnych:
„...Był rok 1953, właśnie w Niemaszchleba powstawał kołchoz..."
- jak piszą w Gazecie Lubuskiej, znanej z niezłych reportaży.
www.gazetalubuska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20040403/MAGAZYN/40402038
Ma to nawet podtekst ucieczki Słowian przed Słowianami - Serbołużyczan z Serbii „Białej" [białej=starej, sędziwej, siwej, pierwotnej - pono prasiedziby wędrówek dzisiejszych Serbów z południa Europy] , wpierw wysiedlanych ze wschodnich Łużyc wpierw przed frontem w 1945 r., a niedobitków ich już przez Polaków z Kogresówki.

...powinny być objęte ochroną konserwatorską...
Niezły pomysł na ustawę - dla zbalansowania rodzącej się tej, co ma naśladować francuską ochronę dziedzictwa języka francuskiego przed naleciałościami :-)
Jakby taką wymyślili Celtowie dzisiejsi, to pół Europy musiałoby ich zaleceń słuchać - oj, działoby się wtedy. Już o Słowianach nadłabskich nie wspomniawszy...

...A pamiętasz zmiany nazw w Polsce południowo-wschodniej za późnego Gierka? ...
?
Dla mnie - enigma.
Jakieś konkrety?

...banalne Leszno...
?
??
???

- - -

Może się uda zepchnąć orto-arkę, opuszczoną przez sterniczkę, z mielizny...

[horpyna4]

Nie kojarzysz? Najbardziej znane były zmiany w Bieszczadach. Na przykład Wołosate zmieniono wtedy na Roztokę, a Muczne na Kazimierzowo (miejscowy partyjny kacyk chyba miał na imię Kazimierz). Poguglaj, znajdziesz na pewno wykaz wszystkich zmian (był to rok 1977, o ile dobrze pamiętam).

smółka zbyt późna

[dar61]

{Horpyna4}:

...Nie kojarzysz?...

Nie. Mimo wszystko na to się za późno urodziłem ;-)

- - -

Trudno. Niech się kisi...

[horpyna4]

No cóż, ja jestem już staruszką... ale jak widać, jeszcze sporo pamiętam. Jak byłam małym dziecięciem, to ojciec powiesił mi na ścianie w pokoju mapę Polski, taką administracyjną. Jakiś czas po tym usłyszałam po raz pierwszy w życiu informację o zmianie nazwy miasta. Spytałam więc rodziców, dlaczego Stalinogród zmieniają na Katowice i dopiero wtedy dowiedziałam się, że wcześniej to były Katowice.

дёгoть dziegciem, ale...

[dar61]

Ej, za łatwo w intrestrefie czarować, że jest się młodym. I wiekowym.

Mnie jednak sięgnęło obowiązkowe szkolne korespondowanie z kimś z wielosettysięczego miasta nad Wołgą. I wielce się zdziwił kiedyś człek, że to miasto miało inną, starszą nazwę - i jeszcze starszą...

Ciekawe, jak Germanie zmieniliby tu u mnie w Łużycach dźwięczną nazwę służebnej osady 'Księży Dziegieć'...

góra 10-letnia osada Smolary

[dar61]

...miejscowy partyjny kacyk chyba miał na imię...

Dla nas to nadal nie są stare metody wyboru nazwy osady.
Taki pomnik powstał niedawno, kiedy szukano nowej nazwy dla zgubionej osady śródleśnej w puszczach lubuskich.
W której wpierw, tajnie, bazowała armia niemiecka, potem radziecka, wreszcie sowiecka - dziś to osada cywilbandy - z jej wyboru niedawno nazwano z nowa tę osadę od imienia pierwszego sołtysa. Stary i nowy to pomysł. Dość nadal [za] bałwochwalczy :-)

A sama moja osada zwana była imieniem pewnego naszego eks-dyrektora tam rezydującego. Na szczęście wybył już on i znów, szczęśliwie, jesteśmy bezimienni ;-)

Nomen omen - habent sua fata Smolary

Zmiana nazw

[kapitan_marchewa]

Może nie do końca na temat..
W Łodzi jakoś w 1992 zmieniono nazwę ulicy Salvadore Allende. Nie pasował nowym radnym.
Po Francji jeżdżąc jakoś z 10 lat później zauważyłem w mieście jednym( niedaleko Verdun, bo tam zmierzałem) wielgachny zespół szkół im. Allende właśnie.
PS. Jaką nazwę ma teraz stara ulica Allende w Łodzi?

[horpyna4]

Co tam Łódź... byłeś może w Sejnach? Urokliwe miasteczko, piękne okolice...

Jak nie, to wyguglaj sobie plan Sejn, albo spis ulic. Jest trochę nowych nazw, ale większość z poprzedniej epoki została. I w ten sposób można mieszkać np. na rogu Piłsudskiego i Marchlewskiego.

[migni]

kapitan_marchewa napisał:
> PS. Jaką nazwę ma teraz stara ulica Allende w Łodzi?

Ks. Popiełuszki.
A sąsiednie Marchlewskiego i Dzierżyńskiego tamże, czyli na Retkini, to kard. Wyszyńskiego i Armii Krajowej.

smólska perełka

[dar61]

Kończąc - warto podsunąć perłę, wygrzebaną w smole - opis niedokończonych przed wojną językoznawczych sondaży [autor Kazimierz Nitsch] nt. języka ludności serbsko-śląskosłowiańskiej we wiosce Chwalim na dzisiejszej Lubuszczyźnie, przytoczoną z niemieckiej prasy pracowicie przez autora ple-plegu, o którym blogu wspomniałem w starcie wątku:

smolnowielkie.bloog.pl/index.html?id=328851043&title=Rzekomi-Wendowie-w-Wielkopolsce
Po ludziach tam opisanych ostały się jeno modlitewniki, kunsztownie a pracowicie w mowie niemieckiej i słowięskiej dwoiście szwabachą drukowane...

Dar61