Kronika rz

[ja22ek]

W ramach badań akcentu polskiego pochylam się oto nad słowem 'kronikarz'.
Ponieważ ortodoksyjny akcent w słowie kronika pada na pierwszą sylabę (to
znaczy trzecią od końca), to dlaczego w słowie kronikarz nie zaleca się
nacisku na sylabę przedostatnią (czyli drugą)? Mimo że oba wyrazy różnią się
jednym tylko dźwiękiem!

A poza tym: czemu kronikarz, a nie kronik. Albo czemu fizyk, a nie
fizykarz. ;)

Pozdrawiam letnio (znaczy gorąco)
J22

[ardjuna]

Albowiem m.in. na niekonsekwencji polega urok języków naturalnych... W
esperanto czy innym sztucznym narzeczu nie masz tych uroków :)

[efedra]

Jak to "nie zaleca sie"?
Wlasnie sie zaleca. Nalezy mowic kroNIkarz, a nie KROnikarz.
pzdr,
efedra

[ja22ek]

Efedra jak zwykle czujna! Przerabiałem to zdanie tuż przed wysłaniem i nie
zauważyłem, że zmieniło sens. Zagadnienie brzmiało: jeśli KROnika, to czemu nie
KROnikarz.

J22

[jacklosi]

I chwała Bogu, że nie KROnikarz, bo musilibyśmy konsekwentnie mówić np.
MUzyczny. Akcent, poza wyjątkami, przypada na przedostatnią, a kronikarz do
wyjątków nie należy.
Analogicznie, razem z prof. Bralczykiem, odróżniamy mianownik MUzyka od
dopełniacza muZYka.
JK

[ala100]

ja22ek napisał:

> W ramach badań akcentu polskiego pochylam się oto nad słowem 'kronikarz'.
> Ponieważ ortodoksyjny akcent w słowie kronika pada na pierwszą sylabę (to
> znaczy trzecią od końca), to dlaczego w słowie kronikarz nie zaleca się
> nacisku na sylabę przedostatnią (czyli drugą)? Mimo że oba wyrazy różnią się
> jednym tylko dźwiękiem!
>

Tutaj sprawa prostą jest. KROnika brzmi ładniej niż kroNIka, a kroNIkarz -
lepiej niż KROnikarz.

> A poza tym: czemu kronikarz, a nie kronik. Albo czemu fizyk, a nie
> fizykarz. ;)

Kronikarz chyba był traktowany jako zawód rzemieślniczy. Bo to trzeba było
pracowicie tym gęsim piórem skrzypieć. I fizykarz też tek jakoś brzmi, mało
artystycznie.

Pozdrawia. Ala

[ja22ek]

ala100 napisała:

> Tutaj sprawa prostą jest. KROnika brzmi ładniej niż kroNIka, a kroNIkarz -
> lepiej niż KROnikarz.

Jako osobnik całkowicie pozbawiony zmysłu estetycznego muszę Ci wierzyć.

Pozdrawiam J22

PS Czy mi się dobrze wydaje, że kiedyś można było powiedzieć "spuszczam się w
tej sprawie na twój gust", a obecnie byłoby to źle widziane?

[ala100]

ja22ek napisał:

>
> PS Czy mi się dobrze wydaje, że kiedyś można było powiedzieć "spuszczam się w
> tej sprawie na twój gust", a obecnie byłoby to źle widziane?

Dobrze Ci się wydaje, niestety. Jeszcze nie oznacza czegoś przeciwnego niż
kiedyś, ale juz jest blisko. Właściwie możnaby "na żywo" prześledzić zmianę
znaczenia pewnych wyrażeń.

Pozdrawiam raz jeszcze. Ala

[ardjuna]

ja22ek napisał:

> PS Czy mi się dobrze wydaje, że kiedyś można było powiedzieć "spuszczam się w
> tej sprawie na twój gust", a obecnie byłoby to źle widziane?

Więcej nawet! Mawiało się: "Spuszczam się na ciebie"! I nikt się nie obrażał,
wprost przeciwnie nawet - gdyż w ten sposób zaufanie wszak się wyrażało. A dziś
za takie dictum tylko w mordę dostać można... O tempora, o mores! :)))

[teresa.kruszona]

W sprawie KROniki i kroNIkarza tylko potwierdzę zdanie większości - tak
akcentujemy. Współczesne słowniki odnotowują jeszcze dawne znaczenie
wyrażenia „spuścić się na kogoś” - zdać się na kogoś; zaufać, że ktoś dobrze
wykona swoją pracę; że można mu zaufać”, ale już z
kwalifikatorem „przestarzałe”.