Notabene czy nota bene

[vatseq]

Patrząc na oryginał, to chyba "nota bene"? Mylę się?
Spotykam się z obiema pisowniami. Co Wy na to?

[teresa.kruszona]

Najnowszy słownik ortograficzny zaleca tylko pisownię łączną - notabene (skrót
nb.).

[stefan4]

teresa.kruszona:
> Najnowszy słownik ortograficzny zaleca tylko pisownię
łączną -
> notabene

A dlaczego tak zaleca? Vatseq podał przekonujacy
(przynajmniej
mnie) powód pisowni rozdzielnej. Czy ten najnowszy też
mógłby
postarać się mnie przekonać do swojego stanowiska? Jeśli
dostanę dobry argument, to zrezygnuję z mojego rozdzielnego
przyzwyczajenia.

- Stefan

[sze]

> A dlaczego tak zaleca? Vatseq podał przekonujacy (przynajmniej
> mnie) powód pisowni rozdzielnej. Czy ten najnowszy też
> mógłby postarać się mnie przekonać do swojego stanowiska? Jeśli
> dostanę dobry argument, to zrezygnuję z mojego rozdzielnego
> przyzwyczajenia.

Za pisownią łączną przemawia fakt, że jest to wyraz polski, ponieważ znaczy co
innego, niż łaciński źródłosłów. Łacińskie "nota bene" to "zauważ dobrze" czyli
synonim jakiegoś polskiego "uwaga!", zaś polskie "notabene" to "nawiasem
mówiąc".

Aczkolwiek za pisownią rozdzielną przemawia tradycja i etymologia, a uważam, że
łacińska tradycja jest dla nas o wiele bardziej zobowiązująca, niż na przykład
francuska czy angielska, bo łacina była przez kilkaset lat NASZYM językiem
literackim.

Ja piszę razem.

[vatseq]

sze napisał:

>
> Za pisownią łączną przemawia fakt, że jest to wyraz polski,

????? polski ?????

ponieważ znaczy co
> innego, niż łaciński źródłosłów. Łacińskie "nota bene"
to "zauważ dobrze" czyli
>
> synonim jakiegoś polskiego "uwaga!", zaś polskie
"notabene" to "nawiasem
> mówiąc".
>

A co w rzeczywistości znaczy 'nawiasem mówiąc'? Czyż nie
chcemy w ten sposób zwrócić uwagi rozmówcy na jakiś fakt,
czyli powiedzieć "zauważ dobrze"!! Według mnie
konstrukcja "nota bene" nie zmieniła znaczenia,
przynajmniej w ustach _świadomie_ jej używających.
Stanowczo optuję za pisownią rozdzielną!

[stefan4]

Przepraszam Cię, Sze, ale Twój wywód mnie nie przekonuje.

sze:
> Łacińskie "nota bene" to "zauważ dobrze" czyli synonim jakiegoś polskiego
> "uwaga!", zaś polskie "notabene" to "nawiasem mówiąc".

Łacińskie ,,nota bene'' można rozumieć na przynajmniej dwa nieizomorficzne
sposoby:
(1) albo po Twojemu; ,,nota'' jest w trybie rozkazującym od ,,noto, notare'';
(2) albo całkiem inaczej: ,,nota'' to liczba mnoga od ,,notum'' czyli ,,znane'';
wtedy ,,nota bene'' znaczyłoby coś w rodzaju ,,jak dobrze wiadomo'', co jest już
bliskie znaczeniu polskiemu.
Dla uczciwości dodam, że nie jestem całkiem pewien (2), bo być może w tym
znaczeniu należałby się tam narzędnik: ,,notis bene''.

sze:
> Za pisownią łączną przemawia fakt, że jest to wyraz polski, ponieważ znaczy co
> innego, niż łaciński źródłosłów.
[...]
> łacińska tradycja jest dla nas o wiele bardziej zobowiązująca, niż na przykład
> francuska czy angielska, bo łacina była przez kilkaset lat NASZYM językiem
> literackim.

Proszę Cię, zdecyduj się na jeden z tych dwóch argumentów, bo nie wiem, do
którego mam się przyczepić. Albo bronisz polskości tego wyrazu, albo
tradycji łacińskiej (czyli rozdzielnej).

- Stefan

[sze]

> Łacińskie ,,nota bene'' można rozumieć na przynajmniej dwa nieizomorficzne
> sposoby:
> (1) albo po Twojemu; ,,nota'' jest w trybie rozkazującym od ,,noto, notare'';

No nie tylko po mojemu. Wieki tradycji...

> (2) albo całkiem inaczej: ,,nota'' to liczba mnoga od ,,notum''
> czyli ,,znane''(...) znaczeniu należałby się tam narzędnik: ,,notis bene''.

Chyba dość karkołomne. I czemu ablatiw (nie narzędnik, bo go w łacinie
klasycznej nie było)?

> Proszę Cię, zdecyduj się na jeden z tych dwóch argumentów, bo nie wiem, do
> którego mam się przyczepić. Albo bronisz polskości tego wyrazu, albo
> tradycji łacińskiej (czyli rozdzielnej).

No przecież na końcu napisałem - że piszę łącznie, bo uważam tę argumentację za
mocniejszą. Ale pokazałem, że na pisownię rozdzielną też silny argument znaleźć
można.

> vatseq:

> ????? polski ?????

Dokładnie tak. Na pewno nie łaciński, bo znaczy co innego. Zupełnie tak jak
polska "kura" znaczy co innego niż łacińska "cura", gdzie znaczy "troska". To
pierwszy powód. Drugi to ten, że jest uzywany w juęzyku polskim, dlatego jest
polski.

> A co w rzeczywistości znaczy 'nawiasem mówiąc'? Czyż nie
> chcemy w ten sposób zwrócić uwagi rozmówcy na jakiś fakt,
> czyli powiedzieć "zauważ dobrze"!!

Niezupełnie. "Nawiasem mówiąc" wprowadza informację dodatkową, uzupełniającą,
natomiast "zauważ dobrze" oznacza informację, bez której zrozumienie istoty
zagadnienia nie może się obyć.

> Według mnie konstrukcja "nota bene" nie zmieniła znaczenia,
> przynajmniej w ustach _świadomie_ jej używających.

Tzn. ze znajomością łaciny? Chyba takich użyć współcześnie nie ma. Zresztą mnie
osobiście raziłyby.

> anowczo optuję za pisownią rozdzielną!

Dlaczego? Bo tak po łacinie?

[stefan4]

sze:
> I czemu ablatiw (nie narzędnik, bo go w łacinie klasycznej nie było)?

No tak, to może być maniera mojego nauczyciela łaciny wieki temu. On mówił, że
,,ablativus'' to narzędnik i że w łacinie nie ma miejscownika. A czasami mówił
po polsko-łacińsku, że nie ma żadnego lokatiwusa. Masz rację, że ta
interpretacja jest szemrana, ale mnie wbiła się w krew.

Czemu ,,notis bene'' w znaczeniu ,,jak dobrze wiadomo''? Po pierwsze napisałem
kilka ostrożności, że nie jestem pewien. Po drugie coś mi się z dawnych czasów
po głowie merda, że jest taka konstrukcja, ablativus jakiśtam, którą akurat tu
należałoby zastosować.

,,Aetas quae vindice nullo fidem rectumque colebat''

[vatseq]

Na forum tym panuje maniera podpierania sie autorytetami
i słownikami. Ja też mogę znaleźć słownik (Słownik
wyrazów obcych, 1955, PWN, Zygmunt Rysiewicz (UW), Jan
Safranowicz (UJ), Eugeniusz Słuszkiewicz (UW)), który
potwierdza moją wersję (nota bene rozdzielnie). Z
autorytetami to jest trochę tak, jak zawieje wiatr
historii, nawet w dziedzinie języka polskiego: kieryś
usiłowano nam wmówić, że BarbUrka, żeby nie odwoływać się
do świętej Barbary. I przypomnijcie sobie, kto optował za
BarbUrką!!!!!

Nota bene nie znaczy 'zakarbuj sobie', lecz 'zauważ
dobrze', 'zwróć uwagę'. Taką samą funkcję pełni 'nawiasem
mówiąc'.

Pozdrawiam
vatseq

[stefan4]

vatseq:
> Nota bene nie znaczy 'zakarbuj sobie', lecz 'zauważ dobrze', 'zwróć uwagę'.

,,noto, notare, notavi, notatum''

[vatseq]

Miałbym wątpliwości, czy
"Zupełnie tak jak polska "kura" znaczy co innego niż
łacińska "cura"..."

to raczej przypadkowa zbieżność fonetyczna, a nie zmiana
znaczenia pierwowzoru łacińskiego. Podobnie można by
powiedzieć o łacińskim "curva" i polskim 'odpowiedniku' :-)

"...Drugi to ten, że jest używany w języku polskim,
dlatego jest polski."

Czy słowo z języka angielskiego wzięte "fiancée" jest
angielskie? To raczej francuski wyraz w języku angielskim.

[_jazzek_]

Wprawdzie przykład z kurą faktycznie jest naciągany, to Sze ma niewątpliwie
rację. Obcy wyraz, ledwo zostaje użyty przez Polaka w polskim kontekście, staje
się polskim wyrazem (to, że opatrywany on bywa etykietą "obcy", nie powinno nas
zwodzić). Polskim dlatego, że od razu podlega oddziaływaniu polskiej fonetyki
(!!!), a następnie semantyki. Gramatyczne przyswojenie to inna kwestia, czasem
wyprzedzająca semantykę, czasem wiekami ciągnąca się z tyłu.
Weźmy z najświeższych polskich wyrazów:
catering - wymowa [katering]
marketing - akcent na 'ke', nie 'mar'
management - wymowa men'edżment.

One nie są angielskie, bo nie mają fonetycznych cech angielskich. One są,
owszem, angielskiego pochodzenia! Takoż notabene, zwrot pochodzenia
łacińskiego, z polską wymową i polskim znaczeniem. Pisownia łączna podkreśla
jego faktyczną polskość.

[lothar30]

A dlatego :)
poradnia.pwn.pl/lista.php?id=5501
Pozdrawiam.

[kornel-1]

Cytuję z Poradni SJP: "Ten zapis jest rezultatem świadomego wyboru, nie należy więc sądzić, że to błąd lub pomyłka"

Apropos logiki nie każdy ją zna i viceversa.

;-)
Kornel