aoryst

[jacklosi]

W Historii języka polskiego, chwilowo nie pamiętam czyjej, którą starałem się
kiedyś przeczytać, oprócz różnych innych nie znanych mi pojęć jest mowa o
formie gramatycznej zwanej aorystem. Co to jest (był?) aoryst. Zwykle jest
wymieniany jednym tchem chyba z imperfektem.
JK

[ja22ek]

Było, było. A w bułgarskim jest nadal.

Kiedyś Ali pomagałem iść bezpłciowo i o aoryście/imperfekcie też się zgadało.
Wątek 697.

A ten autor to zapewne Klemensiewicz. Nudnawe dzieło, polecam raczej gramatykę
historyczną języka polskiego Rosponda. Czyta się!

Pozzdrawiam
Jazzek

[ja22ek]

No tak, wątek już został zarchiwizowany, niestety. Poszukaj wyrażenia "Jak iść
bezpłciowo?".

J.

[joozinka]

aoryst
jęz. czas przeszły dokonany oznaczający czynność, która doszła do skutku bez
względu na to, czy rezultat jej trwa nadal, czy też nie; występuje np. w języku
greckim i staro-cerkiewno-słowiańskim
<gr. aóristos nieokreślony>

to ze Słownika Wyrazów Obcych PWN

[jacklosi]

Dzięki. Będę jednak nadal szukał, jak był skonstruowany. Albo się nauczę
starocerkiewnosłowiańskiego od razu.
JK

[norge75]

> Dzięki. Będę jednak nadal szukał, jak był skonstruowany. Albo się nauczę
> starocerkiewnosłowiańskiego od razu.

Nie jestem pewien, ale tematy kończyły się zwykle na 'ch' (dźwięczne?). Tak
jest mniej więcej do tej pory w bułgarskim. W serbo-chorwackim też mają aoryst,
ale raczej w języku literackim. Zastanawiam się jeszcze nad czymś innym. W
południowej Polsce (w Beskidach) spotyka się formę czasu przeszłego 'ja
widziałek'. Czy to może być pozostałość aorystu?

pozdrowienia

[ja22ek]

Końcówce (góralskiej) -ek odpowiada śląska -ech, w której 'ch' oczywiście jest
wpływem aorystu. Tłumaczy się to oddziaływaniem dłużej zachowanej formy trybu
przypuszczającego (bych, by, by, bychom, byście, bychą). W języku literackim
wręcz przeciwnie, formy trybu przypuszczającego przyjęły końcówki czasu
teraźniejszego słowa posiłkowego 'być'.

Przy okazji, wzorzec odmiany aorystu był taki:
idziech idziechom
idzie idzieście
idzie idziechą