REGIONALIZMY WAZNA RZECZ

[quba]

w bialostockim nie mowi sie bochenek chleba tylko "bułka chleba"

[yapkovitz]

Okolice Mielca (dawna Malopolska, teraz Podkarpackie)

ziemniak - warszawski kartofel, poznanska pyra, goralskie grule
barany - jeżny
auto - ogólnopolski samochod
na pole - na dwór
sztangielka - prosta bułka
cumelek - smoczek
makaron - slaskie nudle, warszawskie kluski
andruty - wafle
sznycel - mielony, kotlte mielony
kaszanka - kiszka, krupniok

[Gość: zdziwiona]

20 lat mieszkam w Bialymstoku i nie slyszalam zeby na bochenek chleba mowilo sie
"bulka chleba" chyba ze w okolicach.

[metey]

Poproś w sklepie o "bułe chleba", to - zgadnij co dostaniesz?
Pozdrawiam..
Zapraszam forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=52&w=6783767

[metey]

Przepraszam - literówka. Trzeba oczywiście prosić o "bułke chleba"

[Gość: poczytaj mi mamo]

coś ze Śląska

kreple-pączki
tangsztela - stacja benzynowa
albo "W antryju na byfyju stoła szolka pełno tyju" :) kto wie co to znaczy?

no i jeszcze makówki którymi zajadam się w okresie Świątecznym... gdzieniegdzie
nazywane są kutią :)

[Gość: SAga]

Gdy moja mama mieszkałą w Myszyńcu, kiedyś do niej przyszedł sąsiad i poprosił o
balijtę, podziękował za wanentę i po kilku miesiącach przysniósł z powrotem
tynettę. Te trzy wyrazy oznaczają małą wanienkę dla niemowląt.

[xxx131]

podkarpackie:
puscic komus bączka- czyli zadzwonic komure, no taka zabawa... trudno opisac...
napewno wiecie...
w innych czesciach polski mowi sie na to inaczej, wiem napewno ze na slasku...

[Gość: lorianne]

moim zdaniem większość z wymienionych przez Was "regionalizmów" to po prostu
błędy językowe...
Najczystszą polszczyzną mówią moim zdaniem Łodzianie (oprócz krańcówki, migawki
i ekspresu)

[shellka]

nie wiem moze juz to bylo, ale bylam kiedys na wakacjach w Bialowiezy i
uslyszalam ze tam nie wychowuje sie dzieci, tak sie dzieci hoduje! to mnie
rozbroilo.

[Gość: Ircia]

A kto wie co to znaczy "wygódka" ?

[avarja]

Jasne :)

[Gość: Lodziak]

kibel:)

[Gość: kudłaty]

hahahahh, a w Białymstoku nie zapuszcza sie włosów, ale też HODUJE :-)

[Gość: Lodziak]

A moja babcia mnie howała (wychowywała)

Łodzianie...

[Gość: Łodzianka]

mówią niestety "włanczać" zamiast "włączać"....ale to nie tylko oni:)

[Gość: zaka]

W Slupsku nazywa sie to "strzalka", zas w Poznaniu "gluchacz" :)

[wierzba_b]

"Puścić sygnał" najczęściej. Albo "szczura", albo "pinga".

[Gość: Kozia]

Dokładnie! U nas najczęściej - sygnałki. Rzadko strzałki (śląsk cieszyński)

[Gość: zosl]

Dolny Śląsk ma naprawdę mix regionalizmów , choć ma się wrażenie że ich
brak . Są z wileńszczyzny i lwowskie i oczywiście reszta Polski , która tutaj
przyjechała po wojnie. To co ja kojarzę z dawnych lat , bo sporo
zanikło , "meszty" -kapcie , "kociuba" -łopata do wjmowania upieczononego
chleba z pieca , "paciuk"- świnia , Warto , to przechowywać w pamięci , bo to
kawałeczek naszej tożsamości.

[Gość: Justyna]

A co ja mam powiedzieć jak jak mieszkam na tzw. ziemiach odzyskanych gdzie
skupiła się ludność z całej przedwojennej Polski i wszystkie te ,,regionalizmy"
się ze sobą wymieszały?

[metey]

Zapraszam zainteresowanych tematem na forum białostockie i
wątek forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=52&w=6783767
tam regionalizmy wynikające ze zmieszania wielu kultur i języków
polskiego, białoruskiego, litewskiego, żydowskiego(jidysz)
blisko 300 wpisów.
Pozdrawiam

[Gość: loleus]

No i hipergalicyjskie (a przynajmniej krakowsko-tarnowskie):

"wycierać PROCHY" -zamiast: kurze,
"SAGAN" - zamiast: czajnik (notabene ten ogólnopolski wyraz, tzn. czajnik, to
chyba z Kongresówki się rozlazł, od rosyjskiego "czaj"?)

Aha, i Galicyjczyk-ortodoks (taki jak ja :-)!)nigdy koperty nie zaadresuje
rusycystyczno-warsiawskiem "Szanowny Pan", tylko "WIELMOŻNY Pan" (Sz.P.-NO,
W.P.-YES!!! ;-P)

[Gość: gdanszczanin]

a wiecie co to znaczy: ukradli rower dla ksiedza? - bynajmniej nie to ze ksiadz
byl zleceniodawca.

kapciora, kanciapa - magazyn podreczny

Szczebrzeszyn i nie tylko

[zaisa]

Ze Szczebrzeszyna (Roztocze, 20km od Zamościa) pochodzi moja Mama i tam przez
lat dwadzieścia kilka spędzałam wakacje, nie tylko letnie:) Gdy jacyś znajomi
spierali się, czy to borówki, czy jagody, mogłam mówić, że nie mają racji, bo to
są czernice:) Po mleko chodziło się z kanką (nie bańką), choć na choince to
raczej chyba właśnie bańki były. Coś zreperować to dla Babci było naładować,
rozmaite płyny przechowywano we flaszkach a na tłusty czwartek smażyło się
chrust (nie faworki). A najbardziej miejscowe były gan i stok. Ze stoku nosiło
się wodę - były to źródła wypływające właśnie spod stromego stoku. Chyba
chodziło się "do stoku" i pewnie przeszło na źródła. Gany to okoliczne wzgórza i
górki, ganem kończyło się podwórko - było to urwisko "pod górę" (nie wiem jak to
wytłumaczyć), częściowo zarośnięte drzewami. Kiedyś opowiadałam pani w
przedszkolu (już w W-wie) jak to na gan się wdrapałam a ta tępa pani nic nie
mogła zrozumieć:)) Gany poprzecinane są dębrzami (dla mnie zawsze to były
dębrze, nie debrze, jak piszą w przewodnikach turystycznych) - rodzajem wąwozów,
ale tam gdzie były porządnie wyjeżdżone drogi to były wąwozy. Nigdy nam się to
nie mieszało. Pieróg jest rodzajem okrągłego ciasta drożdżowego nadziewanego
kaszą gryczaną. (Jak byłam mała to nie przepadałam, ale dziś tak chętnie bym
zjadła...) Dwa razy w tygodniu chodziło się pod halę lub na rynek, choć hala
targowa nie istnieje od lat kilkudziesięciu a na rynku tak samo długo jest park
a cała impreza odbywa się w okolicy przystanku PKSu.
U dziadka w kuźni czasem przydał się hebel a by podtrzymać ogień na palenisku
należało miechać - rytmicznie poruszać drewnianym, podwieszonym u sufitu
drągiem, który poruszał piękny płócienno-skórzany miech, pompujacy powietrze w
czy pod palenisko. Przed kuźnią stał toczak - przyrząd do ostrzenia siekier itp.

Gwary i regionalizmy to coś pięknego a nie złego. Tylko każdy Polak powinien
znać polszczyznę literacką, "ogólnopolską" i jej właśnie powinien nauczyć się w
szkole. Szkoda, że ostatnimi czasy wielu młodych ludzi ogranicza się do
wulgaryzmów...

[Gość: zruc]

Czy wiecie co znaczy w Wieluniu że ktoś poszedł z WÓZYKIEM do sklepu PO
SCHÓDKACH.Tzn. że planuje balangę i poszedł po większe zakupy do DOMU TOWAROWEGO

Zenek z...Olewina

[Gość: toja]

No, to może zagadka dla kierowców (Ślązacy powinni ją znać)
"Biale koło na niebieskim tle?"

[Gość: zedd]

Tak gwoli ścisłości, gdybyśmy mieli być dociekliwi, to rosyjskie "czaj" ma
dokładnie ten sam źródłosłów co angielskie "tea" czy niemieckie "Tee" itp.
Wszystko razem pochodzi z chińskiego. U Ruskich [t] przeszło w [cz]. A zmiany
samogłosek są bardzo płynne.

Za to "sagan" w pozostałej części Polski oznacza wielki gar, kocioł.

[isabell_the_wicked]

Normalnie pytasz: Gdzie jedziesz na rowerze?
Na Ślasku brzmi to tak: Kaj popylasz na kole?
:)

[Gość: toja]

Bingo!
Bo miało być: biołe koło na niebieskim tle.
:)

[Gość: Cieszynianka]

babuć - świnia
narychtować - naprawić, przygotować,
ganc - całkiem,
ciepnąć wedle - rzucić obok
bajtel - dziecko,
nadrzity, naprany - pijany,
slazować - schodzić
żbluchać - pluskać wodą, zamieszać wodę
ciućmok - niezdara
klejzać - ślizgać
obujek - obroża
bezmala - podobno
galan - narzeczony
oszkliwy - brzydki
haja - awantura

[konskipsiinteres]

Toruńskie: szajerek - pomieszczenie gospodarcze
Kieleckie: gałka - kulka śniegowa
W Elblągu na drożdżówkę mówi się "słodka bułka" - takie zamówienie gdzie indziej
owocuje otrzymaniem tzw. bułki maślanej
Toruńskie: na moje - moim zdaniem

[czarna_mamba_85]

krakow: mirt to u nas bukszpan :) film mozna ogladnac a nie obejrzec :) spazniac
nie spozniac; mamy kuzynow i kuzynki; kasza manna to grysik; nasza kremowka to
jest ogolnopolska napoleonka, natomiast napoleonka w krakowie to calkiem inne
ciastko i generalnie nie uzywa sie wolacza - mowi sie (przynajmniej ja :))
"tata" "mama" zamiast "tato" "mamo", np. "tata daj costam" :) a przy kurtce jest
kapuza :)

[Gość: zedd]

W Warszawie też jest bukszpan, kuzyni i kuzynki. NApoleonka i kremówka to nie
to samo, o czym wiele osób po prostu nie wie i myli im się, stąd
nieporozumienia.

A co do wołacza, to generalnie zanika on w języku polskim. U nas też mówi się
raczej "tata", "mama", "Tomek" Anka" a nie "tato, mamo, tomku, aniu".
Dlatego nie jest to tak naprawdę regionalizm.

Przypuszczam, że wołacza używacie jednak np. gdy kogoś wyzywacie - np. "ty
durniu", "ty idioto" a nie "ty dureń, ty idiota".

[wierzba_b]

Zaraz, ale mirt i bukszpan to dwa różne gatunki roślin...

[iwona402]

Na Kaszubach na drożdżówkę z kruszonką i lukrem mówi się szneka z glancem,wielu
ludzi używa zamiast pytania ile to kosztuje?-Ile to będzie? lub ile to
przyjdzie?.Swińskie nóżki to spacerówki(już niezbyt często używane).Galaretka
wieprzowa to zylc.Skrzynia biegów to galop kasta.

czestochowa

[mayessa]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=55&w=423&s=0

[triskell]

Jestem z Wrocławia. Na to, co inni nazywają angielką, weką itp. u nas zawsze
mówiło się "długa bułka".

Mówi się, "ten facet mieszka w mojej bramie", tzn. na mojej klatce schodowej.
Dla mnie zawsze to było naturalne, dopiero rozmowa z ludźmi z innych części
kraju uświadomiła mi, że nie mówi się tak wszędzie.

Kiedyś zaskoczyłam kogoś z innego regionu Polski słowem "sztajmes" (które teraz
już i we Wrocławiu nie jest często używane, ale to było kilkanaście lat temu) i
dowiedziałam się, że Warszawiak tego samego pana nazwie menelem, Łodzianin -
zakapiorem (piękne słówko!) a Poznaniak - penerem czy czymś takim.

A mój kuzyn z Górnego Śląska "cukrzył" albo "cukrował" (nie pamiętam, jedno z
tych dwóch słów) herbatę, zamiast ją posłodzić.

[Gość: Zedd]

W Warszawie słowo "czerstwy" znaczy (o chlebie) nieświeży. O osobie - głupi.

W Poznaniu, zdaje się, jest odwrotnie: o chlebie - świeży, o człowieku - dobrze
się trzyma (np. czerstwy staruszek).

Nie jestem pewien czy właśnie w Poznaniu - jakby co to mnie poprawcie.

[Gość: Krakowiak]

Charakterystyczne zwroty i tutejsze określenia to:
*na ile ziemniaki?-ile kosztują ziemniaki?
*wyjść na pole-wyjść na świeże powietrze(żadnekontrol-to o kontroli biletów tam
dwory chyba że oświecimskiej Unii)
*kontrol-to kontrola biletów
*cwibak-to cwibak innej nazwy nie znam;suche ciassto nadziewane galaretką
owocową,może jest to ten ogólnopolski kex...
*borówki-zwane inaczej jagodami
*ino-tylko
*wyścigować się(tak mój stary mówi)-ścigać się
*sznycel-kotlet mielony
*krawatka-krawat
*beretka-beret
*parasolka-rodzaj żeński parasola
*szabaśnik(tak moja babcia,ciocia i mama mówią)-piekarnik
*sagan-czajnik
*sznurówka(np.zawiąż se sznurówkę)-sznurowadło
*nakastlik-szafka narożna kredensu
*pół litry-1/2 litra
*klarnet bosy-popularne i pejoratywne określenie kogoś
*flizy-kafelki,terakota w sanitariatach
*cucu-o czymś słodkim
*chrust-faworki
*ogórki kiszone-ogórki zrobione na kwaśno
*ogórki konserwowe-ogórki zrobione na słodko to chyba tak zwane pikle choć nie
wiem na pewno,I NIE OBCHODZI MNIE TO!
*wszechobecne SE-już tylko tak se mówię!
*chałat-fartuch
*flaszka-butelka;
*szlugi-papierosy,cygarety.
*weka-to taki mały podłużny chlebek
*grysik-kasza manna
*cumelek-smoczek
*bajok-kłamca
*spaźniać się-spóźniać się
*zastrugaczka-urządzenie do ostrzenia ołówków i kredek
*złodziej-o rozdzielaczu w kontakcie
*judasz-wizjer
*precel-zwany inaczej obwarzankiem lub bajglem
*agar-chuligan
*ducka-koszyk
i najlepsze:
*zaświecić pod gazem!-zapalić palnik gazowy na kuchence
I tak se mówimy w Krakowie!!!!!!!!

[luccio1]

"Złodziej" wzgl. "złodziejka": gwint jak w normalnej żarówce, z drugiego końca
normalna oprawka na normalną żarówkę, po bokach dwa gniazda normalne wtyczki.
Coś takiego wkręcało się do lampy, najczęściej kuchennej - i np. prasując na
stole kuchennym pod lampą, ściągało się z lampy prąd do żelazka. Urządzenie
przydawało się w czasach, gdy za całą instalację elektryczną w mieszkaniu typu
pokój z kuchnią (i nic poza tym) służyła sufitowa lampa w kuchni z wyłącznikiem
przy wejściu, oraz taka sama lampa z wyłącznikiem + 1 gniazdko w pokoju.
Mam jeszcze dwa egzemplarze takiego sprzętu - oczywiście od dawna nie używam.
Po raz ostatni coś takiego było w sklepach we wczesnych latach 60.

[agata781]

Niedawno mama mi zakomunikowała że moja koleżanka zachorowała na młode
kości.Cholernie długo zastanawiałam się o co jej chodzi dopiero po jakimś czasie
dowiedziałam się że kolezanka jest w ciązy:)

[Gość: Lodziak]

Złodziejką to ja nazywam podobne urządzenie, tylko rozgałęźnik(?) na kilka
urządzeń elektrycznych, ale podłącząne do normalnego gniazdka. Napisałem
rozgałęźnik ze znakiem zapytania bo nie wiem jaka jest poprawna jego nazwa, bo
jak ostatnio kupowałem taką złodziejkę to sprzedawca wiedział o co chodzi. Może
tak tylko mówi się w Łodzi?

[wierzba_b]

Nie wiem, jak w Poznaniu, ale po czesku na pewno. Polacy z reguły mają ubaw widząc szyldy reklamowe "Cerstve pecivo" czy "najcerstvse z cerstvych" (powinny być "ptaszki" nad c w obu wyrazach, ale nie mam czeskiej czcionki).

[jorn]

Myślę, że nazywanie części domu wielorodzinnego klatką lub bramą zależy od
historii danego miasta, bo raczej bramy są w kamienicach, a klatki w blokach.
Np. taki Wrocław, który od bardzo dawna był wielkim miastem ma dużo kamienic,
więc mówicie "brama", a np. Zielona Góra do lat '50 była małym miasteczkiem,
które później się rozrosło, więc poza ścisłym centrum nie ma kamienic i
większość ludzi mieszka w blokach, więc zaadoptowano "klatkę". W Warszawie,
gdzie teraz mieszkam zauważyłem, że zachowano rozróżnienie - brama w kamienicy,
klatka w bloku.

[Gość: barnaba]

> dowiedziałam się, że Warszawiak tego samego pana nazwie menelem, Łodzianin -
> zakapiorem (piękne słówko!) a Poznaniak - penerem czy czymś takim.

Zakapior to nie do końca to samo co menel :)
"Menel" to brudny, zaniedbany, zdegenerowany pijak.
"Zakapior" to raczej nadużywający alkoholu bandzior

[Gość: Y_Sam]

W Poznaniu chcąc np. wsiąść do windy należy "nadusić" przycisk.

[szczawka]

w czestochowie:
piterek-portfel
zrywka-reklamowka jednorazowa
chapcie-kapcie
coc skitrac-cos schowac
papier prosbowy-kancelaryjny
bimbajka-tramwaj
tytka-torebka z herbaty
mowimy na ile to -zamiast po ile to
patrzalam-patrzylam
ide do maryli-ide do nocnego,tak wolamy na nocne z alkoholem

[linduszka]

nadusić butona :D:D:D

Lublin

[Gość: fadeout]

PO przyjeździe do Lublina ogarnęła mnie lekka konsternacja:
brejdak/brejdaczka - brat/siostra ewentualnie kuzyn/kuzynka
trajtek - trolejbus
obczajać, czaić, nie czaić - przesadne nadużywanie tych wyrażeń
wraz - po raz kolejny
bez kitu - używane również bardzo często
ale lipa - jest źle, również nadużywane

lwowskie

[rakousek]

Kaciuba, a nie kociuba ;-)))

Dziadkowie mowili w chwili wzburzenia, zdziwienia, za akcentem na NA: "NAsypali
piasku"-dlugo myslalam, ze to jedno slowo;-)))

nawiazac-podarowac
dziw sie-zobacz
przedac-sprzedac
czymchac-drapac
blycha-pchla
dziawiegac-marudzic
na nice

zna to ktos jeszcze, albo kogos kto tak mowi?

[Gość: Kozia]

znowu mi się przypomniało!:) śląsk w dalszym ciągu:
u nas "popatrz się", to nie tyle "dziw sie", co "dziwej sie"(albo "podziwej
sie"), no a pchła to u nas błEcha, nie błycha. :)

[Gość: wypilam herbate]

Rzecz miala miejesce na mazurach. W rolach glownych moj kolega (K) i ekspedientka w sklepie spozywczym (E)
(K) - poprosze weka
(E) - ??
(K) - no weka
(E) - nie ma
(K) - jak nie ma jak tam lezy
(E) - aaaa to baton jest
(K) - ???? hmmmmm to poprosze jeszcze dwie żymły :D:D:D:D:D:D
A ja po 25 latach bytnosci na tym swiecie dowiedzialam sie ze fara, farorz i rant to nie sa ogolnopolskie slowa

[Gość: elaboh]

Łódzkie:
betki - grzyby
brzuszek - surowy boczek
dudy - płucka i podobne
leberka - pasztetowa
siajowy - złej jakości
towar - tkanina
tytka - papierowa torebka

Kociewie po raz kolejny

[winieta]

Ona jest wyjechana czwartowym do Gdańska
tłumaczę - ona wyjechała do Gdańska autobusem (dajmy na to), który odchodzi o
czwartej :)
a, to taki kugel !
tłumaczę - a, to taka żarówka !
obój szlory - załóż buty, krupówki - kalosze, zimko ci ? - zimno ci ? mów kaj -
mów
itd, itd. Myślę, że rdzenny Kociewiak mógłby sporo tu dopisać. Element
napływowy musi się jeszcze podszkolić :)

[mmmal]

Przeniósłszy się z Mało- do Wielkopolski mam niezłą zabawę językową z nowymi
znajomymi (a oni ze mną) ;)
Poznań poraził mnie intonacją (kto nie słyszał, nie zrozumie;))
+ perełkami w stylu: nadusić guzik
Sporo osób pisało o wychodzeniu na pole, kupowaniu - no własnie, czego? -
kawiorki/weki/bułki francuskiej (pieczywo ośmiorga imion), pyrach-ziemniakach-
kartoflach (z których nota bene robi się tu nie placki ziemniaczane, lecz
plendze;)), a oto przepis na nie podany przez poznaniankę:
poznanianka: Ziemniaki trzeba najpierw dusić...
krakowianka: Jak dusić? pod przykrywką długo gotować?
poznanianka (zdziwiona): Co ty? Udusić po prostu.
krakowianka (bezradnie): Czyli gotować na malutkim gazie...?
poznanianka: Tłuczkiem ugnieść!
krakowianka: Czyli tłuczone ziemniaki!
inowrocławianka: Nie duszone, nie tłuczone, tylko krychane...

pozostaje używać "najmniej polskiego" pure ;)

[Gość: itsybeetsyspider]

powiedzieć coś "dla kogoś" a nie "komuś" to jest rusycyzm. Często w okolicach
Białegostoku, na Suwalszczyźnie.

Mazowsze:

[imlatris]

'Potoknąć' zamiast- opłukać.

To zasłyszane od Dziadka ;)

Pyrlandia i inne:-)

[piegusek1]

Rozmawiam z koleżanką z Poznania właśnie:
- Wiesz, pływać to ja się nauczyłam dopiero na pierwszym roku studiów
- A to prędzej nie umiałaś???

Chyba cała Polska używa słowa "prędzej" jako synonimu "szybciej" a Wielkopolska
jako "wcześniej"...

"Pyry" jako takie to już chyba w ogólnokrajowym użyciu...:-)

Acha, no i jeszcze moja Łódź - czy reszta Polski również jada "czarne"? To taka
kiełbasa podobna do kaszanki, tylko słodkawa i bez kaszy.... Podobno ten
rarytas dostępny tylko u nas...:-)
Migawki, krańcówki i ekspresy już chyba były, o ile zdążyłam się pobieżnie
zorientować...

[Gość: Łodziak]

"Potoknąć" to sie do dzisiaj u mnie w domu używa. Np potoknij szklankę, a nigdy
opłucz.

[yabol428]

W dzieciństwie spędzałem wakacje u babci w Makowie Podhalańskim. Babcia była osobą wykształconą i mówiła literacką polszczyzną, ale od sąsiadów nasłuchałem się wtedy sporo gwary. Kiedyś usłyszałem, jak kolegę z sąsiedztwa zawołała do domu jego mama takimi słowami: "Pojdze hawok, dam ci bułę z salcefiksem", co oznaczało "Chodź tutaj, dam ci bułkę z salcesonem".

[yabol428]

Fajny wątek, dopiero teraz pierwszy raz przeczytałem go w całości. Jestem z Krakowa i po raz pierwszy dowiedziałem się, że np. "zmazać tablicę" albo "bańki na choinkę" to regionalizm, tak naturalne były dla mnie zawsze te określenia. Tak samo jak przed laty, gdy podczas szkolnej edukacji z podręcznika dowiedziałem się, że istnieje coś takiego jak "temperówka" - dla mnie to słowo było zupełnie obce, u nas mówiło się "strugaczka" albo "zastrugaczka". Oczywiście o takich różnicach jak "na pole"/"na dwór" nie trzeba wspominać, bo to klasyka.

[Gość: krakuska]

to podobnie, jak ja.. po wielu latach zycia dowiedziałam się, że używana w
Krakowie nazwa "flizy" to nie jest oficjalna nazwa płytek :)
Jestem rodowita małopolanką, mąż z kieleckiego i na początku mieliśmy sporo
"problemów" z ustaleniem znaczenia wielu słów, cytowanych powyżej: kremówki,
napoleonki, cwibak, bańki, ciapy, czernice, weka, pole i inne :) Było przy tym
wiele zabawy, kiedy próbowałam cos kupić w Kielcach i wykłócałam się z
ekspedientką, że cos tam nazywa się tak, a nie inaczej:)
Pozdrawiam wszystkich z "różnych światów"

[yabol428]

A tak przy okazji, skoro mowa jest również o regionalnych potrawach: jeśli jest tu ktoś z Wrocławia, mógłby mi wytłumaczyć, co to jest PITA i KNYSZA? Jakieś regionalne specjały dolnośląskie? Nie dalej jak miesiąc temu jechałem pociągiem i miałem dłuższą przesiadkę we Wrocławiu, postanowiłem więc wykorzystać czas na zjedzenie czegoś. Obszedłem wszystkie budki gastronomiczne w przejściu podziemnym, ale wszędzie królowały dwie wymienione wyżej potrawy, których nazwy były dla mnie zupełnie nieznajome. Na szczęście w głównej hali dworca znalazłem większy bar, w którym oprócz wymienionych potraw można było znaleźć również dania o bardziej znajomych nazwach. Ale do dziś zastanawiam się, co za dania kryją się pod tymi dwiema nazwami.

[wierzba_b]

Ech, normalnie łezka mi się w oku zakręciła... Otóż knysza jest to jedyny w swoim rodzaju wrocławski fastfood, którym się zajadam ile razy tam jestem (z reguły w nocy, postój 20-minutowy pociągu z Wawy do Kudowy). Duża buła w kształcie połowy koła, nacięta, a w środku mnóstwo dobra wszelakiego: mięsa grillowanego, kurczaka lub tuńczyka, warzyw (sałata, pomidor, kilka surówek, kukurydza i co kto chce), sera żółtego tartego etc., plus sos majonezowy. Pychota. I najeść się można solidnie, bo duże. Nie wiem, jak oni to w tym Wrocku robią, że takie dobre, nigdzie indziej żadne "szybkie żarcie" nie jest smaczne, a knysze - poezja. Polecam wersję z grillowanym mięsem, serem i groszkiem zielonym (plus warzywa standardowe).

[Gość: Kraków]

W Krakowie nie mówi się: "kicham", tylko "KICHA MNIE".
A spadać to SPINDRAĆ. Zwłaszcza dzieci.

[hazel2]

Spindrać albo wspindrać,
sznupać - szperać, szukać,
idźe idźe, ewentualnie idże idże - daj spokój, co ty opowiadasz
sagan - czajnik
szbaśnik - spiżarka
ostrężyny, ostrężnice,
strugaczka,
a jak sie mówi na dużą szafę, zapomniałam już- landaryna?

[amikina]

moja babcia słowa szabaśnik używa w znaczeniu "piekarnik":)a tak ogólnie to dopiero około późnej podstawówki zorientowałam się, że chrust i faworki to jedno i to samo:)

[Gość: Łodziak]

Babcia landara mówiła na coś dużego, nie tylko szafę

KNYSZA I PITA RULEZZZZZ

[Gość: Gość]

Knysza i pita to pieczywo z Bliskiego Wschodu rodem:) Knysza jest
bardziej "wyrośnięta" i większa; jeden palcek dzielony jest na dwie połowy.
Pita jest mniejsza, ciasto ma zwartą strukturę. Obydwie te bułki nacina się,
podgrzewa i napełnia, to juz chyba bardziej zachodni wynalazek, czym kto lubi
(warzywa, ser, mięso, ryba) i co jakiś czas polewa majonezowym
sosem....mniam...mnie też się łezka w oku kręci...najlepsze pity i knysze są
właśnie na dworcu głównym we Wrocławiu...a najlepiej smakują w środku nocy:)

We Wrocławiu...

[Gość: Gość]

"brama" to każda klatka schodowa
"w rynku" (np. spotkaliśmy się w rynku)
"skraść" zamiast ukraść

[Gość: goj]

Pita, znaczy "chleb" po arabsku.

[Gość: Kozia]

Dobra, posłuchałam dzisiaj rozmowy rodziców z dziadkami (które toczą się TYLKO
po śląsku) i oto co jeszcze mi się dzięki temu przypomniało:

szporować - oszczędzać
aszynbeher - popielniczka
haziel - WC
gelynder - poręcz
isto - pewnie
mamlas - niezdara
fusekle - skarpetki :)
żymła - bułka
kludzić - prowadzić
fanzolić - gadać głupoty
seblykać - rozbierać
kuckać - kaszleć

Heh, ja się im przysłuchiwałam, i każde co lepsze hasełko zapisywałam na
komórce, żeby nie zapomnieć, a oni się tylko dziwili, co ja tak ciągle na tej
komórce "cykom i cykom"? ;)

PS. oni NAPRAWDĘ tak mówią! szczególnie dziadkowie. Dobrze, że wiem co to
znaczy, bo mogłabym się trochę pogubić... :P Ale jeszcze wciąż, po 19 latach
życia na śląskiej wsi, potrafią mnie czymś zaskoczyć - np. mama dwa lata temu
wyskoczyła z tymi "zomientami" i wyśmiała mnie, że nie wiem, że to PRZECIEŻ
zaspy!

[abbra]

Byliśmy kiedyś u rodziny w Jeleniej Górze . Szwagierka poprosiła mnie o
kupienie kawiarki . Okazało się , że chodziło jej o bułkę paryską .

[Gość: non]

nie kawiarki, lecz kawiorka, bądź kawiorki
:)

[Gość: madziaro]

ja, mieszkanka Jaworzna (obecnie pod okupacją śląską ;), a przecież to Galicja
była), też na pocztątku się dziwiłam jeżdżąc po Polsce, że nie wszyscy wiedzą o
czym ja mówię, te wszystkie bańki na choince, aniołek z prezentami pod choinkę,
weka. A teraz staram się mówić jak najczystszą polszczyzną, bo taką mam umowę z
mężem - on pochodzi spod Gdańska. Ale już chyba mi nie minie mówienie chodźże,
pódźże, weźże; a większej złości np. do psa, który nie chce iść
jest "chodźżesz". :) No i sznycel. Mąż na początku nie wiedział o co mi
chodzi :) Ale tak powinno być, trzeba szanować regionalizmy. Strasznie mnie
wkurzył któryś tam post polonisty... a mnie to w szkole uczyli, że gwara to to
co nam pozostało po przodkach. Najgorzej jest jak ktoś wymaga ode mnie mówienia
po śląsku, a ja znam może ze dwa słowa ze słyszenia. Bo Jaworzno to zagranica,
coś jak Sosnowiec ale inaczej :)

[jorn]

>a mnie to w szkole uczyli, że gwara to to co nam pozostało po przodkach<

No i dobrze cię uczyli, ale język literacki ("ogólnopolski") też trzeba znać i
wiedzieć, kiedy się nim posługiwać, a kiedy gwarą / dialektem.

Pierwsze 19 lat swojego życia spędziłem na terenie, który w latach '40
przeszedł niemal całkowitą wymianę ludności na napływową ze wszystkich regionów
Polski, więc u nas regionalizmy sie wymieszały i na wiele rzeczy każdy zna
kilka określeń i stosuje to pochodzące z regionu swoich przodków (albo
pochodzące z języka oficjalnego), więc regionalny dialekt / gwara nie istnieje.
Po przeprowadzce do Warszawy zrozumiałem, ze jestem przez to trochę uboższy...

[kulawa.stonka]

Ja pochodzę z Białej Podlaskiej i całe życie w szkole i poza nią mówiło się np.
- Dałam kwiaty "dla" mamy,
a przecież powinno być "Dałam kwiaty mamie".
I co dziwne nikt nigdy uwagi na to ne zwracał, nawet nauczyciele w szkole...

[Gość: gosc]

Przypomniało mi się: mój dziadek z Jarosławia (podkarpackie) jak ubrudziłam się
na podwórku, mówił z wyrzutem: Znowu się ukitrałaś!
:-D

[nekroskop88]

nadmierne używanie "dla" występuje także w Białymstoku, tyle że np. u mnie w
szkole nauczyciele to poprawiają :) Po prostu naleciałość z jęz. rosyjskiego.

[yabol428]

Jeszcze jedno - u mnie w rodzinie mówiło się zawsze KWAŚNE mleko. Podobno
ogólnopolska norma to ZSIADŁE mleko, ale dla mnie to zawsze brzmiało jakoś
dziwnie.

[jamaska]

dorzucę parę wschodnich, moja babcia była rodowitą Gruzinką i tak u nas w domu
były:
nakaslik - szafka nocna przy łóżku
pulares - portfel
szaflik - jajowata miska
obecnie mieszkam w Wielkopolsce i tu mam jazdę momentami....
obalić sie - wywrócić się
szwamka - gąbka/ ściereczka
pyndzle - placki ziemniaczane

reszty niepamietam....

[yabol428]

Jeszcze raz wspomne o moim byłym szefie, pochodzącym z Lubelskiego, ktory w Krakowie nie zawsze był dobrze rozumiany. Np. uzywał słowa "przesadzić" w znaczeniu "przeskoczyć", co brzmiało dla nas śmiesznie, bo tutaj słowo "przesadzić" kojarzy sie przede wszystkim z ogrodnictwem i przesadzaniem roślin, ewentualnie z przesadą w sensie przenośnym, ale w znaczeniu "przeskoczyć" tego słowa tu sie w ogole nie uzywa. Na pantofle mowił "ciapy", natomiast określenie "w podworcu", dla nas Krakowian naturalne, dla niego było zupełnie niezrozumiałe.