To jest wątek dla.....

[rita100]

tych co nie lubią gwary, co jej nie rozumieją.
A powiem tak, nie lubicie gwary bo uważacie , ze jest prostacka, moze trochę
pospolita, nie powiem , że miejscami chamska. Pochodzi z ludu, z ludu
prostego i cięzko zapracowanego. Każdy skrawek ziemi ma swój lud i swoją
gwarę, u nas już zaniknioną. Ale....
Jeśli sie tak dobrze przypatrzycie i w słuchacie, to zobaczycie w niej pewną
radość. Normalne jest , ze najpierw zaczniecie się z niej śmiać, może nawet z
niej kpić, zaczniecie się jej wstydzić - to wszystko normalne pierwsze
zjawisko, ale kiedy zobaczycie w niej luz i bluz i ten jazz i kiedy
zobaczycie , że wyzwala śmiech i radość życia to wrócicie do tego wątku - jak
w piosence - powrócisz tu gdzie ......
Gdy los cię rzuci gdzieś w daleki świat,
Gdy zgubisz szczęście swe i poznasz życia smak,
Zatęsknisz do rodzinnych stron
I wrócisz tu, wrócisz, gdzie twój dom.
Powrócisz tu ......

[rita100]

Łopowiem take jydno zdarzenie, rychtyczne - kiedy otrzymałam książke i sobie w
zaciszu czytałam - to strasznie spodobało mi sie zdanie - 'psianknie je na
Warniji'. Przeczytajcie to głośno teraz:
Psianknie je na Warniji
I co czujecie, co słyszycie ?
Słyszycie swój głos , który nigdy w życiu nie słyszeliscie, a ktory brzmi
inaczej, ciekawie i który was rośmiesza kiedy wypowiecie to głośno, a już do
kogoś..... to już opowiem jutro.

[rita100]

Psianknie je , żucie je psiankne, noc je psiankna.

Mocie jekie pytania ?

[rita100]

Psianknie je tak reno wstać na wsi, ptoki spsiywajó jek by mnieli zapłacóne.
Spraziedlizie poziam, mowam łu noju na Warmiji nolepsze pozietrze, wszandzie
fejn zielóno, a ziamnia jek puchnie ? !

Bogu dzianka.
Tych co po naszamu godać potraszó, prazie cole tuż nie łoddo. Ać naszo godka
je tak psiankno jek naszo warmijsko ziamnia. To i jo dopukónd banda móg,
banda po naszamu i godoł i psisoł. I niech sia śmieje kożdan komu w lepa. Bo
lepsi sia śmioć jek ryczyć.

Edward Cyfus "Po naszemu"

łu noju - u nas
puchnie - pachnie
prazie cole - prawie wcale
komu w lepa - kto ma ochotę

[rita100]

To opowiadam to zdarzenie,takie pierwsze z rozbiegu. Wstaję raniutko do pracy i
pierwsza myśl po przeczytaniu gawęd po warnijsku to było wypowiedzenie na głos
zdania:
Psianknie je na Warniji, a tu głos sie roznosi z daleka:
- Co ty tam seplenisz pod nosem ? Zęby straciłaś ?
A ja się tylko zaśmiałam , tak mi się miękko zrobiło na duszy, taka radość z
wypowiedzenia zdania , że cały dzień stał się radosny.
Psianknie je na Warniji.

[rita100]

Czy zauważyliście , ze bardzo dużo reklam jest teraz w gwarze. Często słyczę w
gwarze góralskiej i gwarze śląskiej. Czy doczekamy sie reklamy w gwarze
warmińskiej. Tak psiankna byłaby ta reklama, taka śliczniuchna i taka
ciepluchna. Kedy łóni zmniarkujó co fejnstó mowam gware.

[rita100]

tralala33

Zitajcie łu noju na Warniji.
Po naszamu godali Warnijacy w południowej części Warmii, na obszarze około 1500
km2, w powiatach olsztyńskim i reszelskim. Dziś po naszamu goda do noju Edward
Cyfus , a my tu przypomnimy także inne
teksty - pieśni, bajki, gawędy, no i historię naszej ziomecki. I psianknych
mniejsc dla turystów nie zabraknie. No i do naszych sąsiadów Mazurów zaglądać
bandziewa. Tak tedy aż drugo roz.

[rita100]

Mówimy tu w gwarze, którą mówiono w polskojęzycznej Warmii, a to był zaledwie
południowy kawałek niewielkiego kraiku, jakim była biskupia Warmia - więc i
niewielu ludzi nią się posługiwało, a jeszcze mniej pisało.
Na dobrą sprawę - teraz mogę wymienić tylko księdza Barczewskiego i
jego 'Kiermase na Warmji', był też Augustyn Steffen, z chłopskiej rodziny z
Sząbruka, absolwent Uniwersytetu w Poznaniu i profesjonalny językoznawca, który
spisał i wydał w 1931 'Zbiór polskich pieśni ludowych z Warmji' (ach, żeby tak
zdobyć egzemplarz), Seweryn Pieniężny junior, który w swojej przedwojnej
Gazecie Olsztyńskiej pisał felietony po warmińsku jako Kuba spod Wartemborka,
no i ten cudowny zbiór legend, który nam Rita zafudowała na forum jak prawdziwą
ucztą.
I tyle znam źródeł pisanych - może jeszcze ktoś coś dorzuci do tego spisu?

Dziś do tej listy mogę dodać Wiktora Steffena, brata Augustyna, urodzonego w
Sząbruku, profesora Uniwersytetu im Adama Mickiewicza w Poznaniu, hellenistę,
filologa klasycznego, a jednocześnie tworcę Słownika warmińskiego (wydanego po
raz pierwszy w 1984 roku), do którego materiały zbierał przez 60 (!) lat,
niemal rok w rok wracając do swojego rodzinnego Sząbruka.
I jeszcze Alojzy Śliwa, który w latach 50-tych pisał felietony w gwarze
warmińskiej pod wspólnym tytułem Kuba spod Gietrzwałdu gada.
Tralala napsisała

[rita100]

tych ,co dzisioj zidzó miesióncek, taki łokrónglutki, taki żółciutki, taki z
plamami i tak śwyci za łoknami. No ale pon Ernest Wiechert pisze co patrzeć na
miesiónczek ni je fejn, bo to sprowadza chorobe na syrce. Tak ni patrze na tyn
miesiónczek ale zerkam bokiem, jinaczek kukam i kukam.....