Humoreski Michała Kajki :)

[rita100]

Pokochać Kajkę i to na wesoło
Kedy Michał Kajka buł story, ni chioł łuż godać, a ludziska nozywali jygo
"dumakiem" łodpoziadał tlo:
"Kajka ni goda, bo ziersze łukłada"

A jake ziersze ? Łobaczta, gwołt humoresek mazurskich.

[rita100]

"Wielka głowa"

Humoreska no Tralali i Svolo
z cyklu - Jakem sia budował/a

Pewien pan miał dom budować,
Lecz się nie mógł obrachować,
Jakiego by miał wziąć cieślę,
Co by biegły był w rzemieśle.
Więc na każdy dzień już z rana
Przychodzili tam do pana
Liczni cieśle, rzemieślnicy,
Któż do reszty ich tam zliczy !
Jednak panek na wsze strony
Nie był z nich zadowolony,
Bowiem mu sie tak zdawało:
Każdy głowę miał za małą.
Przybył raz do pana tego
Sławny majster - co godnego,
Przedsiębiorca wszej budowy,
Rzekł do pana tymi słowy:
"Pan tego nie pożaluje,
Gdy ja jemu dom zbuduję,
Żadnej 'feli' w nim nie zrobię,
Tak jak kościół przyozdobię".
Pan, spojrzawszy mu po głowie,
Wraz majstrowi tak odpowie:
"Wy za małą głowę macie,
Z tą budową nie wskóracie".
Majster cale roztargniony
Myślał teraz na wsze strony,
Jak by nabyć dużą głowę,
Aby dostał w moc budowę.

I tak myśloł, i tak myśloł i tak wymyśloł.
Słchajta co bandzie dalyj ? hehehe

[rita100]

Spotkał majster raz na drodze dziada,
Ten miał głowę co nie lada.
Czapka na niej bagatelka
Jak pudełko od wiertełka,
Wpadł ci dziad majstrowi w oczy,
Majster do niego przyskoczy
I z radości, ile zdołał,
Tak do dziada wraz zawołał:
"Pojdźcie ze mną do ciesielki,
Zarobicie pieniądz wielki,
Ile za dzień zażądacie,
To ode mnie otrzymacie".

A dziad łodpoziada:

"Parę trojaków, mój panie,
Dosyć za me kołatanie,
Taki jak ja niedołęga
Nie zarobi i szeląga".
Dał mu majster swych odzieni
I też meter do kieszeni,
Dał mu skórznie po kolana,
Poprowadził go przed pana.

I jek myślita stinole, co dalyj bandzie ? )))

Pan, spojrzawszy na tę głowę,
Oddał w ręce mu budowę.
Tak został dziad rzemieślnikiem,
Majster przy nim czeladnikiem.
Dziad ci to był głupiec wielki,
Nie znał wcale on ciesielki,
Nie był żadnym rzemieślnikiem,
Lecz żebrakiem kołatnikiem.

No to tero zabzierawam sia za robote ))

[rita100]

Majster był zadowolony,
Że plan jego wypełniony.
Choć za pośrednictwem dziada,
Jednak on budową włada.
Mowi do dziada wesoło:
"Nic nie róbcie, chodźcie wkoło,
Niby tam coś pokazujcie,
Czasem niby nas szymfujcie". (poprawiajcie)
Dziad udawał rozumnego
Wokół budowia onego.
A gdy już ciągnęli szczyty
Dziad na ziemi stał jak wryty.
Palcem w górę coś wskazywał
I tak niby rozkazywał:
"Jeszcze trochę, jeszcze !
Stójcie raźno na tej desce,
Jeszcze w górę, żywo, żywo,
Bowiem jak na włosie krzywo !"
Państwo obok dziada stali,
Między sobą coś gadali,
Wreszcie pan zadowolony,
Rzecze wesół do swej żony:
"Widzisz żono, przebierałem,
Jednak mądrego dostałem,
Patrz, ten ma rozumu wiele,
Bo na włosie widzi "felę". (feler)
Dałem w ręce mu budowę,
Patrz, czy widzisz jego głowę ?
W takiej głowie, ręczę śmiele,
Może być rozumu wiele".

Ziersz napisany w 1956 roku i zamieszczony w "Życiu Młodzieży" nr 16. Humoreski
i ziele jinnych eszcze mom z antykwariatu Waldemara Mierzwy i tą drogą chcę
ślicznie podziękować.

[rita100]

Bandzie weselej.....

[rita100]

Jak dwaj młodzieńcy handlem na wódce się 'zbogacili'.

Posłuchajcie moi mnili,
Jak sia psianknie wzbogacili
Dwaj młodzieńcy raz na wódce,
Łopoziem woma po krótce.
Buli zianc to dwaj parobcy,
Młode i też czerstwe chłopcy,
Lecz skusiło ich po trosze,
By na wódce zdobyć grosze.
Kuba z Bratkiem sia skumali,
Gdzie sia tylko bądź spotkali.
Ci sia ściśle polubili,
Bowiem wspólnie wódkę pili.

[rita100]

Kuba udawał mądrego,
Rzekł do Bartka dnia jydnego:
"Wiesz ty co nowego kumie ?
Lecz nie każdy to rozumie !
Niezadługo łodpust bandzie,
Może grosza sia zdobandzie:
Nolepszy handel na wódce,
Łopoziem ci to pokrótce.
Kapitał bym odłożyli,
Eszcze coś bym zarobili,
Za procenty by zbiegało
Eszcze dla nas też niemało.
"Nie wiem, co to jest kapitał" -
Bartek Kuby sia zapytał.
"Nie wiem, co to procent znaczy,
Niech mi Kuba wytłumaczy".
"Boś ty głupi" - rzecze Kuba -
"Lecz nie twoja jest w tym zguba,
Wytłumaczę ci te sprawy,
Kiedyś taki jest ciekawy:
Kapitał to grosze takie,
Co za wódkę lub tabakę
Z góry zaraz zapłacimy,
Lecz na tym nic nie stracimy.
Procenta to nasz zarobek.
Nie brak nam iśc na wyrobek,
Z tego cząstkę wypić możem,
Eszcze cokolwiek odłożem".

[rita100]

"Jestem zadowolony
I zgadzam sia z mijej strony,
Kto cię słucha, ten nie zbłądzi -
Każdy tak o tobie sądzi.
Ale jedna jest w tym wada:
Bez gotówki trudna rada.
Mam ci drobne dwa banknoty,
Ale trzeba mi na buty,
Bo choć idę w butach drogą,
Choćbym chciał sia wódki napić,
Muszę se wpierw buty kupić".
"Niech sia Bartek nie frasuje,
Sam nad tym sia zadziwuję,
Jakie osiągniem korzyści,
Wkrótce sia to wszystko ziści".
Bartek duma w tajemnicy
I w duchu procenty liczy,
Które by jak z nieba spadły
I w podziale nań przypadły.

[rita100]

Wprędce do karczmy przybyli,
Łagiew wódki zamówili
I cokolwiek sia spieszyli,
By na odpust nie spóźnili.
A gdy uszli kawał drogi,
Nie chciały im służyć nogi,
I usiedli obaj w chlodzie,
Tam pod lasem gdzieś przy wodzie
Rzecze Kuba więc po chwili:
"Po kieliszku bym wypili,
Za procenta wypić możem,
Eszcze cokolwiek odłożem.
"Dobra rada, ja przystaję,
Niech Kuba po jednym daje,
Trzeba trochę nam posiłku,
Po fatydze i wysiłku".

[rita100]

Teraz piją nie na zarty,
Juz kieliszek trzeci, czwarty,
Już i po siódmym wypili,
Pragnączki nie ugasili.
Tedy Bartek rzekł do Kuby:
"Co nie bandziem mnieli zguby
I kapitału nie stracim -
Każdy za sznaps swój zapłacim.
"Panie kupiec, za trojaka
Proszę jednego koniaka,
Tu gotówkę zaraz macie,
Co do kasy mi schowacie!"
Teraz Kuba zaś zażądał,
Na kieliszek rad spoglądał:
"Panie kupiec, za trojaka
Proszę dobrego koniaka".
Bartek mniemał: "Toć nie stracim,
Za każdy kieliszek płacim".
Rzekł do Kuby:
"Za trojaka proszę jednego koniaka" -
I tak na przemian brali,
Wspólnie wódką szafrowali,
Trojak z ręki w rękę chodził,
Ten za wszystko wynagrodził.
Gdy już im się w oczach ćmiło,
Wódki z łagiewki ubyło,
Bowiem jej nie szanowali,
Cokolwiek ją porozlewali.
Teraz rzekł Bratek do Kuby:
"Weźmy sia zianc do rachuby,
Każdy kielich zapłacony,
To musi być skarb złożony".

[rita100]

Oba nad tym sia zdumieli,
Bowiem tylko trojak mnieli.
I nie widząc, co sia stało,
Bartek trosków miał niemało.
I na odpust zapóźnili,
Ludzie sia porozchodzili.
Zasię trunek na frasunek
Pijąc, stracili rachunek.
I już wódki malo mieli,
Wyszła im, niż się spodzieli.
Kasa pusta im została,
Tylko trojak zawierała.
Na końcu sia poswarzyli,
Guzami sia podzielili.
Bartek popadł w smutek, w nędzę,
Trapił sia o swe pieniądze.
Odtąd pilnie pracowali
I wódką nie handlowali,
Lecz uczciwie sia rządzili,
Grosza sobzie łoszczandzili.

[rita100]

W kożdym kraju i narodzie,
Przy pracy i przy zawodzie,
I przy kożdym powołaniu,
Gdy kto przy pilnym staraniu
W poczciwości postępuje,
Grosza nazbyt nie marnuje,
Woła o pomoc do nieba,
Bóg mu ześle, ile trzeba.

Z "Życie Młodzieży" 1927 nr 20
Michał Kajka

[rita100]

Kiedy kto źle broi, byle czego się boi.

Pewien człowiek z wieczora
Poszukał sobie wora
I zwinąwszy go troszkę
Wybrał się z nim za wioskę.
Wnet do bagna przychodził,
Torfek wkoło obchodził,
Przebierał tam wszystkiego,
Co najsuchszy to jego.
Torfem worek wyłożył,
Na plecy go założył.
Szedł do domu z nim spieszno
I z czegoś mu śmieszno.
Lecz naraz słyszy coś złego:
Ktoś gwizdnął podle niego,
Więc się wielce zasmucił,
Worek z pleców precz rzucił.
Dalej w nogi co siły....
"Boże ! Pomóż mi, miły !"
Tak do Boga wciąż woła,
A ucieka co zdoła.
Jak podleciał z dwie staje,
Mowi: "tu się zaczaję,
Bo może mnie kto goni,
Niechże mnie Pan Bóg broni".

[rita100]

Tuż przy nim znów gwizdnęło,
Ze strachu serce mu drgnęło,
Dalej w nogi co siły,
"Boże, pomóż mi, miły!"
Gdy wrócę do domu szczęśliwie,
Nie pójdę kraść, póki żywię !"
I przyleciał ze strachu
Przed sień swojego gmachu.
Teraz słucha zlękniony,
Czy go znów kto nie goni;
Zatem wskoczył do sieni,
W oczach mu się coś mieni.
Ot, ktoś gwizdnął na dworze,
On ze strachu w komorze;
Ze strachu serce mu puka,
Słucha, czy kto nie stuka.
Chowa się, jak może
I pakuje się w łoże,
I zakrył się na oczy,
"Żono - woła - pomocy!"
Przeraził się znów nie mało,
Gdyż już w izbie gwizdało.
Ze strachu drżał tam nieboże,
Aż skakało z nim łoże.
Lecz on w końcu zmiarkował,
Wielce się uradował.
Trochę też dziwuje się,
Bo to gwizdało mu w nosie.

Tak to, kto źle broi,
Byle czego się boi.

"Gazeta Ludowa" 1900r

[tralala33]

Obiecuję, że tę historyjkę przpiszę psiaknie, oprawię w ramki i powieszę w
naszej nowej chałupsie, jak już się uda ją zbudować

[rita100]

Fejn pomysł - bo to ziersz cieśli co buł zierszoklepó fachowcem. Ale poczkaj ,
może jinny bandzie tyć fejn pasował.
Uda sia , uda, ni wolno wątpić.
schlesien.nwgw.de/board/viewtopic.php?t=515
Ta psyrsza broszurka to je cegiełka na pomnik Kajki w Ełku. Taki je pomnik w
Ełku ? Stoi do tyj pory ? Cikawe jek dzisioj łón wyglónda ?

[rita100]

Jak jeden rybak dozorcę rybołówstwa do siebie przywabił.

W jednej wiosce przy jeziorze,
Opowiem wam o tym szczerze,
Mieszkał tam człek żartobliwy,
Do figielków nieleniwy.
Nie wykonał w pocie czoła
Żadnej ciężkiej pracy zgoła,
Nieraz na skrzypeczkach rzępolił,
Aby młodzież zadowolił.
Przez swe figlarne fortele
Nieraz sprawił śmiechu wiele,
Bo na każde jego słowo
Śmiać się trzeba już na nowo.
Lecz najmilsza mu zabawa
Łowić ryby, choć bez prawa.
Choć dozorca nad wodami
Bacznie śledził go czasami -
On nie zważał wcale na to
Łowił ryby całe lato.
Z tego miał wielki dostatek
Dla się i dla swoich dziatek.
Gdy go na sąd zawezwano
I o powód się pytano,
I kuszono z tej przyczyny,
Aby wyznał swoje winy,
Tedy rzekł: "Mościwy panie !
Póki życia mego stanie,
Rybym łowił, łowić będę,
Tego rzemiosła nie zbędę.
Bo mię matka moja była
Prawie w bacie porodziła;
Dlatego ja łowić muszę,
Póki czuję w sobie duszę".
A sędziowie byli redzi
Z takiej rześkiej odpowiedzi
I karę mu złagodzili -
Dzień więzienia obsądzili.
"To dziękuję jegomości !" -
Rzekł rybak niby z radości,
"Skoro do domu przybędę,
Znowu rybki łowić będę".
cdn

[rita100]

Choć dozorca mu dokuczał,
On rybactwa nie porzucał;
Gdy mu czasem siecie zabrał,
To on z domu innych nabrał
I rozmyślał dnia każdego,
Aby czasu sposobnego
Sprawił figla jegomości
Za doznane przykrości.
Przydało się dnia jednego
Rybakowi co godnego,
Gdy zbierał mierzwę na drodze,
Bo leżało jej tam srodze.
Prawie dozorca w tym czasie
Zestrzegł tam rybaka zasię!
Aż się w nim zatrzęsły żyły,
Pędzi za nim z całej siły!
A rybak udając niby,
Że ma w worku same ryby,
Założył też wraz na plecy
Worek z mierzwą w samej rzeczy !
I zmierzył też bez odwłoki
Do ucieczki swoje kroki.
I ucieka jak lo może,
Gdzie mu trafi, choć bez zboże.
A dozorca jak szalony
Bez kamienie i zagony
Leci za nim jak lo zdoła,
Nań wyzywa i go woła.
Wnet go zdobył podle drogi,
Ten buch worek, a sam w nogi!
A dozorca kontent z tego
Worka mu porzuconego:
"Odbiorę mu worek cały,
Teraz ryby podrożały" !
Zatem wetknął bez odłoki
Rękę swoją w wór szeroki:
"Co największe, to są moje,
Za fatygi i za znoje !"
Lecz się ręka mu splamiła,
Bowiem w worku mierzwa była.

"Gosć Niedzielny" 1924 NR 5

[rita100]

A tero bandzie:
Jak Tomek oszukał stolarza

[rita100]

Jak Tomek oszukał stolarza

Raz zamierzał pewien Tomek
Pobudować sobie domek.
Poszedł przesto bez odwłoki
Bardzo pośpiesznymi kroki.
Do stolarza mu zacnego
I przemówił tak do niego:
"Zróbcie mi stolarkę przecie,
Teraz w tym to przyszłym lecie.
Gdy się taniej podejmiecie,
Za to torfu ukopiecie,
Ile byście tylko chcieli,
Mam go dosyć na mej bieli;
Jeszcze zwiozę wam do domu,
Jak bym nie przywiózł nikomu".
Stolarz, co z zarobku żyje,
Przyjął tą propozycyję,
Lecz go bardzo oszukano,
Bowiem podjął się za tanio
Chociaż bardzo pilnie robił,
Na jedzenie nie zrobił.
Gdy się lato przybliżyło
I torf kopać czas już było,
Chciał stolarz skorzystać z tego,
Z torfu mu obiecanego;
Torfu sobie uszykował,
Aby miał czym jeść gotować.
A dlatego bez obrazy
Prosił Tomka kilka razy
I Tomkowej połowicy
O spełnienie obietnicy,
Żeby się raz zmiłowali -
Torfu mu nakopać dali.
cdn

[rita100]

"Co wy stolarzy pleciecie,
Co wy ze mnie szydzić chcecie ?
Ja wam torfu dać nie mogę,
Dzisioj torfy mocno drogie.
Parę worków na wóz włożę
I do miasta je zawiozę,
Raz tam długo nie postoję,
To mam wnet pieniądze swoje".
Żona Tomka gadatliwa,
Ale także nieuczciwa,
Kogo tylko gdzie spotkała,
To mu o tym powiedziała:
"Posłuchajcie, miły kumie,
Toć ten stolarz to rozumie,
Że torf drogi dzisioj wszandzie,
Nie ziem jek to dali bandzie.
On chce torfu od mojego,
Lecz niedoczekanie jego".
Stolarz tknięty takim ciosem
Musiał się pogodzić z losem,
Chociaż w pocie na to
Musiał robić całe lato.
Dwa sta złotych nie czyniło,
A dlatego nie starczyło
Na komorne, na odzienie,
Na opał i na jedzenie.
I na sztajry też do tego,
Finanzamt to co innego.
Niech uwierzą mi Tomiki,
Jak się mają robotniki.

"Kalendarz dla Mazurów" 1930

[rita100]

A tero bandzie ło małżeństwie

[rita100]

Pewien mąż w młodosci wieku,
Jako to przystoi człeku,
Pilny był i (zorgowliwy)
I do pracy nieleniwy.
Bo pracował co nie lada,
Jedna tylko była wada,
Bowiem czasem podchmielony
Przyszedł z karczmy do swej żony.
Żonie aż się serce kraje
I na męża, wciąż go łaje;
Jak już rady mu nie dała,
To często za kułak brała
I pobiła bez litosci
Męzowi kułakiem kości.
A nazajutrz - któż wypowie -
Macał się mąż po swojej głowie
I wyrzekał do swj żony,
Że za mocno potłuczony.
Jednak wiedzieć to nie może,
Czy się zatoczył o łoże,
Czyli też u gościnnego
Przydało mu się coś złego,
Czy o jaki głaz na drodze,
I tropił się na wsze strony,
W jaki sposób potłuczony.....
cdn

I co ten mąż zrobi ? Zobaczcie jaką pułapkę przyszykował dla żony.

[rita100]

Przyszedł drugi raz z gospody,
Lecz się napił zimnej wody.
Wszedł do domu by pijany,
Trzymał się rękami ściany,
To się z boku na bok taczał,
To koziołki zaś wywracał
A tu żona lotem ptaka
Skoczyła wraz po kułaka,
Kułakiem go wypaliła,
Lecz się mocno omyliła.
Mąż uderzył ją nie byle,
Aż runęła wraz na dyle.
Żona leży jak niezywa,
Bowiem leżała przymglona;
A mąż mniemał, że już kona -
Począł żale wraz zawodzić,
I też żonę wodą chłodzić !
Bez namysłu skok do kłody
I zaczerpnął kubek wody,
Począł żonę nią polewać,
Nad nią szlochać, ubolewać,
Aż nareszcie żona drgnęła
I coś sobie przypomniała.
Teraz hałas, płacz, smutek,
Lecz wywarło dobry skutek:
Żona zaniechała bicia,
Mąż poprzestał zasię picia.
I pracował wciąż uczciwie,
W lesie, w borze i na niwie.
Odtąd z żoną w zgodzie żyje,
Rzadko kiedy się napije.

Olsztyn

[rita100]

Prowda, co fejn zierszyk.

[rita100]

Skrzypek

Wszedł muzykant przed laty
Do włosciańskiej tam chaty,
I przewlókł się z zakroku,
Wyjął skrzypce z tłumoku.
Młodzież się wraz zebrała,
Aby potańcowała,
Tańcowali nie byle,
Że pękały aż dyle.
Bo muzykant rzępoli
Prawie wszystkim do woli.
I uciechę im sprawił,
W noc ich długo zabawił.
Tak około północy
Nasz muzykant zeskoczy.
Wiązał skrzypce w tłumoczek
I obłok w zakroczek.
Młodzież wszelką pożegnał,
Laseczki w ręke poszukał
I do domu postukał.
I uwijał sie troszkę,
Bo na drugą aż wioskę
Stupać musiał, mość panie,
Bo tam jego mieszkanie.
Schybił trochę z gościńca
I wyszukał prościńca.
Poszedł przez bór tam dołem,
Bo gościńcem jest kołem.
Wszedł na ścieżkę nieboże,
Którą dobrze iść może.
Ta szła borem sosnowym
Tam nad jednym gajowym.
Muzykant sie nie smucił
I marsz sobie zanucił,
Lecz czy czary, czy cole
Nagle siedzioł w wądole,
Przestał śpiewać nieboże
I wyrzekał: "Mój Boże"
Zląkł się więcej do tego,
Trafił na coś miękkego.
Wtymże coś ci zawyło,
To wilczysko tam było.
cdn

I co zrobzi noju skrzypecek ? Cy go zilki zjydzó ?

[rita100]

Nasz muzykant co zdoła
Mocno krzyczy i woła.
Chciał do góry się wdrapać,
Nie miał za co się złapać.
Wądół na róg kopany,
Do tego szykowany.
Nie wylazłby bez drabki,
To na wilki są łapki.
A wilczysko ponury,
Wstał na łapy do góry;
Chciał ci gościa przywitać,
Za sukmanę go schwytać.
Ślepie mu się iskrzyły,
Muzykant już bez siły,
Nie postąpił ni kroku.
Wyjął skrzypce z tłumoku,
Smyk do ręki chyżo brał,
Wilkowi przyjezdnie grał.
Wilk kontenty z tego był,
Usiadł się i głośno wył.
Gracz spokojny był z tego,
Zarżnął zaraz drugiego.
Wilk muzyki tej żądał,
Bo na gracza spoglądał,
Nie robił mu nic złego,
Jeszcze śpiewał do tego.
Zląkł się znów gracz nie byle,
Straszne przyszły mu chwile,
Bo coś w wąwół stęknęło
Z strachu serce mu drgnęło.
To bestyja drugi był,
Co wpadł w wądół i zawył.
cdn

No to muzykant mnioł przygode, tlo jek łóna sia skóńczy?

[rita100]

Bo muzyka więc była,
W wądół go przywabiła;
Wzdychał nasz gracz do Boga,
Wielka przyszła nań trwoga.
Kruszyn mięsa ci z niego
Był dla wilka głodnego,
Lecz na tym nie było dość,
Bo przyszedł i drugi gość.
Wilcy 'wiwat' zawyły,
Muzykant grał co siły,
Lecz do góry zaglądał,
Bo poranku wyglądał.
Wtemże przedarł strunicę,
Zmarszczył swoje oblicze.
Chciał on skrzypce postawić,
By strunę naprawić,
Lecz gdy przestał trochę grać,
Wilcy chcą go pobierać.
Nie chciał z nimi swawolić,
Musiał na trzech rzępolić.
Lecz gdy bez przestanku grał,
Ti i drugą wnet wyrwał,
Teraz mocno więc wzdycha,
Bi i trzecia już licha.
Wolałby pnie wciąż rąbać,
Niźli wilkom przez noc grać.
Zatem trzecia prysnęła,
Rozpacz go ogarnęła.
Nie mógł innej rady dać,
Musiał choć na jednej grać.
Gdyby i tę przerwał był,
To na miejscu by nie żył.
Wilcy by go porwały,
Na podfrystek by miały;
Bo przez całą noc wyły,
Dlatego głodne były.

--
Jak myślita chto muzykanta wybawzi z zilczej łopresyji ?
Jek łón bandzie groł, kedy ni ma strun. Jydna mu sia łostała eszcze. Czy zilki
zjydzó skrzypecka czy ni zjydzó ? To łuto sia dozieta.

[rita100]

Wtem zawitał dzień nowy,
I usłyszał gajowy,
Bo bestyje tak wyły,
Że go aż przebudziły.
Spiesznie stanął przy wądole,
Lecz czy czary czy cole,
Bowiem skrzypce tam grały,
Wilcy 'wiwat' krzyczały,
Spojrzał w wądół nieboga,
Cóż tam była za trwoga ?
Bowiem ten, co wilkom grał,
To jak liść klonowy drżał.
Znał gajowy przyczynę,
Wstoził wartko drabinę.
Nosz muzykont chućkich (prędkich) nóg,
Lazł na wierch jek tlo mógł.
Gości swoich nie łodzitoł,
Za drabka sia chytoł.
"Dziankuje woma, mój ponie,
Za woju ratowanie,
Bóg niych bandzie pochwalony,
Jeszcze przyjdę do zony".

"Mazur" 1906 nr19

[rita100]

Skutki jarmarku
Tero fejn humoreska. Tlo pamnientojta co 'skórznia' to but abo cholewy.

Moi mnili cytelnicy,
To sia działo w łokolicy
Powiatu jańsborskiego,
Gdy z jarmarku bielskiego
Jechoł gburek podłochocony,
By sia dostać do swej żony.
Śpsiewali tam psiosnki rózne,
Gdyż wziózł z sobó i podróżne,
A za furmankę w nagrode
Psili gorzołke jek wode.
Gdy dóma przyjechali
I z kolasy pozsiadali,
Cóż potkało gbura w drodze ?
Nima skórzni na swej nodze.
A gdy wystómpił z kolasy,
Chodził na jydnej nodze bosy.
"Ach, mój mężu, o moj drogi,
Możeś łuż łodmroził nogi !
Jidźcie szukać skórzni, chłopcy,
By snadź nie nolozł chto łobcy".
Wnet sia pu drogi noleźli,
Ale skórzni nie znoleźli.
Nazajutrz gbur som to w droge,
Bo bez skórzni zimno w noge.
Łobdzedł śwat, nic ni nolozł
I ryczy: "Ach mój Boże,
Jek sia z nogi zsunóńć może,
A choćby sia i zsunęła,
Toć z kolasy nie zginęła"

"Mazur Wschodnio-Pruski" 1885 nr1

[rita100]

Burmistrz rogaty

W jydnej ziosce na wesele
Raz przybyło gości ziele,
Aby młodą parę czcili
I wesoło sia zabazili.
Jydli, psili, tańcowali,
Rózne sztuki wypraziali.
Mniandzy niami człoziek śmiały
Wpadł na pomysł niebywały -
Albowiem łón zaraz z rana
Przebroł sia za szatana:
Ukosmocił swoje nogi
I przyprawił tęgie rogi,
Łogon długi tyż przysadził
I na wszystko zianc poradził.
Napominał tedy matki,
By dbały o swe dziatki,
Po dziubelsku wychowały
I do psiekła je łoddały;
Czort jich hojnie tam uwieńczy,
Łón za wszystko dobre ręczy.
Boziem dwieście lot upływa,
Jak łón w psiekle łuż przebywa,
Że tam story jek i młody
Majó zawdy świetne gody.
Napomnioł także panny,
Aby takej drogiej manny
Tlo roz zakosztowały,
To ni bandó żałowały.
Gracko sztuka sia łudała.
Bo oklaski i pochwała
I też śmiechem do sytości
Zadowolił wszystkich gości.
Za to go potraktowali
Kieliszków mu dopełniali,
Boziem czy diabelskiej głozie
Wsio nie musi być na zdrozie.
Lecz na kóńcu przeprał mniarę
I stracił diabelską ziarę.......

I co sia stanie ? Łobaczyta

[rita100]

Bowiem czy diubelskiej głozie
Wsio ni musi być na zdrozie.
Lecz na kóńcu przebrał miarę
I stracił dubelskó ziare,
Nolazł na oborze sanie,
Układ sia w nie na wyspanie.
Usnół twardo; jednak za tem
Ktoś tam trzasnół gromko batem;
Sanki z mniejsca sia ruszuły,
Boziem zaprzężone buły.
A z sankami dwa rumaki
Polecioły jeko ptoki
I powiozły tam śpiócego
Do mniastecka sójsiedniego.
Tam sia prazie szykowali,
By burgmistrza przyzitali,
Boziem prazie ło tam ciasie
Mnioł przyjechoć świeży zasię.
Wszystke cechy, wszystke stany,
Kożdy śwantecznie łodziany
I na czele przewodnika,
Kożda grupa sia pomyka.
"Seid still ! On łuż jydzie" ! -
Ryknół so swych Żyd na przedzie.
I wtam sanki sia zbliżoły,
A w nich panek okazoły.
W kotły, będny łuderzyli,
Abu burgmistrza uczcili.
Zerwał sia diobuł na nogi
I popraził sobzie rogi;
I do tygo łogon dłuczki,
Wziół wypraziać swoje sztuczki.
Myśląc, co weselni goście,
Jół wychwalać majętnoście,
Które czarci posiadają.
Tedy dalyj wszyscu w nogi,
Nie patrzyli nowet drogi.
Kotły , bębny pociskali,
Bez łeb, na łeb łuciekali.
Łuciekali tak bez ładu,
Iż nie buło po nich śladu.
W dóma sia połukrywoli,
Łokna, dźwierze pozatykoli,
By diobuł podług jich zdania
Nie naziedzili jich mnieszkania.
Dziwne tedy buły sprawy,
Gdy przyjechoł burgmistrz prawy:
Wszelkie wrota só zaparte,
Cołe mniasto jek wymarłe,
Nima ani jadnej duszy:
"A niechże jich diobuł ruszy !
Jeki noród tu nigrzeczny....
Jó tu cole niebezpieczny !
Jacy tutej dziwni ludzie" !
Chtóż słyszoł ło takim cudzie ?

"Życie Młodzieży" 1929

[rita100]

Ksiądz i chłop

Przed kilkudziesięciu laty
Czy ubogi, czy bogaty
Musiał księdzom za wsio płacić,
Choćby przyszło się utracić.

Choćby przyszło i pożyczyć,
By tylko kto chiał użycić,
Bo trzeba na zapowiedzie,
Niechaj się tam jak chce wiedzie.

Bowiem księdze i rektory
Organiste i kantory
Ani też nauczyciele
Nie pobierali tak wiele.

Płacil także bez wyjątku
I robotnik spod majatku,
Kiedy przyszły oddawiny,
Za pogrzeby i za chrzciny.

Pewien mąż obok swej żony
Na majątku był zgodzony
I pracował nalezycie,
By utrzymać swoje życie.

Zatem żona męża była
Bliźniętami obdarzyła,
Lecz zadowoleni byli,
Z losem swym się pogodzili.

Gdy mąż wszedł o chrzest meldować,
Musiał z ksiedzem się handlować:
Chłop mu daje za jednego,
Ksiądz żąda i za drugiego.

"Ach, mój dobrodzieju drogi!
Zlituj się, jam ubogi,
Jedno porodzenie, panie,
Jedno będzie przeżegnanie!"

"Ja nie chcę z wami handlować,
Musicie się obzorgować,
Wyście mało sie strali,
Coście nie obzorgowali".
cdn
---
Musicie się obzorgować - musicie to załatwić
łobzorgować - załatwić

[rita100]

Tero wyszedł chłop strapsiony,
Łoglónda sia na wsze strony,
Co postąpi to ustaje,
Otuchy mu nie dostaje.

I łobaczył panewkę w sieni (u ksiedza)
Która służy do pieczeni,
I porwał ją bez odwłoki,
Zmierzył na ulicę kroki.

Sprzedawszy ją w krótkim czasie,
Wrócił się do księdza zasię:
"Dobrodzieju, pożyczyłem,
Aby waści zapłaciłem".

Ksiądz się cieszy i go chwali:
"Toście jednak zzorgowali!
A widzicie, przyjacielu,
Kto chce, to dopnie celu".

I zapłacił mu rachunek,
Jeszcze starczyło mu na trunek,
Który się mu bardzo przydał,
Kiedy gościom bankiet wydał.

"Mazur" 1935 nr19

hehe, ale falorz sia lejdowoł, a panewki do psieczonki łuż ni mnioł ))))

[rita100]

Przygody dwóch wędrowniczków

Rejzowali w łokolicy
Raz dwaj młodzi czeladnicy;
Prowadzili podłe zycie,
Chociaż w młodosci rozkwicie.
Nieraz głodem przymierali,
bo roboty to się bali.

Gdy raz uszli kawał drogi,
Nie chciały im służyć nogi,
Usiedli się na murawie,
Niedaleko wioski prawie:
Już sen począł kleić łoczy,
Jednak głód ich bardzo toczy.
"Słuchaj, miły mój kolego,
Zjadłoby się coś smacznego!
Zapachniała mi słonina,
Tam się wznosi dym z komina,
Może objad zgotowali,
Gdyby nam cokolwiek dali ?
Hejże, mój kolego drogi,
Zbieraj za pas twoje nogi !"
Lecz ten drugi był leniwy,
Choć do jadła chłop chętliwy;
Tedy pierwszy bez odwłoki
Zmierzył na to miejsce kroki.
I znalazł to, czego życzył,
czego pragnął, na co liczył:

A na co liczył i co zrobił ?
Nie myślta co to Gąsiorowski z Garncowa Samulowskie, ło nie ! nie ! Tu bandzie
jołta )))

[rita100]

Misa klusek zaskwarzona
Była na stół postawiona,
Z których para wychodziła,
Wdzięczna woń się rozchodziła,
I potężny dzban z maślanką -
Oj, było to niespodzianką !
Białka (żona) była wybieżała,
By na obiad zawołała
Domowników, co w tej porze
Pracowali na oborze.
Więc szczęście mu posłużyło:
W izbie nikogo nie było.
Porwał wszystko bez odwłoki,
Zmierzył nazad swoje kroki,
Oglądał się na wsze strony,
Czy go czasem nikt nie goni.
Przybył do kolegi swego
Na murawie leżącego:
"Możesz jeść pod tym warunkiem,
Że odniesiesz wsio z szacunkiem:
Misę, dzban, i podziekujesz,
Panią w ręce pocałujesz".
I też po niejakiej chwili
Wszystko, co było, spożyli,
I wszystko się wyprózniło,
Choć na kilku ludzi było.
--
To psianknie sobzie pojydli, a łobaczcie co dóma bandzie sia dzioć ? Cy to
czory cy ni, co sia stoło, kaj to wszystko sia podzioło ?

[rita100]

Lecz jak wielce się zdziwili,
Którzy na obiad przybyli.
Gospodyni przerażona,
Lata, łaje jak szalona:
"A czy czry, cóż się stało ?
Gdzie to wszystko się podziało ?"
Wtem wędrowiec w izbie staje,
Próżny dzban z misą oddaje
I gospodyni dziękuje,
Ci tak hojnie ich częstuje.
"Ty łajdaku, ty cyganie,
Ty próżniaku, ty szatanie !
My, co ciężko, pracujemy,
To dla ciebie głodem mrzemy ?!"
Rozciągnęli go na ławie
I pięćdziesiąt batów prawie
Bez litości naliczyli,
Bez litości bili, bili!

Niechaj nikt więc nie próznuje,
Tylko uczciwie pracuje,
Niech nie szuka w lecie chłodu,
Nie będzie przymierał głodu.

"Mazur" 1935 nr 65

[rita100]

Dwie beczki

Raz dwie beczki przewożono:
Jedną winem napełnioną,
Drugą pustą. Pierwsza cicho
Na posłaniu swym leżała,
Druga jakby jakie licho
Wierciła się i skakała.
Gdy wóz po nierównym bruku
Mocniej się potrząsnął czasem,
Pusta beczka: "huku, puku" -
Zagłuszała go hałasem,
Tak iż ludzie z każdej strony
Wóz z daleka omijali;
Siaki, taki, przestraszony
Myślał, ze się miasto wali.
Aż gdy beczki przewoźnicy
Staczać mieli do piwnicy,
Lud z ciekawą dostrzegł miną,
Że w spokojnej było wino,
A w tej, co wrzask niosła wielki,
Nawet wody ni kropelki.
Podobnie z ludźmi, drodzy przyjaciele,
Niewiele czyni, kto rozprawia wiele,
Rozumu same nie dowiodą słowa,
Mniej zawsze krzyku
Tam, gdzie światła głowa.

"Twierdza Ewangielicka" 1938 nr2

[rita100]

Huzar i gbur

Pewien wieśniak zara z rana
Wziął do miasta furę siana.
By się grosza przyczyniło,
Bo wydatków wiele buło.
Na sto złotych utargował,
Pieniądze w kieszeni schował,
Z tej był zadowolony,
Wracał śpiesznie do swej żony.
Zabieżał mu huzar drogę,
Prosił niby o wspomogę:
"Dajcie mi choć parę groszy,
Abym miał na papierosy".
Gbur się boczy i przysięga,
Iż nie ma ani szeląga,
Iż mu nic nie pozostało,
Bo wydał w mieście niemało.
Huzar na to odpowiada:
"Czy to jest niedobra rada ?
Pójdziem pod posąg Alfonsa,
On nam nie ukręci wąsa,
Bo on chętnie dopomaga,
Kiedy go kto szczerze błaga".
A gbur rzecze: "Dobra rada,
Bo mię także tłoczy biada !"
--

I tak łóni dwaj poszli pod posąg Alfonsa coby jich w bziedze dopomógł. Nic nie
godajta, nie przerywajta, bo tero bandzie sia dziać, a dziać. Tan Kajka to ma
głozie na karku w tych humoreskach.

[rita100]

I wnet pod posągiem stali,
Czopki z głów pozdyjmowali,
Głęboko sie zamyślili.
Rzecze zianc huzar po chwili:
"Zidzisz jeki litościwy,
Skinął na mnie jakby żywy,
Więc podejdę do ust jego,
Może powie co dobrego".
Huzar zwinny i też skory
Wspina zręcznie się do góry
I nadstawia ucha swego
Do kamienia posągowego.
Nastała grobowa cisza,
Gbur z radości ledwie dysza,
Gdyż był żądny i ciekawy,
Co to wynijdzie z tej sprawy.
Huzar podskoczył z radości:
"Alfons jest pełen litości -
Dwa złote nam podarował,
Które w moją kieszeń schował;
Po złotemu dla każdego,
Bowiem taka wola jego;
Będziem choć na piwo mnieli,
Może więcej nam udzieli.
Jeszcze raz go poprosiemy,
Może więcej dostaniemy".
A gbur na to rado przystał,
Aby więcej co pozyskał.
Zasię głowy obnażyli
I gorliwie go prosili.
Wtemże huzar po raz wtóry:
"Widzisz, woła mnie do góry"!
---

Ale bandó mnieć psianiandzy ? Je taki posąg Alfonsa na Warniji, ło chtóram Kajka
psisze ? Nie przerywajta, bo zaro znajdziem psienióndze

A dyć i mym w duchu sobziem liczym,
Siła Alfons jim łużyczy.

[rita100]

Nastała grobowa cisza,
Gbur z radości ledwie dysza
I też w duchu sobie liczy,
Ile Alfons im użyczy.
Podskoczył huzar z radości
Jako cielę w swej młodości
I rzekł: "jaki dobrotliwy
Ten nasz Alfons miłościwy !
Sto złotych nama odłożył,
A te w twoją kieszeń włożył".
Gbur nasz woele przerażony,
Ciężkim ciosem uderzony:
"To nieprawda!" - odrzekł śmiele -
"Ja się z tobą nie podzielę !
Ja pieniądze ptrzymałem,
Za siano, ktore sprzedałem !"
Huzar złości się i pieni:
"Muszą być w twojej kieszeni !
Potwierdzi to człowiek wszelki,
Toć nie skłamał Alfons wielki!"
Nie pomogły tam wymowy,
Huzar żądał swej połowy,
Gbura za kołnierz przytrzymał,
Aż swą połowę otrzymał.

"Mazur" 1938 nr3

[rita100]

Przygoda chłopa

(T. Oracki z 'Poezji ludowej Wrmii i Mazur')

Pezien człoziek buł przed pany
Bez sójsiada zawezwany,
Boziem jygo krowa buła
Sójsiadowi uszkodziuła.

Zaskarżony temu przeczy,
Iżli ni zinien łón w tej rzeczy,
Gdyż ta krowa sia zegździła,
A zianc jek szalóna buła.

Nie obyło sia tak gładko,
Panom buło to zagadkó,
Mózió, by jim wytłumaczyć,
Co to 'gździła' ma sia noczyć ?

Ni mógł tygo wytłumaczyć,
Co to 'gżdziła' ma sia noczyć.
Wpodł na koncept lada jaki,
By pokozać im bez znaki.

A zianc sobzie tak poradził:
Do pośladka kij przysadził
I zręcznej śmiałości użył,
(.......................)

Zianc po sali na wsze strony
Lata z kijem jek szalóny,
Coraz szyrszy krąg zatacza,
Nowet statki poprzewracał.

A kałamarze z aktami
Walały sia pod koślami.
Pany rychting zmniarkowali,
Jednak przrażeni buli.

Tak sia gździła, mości ponie,
Z takem bydłem to skaronie,
Człoziek ni może dać rody,
Zianc powstajó kłótnie , zwody.

Pony z tygo sia zdzizili
I wyrok mu złogodzili.
Na korzyśc zaś skarżónego
Uznoli za niezinnego.

[rita100]

ten Kajka pisoł

[rita100]

Kajka ni godo, bo ziersze łukłado

gwaro ojców mowy, na dylach psisane

[rita100]

Może w archiwum Radyja Olsztyn eszcze ziancej sia humoresek nojdzie.

Michał Kayka

[rita100]

Prawdziwe Jygo miano to Michał Kayka i w tym roku bandziewa mnieć
70-rocznice śnierci

[rita100]

Żol co współcześni badacze usunęli z nazwiska Kajki igrek i dali 'j'.
Jekoś przy Reymoncie tygo nie zrobzili.

[rita100]

Kajka pisał bardzo dużo też satyr, nazywał je 'historie uciesne'. Jak pisze
jerzy oleksiński w książce 'bard ziemi mazurskiej', były one przykładem
swoistego ludowego humoru. Sam Kajka wygłaszał swoje satyry bardzo poważnie,
dostojnie z wielką powagą, tak, że sala 'pankała ze śniechu'. Cieszył się Kajka
widząc roześmianą mazurską młodzież. Satyrą swoją ośmieszał ludzką naiwnośc i
głupotę. Wygłaszano je na wieczornicach, widowiskach wiejskich czy konkursach.
Satyry Kajki były na owe czasy znakomitą rozrywką.

[rita100]

A oto trochę tytułów, popatrzmy co z tego już zebraliśmy na Warniji ?
"Przygody gospodarza z muzykantem"
"Kiedy kto źle broi, byle czego się boi"
"Jak jeden rybak dozorcę rybołóstwa do siebie przywabił"
"Małżeństwo"
"Sowizdrzał i skąpiec"
"Żydek przed śadem"
"Posłuchajcie moi mili...."
"Cygasn za rajka"
"Przygoda muzykanta"
"Niech kto łeb mi odrze, ja posiedzę gdzie dobrze"
"Przygody dwóch wędrowniczków"
"Druga Ewa"
"Śledzie"
"Burmistrz rogaty"
"Wielka Głowa"
"Przygoda"
itd

[rita100]

Ziyta co ? Mym tak ło humoreskach Kajki, ajakem poczytała jeki mnioł pogrzeb
Kajka w 1940 roku, to łezki mi sia potoczułi. Napisza dokumentnie, ale poziam
Woma, nie zaboczny ło Kajce, ie zaboczmy, bo łón ciajżkie zucie mnioł i familij
tyż, bo ziyta narażał familije na wielkie nieprzyjemności i to mało powiedziane,
bo mnioł szczajście co go do lobozu koncentracyjnego z familijo nie wyzieźli.
Tlo go uratowało to co ziekowy łón juz buł.

Pogrzeb Kajki

[rita100]

"Przy końcu sierpnia i w pierwszych dniach po wybuchu wojny niemal wszyscy
działacze mazurscy zostali aresztowani i wywiezieni do obozów koncentracyjnych.
Kajce, bezbronnemu 82-letniemu starcowi, pozwolono umrzeć naturalną śmiercią.
Takiej samotności, w jakiej żył Kajka po wybuchu wojny, nie można sobie wyobrazić.

Gdy w 1939 roku młodszy syn, Adolf, rozpoczął budowę domu w Orzyszu, odległym o
12 km od Ogródka, Kajka miał na tyle jeszcze siły, aby kilkakrotnie pojechać tam
rowerem i pomagać mu przy budowie. W sierpniu został już na stałe w Orzyszu,
gdzie zmarł cicho i bezboleśnie 22 września 1940 roku. Pochowano go skromnie, na
wiejskim starym cmentarzu w Ogródku, na tym samym, o którym pisał w wierszu "
Święto umarłych". W ostatniej drodze towarzyszyło mu zaledwie kilkanaście osób.
Nikt nie zdobył się nawet na krótkie pożegnalne przemówienie w języku polskim, o
który całe zycie tak bohatersko walczył. Nad grobem przemówił jedynie, nie
proszony przez nikogo, ksiądz niemiecki. Ale słowa jego były raczej obelgą dla
zmarłego. Ranił serce każdego Polaka. Mówił po niemiecku (cytujemy za Adolfem
Kajką):
"Stoimy tu przy trumnie u jednego, który wiele w swoim życiu działał i wielkimi
darami obdarzony był, lecz on tych darów nie użytkował na prawdziwej drodze, on
się dał zwieśc od obcych elementów i w obcą służbę się stawił. Lecz weźmiemy
wzgląd na jego starość..."

Tak więc w mniemaniu ksiedza Niemca służba wielkiego Polaka dla sprawy polskiej
była służbą dla 'obcych elementów', dla obcego państwa, nie dla ojczyzny, którą
widział w Polsce."

[rita100]

"Uznając niezaprzeczalne zasługi Kajki dla polskosci, Krajowa Rada Narodowa
nadała mu pośmiertnie uchwałą z 14 lipca 1945 roku order Polonia Restituta IV klasy.

Synowie poety, Gustaw i Adolf, jako obywatele państwa niemieckiego powołani
zostali jesienią 1939 roku do Wehrmachtu. Gustaw zginął pod Gdańskiem. Adolf po
okresowym pobycie w niewoli powrócił do Orzysza. Dzieci swoje wychował na
dobrych Polaków. Natomiast synowa, wdowa po Gustawie, opuściła wraz z dziećmi w
1966 roku dom Kajki. A przecież wnuczka Trudka tak ślicznie potrafiła już
deklamować wiersze swojego sławnego dziadka....
Czy zabliźnią się rany zadane ludności mazurskiej przez tragiczne dzieje tej
ziemi ?..."

"Gdzie je prawda?"

[rita100]

Nie ziam czy ziyta, że Kajka nie tlo ziersze psisoł ale tyż i artykieli do
maziurskich cejtungów. Jedan taki artykiej przytacza Oleksiński.

"Gdzie prawda? Kto ma prawdę, czy ci, którzy wama radzą, abyśta pozbyli się
wszystkiego, co wama przodkowie w spadku pozostawili, czy też ci, którzyw ama
radzą, abyśta te skarby zachowane po przodkach zatrzymali ? Zapytajta się rozumu
waszego, zapytajta się serca waszego, kto ma prawdę ?
Zdaje się, ze w tej sprawie nie brakujeta wcale myśleć ani zapytywać sie serca
waszego ani rozumu, gdyż ta sprawa jest już dawno zbadana, i każdy czlowiek,
który ma rozum w głowie, wie, czego się trzymać. Nie ma nigdzie narodu, nie ma
nigdzie człowieka, który by pozbywał się piór swoich, a stroił się w cudze.
Jeżeli są tacy ludzie, którzy wama to radzą, natenczas ci ludzie rozumu we łbach
swoich nie mają, lecz chcę waju ogłupić we własnym interesie. Nikt też nie może
być czym innym, choćby nawet chciał. Mazura można poznać z daleka, choćby on
nawet po polsku nie mówił, lecz udawał 'bildowanego' Niemca. Możesz nazwisko
swoje zmienić na niemieckie, możesz robić, co chcesz, zawsze oliwa na wierz
wyjdzie i zawsze powiedzą tobie rodowici Niemcy, że ty nie jesteś Niemcem, lecz
Mazurem. Niedawno pisał ktoś po niemiecku w : Mazurskim Przyjacielu (niemieckim)
o ośle w lwiej skórze. Osioł wstydził się, ze się z niego zwierzęta naśmiewają
i postanowił być lwem. Odział się więc w lwią skórę i zaczął głośno ryczeć.
Zwierzęta się zbiegły, ale się wyśmiały, gdyż widziały lwią skórę, ale zamiast
ryku lwa usłyszałem głośne ryczenie 'i-ah', 'i-ha' osła. Ta bajka jest bardzo
pouczająca.

Wiemy o tym dobrze, ze u naju podobnie się dzieje. Są ludzie, którzy tak jak ów
osioł chcą koniecznie udawać lwa niemieckiego. Niemcy sie może z tego cieszą,
gdyż ich brukują, ale w duszy śmieją się z takich ludzi, za Niemców ich nie
uważają, lecz za osłów i słusznie.

Nie wtykajta więc tam nosa, gdzie waju nie lubią. Bądźcie tem, czem waju Pan Bóg
stworzył tj. polskimi Mazurami. Uczyć możewa się po niemiecku, ale nie wolno nam
zapominać, czem jesteśmy, nie wolno nam się wstydzić gadki, zwyczajów i
obyczajów naszych. Nikt mową niemiecką nie pogardza, jeżeli tak sądzi.
Niemcy w Polsce także radzą swoim landsmanom aby zachowali swoją gadkę niemiecką
i się nie spolszczyli. To rozumnie i słusznie. Rozumnie więc i słusznie jest,
jeżeli my to samo radzimy polskim Mazurom. My nie chcemy być podlejsi i gorsi od
Niemców i od innych narodów ! My mamy te same prawa, co Niemcy i inne narody. W
tej myśli pracujemy i rozszerzamy pismo nasze, które za te prawdy się
doczynkuje! Nie idźmy w tył, ale naprzód!"

("Mazurski Przyjaciel Ludu" 1926, nr 10) to było czasopismo mazurskie, ale też
była gazetka "Mazurski Przyjaciel" niemiecka gazetka i wtenczas Kajka nazywał tą
niemiecką - Mazurski Ogłupiciel.

[rita100]

> ("Mazurski Przyjaciel Ludu" 1926, nr 10) to było czasopismo mazurskie, ale też
> była gazetka "Mazurski Przyjaciel" niemiecka gazetka i wtenczas Kajka nazywał
t> ą > niemiecką - Mazurski Ogłupiciel.

Tu je fyler
Nie mo być "Mazurski Przyjaciel" jeno "Pruski przyjaciel" ,jek go zwoł Kajka
Pruski Łogłupiciel.

Tak mo być

[rita100]

"Kajka nie gada, bo wiersze układa"
To buł żart przez łzy.

Tak łodpoziaduwoł, kedy ludzia chcieli z niam splytkować, kedy jygo zaczepsiali
do pogadania. Ale Kajka, nie buł juz w stanie godać z ludziami. Buł już stari,
schorowany i zidzioł co go nikt już nie mniarkuje. Woloł milczeć.

"Niech i łeb mi kto odrze"

[rita100]

forum.gazeta.pl/forum/w,38446,106304574,106304574,Dobry_kawal_na_karnawal.html

Mowa jak rogi jelenia

[rita100]

Mowa jak rogi jelenia -
Michał Kajka przepięknie umiał dobierać słowa do ukazania piękna mowy ojczystej.
Posłuchajta tlo jek psianknie brzmio te ziersze:

Mowa jak rogi jelenia -
Sękata, szorska, szeroka.....
Nad stołem kanciaste cienie,
Pół księżyca i rama okna.

A stół i rama okna
Pachnie żywicą miodową,
Modrzew za oknem moknie -
Może odpowie słowo.

W mowie jak rogi jelenia -
Sękatej, szorskiej, szerokiej....
I spadnie z lampy na ziemię
Śpiewka o mowie polskiej.

Mowa ojczysta podobna jest do rogów jelenich, piękna w swej surowej prostocie,
niebezpieczna dla wrogów. Bez niej nie czułby się Mazur Polakiem.
Z prostych polskich słów poeta-cieśla budował na Mazurach dom dla swojej
ojczyzny. Stojąc na rusztowaniach zapisywał na belkach słowo po słowie, aby nie
uleciała bystra myśl.

Tak opisał przepiękną śpiewkę o mowie polskiej Jerzy Oleksiński w doskonałej
swojej książce "bard ziemi mazurskiej", a poświęcił tą swoją książkę swoim synom
i nam, aby pamiętając o czasach odległych, i pamiętali o zasługach naszych przodków.

[rita100]

"Treny mazurskie"
Powstały w najcięższym okresie Mazurów jakie były czasy hitlerowskie i związany
z tym ucisk. Serce poety nie mogło znieść tego bólu i w rozpaczy napisał treny
mazurskie, przepiękne i wzruszające do łez:

Niech nasze błagalne głosy
Za lud nasz ukochany
Wzbijają się pod niebiosy
Lub gdzieś za oceany,
Niechaj zabrzmią smutnym tonem
Nad ojczystej mowy zgonem.

My kołacem do sumienia
Wszech kulturalnych ludzi,
W których sercach bez wątpienia
Współczucie się budzi
Niech uznają boleść owę:
Stracić macierzyńską mowę....
(...)
My błagalnie żądamy
Naszej ojczystej mowy,
Bowiem dobrze ją znamy
I z niej pokarm jest zdrowy:
Podajcie nam bratnie dłonie
Bowiem nasza mowa tonie.

.... my umrzemy, to i gadki nie będzie - stwierdziła Kajkowa.
A Kajka napisał "Rozmowę babci z wnuczką"

"Co ? phe! polskiego pacierza?
To rzecz cale niesłychana,
Ja nie chcę polskiego pacierza;
Ja inaczej bildowana!"

O mazurskich jeziorach

[rita100]

O mazurskich jeziorach
wiersze z "krainy tysiąca jezior"

Niech kto chwali cudze strony
I też innych krajów ziemie:
My chwalim swoje zagony,
Co żywią mazurskie plemię.

Choćbyś chodził po Afryce,
Gdzie rosną palmowe gaje,
Lecz mazurskie okolice
Milsze nam niż inne kraje.

Tu, co wioska, to lśnią wody,
Które blaskiem odbijają;
Rzęki, jeziora, przebrody,
Które wdzięczny powab mają.

(...)