lelo58
21.08.09, 23:02
Dziś w naszym warmińskim kalendarium mamy rocznicę bardzo ponurego wydarzenia.
198 lat temu 21 sierpnia 1811 roku w Reszlu o godzinie 5 rano na wzgórzu
szubienicznym zapłonął ostatni w Europie stos na, którym zginęła Barbara
Zdunk, domniemana podpalaczka Reszla. Zwykle mówi się że to była to ostatnia
czarownica spalona w Europie, jednak Barbarę Zdunk w procesie oskarżono
jedynie o podpalenie.
Barbara Zdunk z domu Urban była ubogą wieśniaczką, która przywędrowała do
Reszla ze swoim dużo młodszym kochankiem Jakubem Austerem z jakiejś pod
reszelskiej wsi. Porzucona przez kochanka obarczona czwórką dzieci postanowiła
się zemścić
podpalając dom w którym przebywał jej kochanek. Pożar strawił 6 domów i
pochłonął dwie ofiary. W pospiesznym procesie przeprowadzonym w atmosferze
histerii 24.X.1807 nieszczęsną kobietę skazano na śmierć przez spalenie na
stosie. Przebywając w
więzieniu na zamku w Reszlu zdążyła jeszcze urodzić dziecko, które jednak zmarło.
Nieludzki wyrok pruskiego sądu z elektryzował i wzburzył całą ówczesną Europę.
Był początek XIX wieku, Europa się modernizuje, zaliczyła już Wielką Rewolucję
Francuską,ma już Kodeks Napoleona, na ile pozwalają siły starego porządku,
demokratyzuje się.
Oświecenie święci triumfy w każdej dziedzinie. Już obywatele a nie poddani
mają świadomość swojej prawnej podmiotowości, słyszeli coś o Deklaracji Praw
Człowieka i Obywatela, wiedzą już, że mają niezbywalne prawo do wolności. A
tuż obok
w Europie w państwie pruskim takie barbarzyństwo. Nic więc dziwnego, że słano
petycję z prośbą o ułaskawienie i do rządu pruskiego i do samego króla
Fryderyka I. Sprawa Barbary Zdunk przeszła przez wszystkie instancje pruskiej
machiny sądowniczej, jednak pierwszy wyrok został utrzymany w mocy. Jedyną
łaską jakiej dostąpiła nieszczęsna kobieta, było polecenie wydane
lidzbarskiemu katu przez pruskiego ministra sprawiedliwości by zanim podpali
stos, udusił skazaną. Co kat oczywiście uczynił.
Sprawa ta była również wykorzystywana przez Polaków, którzy mieli jeszcze w
pamięci biskupie rządy na Warmii. Przeciwstawiano surowość pruskiego
prawa,prawu stanowionemu i egzekwowanemu przez warmińskich
biskupów,szczególnie dwóch ostatnich polskich biskupów, Adama Stanisława
Grabowskiego
i Ignacego Krasickiego.
