Prosba lingwistyczno-prawnicza

[isma]

Cholera jasna, koledzy prawnicy, posialam gdzies swojego Sondla, a
musze sie wymadrzyc na temat zwrotu "iuri tradere". O prawo
magdeburskie akurat chodzi ;-))).

Tlumaczylibyscie "wprowadzic prawo", "nadac prawo", czy tez
uprawnione byloby uzycie sformulowania "poddac prawu"?

[kohei]

To u Was, w tym Krakowie, jeszcze prawo magdeburskie obowiązuje?
;)

--
winobranie.blog.pl/

[isma]

Hehe ;-))).
Jubileusz zesmy mieli. Tablice zesmy ze stosownym tekstem z rocznika
kapituly krakowskiej wmurowali. No i, prosze Ciebie, tlumaczenie
tegoz napisu wzbudza pewna, eee, kontrowersje.

[kohei]

A co zależy od użytego przez Ciebie tłumaczenia? Każde brzmi
poprawnie, tylko podkreśla inny aspekt. Chyba najczęściej mówi się
o "nadaniu" prawa magdeburskiego, bo to jednak przywilej był...

[isma]

Zalezy to, czy "nie bedzie Niemiec plul nam w twarz, ni dzieci nam
germanil" ;-))).

[kann2]

Can. 1095 - Sunt incapaces matrimonii contrahendi: 2 qui laborant
gravi defectu discretionis iudicii circa IURA et officia
matrimonialia essentialia mutuo TRADENDA et acceptanda.

Kan. 1095 - Niezdolni do zawarcia małżeństwa są ci, którzy: 2 mają
poważny brak rozeznania oceniającego co do istotnych praw i
obowiązków małżeńskich wzajemnie przekazywanych i przyjmowanych;

"tradictio iuris" - przekazanie prawa (np. własności), może być
poddanie prawu, bo tradere poenas = poddać się karze

A całe zdanie? Mam nadzieję, że to nie jest akt lokacyjny (już
przetłumaczony).

[isma]

Nadzieja Twa jest plonna. Owszem, przetlumaczony, tylko ze niektorym
sie tlumaczenie dokonane przez B. W. nie podoba. Zreszta, szczerze
mowiac, ja bym raczej wolala tlumaczyc "nadanie" niz "poddanie",
choc nie kruszylabym o to oczywiscie kopii. Ale, zdaje sie, sek w
tym, CZYJEMUSMY prawu sie PODDAWALI...

Jeszcze skonczy sie tym, ze te cholerna tablice bedziemy z Sukiennic
odkuwac ;-(((.

locutionem istam in contextu pleno exhibere potes?

[kann2]

Całe zdanie proszę, żebym kontekst znał.

[isma]

Alez to zdanie... No, mniejsza.
Prosze Cie bardzo, tu je znajdziesz:

diecezja.pl/index.php?page=lokacja

[kann2]

No to masz tam tłumaczenie, kobieto.

Czyżby to Prześwietny Magistrat zdenerwowało?
tygodnik.onet.pl/1580,1438934,dzial.html

[isma]

Ja je mam nawet wykute w kamieniu, mezczyzno.

Klopot w tym, ze - niestety nie tylko czytelnicy TP ;-((( - nagle
przejrzeli na oczy, ze ten napis jest czyms na ksztalt dziadka w
Wehrmachcie.

No i teraz pytanie - czy bawic sie w lingwistyczne subtelnosci
(jesli to mozliwe) i uzasadniac, ize slusznym i zbawiennym jest, aby
napis ten brzmial w polszczyznie tak, jak wykuto - czy tez raz-dwa
miedzy oczy stwierdzic, ze moze i racja, ale co sie stalo, to sie
nie odstanie.

...iuri Theutonico traditur...

[kann2]

No cóż.

Theutonicus (ani teutonicus) w słowniku Plezi nie występuje w ogóle.
U Sondela jest tłumaczone na "teutoński, germański" Jougan dodaje
jeszcze "niemiecki". Może ten teutoński, nieswojo brzmiący, nie
kierowałby myśli ku kapitanowi Klossowi czy też pewnemu wnukowi, co
to miał dziadka wiadomo gdzie.

Natomiast "tradere", cóż. Raczej ma znaczenie takie, jakie ma:
oddać, wręczyć, powierzyć, przekazać, poddać się, wydać, zdradzić
(Sondel, Jougan). U Plezi także m.in.: oddawać komuś w opiekę (to by
było nawet patriotycznie, ale mało prawnie), oddawać, w przen.
polecać, przedstawiać komuś, zawierzyć komuś...

"Nadać" przy najlepszych chęciach chyba nie da się.

"zostaje powierzone (zawierzone) prawu germańskiemu" ???

[kann2]

W słowniku prawniczym Pieńkosa: traditio legis = nadanie prawa

[isma]

Ano wlasnie. Mnie sie wydaje, ze frekwencja bylaby zdecydowanie na
korzysc "nadania". Aczkolwiek - ius to nie to samo, co lex ;-)))

Bardzo dziekuje.

[isma]

Co zas do Teutonow, to juz mam poglad wyrobiony, z tym klopotu nie
bedzie. Teraz juz tylko o to poddanstwo sie "rozchodzi" ;-))).

[kann2]

Cracoviensis civitas iuri Theutonico traditur - no jednak podmiotem
tu jest "civitas", nie "ius". Tłumaczenie "Miastu Kraków zostało
nadane prawo germańskie". cokolwiek nadwyręża, ale

traduttore traditore

A o porównaniu z niewiastą piękną lub wierną chyba pisać nie trzeba.

[isma]

Ekhm, ekhm, ekhm. Ekhm, ekhm. Ekhm.
Porownanie niby znam, ale... Bog Ci zaplac za komplement, zapamietam
to sobie...

Strona czynna czy bierna ma mniejsze znaczenie, mysle. Istotniejsze
jest to, jaki jest uzus jezykowy. Ja bym sie upierala, ze jednak po
polsku prawa sie "nadaje", a nie "poddaje sie im". Tym bardziej, ze
kontekst "poddania miasta (komus, czemus)" istotnie moze tu
wprowadzac pewna niezamierzona przez lacinskiego autora
dwuznacznosc.

Cos tak jak z uroczym filem pt. The Whales of August, ktory to tytul
przetlumaczono jako "Sierpniowe wieloryby", choc pono zwierzeta
morskie, ktore w nim wystepowaly, byly owszem, waleniami, ale akurat
nie wielorybami ;-))).

[grzespelc]

Ano właśnie, kontekst. Chyba trudno byłoby coś poddać prawu
magdeburskiemu/niemieckiemu skoro nic takiego nie istniało. Prawo
miasta Magdeburg było jedynie wzorem, według którego kształtowano
ustrój miast. Ale i ewentualne "poddanie" prawu
magdeburskiemu/niemieckiemu nie miało nic wspólnego z żadnym
podporządkowaniem komukolwiek. Żeby było śmieszniej, w Rosji
identycznie urządzenie miast zwano prawem ... polskim.

[isma]

To ja wiem. Gorzej z tymi, ktorzy nie wiedza, a jest ich zapewne
wiekszosc.
Teutonow odfajkowalam, wytlumacze, ze skoro jubileusz w 1957 r. byl
obchodzony pod haslem rocznicy nadania prawa niemieckiego, tosmy sie
wpisali w tradycje, ma byc "prawo niemieckie", tu mi nie podskocza.

Ale za to "poddanie", choc slownikowo uzasadnione, niestety, umierac
nie moge ;-(((.