devilyn
28.01.09, 14:51
BPD cechuje: niestabilność emocjonalna (nadmierne emocje w jednych
momentach i brak uczuć w innych; dłuższe utrzymywanie się wywołanych
emocji); intensywność i niestabilność relacji z innymi ludźmi
(częste przechodzenie pomiędzy ekstremami – idealizacji i
dewaluacji, miłości i nienawiści); niestabilny i zaburzony obraz
własnego "ja" (brak stabilnej wiedzy o tym kim się jest i co się
chce, błędna samoocena); chroniczne uczucie pustki wewnętrznej i
znudzenia; impulsywność i skłonność do ryzykownych zajęć; tendencja
do działań samodestrukcyjnych; chaotyczne huśtawki nastroju
zmieniające się w cyklach godzinnych/dniowych, zmierzające ku
smutkowi, przygnębieniu, niepokojowi, złości; złość, agresja,
skłonność do krytykowania, atakowania werbalnego i obwiniania
innych; wyolbrzymione, paranoidalne podejrzenia; objawy dysocjacyjne
Objawy dysocjacyjne:
"oderwanie się od rzeczywistości"
- mechanizm obronny psychiki
chroniący świadomość przed przykrymi
wspomnieniami i skojarzeniami; paniczny lęk przed porzuceniem
przekładający się na strach przed bliskością.
BPD ma status jednego z 10 zaburzeń osobowości. "Zaburzenie
osobowości" nie oznacza, że ktoś "nie jest sobą"; zaburzeniem
osobowości nazywa się głęboko zakorzenione wzorce zachowania, które
powodują cierpienie oraz wpływają destruktywnie na relacje z innymi.
BPD jest podobne do zespołu stresu pourazowego i depresji
dwubiegunowej z częstymi huśtawki nastroju (rapid-cycling). BPD jest
często specyficznym zespołem stresu pourazowego, w którym stres
doświadczony był w dzieciństwie; dotyka ok. 2-3% populacji (w tym
75% osób to kobiety – wykorzystywanie seksualne bywa powodem BPD);
ok. 75% doprowadza do decyzji o przedwczesnym zakończeniu własnego
życia.
Kryteria diagnostyczne Borderline Personality Disorder wg DSM-IV:
Wzorzec niestabilnych relacji z innymi, obrazu siebie, afektu i
wyraźna impulsywność zaczynająca się we wczesnym okresie dorosłości
i obecna w różnych sytuacjach, wskazywana przez co najmniej pięć z
następujących:
Frenetyczne (szalone, poważne, nacechowane nadmiernymi emocjami)
wysiłki uniknięcia rzeczywistego lub urojonego opuszczenia.
Wzorzec niestabilnych i intensywnych relacji z innymi ludźmi,
charakteryzujący się przechodzeniem pomiędzy ekstremami: idealizacji
i dewaluacji. Jest to nazywane "rozszczepieniem".
Zaburzenia tożsamości: zauważalny i trwale niestabilny obraz siebie
lub poczucia własnego "ja".
Impulsywność w co najmniej dwóch obszarach, które są potencjalnie
niebezpieczne (np. wydawanie pieniędzy, lekkomyślny seks,
nadużywanie substancji, niebezpieczna jazda, nadużywanie jedzenia).
Powtarzające się zachowania samobójcze (gesty, groźby) lub
samouszkadzające się zachowanie.
Niestabilność emocji z powodu wahań nastroju (np. intensywne epizody
depresyjne, drażliwości lub niepokoju, zwykle utrzymujące się kilka
godzin, rzadko dłużej niż kilka dni).
Chroniczne uczucie pustki.
Niestosowna, intensywna złość lub problemy z kontrolą złości (np.
częste wybuchy gniewu, stałe gniewanie się, powtarzające się bójki).
Przejściowe, związane ze stresem, poważne symptomy dysocjacyjne lub
paranoidalne podejrzenia.
Typ Impulsywny
Przynajmniej 3 z następujących objawów muszą być obecne (jednym z
nich musi być 2):
Zauważalna tendencja do nieoczekiwanego działania bez rozważania
jego konsekwencji
Zauważalna tendencja do kłótliwego zachowania i konfliktów z innymi,
szczególnie gdy impulsywne zachowania są udaremniane lub krytykowane
Skłonność do wybuchów gniewu i przemocy, z niezdolnością kontroli
wybuchowych reakcji
Trudności w utrzymywaniu jakiegokolwiek kierunku działań, który nie
przynosi natychmiastowej nagrody
Niestabilny i "kapryśny" nastrój.
Typ Pograniczny (tj."Borderline")
Przynajmniej 3 objawy typu Impulsywnego muszą być obecne, razem z
przynamniej dwoma z następujących:
Zaburzony i niepewny obraz własnego "ja", celów i wewnętrznych
preferencji (włączając seksualne)
Skłonność do angażowania się w intensywne i niestabilne relacje,
często prowadzące do emocjonalnego kryzysu
Nadmierne wysiłki uniknięcia porzucenia
Powtarzające się groźby lub akty samouszkadzające
Chroniczne uczucie pustki.
Wskazanie: psychoterapia i farmakologia.
