Jeż (grec. echinos)

[lynch1]

Echinacea posiada wysoką łodygę, którą wieńczy pojedynczy żółty lub różowy kwiat z fioletowo-brązowym środkiem. Środek ten, bardzo duży w kwiecie echinacei, jest w główką nasienną. Kwiat ten posiada kolce czyniąc go podobnym do grzebienia czy nastroszonego jeża. Od tego pochodzi nazwa rośliny - echinos - po grecku oznacza jeż.

Ponieważ stymuluje układ immunologiczny, przyspiesza ustępowanie procesu zapalnego, pomagając organizmowi zwalczyć infekcje bakteryjne i wirusowe. Oznacza to żadsze zapadanie na choroby infekcyjne oraz skrócenie czasu trwania przeziębień czy grypy. Używa się ją przy katarach, zapaleniach zatok obocznych nosa i oskrzeli.

Maści z echinacei mogą przyspieszać gojenie się przewlekłych owrzodzeń.

Należy ją stosować zgodnie z zaleceniami lekarza lub dokładnie według wskazań zamieszczonych na ulotce leku. Część lekarzy uważa, że nie powinno się stosować echinacei dłużej niż osiem tygodni.

Może powodować reakcje alergiczne.

Zrezygnuj z echinacei jeśli chorujesz na: gruźlicę, białaczkę, cukrzycę, twardzinę, stwardnienie rozsiane, AIDS, jeśli jesteś nosicielem HIV, lub cierpisz na choroby autoimmunilogiczne.

Jeśli jesteś w ciąży poradź się swojego lekarza prowadzącego czy możesz ją przyjmować.

Jeż (Erinaceus europaeus)

[figo15]

Jeż (Erinaceus europaeus), największy ssak z rzędu owadożernych, zaliczany do
rodziny jeżowatych Długość ciała 25-30 cm, ogona 2,5 cm, ciężar ciała do 1,2
kg. Grzbiet i boki ciała pokryte kolcami o długości do 3 cm, barwy
szarobrązowej. Jeż posiada silnie rozwinięty mięsień podskórny umożliwiający
zwierzęciu szybkie zwinięcie się w kłębek i nastroszenie kolców. Stanowi to
przystosowanie obronne tego gatunku w razie zagrożenia ze strony naturalnych
wrogów - puchaczy, lisów, borsuków i tchórzy.

Jeż występuje w Europie i w Azji w strefie klimatu umiarkowanego. Zamieszkuje
obrzeża lasów, tereny parkowe i ogrody. Kopie nory, wykorzystuje także jako
kryjówki nory królików, a także różnego rodzaju zagłębienia i rozpadliny, w
których buduje gniazdo z mchu, trawy i liści. Pożywienie stanowią owady,
dżdżownice, ślimaki, drobne kręgowce, a także padlina i pokarm roślinny. Zapada
w sen zimowy.

Ciąża trwa 5-6 tygodni, samica rodzi 2-10 młodych. Jeż wykazuje znaczną
odporność na działanie różnego rodzaju jadów zwierzęcych. Polskę zamieszkują 2
podgatunki: jeż zachodni (Erinaceus europaeus europaeus) oraz jeż wschodni
(Erinaceus europaeus romanicus), znajdujące się pod całkowitą ochroną.

[lynch1]

Jeż wschodni (Erinaceus concolor)Długość ciała od 17 do 28 cm, masa ciała od 238 do 1230 gramówJeż zachodni (Erinaceus europaeus)Długość ciała od 19 cm do 31 cm, waga od 257 do 1370 gramówJak odróżnić jeża wschodniego od zachodniego? To proste - wystarczy policzyć igły.

W kwietniu jeże po długim zimowym śnie wystawiają nosy ze swoich gniazd. Jak wygląda jeż? Chyba każdy to wie. To taki zwierzak, który gdy się zezłości albo przestraszy, momentalnie zwija się w kłębek i wygląda jak kolczasta piłeczka.W Polsce żyją dwa gatunki tych dziwacznych ssaków - jeż zachodni i jeż wschodni. Jak wskazuje nazwa, jeden mieszka na wschodzie, a drugi na zachodzie Polski. Na niektórych terenach zachodniej Polski obydwa gatunki żyją razem. Jak je rozpoznać? Wystarczy policzyć igły. Jeż wschodni ma ich około sześciu i pół tysiąca, jeż zachodni - ponad osiem tysięcy. Różnią się też nieco długością igieł - u jeża zachodniego są o parę milimetrów dłuższe. Oczywiście bardzo trudno byłoby je policzyć. Jest jednak inny sposób rozpoznania obydwu gatunków. Jeż zachodni ma czarny wzorek na brzuchu i podgardlu, a jeż wschodni ma często brzuch biały. Ale chciałbym znaleźć śmiałka, który obejrzy brzuch kolczastego zwierzaka.Myszkujące w trawie jeże możecie spotkać w ciepłe, letnie wieczory. Szczęściarze mogą je zobaczyć nawet w mieście.Nocą jeże wyruszają na poszukiwanie dżdżownic, ślimaków, owadów i myszy. Czasami zjadają też różne grzyby i owoce. Uwielbiają na przykład jabłka. Szczególnie dużo jedzą w sierpniu i wrześniu. Muszą się przygotować do snu zimowego. A śpią naprawdę twardo. Najpierw przygotowują odpowiednią sypialnię: pod gałęzie albo korzenie wciągają dużo suchych liści, traw i mchów. Takie gniazdo ma zwykle dwa wyjścia i jest bardzo przytulne. Kiedy zrobi się chłodno, jeż wędruje do sypialni, zwija się w kłębek i zapada w sen. Temperatura ciała spada z 34 stopni do zaledwie czterech, a ilość uderzeń serca zmniejsza się ze 190 do 20 na minutę. Wszystko dlatego, że jeże, kiedy śpią, to nie jedzą i muszą jakoś oszczędzać energię.

[figo15]

Jeż

Idzie jeż, idzie jeż,
Może ciebie pokłuć też!

Pyta wróbel: "Panie jeżu,
Co to pan ma na kołnierzu?"

"Mam ja igły, ostre igły,
Bo mnie wróble nie ostrzygły!"

Idzie jeż, idzie jeż,
Może ciebie pokłuć też!

Zoczył jeża młody szczygieł:
"Po co panu tyle igieł?"

"Mam ja igły, ostre igły,
Żeby kłuć niegrzeczne szczygły!"

Sroka też ma kłopot świeży:
"Po co pan się tak najeżył?"

"Mam ja igły, ostre igły,
Będę z igieł robił widły!"

Wzięła sroka nogi za pas:
"Tyle wideł! Taki zapas!"

W dziesięć chwil już była na wsi:
"Ludzie moi najłaskawsi,

Otwierajcie drzwi sosnowe,
Dostaniecie widły nowe!"

[figo15]

Mój mały, maleńki,
Czy ty o tym wiesz,
że nocą - północą
Chodzi złoty jeż?
Drzew pilnuje w sadzie,
pod jabłonką śpi,
a gdy go obudzić,
jest okropnie zły!

Mój mały, maleńki,
Czy ty o tym wiesz,
że ten jeż to wcale
nie jest żaden jeż?
To śliczny królewicz
co dla jakichś kar
w jeża zamieniony
został przez zły czar!

Mój mały, maleńki,
posłuchaj mych rad:
nie chodzą nigdy nocą
w owocowy sad.
I nie szukaj jeża,
co pod drzewem śpi,
bo gdy go obudzisz,
będzie bardzo zły!

jesienny jeż

[lynch1]

Co robią jeże, gdy z drzew zaczynają spadać liście, a noce robią się coraz dłuższe i zimniejsze?

Ano jedzą jak najęte. I to wcale nie po to, by tłuszczyk chronił je przed zimnem. Jeże muszą utyć, by przeżyć zimową drzemkę. Gdy na dworze trzaska mróz, jeże śpią w swoich norach. Sen ten jest dosyć specyficzny, bo podczas zimy jeż oddycha kilka razy na minutę, a jego serce uderza bardzo wolno. Jednym słowem hibernacja jak z "Seksmisji". By tę hibernację przeżyć, jeż musi jesienią odpowiednio przytyć. Dlatego kolczaste zwierzęta z zapałem polują. Na szczęście ich jadłospis jest róznorodny: oprócz owadów wcinają ślimaki, pająki, a nawet trujące ropuchy (im ropuszy jad jest niestraszny). Natomiast jeże nie jedzą jabłek, mimo że od dwóch tysięcy lat im się to wmawia. Rysunki z jabłkiem nabitym na kolce jeża powstawały już w starożytnym Rzymie.

Jeśli jeż utyje, to przeżyje zimę. Jeżeli nie - będzie miał problemy. Gdy więc w mroźny jesienny dzień spotkasz chudego kolczastego nieboraka, weź go do domu, a najlepiej zawieź do zoo. Chudy jeż bez Twojej pomocy nie przetrwa.

[Gość: Grizelda]

wiersz Ewy Szelburg – Zarembiny pt. „Złoty jeż” . )

Mój mały , maleńki ,
czy ty o tym wiesz ,
że nocą – północą
chodzi złoty jeż ?

Drzew pilnuje w sadzie ,
pod jabłonką śpi ,
a gdy go obudzić ,
jest okropnie zły !

Mój mały , maleńki ,
czy ty o tym wiesz ,
że ten jeż to wcale
nie jest żaden jeż ?

To śliczny królewicz ,
co dla jakichś kar
w jeża zamieniony
został przez zły czar !

Mój mały , maleńki ,
posłuchaj mych rad:
Nie chodź nigdy nocą
W owocowy sad .

I nie szukaj jeża ,
co pod drzewem śpi ,
bo gdy go obudzisz ,
będzie bardzo zły .

o jeżu!

[lynch1]

Rozwiał wiatr liści kupe
Wyszedł jeż i h*** mu w d***

[figo15]

Lynch to jak zawsze ekstremista