Krakowskie Szopki

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

A TO DZIEŁA DZIECI

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

DLA MNIE TA JEST NAJŁADNIEJSZA - TO BYŁO PIERWSZE MIEJSCE W 2011 ROKU

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Tutaj mamy najbardziej widoczny przykład tego o czym mówiłam na początku. Dominują kolory czerwony i zielony oraz widać kolor niebieski, który nie jest już tak dominujący. W elementach związanych z Krakowem możemy dopatrzyć się elementów kilku kościołów:
oczywiście wieże Mariackiego, kościół Św. Andrzeja, Św. Ducha oraz Św. Jacka. Na dole szopki krakowiacy. Na górze orzeł i nasza flaga

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

PAN TWARDOWSKI NA KOGUCIE

[madohora]

[madohora]

I NAGRODA - SZOPKI MINIATUROWE

[madohora]

I NAGRODA - SZOPKI MINIATUROWE

[madohora]

II NAGRODA I WYRÓŻNIENIA W DZIEDZINIE SZOPEK MINIATUROWYCH

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

A TO ZROBIŁY PRZEDSZKOLAKI

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W historycznej stolicy Polski, Krakowie – mieście z bogatą tradycją, pełnym zabytków – zrodził się fenomen szopki krakowskiej. Nigdzie indziej na świecie nie powstają tak niezwykłe budowle upamiętniające narodzenie Chrystusa. Taka forma szopki wykształciła się w XIX w., a rozpropagowana w XX w. i do dziś kultywowana, stała się wzorem dla współczesnych. Wykonywane są specjalnie na „Konkurs na Najpiękniejszą Szopkę Krakowską”, organizowany przez Muzeum Historyczne Miasta Krakowa. Ich twórcami są amatorzy, zarówno dorośli, jak i dzieci. Tradycyjna szopka krakowska, która powstała pod koniec XIX w., była przenośnym teatrzykiem kukiełkowym, z muzyką i specjalnie pisanymi tekstami. Z czasem scenki odgrywane przez amatorów zostały zastąpione figurkami poruszanymi mechanicznie. Są one wyrzeźbione lub ulepione z modeliny czy gipsu. Ukazują sceny rodzajowe odwołujące się do legend krakowskich, wydarzeń historycznych lub tych z życia codziennego. Tradycyjnie szopki upamiętniają narodzenie Chrystusa, dlatego w każdej z nich znajdujemy całą Świętą Rodzinę: figurki Dzieciątka, Marii i Józefa. Najczęściej towarzyszą im aniołowie, Trzej Królowie, pasterze i zwierzęta. Krakowskie szopki prezentują dodatkowo sceny z postaciami historycznymi (królami, bohaterami narodowymi, zasłużonymi i wielkimi Polakami) oraz legendarnymi (np. Trębaczem, Panem Twardowskim). Ulubioną przez szopkarzy postacią jest Lajkonik, w niektórych szopkach umieszcza się postaci w tradycyjnych strojach ludowych: krakowskich i góralskich, a także znane osobistości współczesne np. Lecha Wałęsę czy papieża Jana Pawła II.
Szopki te noszą nazwę krakowskich, gdyż prezentują architekturę najważniejszych, najbardziej interesujących i najpiękniejszych zabytków miasta. Wszystkie szopki zwyczajowo posiadają wieże – zazwyczaj wzorowane na wieży wyższej kościoła Mariackiego zwieńczonej koroną (często w jej oknie widoczny jest Trębacz odgrywający hejnał) lub na wieżach katedry na Wawelu czy wieży Ratuszowej. Uzupełnieniem wież są elementy Zamku Królewskiego na Wawelu, stojących na środku Rynku Głównego Sukiennic (historycznego centrum handlowego) czy też zachowanych budowli obronnych: okrągłej fortecy – Barbakanu – i jedynej zachowanej z siedmiu istniejących niegdyś bram wjazdowych do miasta – Bramy Floriańskiej.

www.mhk.pl/aktualnosci/najpiekniejsze-szopki-krakowskie-w-palacu-krzysztofory

[madohora]

Muzeum Historyczne Miasta Krakowa ogłasza plebiscyt na najpiękniej szopkę krakowską prezentowaną na „Pokonkursowej Wystawie Szopek Krakowskich” do 23 lutego w Pałacu Krzysztofory.

Każda osoba pełnoletnia, która od 13 stycznia 2014 r. przyjdzie na wystawę, będzie mogła oddać swój głos na, najpiękniejszą jego zdaniem, szopkę. W hollu Pałacu Krzysztofory wystawiona jest skrzynka, do której będzie można wrzucić swój głos. Karty do głosowania otrzymają Państwo w kasie, wraz z zakupionym biletem na wystawę. Laureatów plebiscytu ogłosimy podczas finisażu wystawy 23 lutego w Sali Fontany Pałacu Krzysztofory.
W Plebiscycie mogą brać udział tylko osoby pełnoletnie. Każda osoba może oddać tylko jeden głos. Serdecznie zapraszamy do udziału w Plebiscycie. Czekają na Państwa atrakcyjne nagrody!

www.mhk.pl/aktualnosci/plebiscyt-na-najpiekniejsza-szopke-prezentowana-na-pokonkursowej-wystawie-szopek-krakowskich

[madohora]

Serdecznie zapraszamy na finisaż „Pokonkursowej wystawy szopekkrakowskich” w ostatnią niedzielę prezentacji wystawy 23 lutego 2014 o godz. 12.00 do Sali Fontany w Pałacu Krzysztofory.
Przy kawie, herbacie i ciasteczkach będziemy wspominać 71. Konkurs szopek a także Mariana Dłużniewskiego i Piotra Michalczyka oraz innych szopkarzy, którzy od nas odeszli do wieczności.
Wspomnieniom towarzyszyć będzie prezentacja filmów z konkursów oraz wywiadów z szopkarzami.
Dodatkowo odbędzie się ogłoszenie wyników plebiscytu na najpiękniejszą szopkę publiczności oraz losowanie nagród wśród tych, którzy oddali głosy – zapraszamy do wzięcia udziału w plebiscycie. Nagrodą są trzy weekendowe pobyty w hotelu Galaxy.

www.mhk.pl/aktualnosci/niedziela-wspomnien-zapraszamy-na-finisaz-wystawy-szopek-krakowskich

[madohora]

[madohora]

Pałac Krzysztofory należy do najpiękniejszych i najokazalszych pałaców miejskich w Krakowie. Nazwa budynku pochodzi od imienia św. Krzysztofa, patrona średniowiecznej kamienicy, która niegdyś w tym miejscu się znajdowała. W XIV w. kamienica należała do rodu Spycymirów, w XV w. przeszła w ręce wpływowej rodzinny kupieckiej Morsztynów. Zabudowania pałacowe powstały w XVII w. w wyniku połączenia gotyckich kamienic, usytuowanych u zbiegu Rynku Głównego oraz dzisiejszej ul. Szczepańskiej. Prace budowlane zainicjował w 2 ćwierćwieczu XVII w. marszałek nadworny koronny Adam Kazanowski. Zasadnicza przebudowa obiektu została dokonana przez architekta Jakuba Solariego w latach 1682-1684 na zlecenie ówczesnego właściciela budynku Wawrzyńca Jana Wodzickiego. Z czasów XVII-wiecznej przebudowy pochodzi piękna arkadowa loggia, którą tworzy pięć łuków wspartych na podwójnych toskańskich kolumnach, w układzie palladiańskim. Pomieszczenia pałacowe na I piętrze tworzą amfiladowy układ różnej wielkości komnat, wśród nich sala Fontany, to jedno z najbardziej reprezentacyjnych miejsc w Pałacu. Jej nazwa to swoisty hołd oddany znanemu włoskiemu rzeźbiarzowi i sztukatorowi - Baltazarowi Fontanie. W miejscu tym, wypełnionym portretami dawnym obywateli Krakowa, podziwiać można dzieło artysty - nawiązujący do mitologii stiuk sufitowy "Strącenie Faetona". W 1773 r. pałac nabył biskup krakowski Kajetan Sołtyk. W końcu XVIII w. budynek stał się własnością starosty brzegowskiego Jacka Kluszewskiego, współtwórcy teatru krakowskiego. Na przestrzeni wieków w pałacu gościło wiele znakomitych osobistości, w tym władcy polscy: królowie Jan Kazimierz Waza, Michał Korybut Wiśniowiecki oraz Stanisław August Poniatowski. Tutaj w 1809 r. przebywał książę Józef Poniatowski. W okresie powstania krakowskiego, w lutym 1846 r. w budynku pałacu Krzysztofory miał siedzibę Rząd Narodowy na czele z Janem Tyssowskim. Podczas wydarzeń Wiosny Ludów w 1848 r. tutaj spotykali się przedstawiciele Komitetu Obywatelskiego, a następnie Komitetu Narodowego w Krakowie. W 1914 r. w gmachu mieściło się biuro werbunkowe Legionów Polskich, a także biura Naczelnego Komitetu Narodowego (NKN).
W 1965 r. pałac Krzysztofory został przekazany Muzeum Historycznemu Miasta Krakowa.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Delikatne szopki

[madohora]

Delikatne i małe szopki

[madohora]

Małe szopki

[madohora]

Szopki

[madohora]

Malutkie szopki

[madohora]

Szopka w pudełku

[madohora]

Szopki średnie

[madohora]

Szopki małe

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W roku 1597 Joachim Bielski, syn Marcina, wydając w Krakowie własne opracowanie ojcowskiego dzieła, wprowadził postać szewca Skuba (nie Skuby) jako tego, który miał być twórcą pomysłu zgładzenia smoka: piszą nasi starzy kronikarze, iż pod tą górą Wawel był smok wielki, który troje dobytku razem zjadał, także i ludzi kradł i jadł, przeto musieli mu dawać obrok każdy dzień troje cieląt abo baranów. Kazał tedy Krak nadziać skórę cielca siarką, a przeciw jamie położyć rano; co uczynił za radą Skuba, szewca niejakiego, którego po tym dobrze udarował i opatrzył. On wyszedłszy z jamy, mnimał, by ciele, pożarł razem; gdy to w nim tlało, tak długo pił wodę, aż zdechł. Jest jeszcze jego jama pod zamkiem: zowią Smocza Jama

[madohora]

Tezę Brücknera podtrzymywali Karol Potkański i Brygida Kürbis. Karol Potkański był zdania, że podanie o Kraku i związana z nim opowieść o smoku, były bardzo starymi legendami związanymi z Krakowem. Brygida Kürbis uważała, że Kadłubek skojarzył lokalną tradycję z którymś ze znanych mu wątków literackich. Za taką tezą przemawia, jej zdaniem, brak w zapisanej legendzie najmniejszego nalotu chrześcijańskiego – potwór został pokonany w walce nie siłą nadprzyrodzoną, ale sprytem i podstępem – oraz niewątpliwy związek z jaskinią u stóp Wawelu, w której zapewne odkrywano kości (być może ludzkie) – pozostałości po prastarych warstwach osadniczyc Niektórzy zwolennicy ludowej genezy legendy dopatrywali się w niej także echa wydarzeń historycznych – smok był, według tej koncepcji, symbolem obecności Awarów na wzgórzu wawelskim w drugiej połowie VI wieku, a pożerane przez bestię ofiary symbolizowały ściągane przez najeźdźców daniny. Pojawiła się też hipoteza, że legenda to wspomnienie walk z rozbójnikami.

[madohora]

Twórcą tezy o tzw. legendzie uczonej zapisanej w Kronice Kadłubka był Oswald Balzer. Analizując środowisko krakowskie z okresu sprzed powstania uniwersytetu, doszedł on do wniosku, że w kręgu miejscowych intelektualistów wypracowano kształt uczonej, historycznej koncepcji początków narodu, dynastii i miasta. Koncepcja ta została ostatecznie sformułowana przez mistrza Wincentego. Z bardzo ostrą krytyką historyków, którzy bronili poglądu o ludowej genezie podania o smoku wystąpił niemiecki uczony Alfred von Gutschmid w pracy Kritik der polnischen Urgeschichte des Vincentius Kadlubek. Stanisław Zakrzewski dowodził, że legenda była trawestacją opowieści o świętym Jerzym, powstałą na krakowskim dworze Piastów. Jego tezę poparła, analizując ją z punktu widzenia etnologii i rozszerzając o nowe wątki literackie Cezaria Baudouin de Courtenay Ehrenkreutz Jędrzejewiczowa.

[madohora]

Twierdzenia powyższych uczonych rozwijał Marian Plezia, który uważał, że zwolennicy ludowej genezy legendy o smoku ignorują jednoznaczną wymowę przekazów historycznych, interpretując je dowolnie, bez merytorycznych podstaw. Jakim sposobem pierwotne podanie miałoby się ostać niezmienione do schyłku XVI stulecia obok i w kontakcie ze zmieniającym się jego kształtem literackim, tego wyjaśnić niepodobna. Szewc Skub jako sprawca zgładzenia smoka pojawił się dopiero w XVI w. u Bielskiego młodszego, aby od tego czasu zająć stałe, a nawet poczesne miejsce w legendzie. Nie było też potrzeby „nobilitowania”, owej rzekomo „szewskiej sztuki”, skoro w identyczny sposób poradził sobie ze smokiem sam wzór i zwierciadło średniowiecznego rycerstwa król Aleksander Wielki – twierdził Plezia.

[madohora]

Marek Kondrat – Wawrzek
Gustaw Holoubek – Wit Stwosz
Bogdan Niewinowski – Stanko
Beata Tyszkiewicz – Zofka
Bronisław Pawlik – Gregorius
Bogumił Kobiela – Froncek
Beata Barszczewska – Małgosia
Ignacy Machowski – mistrz Paweł
Tadeusz Białoszczyński – król Kazimierz Jagiellończyk
Mieczysław Czechowicz – strażnik Bramy Krakowskiej
Bogdan Baer – Ignacy
Andrzej Szczepkowski – „Czarny Rafał”
Adam Pawlikowski – herold
Michał Szewczyk – Kudraś
Aleksander Fogiel – strażnik bramy w Myślenicach
Janusz Kłosiński − gospodarz, opiekun Wawrzka

[madohora]

Plezia odrzucał jednak próbę powiązania krakowskiej legendy z Biblią lub opowieściami o świętym Jerzym. Według niego legenda o smoku wawelskim była w tej postaci, w jakiej jest współcześnie znana z zabytków literackich, skrzyżowaniem prastarego wątku, występującego w literaturze antycznej i średniowiecznej, o zabiciu smoka przez założyciela miasta z zaczerpniętym przez mistrza Wincentego z Romansu o Aleksandrze Wielkim motywem zgładzenia potwora przez podsunięcie mu palącego pokarmu[19]. Marek Parchem zwraca jednak uwagę, że na biblijne podłoże legendy o smoku wawelskim u Kadłubka może wskazywać specyficzna terminologia użyta w odniesieniu do zwierząt podrzucanych potworowi na pożarcie[20]. Parchem zauważa też, że w badaniach nad genezą legendy o smoku wawelskim zbytni nacisk kładzie się na znalezienie jednego jej źródła, pomijając możliwość, że Kadłubek mógł połączyć miejscowe podania, legendy dotyczące Aleksandra i św. Jerzego i tradycję biblijną.

[madohora]

Szopki średnie

[madohora]

Pan Twardowski

[madohora]

[madohora]

Szopki z różnych stron świata

[madohora]

Szopka włoska

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

.

[madohora]

Szopka w :okiennicy

[madohora]

..

[madohora]

[madohora]

[madohora]

'

[madohora]

...

[madohora]

Szopki z recyklingu

[madohora]

recykling

[madohora]

Smok Wawelski

[madohora]

Kolorowanka ze smokiem

[madohora]

Kategoria Szopki Rodzinne

[madohora]

[madohora]

Dzieci

[madohora]

`

[madohora]

Twórczość rodzinna

[madohora]

Rodzinne

[madohora]

,

[madohora]

''

[madohora]

~~

[madohora]

Akcja filmu toczy się w drugiej połowie XV wieku w Krakowie. Początek jest jednak w czasach współczesnych. W czasie odnowy Kościoła Mariackiego zostaje znaleziona ciżemka (bucik). Wtedy akcja cofa się o około 500 lat, w czasy Kazimierza Jagiellończyka. Bohaterem filmu jest młody chłopiec, Wawrzek. Jego ulubionym zajęciem jest struganie w drewnie. Wawrzek postanawia uciec z Poręby (rodzinnej wioski) do Krakowa. Po drodze musi stawić czoło bandycie Czarnemu Rafałowi, a potem uprosić strażnika Bramy Krakowskiej o wpuszczenie do miasta. Wreszcie Wawrzek dociera do stolicy. Tam udaje mu się dostać do pracowni Wita Stwosza i jego ekipy rzeźbiarzy. Wawrzek może teraz rozwijać swój talent pod okiem mistrzów sztuki rzeźbiarskiej. Bierze udział przy pracy nad Ołtarzem Mariackim. Pewnego dnia do siedziby Wita Stwosza przyjeżdża król Kazimierz, by dowiedzieć się, jak postępują prace. Postanawia wynagrodzić Wawrzka, który mimo młodego wieku, jest jednym z najlepszych i najpracowitszych rzemieślników. Chłopiec prosi króla o parę żółtych ciżemek. Swoje piękne buciki ofiaruje mu córka króla, spełniając największe marzenie chłopca. Jednak podczas ceremonii odsłonięcia ołtarza okazuje się, że św. Stanisław nie ma pastorału. Wawrzek w ostatniej chwili ratuje sytuację, ale przy wspinaczce na ołtarz gubi jedną ciżemkę. Chłopiec jest zrozpaczony. Wie, że nie będzie mógł odzyskać swojego skarbu, ale może być dumny, że uratował uroczystość.

[madohora]

1962: I miejsce na XIX Międzynarodowym Festiwalu Filmów dla Dzieci i Młodzieży w Wenecji

[madohora]

Historia żółtej ciżemki – powieść historyczna dla młodzieży autorstwa Antoniny Domańskiej.
Akcja utworu toczy się w Polsce, w XV wieku, w czasach panowania króla Kazimierza Jagiellończyka. Główny bohater, Wawrzuś Skowronek jest dzieckiem ze wsi Poręba. Ma uzdolnienia rzeźbiarskie, jednak nie zyskuje uznania w kręgu rodzinnym. Pewnego dnia nie przypilnował krów. Bojąc się powrócić do domu, staje się mimowolnym świadkiem kradzieży z kościoła. Następnie trafia do grupy wędrownych cyrkowców. Z powodu złego traktowania ucieka od nich i trafia do Krakowa. Dzięki pomocy zakonnika Szymona z Lipnicy dostaje pracę i dom u kronikarza Jana Długosza. Kiedy kronikarz odkrywa rzeźbiarski talent chłopca, kieruje go do mistrza Stwosza. Tam Wawrzuś terminuje i uczy się rzemiosła. Sprawa komplikuje się, kiedy pojawia się Czarny Rafał – złoczyńca, którego niegdyś Wawrzuś wskazał jako sprawcę kradzieży z kościoła. Rafał chce się zemścić i usiłuje zabić chłopca. Jednak schwytany trafia pod sąd i sam daje głowę. Po latach Wawrzuś wraca do rodzinnej wsi i odnajduje rodziców. Ci są dumni z syna. Stają się świadkami podniosłej uroczystości – odsłonięcia Ołtarza Mariackiego.

[madohora]

Powieść nawiązuje do historii odnalezienia małego żółtego bucika za Ołtarzem Mariackim podczas prac konserwatorskich w roku 1867.
Tytułowa wieś Poręba to prawdopodobnie dzisiejsza Poręba Żegoty w gminie Alwernia
Powieść doczekała się analizy naukowej pod kątem użytego w niej słownictwa rzemieślniczego.

[madohora]

Jest to najbardziej znana pozycja autorki. Książka zdobyła ogromną popularność i była lekturą szkolną przez wiele dekad
Po IIWŚ książka stała się lekturą szkolną już od 1946 roku[5]. W połowie lat 80. była lekturą dla klasy V[6]. W okresie współczesnym, ok. roku 2013 roku, pozycja była rozważana jako lektura dla kas IV–VI
Na podstawie książki w 1961 roku Sylwester Chęciński nakręcił film fabularny dla dzieci)
W 2017 roku Biblioteka Kraków ustanowiła Nagrodę Żółtej Ciżemki przyznawaną za twórczość literacką adresowaną do dzieci i młodzieży.

[madohora]

HISTORIA ŻÓŁTEJ CIŻEMKI

[madohora]

HISTORIA ŻÓŁTEJ CIŻEMKI - www.wolnelektury.pl

[madohora]

Jaka ja jestem stara - Historia Żółtej Ciżemki "za moich czasów" była lekturą szkolną

[madohora]

Gdy w 1867 roku w kościele Mariackim trwały prace konserwatorskie, dokonano niezwykłego odkrycia. Za ołtarzem Wita Stwosza znaleziono zakurzony, żółty trzewik. Po długich poszukiwaniach udało się odkryć jego historię.

[madohora]

400 lat wcześniej w jednej z wiosek pod Krakowem mieszkał chłopiec o imieniu Wawrzek. Jego ulubionym zajęciem było rzeźbienie i gdy tylko znalazł kawałek drewna, od razu zabierał się do pracy. Pewnego dnia rzeźbienie tak go pochłonęło, że krowa, której miał pilnować, zniszczyła zboże na polu należącym
do proboszcza. Wawrzek tak się przestraszył, że postanowił nie wracać do domu i uciekł do lasu. Szedł długo, aż w końcu znalazł się w Krakowie. Tam biednego chłopca przygarnął kanonik. Jednak gdy zobaczył, jak Wawrzek rzeźbi w drewnie, postanowił oddać go na naukę do przebywającego w Krakowie mistrza -
Wita Stwosza.

[madohora]

Wawrzek bardzo szybko się uczył i mistrz pozwolił mu wziąć udział w pracach nad głównym ołtarzem do kościoła Mariackiego. Niebawem warsztat odwiedził sam król Kazimierz Jagiellończyk. Widząc ogromny talent chłopca, postanowił go nagrodzić i podarował mu wymarzone żółte trzewiki.

[madohora]

Szczęśliwy Wawrzek włożył je na uroczystość odsłonięcia ołtarza. Tuż przed przybyciem króla zauważono, że figura św. Stanisława nie ma pastorału. Gdy chłopiec wspiął się na rzeźbę, aby uzupełnić brakującą część, trzewiczek zsunął mu się ze stopy i spadł za ołtarz.
Odnaleziono go dopiero po wspomnianych 400 latach, a historia żółtej ciżemki jest opowiadana do dzisiaj

[madohora]

Odkąd jeżdżę oglądać szopki, po raz pierwszy widziałam szopkę umiejscowioną w Żółtej (złorej) ciżemce

[madohora]

[madohora]

Film wyreżyserował Sylwester Chęciński, a scenariusz napisali Zdzisław Skowroński i Wanda Żółkiewska. Historia żółtej ciżemki zawiera elementy filmu historycznego, familijnego i baśni. Główną rolę zagrał 11-letni Marek Kondrat. Był to jego aktorski debiut.

[madohora]

Historia żółtej ciżemki miała premierę 28 grudnia 1961 roku z poprzedzającym krótkometrażowym filmem animowanym …Kiedy pada tak śnieg[2]. W 2004 roku film został wydany na DVD, a wcześniej był dostępny na kasecie video, której wydawcą była Agencja Producentów Filmowych Zespół Video.

[madohora]

Film ma walory edukacyjne, zwłaszcza pod kątem poznania architektury

[madohora]

Szopki Małe

[madohora]

Średnie szopki

[madohora]

[madohora]

Szopka w pudełku

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W 1555 roku Marcin Kromer, w dziele O pochodzeniu i czynach Polaków, pierwszy podważył wiarygodność legendy. Jako pierwszy podał też nazwę kryjówki smoka: w każdym razie głęboka jaskinia wydrążona w skałach istnieje do dziś dnia: zwą ją Smoczą Jamą (specum draconis vocant)

[madohora]

W XII wieku smok stał się jednym z ulubionych motywów sztuki i literatury. Wiązało się to z wyprawami krzyżowymi. Powracający z Bliskiego Wschodu rycerze przywozili różne curiosa, wśród nich bardzo w owym czasie poszukiwane skóry krokodyli. W Kronice Kadłubka znalazła się najstarsza w polskiej literaturze wzmianka o krokodylich łzach, podobna do informacji we francuskim bestiariuszu z 1210 roku, zgodnie z którą krokodyl płakał po zjedzeniu człowieka. Smoki występowały w XII i XIII wieku na znakach bojowych rycerstwa, a skóry krokodyli, przywożone jako trofea ze Wschodu, uważano niekiedy za skóry smoków pokonanych przez krzyżowców.

[madohora]

Wśród badaczy występują dwa stanowiska w sprawie wyjaśnienia genezy legendy o smoku wawelskim. Część z nich uważa, że zapisana przez Wincentego Kadłubka legenda oparta została na żywej w końcu XII wieku ustnej tradycji krakowskiej. Inni natomiast są zdania, że twórcą legendy był sam mistrz Wincenty, a fragment w jego kronice był uczonym zastosowaniem do dziejów Polski popularnych w literaturze średniowiecznej opowieści o smokach.

[madohora]

Zwolennikiem ludowej genezy legendy był Aleksander Brückner, który sądził, że krążyło najpospolitsze podanie o smoku, co ludzi i bydło pożerał, aż go szewczyk Skuba sztuką szewską zgładził. To podanie znane w formie pierwotnej jeszcze Bielskiemu z XVI w., Wincenty oszlachcił

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Smok wawelski – legendarny smok, którego kryjówką miała być jaskinia zwana Smoczą Jamą u podnóża wzgórza wawelskiego w Krakowie

[madohora]

Najstarszy zapis legendy o smoku wawelskim pochodzi z przełomu XII i XIII wieku. Jego autorem był Wincenty Kadłubek. Na kartach Kroniki polskiej, w uczonym wywodzie, mistrz Wincenty powiązał dzieje Polski z historią starożytnego Rzymu i uczynił jednym z władców kraju Grakcha, utożsamianego przez późniejszych kronikarzy z Krakiem

[madohora]