Grzybowe epigramaty

[madohora]

Co więcej, samymi owocnikami hub żywią się liczne gatunki owadów, roztoczy i bezkręgowców, które później stają się pożywieniem dla większych stworzeń. Gatunki pasożytnicze żyjące na żywych drzewach są też w stanie na tyle zmiękczyć ich drewno, że pomagają ptakom takim jak dzięcioły w wykuwaniu dziupli.
Niby niepozorne i mało ciekawe, huby są więc de facto ważnym elementem porządku w lesie. Ich bezmyślne niszczenie jest karygodne i nieodpowiedzialne!

[madohora]

Grzyby

[madohora]

Muchomora czerwonego chyba nie trzeba nikomu przedstawiać. Jego karminowoczerwony kapelusz upstrzony białymi plamkami to dosyć częsty widok w polskich lasach w sezonie od lipca do listopada. Mimo że na tle leśnego runa muchomor czerwony prezentuje się nadzwyczaj okazale, już nawet małe dzieci wiedzą, że należy omijać go z daleka. Miąższ tego grzyba kryje w sobie bowiem substancje o właściwościach toksycznych. Nie zawsze jednak Amanita muscaria cieszył się tak złą sławą jak dzisiaj. W starożytności przypisywano mu właściwości magiczne. W jaki sposób trucizna muchomora czerwonego działa na ludzki organizm?

[madohora]

Obecnie czerwony muchomor to częsty bywalec lasów iglastych, liściastych i mieszanych. Najlepiej rozwija się na podłożu o odczynie kwaśnym – rośnie pojedynczo lub w niewielkich skupiskach. Z reguły grzyb ten występuje w sąsiedztwie brzozy brodawkowatej. Mimo że najszerzej jest rozpowszechniony na obszarze półkuli północnej, w strefie klimatu umiarkowanego, nie jest on obcy również mieszkańcom Ameryki Środkowej i Południowej, a także południowych rejonów Afryki, Australii i Nowej Zelandii.

[madohora]

Trujący miąższ Amanita muscaria jest głownie koloru białego. Jedynie pod kapeluszem przybiera on barwę żółtą. Pod wpływem uszkodzenia nie zmienia koloru. Jego konsystencja jest krucha. Nie ma on wyraźnego zapachu ani smaku.

[madohora]

Trucizna zawarta w muchomorze czerwonym daje o sobie znać od 30 minut do 2 godzin po spożyciu. Początkowo zatruta osoba odczuwa ból brzucha, zawroty głowy, zmęczenie i hiperwrażliwość wzrokowo-słuchową. Z czasem dochodzą do tego zaburzenia percepcji przestrzeni, lęk, a także brak poczucia czasu. Chory może jednocześnie odczuwać suchość w jamie ustnej i doznać znacznego rozszerzenia źrenic. Wszystkiemu towarzyszą bóle mięśni i wysoka gorączka.

[madohora]

Tak. Muchomor czerwony (Amanita muscaria) to grzyb silnie trujący, zawierający m.in. muskarynę, kwas ibotenowy i muscymol. Substancje te wywołują objawy neurologiczne i halucynacje. Spożycie może prowadzić do ciężkiego zatrucia, a w skrajnych przypadkach – do śmierci.

[madohora]

Moja babcia i jeden znajomy leśnik. Oboje znali się na ziołach i różnych sposonach leczenia znali jakiś sposób na muchomora by można go było zjeść. Niestety oboje już nie żyją a tajemnicę zabrali do grobu. Może i dobrze, bo ktoś chciałby spróbować ich metody i mogłoby dojść do nieszczęścia.

[madohora]

Młody muchomor czerwony ma biały, kulisty kształt z zawiązkiem czerwieni pod osłoną. Z wiekiem kapelusz się rozkłada, a białe płatki pozostają na powierzchni. Jeśli nie masz pewności co do gatunku – nie zbieraj i nie spożywaj grzyba.

[madohora]

Zacznijmy od Polski. Grzyby w polskich lasach można zbierać praktycznie bez ograniczeń. Ale są pewne wyjątki. Nie wolno zbierać grzybów w niektórych częściach lasu, gdzie jest stały zakaz wstępu: na uprawach do 4 m wysokości, w drzewostanach nasiennych i powierzchniach doświadczalnych, w ostojach zwierzyny. Nie wolno ich także zbierać na obszarach chronionych: w rezerwatach i parkach narodowych. Rygorystycznie należy przestrzegać zakazu wstępu na tereny wojskowe – czytamy na stronie Lasów Państwowych.

[madohora]

Sytuacja zmienia się radykalnie po przekroczeniu zachodnich granic kraju. Warto więc zapoznać się z „leśnymi zwyczajami” panującymi w krajach leżących na zachód od Odry. Jeżeli chodzi o naszych sąsiadów, to Niemcy są bardzo ostrożni i najczęściej kupują grzyby po prostu w supermarkecie. Rzadko wybierają się do lasu. Prawo określa, że z grzybobrania mogą przynieść do domu tylko 1 kg owocników na osobę. W sąsiedniej Austrii każdy land samodzielnie wyznacza granice prawne dotyczące zbierania grzybów. Najczęściej dopuszczalne jest grzybobranie w godzinach od 7 do 19 w miesiącach od czerwca do października. Możliwe jest zebranie maksymalnie 2 kg grzybów na osobę. Ponadto prawo zakazuje organizowania zbiorow

[madohora]

Mniej restrykcyjne przepisy od belgijskich i holenderskich panują we Francji, gdzie grzybobranie ogranicza jedynie prawo własności.

[madohora]

Nieco inaczej wygląda sytuacja na północy Europy. Anglicy mogą zbierać grzyby, ale tylko 1,5 kg na osobę. Za złapanie grzybiarza z większą ilością grozi mandat. Poza tym ewidencja grzybów chronionych różni się nieco od polskiej. U nas np. ozorki dębowe są chronione, a Anglicy mogą je zbierać. Z kolei mieszkańcy Skandynawii nie mają w zwyczaju zbierania grzybów, a powód jest prozaiczny − grzyby im po prostu nie smakują. Zwłaszcza w Norwegii jest ich mnóstwo, lecz nikt ich nie zbiera. Nie ma zakazu zbierania grzybów, dlatego tereny skandynawskie to prawdziwa gratka dla polskich grzybiarzy, jednak należy pamiętać, że Norwegowie bardzo dużą wagę przywiązują do porządku w lesie.

[madohora]

....

[madohora]

Gąska żółta (Tricholoma equestre), zwana gąską zieloną, peconką, pisakówką, pocłonką, zielonką lub rycerzykiem szlachetnym, to gatunek grzybów należący do rodziny gąskowatych. Polskojęzyczną nazwę „gąska zielonka” w XIX wieku wprowadził botanik Józef Jundziłł. Pocłonka od wieków jest znana jako grzyb blaszkowy o słodkoorzechowym smaku i charakterystycznym mącznym zapachu. Na terenie naszego kraju gąski występują sporadycznie. Poza Europą można je znaleźć w Ameryce Północnej, a także w Japonii, Kostaryce i w niektórych regionach Afryki.

[madohora]

Owocnik gąski zielonki zazwyczaj mierzy niecałe 10 cm. Kapelusz u młodych okazów jest kulisty bądź dzwonkowaty, często o wywiniętych brzegach. Starsze osobniki charakteryzują się z kolei szerokim kapeluszem, który z czasem staje się wklęsły. Owocnik ma barwę żółtozieloną i jest nieco jaśniejszy na brzegach, które mogą przybierać oliwkowy odcień. Na powierzchni kapelusza występują czasami drobne łuski, zaś starsze grzyby mają nieco popękaną strukturę. Po deszczu owocniki stają się śliskie i maziste. Z kolei blaszki gąski zielonki są gęsto rozmieszczone. Tuż przy trzonie bywają wykrojone ząbkiem. Ich barwa może być jasnożółta lub przybierać odcień intensywnej żółci. Ich długość jest nieregularna.

[madohora]

Gąska zielonka jest bardzo podobna do dwóch bardzo toksycznych grzybów. Niewprawieni grzybiarze dość łatwo mogą pomylić ją z gąską siarkową i śmiertelnie niebezpiecznym muchomorem sromotnikowym. O ile gąska siarkowa ma żółty miąższ, luźno rozmieszczone blaszki i odrzucający zapach, o tyle gąska zielonka ma miąższ białawy, a jej blaszki są ciasno ułożone. Z kolei muchomor sromotnikowy, w przeciwieństwie do gąski zielonki, ma charakterystyczną osłonkę u nasady wysokiego trzonu, a jego blaszki są rozłożone luźno.

[madohora]

Gąska zielonka to grzyb o wyjątkowym smaku, ale też o kontrowersyjnej reputacji. Jeśli już zdecydujemy się ją spożywać, róbmy to z umiarem i tylko w wersji mrożonej. Pamiętajmy też, że grzyby z terenów zanieczyszczonych mogą kumulować toksyny, dlatego najlepiej zbierać je w czystych, leśnych rejonach z dala od dróg i zakładów przemysłowych.

[madohora]

GĄSKI SMAŻONE NA MAŚLE

kilka kapeluszy mrożonych gąsek zielonek
mąka
masło
sól kamienn

Rozmrożone grzyby czyścimy i dokładnie płuczemy w ciepłej wodzie. Kiedy będą już całkowicie pozbawione piachu, odcinamy ich trzony, a następnie odsączamy na sicie. W międzyczasie rozgrzewamy masło na patelni. Wyczyszczone i osuszone ręcznikiem papierowym kapelusze gąsek lekko solimy, po czym obtaczamy w mące. Tak przygotowane grzyby umieszczamy na patelni z rozgrzanym uprzednio masłem i smażymy po obu stronach do momentu aż staną się złote i chrupiące.

[madohora]

Jeśli chodzi o szersze geograficzne występowanie, na terytorium Polski podgrzybki zajączki rosną praktycznie powszechnie, pojawiając się nawet w parkach. Poza tym są dość szeroko rozpowszechnione w lasach klimatu umiarkowanego Europy i Ameryki Północnej. W literaturze są również wzmianki o podgrzybkach zajączkach zaobserwowanych w Australii, Kolumbii, Maroko, a nawet subarktycznych obszarach Grenlandii, gdzie grzyby wchodzą w symbiozę z brzozą białą.

[madohora]

Trzon jest bladożółty do czerwonobrązowego, zwykle dość smukły i osiągać może nawet 10 cm. U podnóża się nieco zwęża, zaś u góry bywa karbowany. Na powierzchni widać często pręgi lub siateczkę o ciemniejszym zabarwieniu.

[madohora]

Och zjedzenie tego grzybka
To będzie życiowa oszibka
Najpierw będzie znakomicie
Potem stracisz swoje życie

[madohora]

Dalszym pretendentem do pomyłki jest podgrzybek żeberkowany (Boletus ferrugineus), również zaliczany już oficjalnie do rodzaju borowików. Podobna barwa i kształt kapelusza dają się jednak odróżnić dzięki charakterystycznym czerwonym przebarwieniom w miejscach uszkodzeń. Niektórzy potrafią go odróżnić też po zapachu, który u przesuszonych osobników nabiera nieprzyjemnego aromatu moczu.

[madohora]

Jako grzyby dość mokre, podgrzybki zajączki nie przedstawiają praktycznie żadnej wartości pod względem odżywczym. Niestety, choć ubogie w sole mineralne, podgrzybki zajączki wykazują znaczące skażenie rtęcią, ciężkim metalem szczególnie toksycznym dla układu nerwowego, pokarmowego oraz odpornościowego. W jednym z badań przeprowadzonych w 12 różnych miejscach Polski w 2012 wykazano, że wszędzie podgrzybki zajączki zawierały wyższe poziome rtęci, najwyższe zaś w okolicach Złotoryi.

[madohora]

Podgrzybki zajączki można dość dowolnie dodawać do zup, gulaszów, jajecznicy czy innych wieloskładnikowych dań. Dla najlepszych rezultatów należy używać samych kapeluszy i to nieprzekraczających 5 cm w średnicy.

[madohora]

Marynowanie grzybów to doskonały sposób na zapewnienie sobie pysznej przekąski na zimę. Najbardziej nadają się do tego rydze, jak również opieńki miodowe. Wystarczy, że odpowiednio przygotujesz grzyby, wykonasz zalewę i przełożysz do słoików. Zapewniamy, że będą wyśmienite.