Sezon na grzyby

[madohora]

Owocnik maślaka ziarnistego osiąga średnicę od 2 do 16 cm. Początkowo jest łukowaty, z podwiniętym brzegiem. U starszych osobników robi się płasko rozpostarty i poduszkowaty, z ostrym brzegiem. U młodych egzemplarzy jest śliski i czerwony, w wiekiem staje się suchy i żółtobrązowy. Pokryty jest skórą, którą łatwo oddziela się od miąższu. W wilgotne dni skórka robi się śluzowata, w czasie suszy staje się sucha i błyszcząca.

[madohora]

Miąższ maślaka ziarnistego początkowo jest biały, u starszych okazów przybiera barwę żółtą. U młodych egzemplarzy w kapeluszu jest miękki, u starszych staje się wodnisty. W trzonie jest włóknisty i brązowy. Nie zmienia zabarwienia po przekrojeniu. Ma przyjemny zapach i łagodny smak.

[madohora]

Maślak ziarnisty świetnie nadaje się do duszenia oraz do zupy. Jest także używany jako składnik sosów grzybowych. Z racji tego, że jest kleisty nie nadaje się do suszenia.

[madohora]

Młode maślaki zwyczajne mają okazałe szerokie kapelusze, które z czasem stają się poduszkowate. Ich wierzch jest pokryty lepką skórką i ma odcień brązowy, zaś sam spód przybiera charakterystyczną żółtą barwę. Hymenofor u młodych okazów jest pokryty jasną osłonką, którą łatwo oddzielić od wnętrza grzyba. Miąższ maślaka jest bardzo delikatny, soczysty o barwie białej, kremowej lub żółtej, w zależności od wieku grzyba. Jego smak jest niezwykle łagodny, a zapach przywodzi na myśl leśne runo. Z kolei trzon maślaka zwyczajnego zazwyczaj ma ok. 50 mm wysokości i niespełna 25 mm grubości. Wyróżnia go kolor kremowożółty, nieco ciemniejszy w dolnej części i jaśniejszy i szczytu. Nie od dziś wiadomo, że maślaki doskonale prezentują się w koszyku każdego zbieracza.

[madohora]

Mimo że maślak zwyczajny nie może poszczycić się wartościami prozdrowotnymi na miarę superfood, stanowi smaczne i zdrowe urozmaicenie codziennego menu. Badania naukowe dowodzą, że regularne spożywanie grzybowego białka zmniejsza stężenie złego cholesterolu we krwi aż o 15%. Dzięki temu włączenie maślaka do diety chroni nas przed chorobami układu krążenia.

[madohora]

Grzyby te stanowią smaczne urozmaicenie sosów, sałatek czy przystawek. Niestety jednak źle znoszą suszenie. Fantastycznym pomysłem na wzbogacenie jesiennego obiadu są maślaki marynowane. Aromatyczne przyprawy w połączeniu z delikatnym smakiem tych grzybów sprawią zadowolą nawet najbardziej wybrednych smakoszy.

[madohora]

Lisica, liszka, lisiczka, stągiewka czy kurza noga – pod takim nazwami figuruje kurka, czyli pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius Fr.). Co ciekawe kurka nazywana jest „grzybem żydowskim”. Skąd taka nazwa? Pieprznik jadalny nie jest atakowany przez owady, dlatego można powiedzieć, że jest grzybem koszernym, a zatem dozwolonym do spożycia przez ortodoksyjnych Żydów.

[madohora]

Kurka ma swojego niejadalnego sobowtóra. Jest nim lisówka pomarańczowa (lHygrophoropsis aurantiaca), nazywana także fałszywą kurką. Jak odróżnić fałszywa kurkę od tej prawdziwej? Lisówka pomarańczowa ma gęstsze blaszki i ciemniejsze owocniki. Niektórzy uważają, że lisówka nie jest trująca i trzeba zjeść naprawdę sporą ilość fałszywych kurek, by odczuć jakiekolwiek dolegliwości żołądkowe.

[madohora]

Kurki charakteryzują się wysoką zawartością wody (ok. 90 proc.), co powoduje, że ich wartość energetyczna jest niska, tj. ok. 50–70 kcal/100 g. Główne składniki odżywcze występujące w owocnikach kurek to białka, węglowodany, tłuszcze, w tym NNKT (Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe), błonnik oraz witaminy (witaminy z grupy B, C, D, E oraz beta-karotenu) i minerały. 9,9 proc. suchej masy pieprznika jadalnego stanowi białko, które charakteryzuje się wysoką przyswajalnością. Kurki są lepszym źródłem β-karotenu niż marchew czy pomidor. Kurki są także rekordzistkami pod względem zawartości witaminy B1, której jest tyle co w piekarskich drożdżach. Fenole, flawonoidy, kwas askorbinowy oraz likopen – to także znajdziemy także w owocniku kurki.

[madohora]

Jeżeli chodzi o propozycje podania, to kurki stanowią świetny dodatek do makaronów czy risotto. Dużym powodzeniem cieszy się także jajecznica z kurkami.

[madohora]

Mleczaj rydz to prawdziwy celebryta wśród grzybów. Pisano o nim wiersze, pojawiał się również w piosenkach. W rodzimej frazeologii uważa się go za symbol zdrowia. Słynący z rudego kapelusza Lactarius deliciosus jest jednym z najszlachetniejszych i najsmaczniejszych darów lasu. Ci, których sprawne oko dostrzegło go wśród leśnej kniei, mogą się nim zajadać w wersji marynowanej, smażonej lub duszonej. Samo zdrowie!

[madohora]

Kryjący się w owocnikach i ogonkach rydzów łagodny w smaku miąższ o grzybowym zapachu ma kolor biały. Jedynie płytko pod skórką trzonu jest pomarańczowy. Przekrojony nożem puszcza mleczny sok o rudawym zabarwieniu. Pod wpływem powietrza zmienia barwę na zieloną.

[madohora]

Nie bez powodu mówi się „zdrów jak rydz”. Grzyby te, poza sporą zawartością wody, kryją w swoich kapeluszach wysoką podaż witamin - witaminy z grupy B (witamina B1, B2, B3, B6 i B12), witamina C, D i E oraz sole mineralne - cynk, fluor, fosfor, jod, magnez, mangan, miedź, potas, siarka, wapń i żelazo. Znajdziemy w nich również cenne białko, a także tłuszcze i węglowodany.

[madohora]

Łuskwiak zmienny

Jest to gatunek grzyba, który należy do rodziny pierścieniakowatych. Po raz pierwszy opisano go w 1774 roku, natomiast swoją polską nazwę łuskwiak otrzymał w 1890 roku. Jest to saprotorficzny organizm, który porasta martwe szczątki organiczne.

[madohora]

Ten gatunek grzyba rośnie w lasach liściastych i mieszanych, na pniakach, opadłych gałęziach, lub przy podstawie gałęzi. Ponadto łuszczak spotykany jest w parkach i ogrodach oraz na gałęziach drzew liściastych, zwłaszcza lipy i brzozy. Jego owocniki lubią pojawiać się w okolicach olszy szarej i czarnej, grabu, wierzby, dęba, a nawet lipy drobnolistnej. Ponadto łuskwiak obecny jest na całej półkuli północnej.

[madohora]

Blaszki łuskwiaka zmiennego zbiegają po trzonie lub przyrastają do niego. Są gęste i mają barwę od jasnobrązowej do cynamonowobrązowej.

[madohora]

Należy mieć świadomość, że łuszczak zmienny to grzyb jadalny, choć na pierwszy rzut oka może wydawać się inaczej. Warto jednak poświęcić kilka chwil do oceny zbieranych owocników, ponieważ ten gatunek jest podobny do trujących osobników. Przez smakoszów ceniony za swoje walory smakowe.

[madohora]

Jest to grzyb, którego owocniki najliczniej pojawiają się w miesiącach jesiennych (lubi on niższe temperatury). Należy jednak wiedzieć, że można go również spotkać wiosną oraz latem.

[madohora]

Sezon ma purchawkę chropowatą zaczyna się na początku lata, ale pierwsze okazy tego grzyba pojawiają się w lasach wraz z początkiem czerwca. Zbierać ją można do późnej jesieni – ostatnie sztuki znaleźć można jeszcze pod koniec listopada.

[madohora]

Główka purchawki chropowatej to górna część owocnika o kulistym kształcie z garbkiem na szczycie. Jest to miejsce, w którym powstają zarodniki grzyba.

[madohora]

Purchawka chropowata często mylona jest z trzema innymi purchawkami: czarniawą, fiolowatą oraz gruszkowatą. Purchawkę czarniawą można rozróżnić po kolcach, które są dużo ciemniejsze niż u purchawki chropowatej. Purchawka fioletowa odróżnia się gwieździstym kształtem kolców (u purchawki chropowatej kolce są stożkowate). Natomiast purchawka gruszkowata w ogóle nie posiada kolców, a jej miąższ ma bardzo nieprzyjemny zapach.

[madohora]

Purchawka chropowata łatwo akumuluje występujące w glebie metale ciężkie oraz selen. Z tego powodu często w badaniach wykorzystywana jest jako gatunek wskaźnikowy.
Purchawka chropowata używana jest także do oczyszczania wody i ścieków zanieczyszczonych rtęcią.
Polską nazwę purchawka chropowata podał w 1889 roku botanik Franciszek Błoński.

[madohora]

Sezon na opieńkę miodową rozpoczyna się we wrześniu, chociaż czasami pierwsze okazy tego grzyba można znaleźć już na początku sierpnia. Ostatnie egzemplarze można zbierać jeszcze w listopadzie.

[madohora]

Blaszki opieńki miodowej są cienkie i dość gęsto ułożone. Mają różną długość i zazwyczaj zbiegają się ku środkowi. U młodych osobników są białe, z czasem zmieniają kolor na beżowy z delikatnym odcieniem różowego. Najstarsze okazy mają blaszki żółte z brązowymi plamkami.

[madohora]

Opieńka miodowa najczęściej mylona jest z jadalną opieńką ciemną, która występuje tylko na drzewach iglastych i ma na kapeluszu wyraźne, widoczne kosmki.