USA znajduje sie ostatnio w kącie dla zawstydzonych podziele sie wiec z sympatii do kregow intelektualnych tego narodu reklama dla Prof Timothy Snydera z Yale. Badacza historii Europy Srodkowej, Anglo-sasa wladajacego plynnym polskim.
W wywiadzie dla Radka Sikorskiego wyraza wiele interesujacych refleksji porownawczych o Polsce I USA.
Jezyk nie jest decydujacy dla przynaleznosci narodowej. Byly czasy, kiedy polskojezyczni chlopi panszczyzniani nie identyfikowali sie w ogole z rzeczypospolita szlachecka.
Na FS mamy osoby polskojezyczne, moze nawet urodzone na terytorium Polski, ktore odczuwaja wrecz wrogosc wobec etosu Polskosci I jakiegokolwiek panstwa polskiego. Ba! Moga nawet istniec osoby, ktore cale swoje zycie spedzily w PRL-u, wyemigrowaly I nie uznaja Polski “solidaruchow” za swoja. - moja uwaga
Milionowa rzesza sowieckich imigrantow do Izraela nie znala ani slowa jidisz i hebrajskiego , nie mieli nawet zydowskiej matki ale wykorzystaly okazje, aby zwiac z ZSSR-u!
Na poczatku 19 wieku w mlodym USA, istnieli lojalni obywately tego panstwa, ktorzy nie znali ani slowa angielskiego! W domu rozmawiali po niemiecku, wlosku I szwedzku!
Sam Timothy Snyder speaks English ale nie jest przeciez Anglikiem.
Prof Snyder nie uwaza narodow europejskich za stare. W wiekszosci sa to narody nowe. Polska jest tu klasycznym przykladem. Jestesmy narodem nowopowstalym, ksztaltujacym na biezaco swoja swiadomosc narodowa.
Przez dwa wieki nie mielismy wogole wlasnej panstwowosci. Od 1939 do 1989 roku znowu brakowalo nam wolnosci do wlasnego, oryginalnie polskiego modelu rozwojowego.
Listy nowych, europejskich narodow jest dluga: Italia, Niemcy, Hiszpania, Holandia, Slowacja, Czechy, Estonia, Finlandia ...et cetera et cetera.
Przeciwstawmy temu ciaglosc narodu USA = polnocnoamerykynskiego od 1776 roku. Taka sama konstytucja, jezyk, prawodawstwo, nawet status wlasnej wersji angielskiego: AMerican English.
Narod US (osobiscie nie uzywam terminu amerykanski w odniesieniu do USA, bo znam inne narody amerykanksie I stosowanie terminu American tylko do jednego pasntwa kloci sie z moim zmyslem do logiki.) jest stary. 250 lat nieprzerwanej ciaglosci prawnej, demokratycznej, konstytucyjnej I gospodarczej to rekord swiata. Dolar powstal w 1775 roku. Od 1792 roku jest oficjalna waluta.
Porownajmy to z takimi Niemcami! Ilez panstw, panstewek, ideologii, walut, ustrojow politycznych oni juz doswiadczyli!!!
Wspolczesna RFN to dzidzius w porownaniu z USA. Dzidzius, ktory czasami wysiusia sie nawet niegrzecznie na buty starego wujka zza oceanu.
Republika francuska to mlodzian, ktory odczuwa potrzebe szturchniecia starego wuja z drugiego brzegu Atlantyku.
A nowiutenkie panstewko rosyjskie to rozzuchwalony brzdac, ktory nie zje nie dopije ale zainwestuje ostatnie pieniadze , aby wspiac sie na czubki palcow u stopy I spojrzec prosto w twarz staremu stryjkowi zza morza.