Obok Zamku Ujazdowskiego

[kubakik]

Jak długo jeszcze będą straszyć koszmarne baraki (użytkowane zresztą przez
konserwatorów!!) obok Zamku Ujazdowskiego? Widoczne znakomicie od podjazdu -
coś jak odwieczny barak pod Arkadami Kubickiego (na szczęście w tym roku
rozebrany). A zauważyłem nową budowę obok Zamku (na razie wielka konstrukcja
dachu)śCzy ktoś wie, co się tam kroi? Może Pan, panie Tomaszu?

[ryszard.maczewski]

> Jak długo jeszcze będą straszyć koszmarne baraki (użytkowane zresztą przez
> konserwatorów!!) obok Zamku Ujazdowskiego?

Jeżeli pytasz o te dwa budynki - dawne pawilony szpitala Ujazdowskiego - to mam
nadzieję, że jak będą istniały jak najdłużej. Nie wiem w jakim są teraz stanie -
ale są jednymi z nielicznych reliktów wielkiego kompleksu szpitalnego, który
sięgał aż do Pięknej. To prawda, że miały być wyburzone jeszcze przed wojną ze
względu na inne plany wobec Zamku Ujazdowskiego. Ale skoro ten plan nie został
zrealizowany, a budynki przetrwały wojnę to uważam, że powinno się raczej dbać
o ich stan niż zastanawiać się kiedy można je będzie rozebrać....

A nowa budowa nie jest do końca taka nowa - budynek Laboratorium stracił
piętro, które prawdopodobnie nie było zbyt funkcjonalne. Moim zdaniem CSW
buduje nowy dach, który skryje nowe pomieszcznia wystawowe czy coś w tym stylu.

[tomasz.urzykowski]

Nie wiem, ale dziękuję za tę informację. Sprawdzę i napiszę.

[lmalczewski]

Dach na budynku Laboratorium rzeczywiscie wygląda niepokojąco. Niespecjalnie na
razie przypomina konstrukcję, która mogłaby pasować do barokowego pałacu.

Pojechałem, zobaczyłem, zdębiałem

[s.fug]

Rany Boskie!!!!
Specjalnie sie tam dzisiaj wybrałem i... Ale po kolei.
Baraki, jak rozumiem, to te prawdziwe, współczesne baraczki nad wąwozem
Agrykoli. Dwa pawilony, należące do dawnego szpitala, stoją bliżej Placu na
Rozdrożu i moim zdaniem są bardzo fajne. Podobnie jak pozostałe budynki z tego
kompleksu, zachowane na Jazdowie po drugiej stronie Trasy Łazienkowskiej (od
Łazienek - że to niby dzieło godne królewskiej rezydencji?), poza tymi, które
już zdążono spaskudzić przeróbkami - i to chyba w ostatnich latach. Nie dla
wszystkich są fajne, np. pan Rutkiewicz (pamiętacie jeszcze "Plan
Rutkiewicza"?) wypowiedział się kiedyś o nich per "obrzydliwe koszarowce"...
"Laboratorium" też pochodzi z tego okresu. Zostało zeszpecone pudełkowatą
nadbudową w północnej części (została właśnie rozebrana), ale było widać po
nim "ślady dawnego piękna". Budynek stracił większość detalu, ale miał fajne
proporcje - i moim zdaniem ta jego niska bryła po usunięciu nadbudowy doskonale
wpisywałaby się w otoczenie Zamku.
Niestety, zrobiono inaczej. Zamiast odtworzyć historyczny obiekt wpisujący się
w otoczenie, powstaje jakiś koszmarek: gigantyczny dach niby mansardowy z
małymi facjatkami i zadziwiającymi szczytami po środku długich ścian, nijak
mający się do ścian parteru, przytłaczające je, nie pasujący do takiego właśnie
trochę koszarowego stylu (co nie znaczy złego, ta architektura ma swój urok),
wielki dach konkuruje z bryłą zamku i nawet jakby trochę go udaje. Całe
szczęście, że zasłaniają go drzewa i w lecie będzie mało widoczny.
Niemniej, takich rzeczy robić się nie powinno. Ciekaw jestem, kto się na to
zgodził?
Dodam jeszcze, że chyba ze dwa lata temu Towarzystwo Przyjaciół Fortyfikacji
złożyło do obu urzędów konserwatorskich wykaz historycznych budynków
koszarowych i wiążących się jakoś z wojskiem, z prośbą o objęcie ochroną. Ten
budynek też był tam wymieniony...
A poza tym - sprawa wiąże się pośrednio z tzw. Stadionem Narodowym, który chcą
nam wtrynić kawałek dalej na oś stanisławowską. Na tym forum temat jeszcze się
chyba nie pojawił, a szkoda.

[palker]

moje wrazenia są bardzo podobne.
Dyskusja o Stadionie Narodowym toczy się na róznych forach, w tym na
warszawskim:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=51&w=18647742

[roody102]

Czy to prawda - tam mi się nie chce wdawać w dyskusje - że stadion ma powstać
kosztem kanału i rzeczywiście do końca rozbabrać Oś? Bo jeśli tak to
rzeczywiście jest skandal.

[karoly]

>Dwa pawilony, należące do dawnego szpitala, stoją bliżej Placu na
> Rozdrożu i moim zdaniem są bardzo fajne. Podobnie jak pozostałe budynki z
tego
> kompleksu, zachowane na Jazdowie po drugiej stronie Trasy Łazienkowskiej (od
> Łazienek - że to niby dzieło godne królewskiej rezydencji?), poza tymi, które
> już zdążono spaskudzić przeróbkami - i to chyba w ostatnich latach. Nie dla
> wszystkich są fajne, np. pan Rutkiewicz (pamiętacie jeszcze "Plan
> Rutkiewicza"?) wypowiedział się kiedyś o nich per "obrzydliwe koszarowce"...

Byc moze, ale teraz przypominam sobie, ze na jednym z planow BPRW,
ktory "inkorporowal" (fajny, ale utopijny) projekt przekrycia Trasy
Lazienkowskiej (od skarpy po Marszalkowska) przewidywano odtworzenie
blizniaczego pawilonu wzgledem istniejacego po poludniowej stronie Osi
Stanislawowskiej.

ale dlugie zdanie ;-)
k.

[tripper]

pzyznam uczciwie, ze w budynku Laboratorium nie widzialem nic pieknego, poza
rzeczami prezentowanymi w srodku

Laboratorium to integralna czesc Centrum Sztuki Wspolczesnej i w zwiazku z
przeznaczeniem nie musi i nawet nie powinno byc odtwarzane zgodnie z
historycznym zamyslem

[s.fug]

tripper napisał:
> ... w budynku Laboratorium nie widzialem nic pieknego ...
To oczywiście rzecz gustu, ale może po prostu dobrze się nie przyjrzałeś. Jakoś
szczególnie piękny nie był, a uroda jaką miał była skutecznie zeszpecona
przróbkami.
> Laboratorium to integralna czesc Centrum Sztuki Wspolczesnej i w zwiazku z
> przeznaczeniem nie musi i nawet nie powinno byc odtwarzane zgodnie z
> historycznym zamyslem
No tak, ale sprawę można odwrócić: czy CSW powinno być lokowane w historycznych
budynkach, które następnie trzeba "uwspółcześnić", żeby pasowały do programu
wewnątrz?
I po drugie - gdyby ta przeróbka była rzeczywiście nowoczesną architekturą,
dużej klasy i do tego dobrze wpisaną w otoczenie. Ale niestety nie jest.

[tripper]

a co, jesli nie CSW, powinno sie znalezc w Zamku Ujazdowskim?

[sqh]

Ja bym tam widział na przykład Muzeum Wojska Polskiego. Bo co z tego, że kamień
węgielny pod nowy gmach jest wbudowany, skoro jego budowa rozpocznie się pewnie
na Święty Nigdy?

Pomysł oczywiście nie jest mój - planowano to uczynić już przed wojną.

To koszary Gwardii Pieszej Litewskiej z 1784 r.

[fima]

projektu Stanisława Zawadzkiego - jak sądzę (jeśli się mylę, poprawcie mnie).
Chodzi oczywiscie o niski budynek, tuż przy skarpie, wzdłuż niej, dawniej
nadbudowany w części przyzamkowej paskudną nietynkowaną nadstawką. Była tam
jakaś fabryczka, a w niezmienionej części od Agrykoli zachowane piękne
kolebkowe sklepienia. Wszystko to się marnowało, a było cennym uzupełnieniem
zamku, wartym przywrócenia do pierwotnego wyglądu jako jedyna budowla
oryginalnie stanisławowska w tym fragmencie Ujazdowa.
Co by to nie było, wypada się zgodzić z S.FUG że kolosalny mansardowy dach
psuje skalę założenia, jako zbyt konkurencyjny do bryły Zamku, zasłaniający
skraj skarpy i w ogóle "full wypas", jak to ostatnio bywa.
Radość, że zniknęła fabryczka - a z nią może i wreszcie znikną baraki i cała ta
obrzydliwa prowizorka - niestety zatruta zachłannością inwestora na kubaturę.
Czy znów organa konserwatorskie zaspały, albo miały zły dzień?

[s.fug]

No, no... Przyznam, że tego się nie spodziewałem. Sądziłem, że to budynek XIX-
wieczny, wzniesiony na potrzeby zespołu szpitalnego. W środku nigdy nie byłem i
dlatego nie wiedziałem o sklepieniach, które chyba rzeczywiście są dowodem na
wcześniejsze pochodzenie. W WKZ usłyszałem, że nie mieli zastrzeżeń do
przebudowy, bo to budynek... powojenny. Widać także nie byli w środku... Z tym,
że to wiadomość z drugiej ręki - umówiłem się, że wpadnę do urzędu na początku
stycznia, kiedy będzie osoba bezpośrednio zajmująca się sprawą.

Dużej klasy powstającej nadbudowy jak dotąd nie zauważyłem. Zobaczymy, co się z
tego wyłoni... Co powinno być w Zamku Ujazdowskim - uczciwie mówiąc, nie wiem.
Na pewno dobrze, że zamek jest odbudowany i ma stałego użytkownika. Że jest to
CSW, to może i dobrze - takie połączenie sztuki starej i nowej, byle tą starą
traktować z należnym szacunkiem.

A w międzywojniu...

[sqh]

Około 1919 - magazyn łóżek szpitalnych, około 1930 - skład broni
(mobilizacyjny?) i mieszkania kadry zawodowej CWSan.

Niestety, oba znane mi plany szczegółowe tego zespołu koszarowego są
niedatowane :-(

[rzezbiareczka]

To wcale nie wyglada tak tragicznie. Dach, na przyklad, pasuje do historycznego
otoczenia i moim zdaniem jest to projekt z duza klasa. Podobne widywalam w
Paryzu, tam nikogo takie budowle nie szokuja. W koncu mogli postawic tam
blaszane garaze ;-)))

[roody102]

Byłem dziś w CSW i przy okazji widziałem tam jedną rzecz, może nie nową, nie
wiem, bo dawno nie odwiedzałem, która tak czy tak warta jest wspomnienia. Otóż
jest tam teraz w jednej salce stała ekspozycja poświęcona szpitalowi. Oprócz
takich ciekawostek, jak stare narzędzia medyczne można zobaczyć bardzo obszerną
dokumentację rysunkową i fotograficzną z historii zamku i okolic - są mapy,
rysunki, zdjęcia i zdjęcia lotnicze okolicy oraz niezrealizowane plany. Bardzo
interesujące. Polecam uwadze :)

Byłem wcześniej ;-)))

[sqh]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=437&w=3957261&a=4847879
Do zobaczenia na poszukiwaniach barki ;-)

A ja dopiero teraz

[s.fug]

Wstąpiłem dziś do zamku obejrzeć wystawę historyczną. Rzeczywiście bardzo
ciekawa, choć nie wyjaśnia do końca historii zamku i szpitala. Przydałoby się
uzupełnić ją o kilka planów, w tym pokazujący zabudowę całego terenu
szpitalnego z opisem funkcji poszczególnych pawilonów.
W każdym razie pochodzenia "naszego" budynku tam nie wyjaśniono - rzeczywiście
na jednym ze starych widoków Koszar Gwardii na południe od zamku widać niższy,
podłużny budynek, po środku zwieńczony chyba orłem, ale jest to niezbyt
dokładny szkic. Być może jest to jedno z dwóch zasadniczych skrzydeł koszar,
które były dostawione do zachodnich narożników zamku. Bliżej skarpy na
niektórych planach widac po obu stronach zamku dwa wolnostojące pawilony, ale
na innych planach ich nie ma, do tego wydają się być mniejsze i inaczej
ustawione. Więc - raczej budowla XIX-wieczna, chociaż...
Za to pięknie widać nasz budynek na zdjęciach lotniczych: z 1927r. - jeszcze
nie przerobiony, widać detal architektoniczny, z 1937(a może to było zdjęcie z
ziemi, już nie pamiętam) i z czasu wojny (niemieckie, chyba 1944) - na obu
widać już nadbudowę, ale z opisu wynika, że nie jest to fabryczka, tylko...
sala gimnastyczna, oraz powojenne - na którym widać, że w przeciwieństwie do
zamku i głównego budynku szpitalnego nie spłonął i ma cały dach.
Czy ktoś umie wyjaśnić, kiedy został zbudowany?
Acha, przy okazji - kilkanaście metrów na zachód stoi taki mały budyneczek
ceglany w szpitalno-koszarowym stylu, chyba został postawiony całkiem niedawno?

ręce opadają

[lmalczewski]

Jadąc wczoraj rano do pracy Trasą Łazienkowską zauważyłem, że to
szkaradzieństwo budowane w miejscu Laboratorium jest obecnie w kolorze
zielonym. Przypuszczam, że wielkość tego monstrum, skutecznie zniszczy walory
kompozycyjne Zamku Ujazdowskiego od strony Wisły. Ten budynek jest zbyt duży by
przypuszczać, że nie będzie go widać zza drzew stojących na skarpie. Ręce mi
opadają gdy widzę, że dzieją się takie rzeczy. Może wkrótce doczekamy się
czegoś podobnego przy Zamku Królewskim? Jeśli można na Ujazdowie to dlaczego
nie na Starówce?. Czy ktoś będzie mógł powstrzymać tego typu budowę jeżeli
inwestor będzie bardzo zdeterminowany? Przypuszczam że nie, bo wolno jednak już
wszystko.

[tomasz.urzykowski]

Spokojnie, zielony to kolor impregnatu, ktorym pomalowali deski na dachu. Na
tym będzie polożona tradycyjna dachówka. Nie chcę się wdawać w dyskusję, czy
budynek po przebudowie będzie ładny, czy brzydki (na pewno przed przebudową
ładny nie był) i czy pasuje do Zamku Ujazdowskiego i jego barokowej
architektury (w poprzedniej wersji na pewno nie pasował). Zdaniem niektórych
historyków sztuki, powinien zostać zburzony, bo bez niego bryła Zamku byłaby
lepiej wyeksponowana. Trochę się z tym zgadzam, ale nie do końca. Jest to
przecież budynek przynajmniej z XIX w. z krzyżowymi sklepieniami, resztkami
boniowania itd.
Byłem u dyrektora Centrumj Sztuki Wspołczesnej i zdobyłem trochę informacji na
temat remontu.
1. Projekt przykrycia budynku wysokim dachem nie jest nowy. W połowie lat 90.
narysowała go arch. Irena Oborska, a zaakceptował ówczesny wojewódzki
konserwator zabytków - arch. Maria Brukalska. Do dzisiejszych potrzeb projekt
adaptował arch. Bogdan Słomski.
2. Dyrektor Centrum Sztuki Współczesnej zapewnia, że przebudowa budynku
Laboratorium nie jest jego fanaberią, ale powrotem do przeszłości. Twierdzi, że
właśnie taki wysoki dach można dostrzec na dawnych panoramach Warszawy. Jako
dowód wyciąga reprodukcję XVII-wiecznego widoku miasta od strony Pragi i
wskazuje na budynek po lewej stronie Zamku Ujazdowskiego. Obiekt jest tu
nazwany domem myśliwskim.
3. Nie jest to jednak takie oczywiste. Według badacza warszawskiej architektury
Jarosława Zielińskiego, powstał on dopiero w połowie XIX w., gdy kompleks Zamku
Ujazdowskiego rozbudowywano na potrzeby szpitala (pełnił on zapewne jakąś
funkcję pomocniczą. Był zapleczem gospodarczym). Z kolei prof. Marek
Kwiatkowski, dyrektor Łazienek Królewskich, czas wzniesienia budynku przesunął
nawet na koniec XIX w. Niewiele pomaga studiowanie dawnych planów Ujazdowa.
Pawilon raz jest na nich zaznaczony, innym razem nie.
4. Jednak dyr. Wojciech Krukowski jest przekonany o XVII-wiecznym rodowodzie
Laboratorium. Mówi:
- Widać go na fresku z kościoła Bernardynów na Czerniakowie przedstawiającym
Zamek Ujazdowski. Jest parterowy i ma wyjątkowo wysoki dach. Na jednym ze swych
obrazów utrwalił go również Canaletto. Wówczas prawdopodobnie mieścił się w nim
arsenał.
Ostatecznym dowodem ma być opracowanie sprzed 14 lat autorstwa Małgorzaty
Kępińskiej (PKZ Zamek), która stwierdziła, że pawilon mógł powstać w końcu XVII
w., ale w XIX w. przeszedł gruntowną przebudowę.
5. CSW przejęło go wraz z zamkiem 1985 r. Przeznaczony był wówczas do
zburzenia. Na rozbiórkę skazał go autor projektu odbudowy zamku - prof. Piotr
Biegański. Mówiono, że nie dorównuje klasą architekturze Zamku Ujazdowskiego.
CSW ocaliło budynek, ulokowało w nim Laboratorium, lecz na porządny remont nie
miało pieniędzy. W końcu zaczęły spadać kawałki stropu. Dopiero w zeszłym roku
dostało z budżetu państwa sporą sumę (4,5 mln zł) na inwestycje i mogło zacząć
remont.
6. Zamiast dwuspadowego dachu (takiego jak na dawnych widokach) zastosowano
dach łamany, mansardowy, przebity jeszcze rzędami facjatek. Zdaniem
projektantów, ten zabieg powoduje, że dach wydaje się trochę mniejszy, a
powstaje duża przestrzeń na poddaszu. Ma się tu znaleźć m.in. sala kinowo-
widowiskowa z widownią dla 200 osób. W budynku zaplanowano też galerię,
archiwum formy filmowej oraz zespół pracowni z aneksami mieszkalnymi dla
artystów. Roboty budowlane zakończą się niedługo. Wykańczanie i wyposażanie
wnętrz w nowoczesną aparaturę ma potrwać do jesieni 2006 r. Laboratorium stanie
się wtedy Międzynarodowym Centrum Wymiany Artystycznej.

[s.fug]

Projekt oglądałem, podoba mi się średnio, ale mniejsza o to.
Nie widziałem jeszcze wcześniejszych opracowań z PKZ. Może one coś wyjaśnią, bo
plan budynku jest bardzo zastanawiający. Niestety, w obecnym projekcie nie ma
odniesien do historii, rozwarstwienia chronologicznego murów itd., co przy
przebudowie takiego obiektu musi dziwić - chyba że przebudowę parteru przejęto
z wcześniejszego projektu, który to wszystko miał.
Najciekawszy moim zdaniem jest widok budynku zwieńczony czymś w rodzaju orła -
można go obejrzeć na wystawie w zamku.

[04toudi]

a mi się właśnie nowy dach podoba. Napewno bardziej pasuje do otoczenia niż
poprzedni blok. Zresztą z kim nie rozmawiam, a kto pamięta "stan poprzedni", to
mówi że to zmiana na lepsze. Pozdrawiam

[s.fug]

Tylko który "stan poprzedni"? Porównywać należałoby ze zdjęciami sprzed 1927r.
(przypominam - są na wystawie w zamku).
Przy okazji - czy naprawdę nikt nie wie nic konkretnego o czasie powstania,
pierwotnym kształcie i przeznaczeniu tego obiektu?
Podobno ma być odtworzony detal architektoniczny - ale jaki, na jakiej
podstawie? W projekcie aktualnej przebudowy, który widziałem w WKZ, rysunków
detalu niestety nie ma.

[tomasz.urzykowski]

Jeśli myślimy o tym samym zdjęciu (wykonanym z góry) to budynek ma taką samą
nadbudowę od strony Zamku Ujazdowskiego i tak samo jak kilka miesięcy temu
wygląda... delikatnie mówiąc - mało zachęcająco. Dość powiedzieć, że mój kolega
Jerzy Majewski do niedawna sądził, że to jakiś XX-wieczny barak. O historii
tego obiektu najwięcej informacji jest w opracowaniu wykonanym przed laty przez
Pracownie Konserwacji Zabytków "Zamek", choć jego autorka nie rozstrzyga
jednoznacznie, czy jest to budynek XIX-wieczny na miejscu starszego, czy też
wcześniejszy, ale gruntownie w XIX w. przebudowany. Co do odnalezionych detali
architektonicznych - są to głównie bonie na jednym z narożników. Mają być
powtórzone na pozostałych. Zachowane też będą sklepienia, korytarz i nisze na
parterze. Tyle wiem.

XIX-wieczny: czyli sprzed dwu stuleci...

[fima]

"> Jerzy Majewski do niedawna sądził, że to jakiś XX-wieczny barak. ...jego
>autorka nie rozstrzyga jednoznacznie, czy jest to budynek XIX-wieczny na
>miejscu starszego, czy też wcześniejszy, ale gruntownie w XIX w. przebudowany"

Jeszcze parę lat temu można było deprecjonować budowle XIXwieczne jako zaledwie
zeszłowieczne - co zresztą do jednego worka wrzucało byle barak przyfabryczny z
1899 roku jak i Belweder. W wieku XXI wygląda to już nieco inaczej.
Natomiast obiekt, o którym mówimy, jest na niektórych planach i perspektywach z
początku XIX wieku, a więc z okresu gdy rozbudowywano Ujazdów o koszary
Gwardii. Jeżeli przetrwał następną wielką rozbudowę na kompleks szpitalny to
widocznie był traktowany z respektem.
Jego pierwsze wizerunki są niewyraźne, więc trudno się upierać co do tego czy
parterowa część (tak staranna architektonicznie) zachowała oryginalny wygląd.
Swego czasu można było jeszcze pomocniczo zbadać stolarkę lub relikty więźby
dachowej metodami dendrochronologii. Nadbudowa w części bliższej zamku powstała
dopiero po 1927 roku. Jej szpetota zniechęciła do interesowania się całością
obiektu i jego historią.
Teraz już nie ma o czym mówić. Nowopowstała bryła powinna jednak zostać
skryta wysoką zimozielenią, żeby nie rozmywać samotnej sylwety Zamku na
skarpie, oglądanej od Wisły.
No i koniecznie rozebrać stojący obok pawilon biurowy budowniczych Trasy "Ł" -
choć to obiekt z ubiegłego wieku!