Prudential

[allgau]

Dzisiejsza zapowiedź w GS, że inwestor z Siedlec bedzie cos kombinował z
Hotelem Warszawy wzbudza czujność. uważam, że nie powinno się przekształcać
obecnej fasady tego budynku. Po pierwsze powrót do czystej przedwojennej
formy nie jest juz mołziwy, pod drugie mamay tu jedyny chyba w Warszawie
przykłąd, gdy ten sam architekt socrealizuje budynek swojego projektu, a
więc jest to nadal projekt autorski! I pięny przykład ducha epoki, jełśi to
wymażemy, wymażemy kawał historii naszego miasta! Niech zatem bezie jak jest!

[maktub]

Hmm, może go szkłem obłożą. Takim pięknym granatowym, żeby komponował się z tym
czymś obok. Mogliby wtedy pociągnąć jeszcze gmach telewizji... Taki nowoczesny,
szklany świat... Pociąć się można.

[adampaulus]

Odpowiem krótko - bez histerii!

Prudential to pierwszy wieżowiec (pomijając PASTĘ) w Polsce. Jeżeli ma
być elementem historii architektury kraju, powinien otrzymać pierwotną,
elegancką formę - socrealistyczna szata jest zbyt bolesna w Warszawie i
nie stanowi bynajmniej elementu "pięknej historii miasta" tylko jest bizantyjską
naleciałością, mówiąc ostro. To samo z PAST-ą - przywrócić pierwotny wygląd przy okazji.

[ryszard.maczewski]

Mam podobne odczucia co allgau - skoro ten sam architekt jest zarówno twórcą
pierwotnej formy budynku jak i jego formy powojennej to wydaje mi się, że
powinien pozostać taki jaki jest.
A jeśli chodzi o PAST-ę - zgadzam się z przedmówcą - skoro się odbudowuje dawne
poddasze mieszczące centralę w sąsiednim budynku, to "wysoka" Pasta mogłaby
odzyskać blankowanie (czy jak to się tam nazywa).

[adampaulus]

Tak, blankowanie :-) (tutaj jako zwieńczenie; przydałoby się może i pogrzebac
we wnętrzach?)

Jeśli chodzi o Prudential - rzeczywiście Weinfeld był autorem dwóch następujących po sobie projektów i wieżowiec przeszedł metamorfozę. Warto przypomniec, że ten architekt już za pierwszym podejściem przedstawił projekty zachowawcze, zbliżone do tego co nastąpiło później, pod przymusem konwencji.

Dlaczego jestem za przywróceniem dawnej szaty?
Na ten budynek składały się dwa podstawowe atuty plastyczne i techniczne - czytelna i doskonała konstrukcja Stefana Bryły okryta szlachetną szatą z kamienia o liniach prostych, o klasycznym rodowodzie w nowoczesnej wówczas interpretacji.
Powojenna odbudowa nie dośc, że zaburzyła linie i system proporcji, to zafałszowała konstrukcję prof. Bryły, podkreśloną w pierwotnej wersji.
Ponadto - socrealistyczne wieżowce ZSRR były odpowiedzią na "manhattaniczne" realizacje z USA. W Warszawie "Manhattan" dopiero się tworzy, a obecna forma Prudentialu sugeruje dla laika niemal XIX genezę tego gmachu, niegdyś będącego symbolem nowoczesności.

Poza tym - prywatnie, bardziej podoba mi się tamta "wersja". OWszem, historii nie da się zawrócic ani czasu cofnąc - ale przeszłości nie musimy się bac, a tym bardziej wstydzic. Czas zdjąc ten płaszczyk!

[kibort]

Wczoraj czytajac o Trasie W-Z w "Stolicy" z 1949 roku natknalem sie na
sformulowanie: "Wykonano (...) 53 obiekty zabytkowe". Czy Prudential mialby byc
kolejnym zrobionym zabytkiem? Przyjelo sie, ze to co oryginalne, to rudera
(casus "Prahy"), a zabytkami moga byc tylko rekonstrukcje. Tymczasem nadanie
Hotelowi Warszawa elewacji Prudentialu bedzie tak naprawde odebranie gmachowi
charakteru zabytkowego (bo zabytkiem w swietle prawa jest cos, co sie ze
wzgledu na wartosc ZACHOWUJE, a nie tworzy). Co prawda mnie Prudential
przedwojenny bardziej sie podoba niz obecne gzymsiki, to wolalbym zostawic stan
obecny. Argumentem jest powojenny uklad Pl. Powstancow Warszawy, nawiazujacy do
Pl. Sw. Marka w Wenecji. Portyk hotelu to nic innego jak nawiazanie do slynnej
Logetty Sansovina przy Campanilli. Dzieki przebudowie gmachu i placu po wojnie
stworzono piekne wnetrze urbanistyczne, w ktorym budynki koresponduja ze soba,
a nie jak przed wojna konkuruja. Czy trzeba to zniszczyc w imie zacierania
sladow po powojennym polwieczu? Po co wiec przerabiac nasza Campanille, skoro w
nowym kontekscie wyglada dobrze i dostojnie?
Nie tylko W-skie nwoczesne gmachy zmieniano i nie tylko po wojnie. W Krakowie
zachowala sie podobna przebudowa: dom towarowy Feniks w Rynku Adolfa Szyszko-
Bohusza, ktory przed wojna mial mocny, nowoczesny, piekny ksztalt, zas w czasie
okupacji autora zmuszono do dodania pilastrow i zniesienia ekspresyjnej attyki.
W wersji pierwotnej zachowalo sie tylko boczne skrzydlo ze slynna Cafe Rio w
parterze. Nikt tam nie mysli o przywroceniu dawnej fasady.

[allgau]

Zgadzam się z Kibortem. Dodam jeszcze, że wnętrza własciiwie nie są
socrealistyczne, tylko przypominaja stylistyka lata 30. - hol wejsciowy ,
restauracja, to najwartościowsze, oczywiście tego luksusu i przepychu co przed
wojną nie ma. Pomysł przywracania wyglądu do przedwojenengo jest ryzykowny, bo
i tak z uwagi na zmiany bryły (po bokach od korpusu głównego)i zmiany
konstrukcyjne efektu z przełomu lat 20 i 30 się nie uzyska. Natomiast bezie
niebezpieczny precedens w odneisieniu do architektury warszawskiej z okresu
socrealizmu, kolejne zagrożenie poajwiło się w przypadku biurowca Leykama miezy
św. Barbary a Wspólną (nie żyletkowiec tylko neorenesansowy fajny budynek z
kopułą), podobno nowy właściiel chce go , o zgrozo, nadbudować! Poprzedni,
daewoo, wyrzucił fajne wejsciowe żeliwne drzwi, nawiażujące do włoskeigo
palazzo. Dlatego uważam, że trzeba zastopwoac podobne "modernizacyjne" pomysły
i wkurza mnie, ze przy wybitnych budynkach wybitnych architektów z okresu
powojenengo nie mamy sojusznika w postaci SARP-u!

[masstah]

To ja się dopiszę na trzeciego ;-) Prudential umyć i zostawić. Nie
przebudowywać.

Swoją drogą czy mnie pamięć myli czy w ostatniej książce naszego od dawna
nieobecnego experta nie było czasem napisane że po wojnie odbudowano ten
budynek według oryginalnego pierwotnego projektu Weinfelda z lat 20-tych, z
którego to Prudential zrezygnował bo chciał czegoś nowocześniejszego? Więc jaki
to przepraszam socrealizm?

conajmniej dziwne

[wikder]

Zapowiedzi iwnestora są conajmniej dziwne. Na czym miałoby polegać przywrócenie
przedwojennego wystroju elewacji? Na rozwaleniu socrealistycznej, 50-cio
letniej oryginalnej kariatydy i wstawienie w to miejsce KOPI płaskorzeźby
sprzed 60-ciu lat (w imię mody na Art deco)? Wydaje mi się raczej, iż chodzi o
doprowadzenie wnętrz do przedwojennego POZIOMU. Czy oglądał ktoś z Państwa
korytarze, pokoje hotelu "Syrena" - standard ca PKP.

[wawa1111]

Oczywiście, że należy doprowadzić do odtworzenia przedwojennej elewacji. A
jeśli ten syf na Placu Powstanców Warszawy ma przypominać plac św. Marka w
Wenecjim to może Marszałkowską zalać wodą wypuścić gondolierów...?
Pomysły sprzeciwiające się rekonstrukji pierwotnego wyglądu
najnowocześniejszego budynku w Warszawie i postulujące pozostawienie PKiN-u w
wersji light są po prostu nie do przyjęcia.
Mam nadzieję, zę prędzej czy poźniej zrobią też coś ze skandaliczną siedzibą
UOKiK. Won z tymi gównami. Warszawa zasługuje na wielkość i klasę.
A jak ktoś dalej się upiera przy swoim, to proponuję porównać przedwojenny plac
Napoleona do obecnego "placu św. Marka".

[kibort]

Prosze bardzo, porownuje - przed: haotyczna zabudowa silaca sie na
oryginalnosc, przy uroczych z osobna, ale krzykliwych w zespole kamienicach
kamienny slup wiezowca (przy okazji doszedlem do wniosku, ze lysa elewacja
biurowca byla jednak nie tak elegancka jak obecnie, chociaz socrealizmu nie
cierpie), naprzeciwko Poczta, ladna; plac jakich wiele. Tu ladnie, tam uroczo,
pamietajmy jednak, ze fotografia, szczegolnie czarno-biala troche sterylizuje
i "uwzniasla" obiekty. Po wojnie: San Marco NBP (zepsute przerobkami
pierwotnego projektu, bardzo eleganckiego i nowoczesnego), Palazzo Ducale Domu
Chlopa ze zlocistymi mozaikami (z wcisnieta po chamsku dobudowka ostatnich lat
w stylu wc), opo stronie campanilli hotelu Warszawa gmach Ministerstwa Handlu
Wewn. (ob. GIH) na nasypie z gruzu, o "perretowskiej", rytmicznej fasadzie, cos
jaky Prokuracje albo Biblioteka..., dalej ultranowoczesny biurowiec
Pingwinow... cdn.

[wawa1111]

No comment..

Comment anyway:soc doczekał swojego Giorgia Vasari

[fima]

wawa1111 napisał:
> No comment..

Taki SanMarco z Wareckiego jak Palladio z Bieruta

[fima]

kibort napisał:
> Wczoraj czytajac o Trasie W-Z w "Stolicy" z 1949 roku (...)
>uklad Pl. Powstancow Warszawy, nawiazujacy do
> Pl. Sw. Marka w Wenecji. Portyk hotelu to nic innego jak nawiazanie do
> slynnej Logetty Sansovina przy Campanilli.

Kolega zanadto już chyba przesiąkł lekturami tow.tow. arch. Minorskiego,
kandydata Goldzamta i myślami z "Narady architektów-członków PZPR z czerwca
1949 roku":

"Fomalizm, nihilizm i konstruktywizm, jako przejawy burżuazyjnego
kosmopolityzmu,wąski tradycjonalizm odbijający tendencje nacjonalistyczne, zbyt
ciasno pojęty ekonomizm - oto czynniki hamujące rozwój architektury."
"Architektura musi stać się bronią ideologiczną Partii, czynnikiem wychowania
socjalistycznego mas."
"Do wykonania tych zadań ideologicznych konieczne jest wzbogacenia skali form
architektonicznych a w tym celu należy itd."
"Wypaczenia i omyłki występowały na tle niewyjaśnionego kierunku rozwojowego
polskiej twórczości architektonicznej lat 1945-49,gdy partia była zajęta
zasadniczymi zagadnieniami utrwalenia władzy ludowej" .

Kierunek "odrobienia zmian na odcinku form architektonicznych" osobiście
objaśnił architektów tow. Bierut:
"W formach tych znajdują jeszcze wyraz pozostałości burżuazyjnego
kosmoplityzmu, przejawiającego się w postaci wznoszenia bezbarwnych,
pudełkowatych domów, w postaci bezdusznego formalizmu.Nasi architekci w wększym
stopniu winni nawiązać do zdrowych tradycji architektury narodowej... wkładając
w nie nową, socjalistyczną treść."

No i cóż mógł począć Weinfeld ze swoim "kosmopolitycznym, burżuazyjnym,
bezbarwnym pudłem"? . Musiał nawiązać, włożyć treść, i ucharakteryzować na
młodszego brata wielkiego brata z pl. Defilad.

A cóż koledzy chcą upamiętniać, protestując przeciw przywróceniu pierwotnego
wyglądu jedynemu autentycznemu budynkowi na tym placu, nawiązującym dziś formą
tylko do brudnego parkingu?

[kibort]

Droga Fimo, przeciez napisalem, ze socu nie cierpie. A przeciez modernisci tez
siegali do tradycji nawet gdy nie byli zmuszani przez wladze. I tak np.
Ministerstwo Gospodarki przy pl. Trzech Krzyzy, z pustakow, czysto
modernistyczne, z nowoczesnymi wnetrzami, przyjelo urbanistyczy modul zabudowy
weneckiej Piazetty. A Le Corbusier? Przeciez jego Modulor wyrasta z tradycji
witruwianskiej. Czyzby tez przesiakl ideologia sztuki socjalistycznej w
tresci??? O Pniewskim nie wspominam, bo to klasyk pelna geba (niedlugo wyjdzie
monografia na jego temat).
Jesli czyms przesiaklem, to lektura funkcjonalistycznych tresci wylozonych w
roznych artykulach kosmopolitycznych architektow polskich przed 49r. A ze
portyk przy placu Powst.W-wy przypomina logette i zapewne o taki efekt
architektowi chodzilo, to juz nie moja wina. Przeciez to widac golym okiem i
nie trzeba silic sie na zmudne wypisy z ideologicznego belkotu. Pa.

[fima]

Drogi Kiborcie, dziękuję Ci za grzeczną odpowiedź i zapewniam Cię, że Twoje
opinie często cenię za formę epistolarną i miłą mym oczom porcję wiedzy
teoretycznej, jeszcze bardziej podnoszącej ich jakość. Oczywiście nie zawsze
się z nimi zgadzam.
W tym wypadku nie ma zgody na dorabianiu socowi aż tak pompierskich konotacji,
bo nawet jeśli inspiracje tej architektury są oczywiste - to była ona ich
karykaturą! Inspiracje te można odgadywać i komentować, ale, mój Boże,
zachowując zdroworozsądkowe proporcje. Zachwycać się?! Nie wniosła nic
twórczego - była potwornym anachronizmem. Nie każde nawiązanie do klasyki jest
fałszerstwem i oszustwem. Na pewno nie jest nim, na przykład, Sainsbury Wing
National Gallery. Tam CZUJEMY geniusz i kulturę Venturiego - w socu nic nie
czujemy, mamy tylko refleksje. Tak się dzieje, gdy architektami kierują
politycy (choćby i w dobrym kierunku) i gdy architekt godzi się odgadywać obce
mu gusty jedynego możliwego mecenasa.
Z tego względu konieczne było załączenie "żmudnych wypisów z ideologicznego
bełkotu" - stanowią one po prostu integralną część tej architektury, bez której
jest ona niepełna i teoretycznie niezrozumiała.
Pozdrowienia.

[allgau]

Informacje Kiborta sa bardzo cenne w kontekście zagrożeń związanych z remontem
Hotelu Warszawa. nadal uważam, że przeróbki zewnetrzne nie maja sensu, po
powojennej przebudowie najzwyczajniej nie da sie odtworzyć wyglądu z lat 30 i
trzeba sie z tym pogodzić. Tu doszło do zmian konstrukcyjnych. To nie jest XIX-
wieczna kamiencia z wygładzona elelwacją, której można przywrócic kostium
architektoniczny i będzie super i jak dawniej. Z drugiej strony pamiętajmy, że
nawet jeśli z inspiracji politycznych Weinfeld tak to odbudował, to włąsnie
dlatego warto to uszanować. Wrogośc wobec architektury socrealistycznej
przypomina mi zajadłośc z jaka tepiono w PRL architekturę "burżuazyjną"
i "kosmopolityczną". Więc chyba nie warto do tej akurat spuścizny nawiązywać.
Przypominam, że poza Hotelem Warszawa, który jest bardzo oryginalnym budynkiem,
zagrozony jest także biurowiec Leykama na Wspólnej, ten neorenesans z kopułą...
tez w końcu socrealistyczny, a jednak kawał dobrej architektury. Może ktoś wiec
cos więcej na ten temat...

Apartamentowiec

[jarekzielinski]

Siedlecki Polimex Mostostal chce przede wszystkim przerobić ten budynek na
apartamentowiec. Może to niektórych zdziwić, ale z przedwojennych planów
wynika, że tylko na parterze były tam biura towarzystwa "Przezorność"
("Prudential"), a na pozostałych pięciu piętrach części cokołowej - biura do
wynajęcia. Szóste piętro - kawalerki bez kuchni, a cała wieża - super
mieszkania, po jednym na piętrze, z dwiema klatkami schodowymi, dwiema windami,
siedmioma pokojami, trzema WC itd. Inwestor zmierza w tym samym kierunku - i
bardzo dobrze, będzie "żywy" budynek. Co do przebudowy zewnętrznej to mam
informację, iż jest to sprawa może nie tyle drugorzędna ile nieroztrzygnięta, a
inwestor nie bardzo wie, czy ma to być "przedwojenny" budynek, czy hybryda
staro-nowa. Wprawdzie nie bardzo wyobrażam sobie taką hybrydę, ale jedno jest
pewne: umycie nie wystarczy, aby sprzedawać mieszkania za ileś tam zielonych
kółek. Wystarczy przypomnieć, że przed wojną w dolnej części gmachu granit był
najtańszym z użytych kamieni. Obecnie jest tylko piaskowiec. Wnętrza były
wspaniałe - wiele zdjęć publikowała "Architektura i Budownictwo" w roku 1933.
Dziś w wywiadzie dla "Telewizyjnego Kuriera Warszawskiego" pokazałem te fotki.
W 1997 Austriacy, którzy kupili Hotele "Syrena" przymierzali się do postawienia
w tym miejscu wieżowca w formach "Prudentialu", ale dwa razy wyższego!
Zachowałem dokumentację z niesamowitą wizualizacją pokazującą... jeden budynek
wewnątrz drugiego. Wtedy Urząd Konserwatorski (p. Brukalska) nie bardzo
wiedział co z tym fantem robić i co ewentualnie wpisać do rejestru - budynek,
czy jego konstrukcję? Ówczesne argumenty "przeciw" konstrukcji: stropy w 100%
wymienione na nowe (podczas odbudowy), słupy w kilkudziesięciu %. Argumenty za:
konstrukcja pamiątką walk powstania i pomnik myśli prof. Bryły - odbudowana wg
tego samego systemu. I tak w końcu nic nie wpisali, bo inwestor zrezygnował.
Nie mam do końca wyrobionego zdania co należy zrobić: na pewno
trzeba "odchamić" i "umyć", na pewno nie niszczyć kariatyd i portyku, na pewno
wnętrza zaprojektować na nowo - obecne to przecież zapyziały socstandard. Więc
może z zewnątrz jak dziś, wewnątrz - jak przed wojną (przywołanie atmosfery czy
ścisła rekonstrukcja niektórych pomieszczeń???), skoro w tych wnętrzach nie ma
się nad czym roztkliwiać? Bo obecnego holu jakoś bym, jak Rejtan, nie bronił...

[masstah]

Czy mógłby ktoś proszę zweryfikować to co napisał Jerzy Majewski w "Latach
trzydziestych" a mianowicie to że po wojnie Prudential odbudowano według
pierwotnego projektu Weinfelda z końca lat dwudziestych. Projektu na który
inwestor się wtedy nie zgodził przez co Weinfeld zaprojektował im
nowocześniejszą bryłę zrealizowaną w latach 31-34. Jeśli by tak było że ten sam
architekt po wojennych zniszczeniach odbudował budynek według swojej
oryginalnej idei zamiast idei wymuszonej przez inwestora to powrót w tej chwili
do formy z lat 30-tych byłby moim zdaniem wręcz niemoralny.

Co do wnętrz to pełna zgoda, był tam Wersal a jest szalet.

Plac Św. Marka? :)

[a.morro]

Odnośnie zdania "Argumentem jest powojenny uklad Pl. Powstancow Warszawy,
nawiazujacy do Pl. Sw. Marka w Wenecji. Portyk hotelu to nic innego jak
nawiazanie do slynnej Logetty Sansovina przy Campanilli. Dzieki przebudowie
gmachu i placu po wojnie stworzono piekne wnetrze urbanistyczne, w ktorym
budynki koresponduja ze soba, a nie jak przed wojna konkuruja."

Przechodziłem przez ten plac pewnie dziesiątki razy i NIGDY nie miałem wrażenie
że jest tam "piekne wnetrze urbanistyczne", a śmiem twierdzić że jestem nieco
uczulony na to co mnie otacza. Dzisiejszy wygląd tego placu jest nie tylko
efektem zaniedbania ale i kompletnie chybionej koncepcji urbanistycznej.
Oglądając zdjecia sprzed roku 1944 i nie wiem też co na tym placu ze sobą
konkurowało poza Prudentialem. Budynki miały wyrównane pierzeje i podobną
wysokość. Całość prezentowała się elegancko i harmonijnie a obecnie? Stworzono
jakieś gigantyczne przedproża przed NBP i naprzeciwko, a między nimi jest
wielki parking i wręcz trasa szybkiego ruchu z "poszarpanym" zamknięciem od
Chmielnej. Co najgorsze nic tam innego być nie może i to miejsce zawsze będzie
martwe. Tyle co do "pięknego wnętrza urbanistycznego".

Feniks w Krakowie był aroganckim wtrętem w uporządkowaną przestrzeń rynku. Całe
szczęście, że Niemcy nakazali zrobić z tym pożądek. Zastanawiące jest, że
architekci nie chcą umieszczać swoich dzieł w miejscach gdzie nie będą
kontrowersyjne tylko tam gdzie mogą, jak to określają "dyskutować z innymi
formami przestrzennymi". Koszmar. Dzięki temu mamy też takie cudo jak Sheraton
w Krakowie.

[a.morro]

"porządek" rzecz jasna

parking Powstańców Warszawy

[wikder]

Nazywanie tego jednego z największych parkingów w sercu miasta "placem" jest
nieporozumieniem. To pole jest zaledwie kandydatem na plac (obok parkingu
Teatralnego, parkingu Zamkowego (w połowie), parkingu Bankowego i innych)