Czeski i Slowacki ruch oporu

[matrek]

Dlaczego na terenach bylej Czechoslowacji nie bylo Ruchu Oporu?

- bo im Niemcy nie pozwolili :))

Matrek

[odyn06]

Co dalej?

Odyn

[matrek]

odyn06 napisał:

> Co dalej?

Dalej byla republika Benesa

[marcowsky]

Czeski ruch oporu (chyba? jako jedyny w krajach okupowanych) zlikwidowal
hitlerowskiego namiestnika-Reinharda Haydricha za co zaplacili mieszkancy Lidic.

[marek_boa]

Hm?! Marcowsky a Kutchera to się niby na mydle pośliznął?!:) Choć
może był "lekko" pomniejszym bonzem od Haydricha! Co prawda nie
jestem do końca pewien czy Lidice były Niemieckim odwetem za ten
zamach ale z tego co pamiętam to Niemcy pod koniec wojny
bardzo...żałowali swojej decyzji! Nawet Rosjanie byli "zdegustowani"
działaniami Czeskich oddziałów,które wyzwalały i oczyszczały z
Niemców własny kraj! Starą i odwieczną dewizę "oko za oko,ząb za
ząb" wzięli chyba zbyt dosłownie!
- Matruś Tak Czesi jak i Słowacy po prostu swoje powstania
konsultowali z "właściwą" stroną!
-Pozdrawiam!

[stefan.siudalski]

Haydrich to o ile pamiętam skoczkowie z Anglii
wydano ich zresztą Niemcom
konsultacje z własciwą stroną cos im dały?
Praga bez pomocy Własowa jak by wyglądała? to była ta własciwa
strona?

[marek_boa]

Stefuś w udowadnianiu swoich racji też trzeba znać umiar! Znaczy
się Twierdzisz ,że powstanie na Słowacji odbyło się w...Pradze???!:)
Ciekawostka przyrodnicza po prostu!:)
-Pozdrawiam!

[stefan.siudalski]

Synek - ten świat jest mniejszy niż sądzisz
To z tej grupy pochodzisz co nauczyli czytac tylko zapomnieli
nauczyc rozumiec to co czyta?
Temat jest chyba dość dokładnie określony Czechy i Słowacja
Praga - bez Własowa byłaby masakra tego powstania
Słowacja - było a jakże powstanie i co zdołali im przyjść z pomocą?
jak dla powstańców i ludności ono sie skończyło?

[wolf34]

Własow był przeciwko udzielaniu pomocy Czechom-zadecydował o tym
wbrew Własowowi dowódca 1 dywizji ROA generał Buniaczenko chcąć
przejśc do obozu zwycięzców i licząc na dogadanie się z USA -to a
propos tych tekstów o Własowie.
Do masakry Niemcy po 5 maja 1945 nie byli już chętni-chcieli już
tylko szybko przedostać się przez Pragę na zachód Czesi niezle
wybrali moment wybuchu(a pierwotnie planowali je na 7 maja-zaczęło
sie spontanicznie wcześniej )a w kluczowym momencie wypuścili
najsilniejsze niemieckie oddziały z zabarykadowanej Pragi na mocy
porozumienia(rozejmu) z dowództwem niemieckim..
9 Maja do Pragi dotarła RKKA i oddział wydzielony 1 Korpusu
Czechosłowackiego po drodze rozbijając w walkach n n\ przedpolach
miasta silne oddziały niemieckie.
A co do Czech ogólnie -to bynajmniej nie było tylko powstanie w
Pradze Czeskiej lecz majowe powstanie(pomiędzy 1 a 10 maja)w
Protektoracie Czech i Moraw dokonane we współdziałaniu bojowym z
RKKA ,Korpusem Czechosłowackim i US Army.Zwycięskie powstanie.....

[bliskopis]

> Zwycięskie powstanie.....

Hm, moze jestem przewrazliwiony, ale wydaje mi sie ze jest to
przytyk do naszego Warsaw Uprising. Mozna zapytac z drugiej strony -
jaki byl w ogole sens takich walk w maju 1945? Niemcy i tak byly juz
na kolanach, a podobno w samej Pradze zginelo z poltora tysiaca
cywilow. Sam piszesz ze Niemcom zalezalo juz jedynie na jak
najszybszym dostaniu sie do niewoli Aliantow zachodnich, nie
wschodnich... Patrzac z tej strony to Powstanie Praskie bylo
zdecydowanie glupsze od Warszawskiego... ('Ostatnia szansa zeby
zginac jak bohater! Nie przegapmy jej').

Znasz jakis polityczny cel tych majowych walk?

[wolf34]

bliskopis napisał:

> > Zwycięskie powstanie.....
>
> Hm, moze jestem przewrazliwiony, ale wydaje mi sie ze jest to
> przytyk do naszego Warsaw Uprising. Mozna zapytac z drugiej
strony -
> jaki byl w ogole sens takich walk w maju 1945?
Polityczno-propagandowy -no i stosunkowo łatwe wojskowo -powstańcy
wzięli dziesiątki tysiecy niemieckich jeńców i sporo sprzetu niemal
natychmiast nawiązując kontakt z RKKA,1 korpusem Czechosłowackim i(w
Pilznie i okolicach)z US Army .A majowe powstanie w Czechach
zaczęło się spontanicznie a nie na rozkaz-spowodowało ono że wiele
oddziałów grupy Shornera zostało osaczonych w Czechach i poszło w
konsekwencji do radzieckiej a nie amerykańskien niewoli-to był sens
wojskowy.

Niemcy i tak byly juz
> na kolanach, a podobno w samej Pradze zginelo z poltora tysiaca
> cywilow.
I
lu cywili zginęło w Warszawie? 1,5 tysiąca Czechów to zginęło w
Pradze
ogółem(powstańców i ludności).Jeszcze jedno pytanie-powstania
rozpoczyna się gdy przeciwnik jest słaby po to by je wygrać czy gdy
przeciwnik jest jeszcze silny by je przegrać,złożyć broń i iśś do
niewoli a ludnośc cywilna -do obozów koncentracyjnych i na roboty
przymusowe do Rzeszy (tzn "zwyciężyć moralnie" według polskiej
wersji?

Sam piszesz ze Niemcom zalezalo juz jedynie na jak
> najszybszym dostaniu sie do niewoli Aliantow zachodnich, nie
> wschodnich...
Było i sfanatyzowane SS-ale ogół żołnierzy niemieckich wiedział juz
ze wojna przegrana.Powstanie majowe w Czechach uniemożliwiło
znacznej czesci z nich wycofanie się na zachód.

Patrzac z tej strony to Powstanie Praskie bylo
> zdecydowanie glupsze od Warszawskiego...
Głupszego(bardziej lekkomyślnego i gorzej przygotowanego militarnie
skierowanego przeciw Niemcom,politycznie przeciw ZSRR i Armii
Berlkinga a Anglosasom-nie na rekę ) od PW-w Europie w czasie II
wojny nie było....

('Ostatnia szansa zeby
> zginac jak bohater! Nie przegapmy jej').

Czesi nie zginęli-Czesi zwyciężyli biorąc do niewoli dziesiątki
tysięcy żołnierzy niemieckich i dużo sprzętu bojowego opanowując
Pragę,Pilzno,Kladno i kilkadziesiąt innych miast Czech .A powstanie
zyskało szeroki oddzwięk na zachodzie i przychylność ZSRR oraz
bezpośrednie wsparcie(w kolejnosci jej udzielania:policji
Protektoratu Czech i Moraw,armii Protektoratu czech i
Moraw ,oddziałów OPL(wszystkie formacje sformowane pod egidą Niemców-
w policji byli przedwojenni policjanci,w armii przedwojenni
oficerowie) oddziałów RKKA,1 dywizji ROA,US Army...
>
> Znasz jakis polityczny cel tych majowych walk?

Walki zaczęły się spontanicznie a nie na odgórny rozkaz a preludium
do ich rozpoczecia w pierwszym z miast czeskich jakie objęło
powstanie majowe była 1 maja nieco przedwczesna wiadomość o
zdobyciu Berlina i prawdziwa (o śmierci Hitlera).Ludność i policja
rozbroiła oddziały wegierskie i niemieckie oddzialy tyłowe
rozpoczynając walkę.Powstanie w Pradze Czeskiej planowane przez
podziemie na 7 maja rozpoczeło sie spontanicznie 5 maja starciami
pod gmachem radiostacji w Pradze.Juz w pierwszych chwilach walk
ogień do Niemców otworzyła dokladnie zinfiltrowana przez podziemie
policja(4 tysiace policjantów w Pradze należało przed powstaniem do
podziemia),żołnierze armii protektoratu i sformowane z Czechów
oddziały OPL.Ujawniła się i objęła władzę w Pradze Czeska Rada
Narodowa która zlikwidowała Protektorat Czech i Moraw.
Powstanie majowe w Czechach miało duze znaczenie polityczno-
propagandowe i spore znaczenie wojskowe dezorganizując zaplecze
grupy Shornera i uniemożliwiając wielu oddziałom niemieckim
wycofanie się na zachód.Stanowiło demonstrację siły prezydenta
Benesza,proradzieckiego i prozachodniego zarazem koalicyjnego rządu
premiera Fierlingera rezydującego w Koszycach oraz ukazało wpływy
Czeskiej Rady Narodowej-organu zwierzchniego czeskiego ruchu oporu
zaś tysiacom czeskich policjantów i żołnierzy umożliwiło świętowanie
końca wojny w obozie zwycięzców a nie w obozach jenieckich.Powstanie
doprowadziło do nawiązania współdziałania z RKKA,1 Korpusem
Czechosłowackim i(w Pilznie i okolicach) z US Army.
Wydarzenia te miały spory oddzwięk na zachodzie,przychylną reakcję w
ZSRR -znalazły odzwierciedlenie w wielu artykułach
prasowych,audycjach radiowych,w filmie.

[bliskopis]

> Jeszcze jedno pytanie-powstania
> rozpoczyna się gdy przeciwnik jest słaby po to by je wygrać

Tak, ale nawet slaby przeciwnik moze oddac i nie warto zaczynac bez
powodu... Zapytam moze troche inaczej - co konkretnie przynioslo
Czechom to powstanie? Korzysci propagandowe to troche za malo,
szczegolnie ze i tak bylo jasne ze dostana sie w rece Stalina. O tym
ze sa bardziej prorosyjscy i proradzieccy niz Polacy chyba nie
musieli nikogo przekonywac. To ze troche zolnierzy niemieckich
poszlo do sowieckich lagrow zamiast zachodnich obozow jenieckich to
juz czysta zlosliwosc Czechow i chyba nie warto robic z tego
powstania... :-))) Czyli po prostu - czy ta smierc poltora tysiaca
Czechow w Pradze nie byla... zbyteczna? Wiem - w Warszawie zginelo
co najmniej 100 razy wiecej ludzi, no ale to byli romantyczni
Polacy...

Poza tym podkreslasz ze powstanie wybuchlo spontanicznie a potem
stwierdzasz ze stanowilo demonstracje sily prezydenta, premiera i
innych.

Dziesiatki tysiecy jencow niemieckich w maju 1945? Hm, to chyba
troche tak jak z sukcesami Polakow w rozbrajaniu Niemcow w
listopadzie 1918 - podobno kiedy Niemcym jeszcze sie chcialo stawiac
opor to bez problemow masakrowali POWiakow. W maju 1945 US Army
wkracza juz na teren Czech od zachodu, wlasowcy walcza juz tylko o
swoja skore...

[wolf34]

bliskopis napisał:

> > Jeszcze jedno pytanie-powstania
> > rozpoczyna się gdy przeciwnik jest słaby po to by je wygrać
>
> Tak, ale nawet slaby przeciwnik moze oddac i nie warto zaczynac
bez
> powodu...
Powód był-wejście na terytorium Czech Armii Czerwonej i 1 Korpusu
czechosłowackiego a po śmierci Hitlera i upadku Berlina Czesi
ocenili że Niemcy nie mogą już mocno oddać...


Zapytam moze troche inaczej - co konkretnie przynioslo
> Czechom to powstanie? Korzysci propagandowe to troche za malo,
Korzyści propagandowo-polityczne a tysiącom czeskich
policjantów,żołnierzy armii Protektoratu i OPL-miejsce w obozie
zwycięzców zamiast miejsc w obozach jenieckich-dostrzegasz różnicę?
Powstanie w Pradze było znacznie lepiej znane na zachodzie niż PW....


> szczegolnie ze i tak bylo jasne ze dostana sie w rece Stalina.

Nonsens-RKKA wycofała się z Czechosłowacji jesienią 1945r(tak jak US
Army)a silni już przed wojną komuniści czescy zwyciężyli w Czechach
w demokratycznych wyborach w 1946-48% głosów (przegrali na
katolickiej Słowacji 30 do 60 z Partią Demokratyczną) zaś w II 1948
bez wystrzału przejęli pełnię władzy.

O tym
> ze sa bardziej prorosyjscy i proradzieccy niz Polacy chyba nie
> musieli nikogo przekonywac. To ze troche zolnierzy niemieckich
> poszlo do sowieckich lagrow zamiast zachodnich obozow jenieckich
to
> juz czysta zlosliwosc Czechow i chyba nie warto robic z tego
> powstania... :-))) Czyli po prostu - czy ta smierc poltora tysiaca
> Czechow w Pradze nie byla... zbyteczna? Wiem - w Warszawie zginelo
> co najmniej 100 razy wiecej ludzi, no ale to byli romantyczni
> Polacy...
>
> Poza tym podkreslasz ze powstanie wybuchlo spontanicznie a potem
> stwierdzasz ze stanowilo demonstracje sily prezydenta, premiera i
> innych.
Powstanie w Pradze było zaplanowane przez podziemie na 7
maja,zaczęło się spontanicznie starciami pod gmachem radiostacji 5
maja-podziemie,policja,oddziały armii Protektoratu,oddziały OPL i 1
dywizja ROA przyłączyły się do powstania w sposób zorganizowany
jeszcze tego samego dnia.
Benesz w swoim przemówieniu radiowym do kraju 20 kwietnia 1945r
uznał Czeską Radę Narodową w Pradze za organ zwierzchni czeskiego
podziemia-to samo zrobił rząd Fierlingera w Koszycach.Przedtem było
kilka rywalizujących ośrodków(nawet niektórzy członkowie tej rady
nalezeli do paru równocześnie) Odtad wszyscy w terenie zaczęli
ogłaszać się lokalnymi ekspozyturami tej rady i jako tacy zgłaszali
się do RKKA i US ARmy.
>
> Dziesiatki tysiecy jencow niemieckich w maju 1945? Hm, to chyba
> troche tak jak z sukcesami Polakow w rozbrajaniu Niemcow w
> listopadzie 1918 - podobno kiedy Niemcym jeszcze sie chcialo
stawiac
> opor to bez problemow masakrowali POWiakow.
O
wszem rzecz w tym że w maju 1945 roku (tak jak w listopadzie 1918)
Niemcom nie chciało się już zbytnio stawiać oporu...

W maju 1945 US Army
> wkracza juz na teren Czech od zachodu, wlasowcy walcza juz tylko o
> swoja skore...
Hitler nie żyje w,w Wiedniu i Berlinie Armia Czerwona Zaś w
Czechosłowacji jest już RKKA i 1 Korpus Czechosłowacki oraz rząd
Fierlingera w Koszycach zaś dla tysiecy policjantów i żołnierzy
oddziałów armii Protektoratu i OPL to ostatni moment by święcić
koniec wojny jako zwycięzcy a nie jako jeńcy....
Czesi dobrze wybrali moment zrywu.

[bliskopis]

> Korzyści propagandowo-polityczne a tysiącom czeskich
> policjantów,żołnierzy armii Protektoratu i OPL-miejsce w obozie
> zwycięzców zamiast miejsc w obozach jenieckich-dostrzegasz różnicę?

Owszem, to bylby pewien konkret, chociaz Alianci powinni byli i tak
puscic wszystkich Czechow do domow... No i w zasadzie Powstanie nie
rozni sie od zachowania rosyjskich zolnierzy na sluzbie Niemcow...

> Powstanie w Pradze było znacznie lepiej znane na zachodzie niż
> PW....

Ba, toz im nawet Powstanie Warszawskie kojarzylo sie (kojarzy
nadal?) raczej z powstaniem w getcie w 1943...

> > szczegolnie ze i tak bylo jasne ze dostana sie w rece Stalina.
>
> Nonsens-RKKA wycofała się z Czechosłowacji jesienią 1945r(tak jak
US
> Army)a silni już przed wojną komuniści czescy zwyciężyli w
Czechach
> w demokratycznych wyborach w 1946-48% głosów (przegrali na
> katolickiej Słowacji 30 do 60 z Partią Demokratyczną) zaś w II
1948
> bez wystrzału przejęli pełnię władzy.

Nie wiem jak to dokladnie wygladalo, ale u nas PZPR tez teoretycznie
przejela pelnie wladze bez jednego wystrzalu... A i RKKA tez
wycofala sie (w wiekszosci) z naszego terytorium. Tu bede cynikiem -
Stalin zdawal sobie sprawe ze czescy komunisci tak czy inaczej
zostana jego satelitami.

Paradoksem historii jest to ze wszyscy w naszej czesci Europy
skonczyli tak samo - Polacy ktorzy zawsze byli przeciw Hitlerowi,
Czesi ktorzy byli przeciw od 5 maja 1945, i Wegrzy, Slowacy czy
Rumuni ktorzy byli sojusznikami Hitlera.

> Czesi dobrze wybrali moment zrywu.

Raczej mieli szczescie... W ogole trudno jest porownywac Powstania w
Warszawie i Pradze. Ot, chocby rosyjskie oddzialy na sluzbie
Niemcow. W Warszawie przerazajace okrucienstwo wobec cywili, w
Pradze sami zaczynaja pomagac powstancom... Wszystko przez te
roznice w czasie i przestrzeni... Gdyby Powstanie Warszawskie
wybuchlo w maju 1945, z Armia Czerwona stojaca pod Wolominem a US
Army pod Lodzia to tez by sie nam udalo.

Nasze Powstanie Warszawskie bylo po prostu rozpaczliwa proba
zachowania podmiotowosci panstwa. Mozna tez powiedziec ze bylo
logicznym nastepstwem decyzji z 1939 roku o oporze przeciwko
Niemcom. Gdyby ta 'podmiotowosc' nie byla wazna dla naszych
przodkow, przyjeliby po prostu w 1939 warunki Hitlera. Tragedia jest
to ze zarowno w 1939, jak i 1944-45 Polska byla zbyt slaba na
zachowanie podmiotowosci bez pomocy z zewnatrz, no i za kazdym razem
sie przeliczyla... :-(((

Ale to juz zupelnie nie o Czechach i Slowakach...

[wolf34]

bliskopis napisał:

> > Korzyści propagandowo-polityczne a tysiącom czeskich
> > policjantów,żołnierzy armii Protektoratu i OPL-miejsce w obozie
> > zwycięzców zamiast miejsc w obozach jenieckich-dostrzegasz
różnicę?
>
> Owszem, to bylby pewien konkret, chociaz Alianci powinni byli i
tak
> puscic wszystkich Czechow do domow... No i w zasadzie Powstanie
nie
> rozni sie od zachowania rosyjskich zolnierzy na sluzbie Niemcow...

Różni-Czesi nigdy nie walczyli przeciw Armii Czerwonej-1 dywizja ROA
nad Odrą -owszem.Poza tym Czesi podlegali Czeskiej Radzie Narodowej
a ta uznawanemu przez wszystkie mocarstwa prezydentowi Beneszowi i
rządowi a komu podlegali własowcy?
>
> > Powstanie w Pradze było znacznie lepiej znane na zachodzie niż
> > PW....
>
> Ba, toz im nawet Powstanie Warszawskie kojarzylo sie (kojarzy
> nadal?) raczej z powstaniem w getcie w 1943...
>
> > > szczegolnie ze i tak bylo jasne ze dostana sie w rece Stalina.
> >
> > Nonsens-RKKA wycofała się z Czechosłowacji jesienią 1945r(tak
jak
> US
> > Army)a silni już przed wojną komuniści czescy zwyciężyli w
> Czechach
> > w demokratycznych wyborach w 1946-48% głosów (przegrali na
> > katolickiej Słowacji 30 do 60 z Partią Demokratyczną) zaś w II
> 1948
> > bez wystrzału przejęli pełnię władzy.
>
> Nie wiem jak to dokladnie wygladalo, ale u nas PZPR tez
teoretycznie
> przejela pelnie wladze bez jednego wystrzalu...

PPR przejęła pełnię władzy po małej wojnie domowej 1945-1948 w
której po obu stronach poszło do piachu 30 tysięcy ludzi a 155
tysięcy(już tylko po jednej stronie)przewinęło się przez areszty i
więzienia.Jesienią 1945r(już po zakończeniu II wojny )w podziemiu
tkwiło jeszcze 80 tysięcy ludzi z podziemia polskiego,ukraińskiego i
niemieckiego.W białostockim,lubelskim,rzeszowskim trwała de facto
wojna domowa zaś Polska w latach 1945-1948 spełnia definicję wojny
domowej(zbrojne oddziały próbujące obalić rząd plus corocznie
minimum tysiąc zabitych w walce)


A i RKKA tez
> wycofala sie (w wiekszosci) z naszego terytorium.
Pozostawiajac dość silne oddziały na ziemiach zachodnich zaś aż do
1946 roku-2 dywizje NKWD .

Tu bede cynikiem -
> Stalin zdawal sobie sprawe ze czescy komunisci tak czy inaczej
> zostana jego satelitami.

Niezupełnie-nie był pewny czy dadzą radę zdobyć władzę bez Armii
czerwonej i był zaskoczony dużym poparciem społecznym dla nich.
>
> Paradoksem historii jest to ze wszyscy w naszej czesci Europy
> skonczyli tak samo - Polacy ktorzy zawsze byli przeciw Hitlerowi,
> Czesi ktorzy byli przeciw od 5 maja 1945, i Wegrzy, Slowacy czy
> Rumuni ktorzy byli sojusznikami Hitlera.

Czesi przez stalinizm przeszli prawie bezkrwawo-prawie bo 150
wyroków śmierci jednak wykonano. Reakcją Czechów na zdobycie władzy
było zapisanie się do partii-jesienią 1948 należało do niej 25%
czeskiego spoleczeństwa czyli odsetek nie spotykany nigdzie-nawet w
ZSRR czy Albanii.
>
> > Czesi dobrze wybrali moment zrywu.
>
> Raczej mieli szczescie

Dobrze wybrali moment i sojuszników-w maju 1945 łatwo było "mieć
szczęście"
... W ogole trudno jest porownywac Powstania w
> Warszawie i Pradze. Ot, chocby rosyjskie oddzialy na sluzbie
> Niemcow. W Warszawie przerazajace okrucienstwo wobec cywili, w
> Pradze sami zaczynaja pomagac powstancom

W Warszawie było RONA-w Pradze ROA to nie to samo

... Wszystko przez te
> roznice w czasie i przestrzeni... Gdyby Powstanie Warszawskie
> wybuchlo w maju 1945, z Armia Czerwona stojaca pod Wolominem a US
> Army pod Lodzia to tez by sie nam udalo.

Gdyby ciocia miała wąsy...
Powstanie politycznie skierowane przeciwko ZSRR,PKWN i Armii
Berlinga nie miało ŻADNEJ szansy sukcesu.

>
> Nasze Powstanie Warszawskie bylo po prostu rozpaczliwa proba
> zachowania podmiotowosci panstwa.

Było próbą rozbicia Wielkiej Trójki(ZSRR,USA,Wielkiej
Brytanii),zmiany decyzji z Teheranu z XI 1943,zmiany ustaleń SHAEF.
Było próbą podyktowania warunków Wielkiej Trójce przez obóz
londyński.
Z przyczyn całkiem oczywistych to się nie udało bo udać nie mogło.

Mozna tez powiedziec ze bylo
> logicznym nastepstwem decyzji z 1939 roku o oporze przeciwko
> Niemcom.
Nie uwazam PW militarnie skierowanego przeciw Niemcom,politycznie
przeciw ZSRR,PKWN,Armii Berlinga nieuzgodnionego z ŻADNYM z aliantów
zaś Anglosasom wyraznie nie na rękę-za następstwo decyzji z 1939.
>

[mason10]

w czechach i na slowacji nie bylo zadnego ruchu partyzanckiego
czeska policja aktywnie wspierala niemcow w wywozeniou zydow i
przesladowaniach polakow , czesi jak wiadomo dobrowolnie przylaczyli
sie do niemiec i byli landem pod nazwa protektorat czechy i morawy,
natomiast slowacja oficjalnie przeciez byla sojusznikiem hitlera ,
slowacka armia wraz z niemiecka dokonala inwazji na polske w 1939,
rzadzil tam pewien nazistowski katol w sutannie toso czy jakos tak,
jak niemcy zaczeli przegrywac wojne to sie nagle stali antyniemieccy
taka maja mentalnosc

[odyn06]

Przeczytaj to, co napisał Wolf. Przeczytaj drugi raz. Zrozumiałeś? No!

[mason10]

15 marca 1939 r. Wehrmacht wkroczył do Czech i Moraw. Żołnierze
rozdziawiali gęby na widok świetnie zaopatrzonych praskich sklepów i
wytwornie ubranych ludzi. Nic dziwnego: zajmowali jeden z
najbardziej cywilizowanych krajów Europy. Za chwilę objadali się
rzadkimi już w socjalistycznych Niemczech cytrusami...

Przez miesiąc (15 marca- 15 kwietnia) Ojczyzna naszych południowych
sąsiadów znajdowała się bezpośrednio pod niemieckim zarządem
wojskowym. Formalnie Wehrmacht nie stanowił substytutu rządu
Protektoratu Czech i Moraw, ale- prawem kaduka- w praktyce zapewnił
sobie możliwość wpływania bez ograniczeń na bieg spraw czeskich. Po
bezpośrednich rządach w kolorze feldgrau, zezwolono wreszcie rządowi
Protektoratu sformować własne, mikroskopijne siły zbrojne- „Armię
Rządową”, czyli „Vladni Vojsko” z następującym wyposażeniem (stan na
1 lipca 1939 r.): 5.355 karabinów, 1.088 pistoletów, 360 karabinów
maszynowych, niemal 1.800 szabel, 6.255 bagnetów, 1.355 rowerów, 64
samochody, 199 ciężarówek, 240 motocykli. To był cały sprzęt i
uzbrojenie plus 10% rezerw.

Podług Niemców „Vladni Vojsko” miało stanowić siłę pomocniczą
jednostek Wehrmachtu, które nadal w niemałej liczbie stacjonowały w
czesko-morawskim Protektoracie. „Armia Rządowa” ponosiła
odpowiedzialność za utrzymanie porządku w kraju, jej żołnierze
strzegli linii kolejowych, likwidowali skutki klęsk żywiołowych,
udawali się na wspólne patrole z okupantami. Od 1 lipca 1939 r. do
maja 1944 r. stan organizacyjny „armii” wyglądał następująco: I
Generalny Inspektorat- Praga. Składały się na niego 3 Inspektoraty-
w kolejności: Praga, Hradec Kralove, Brno. Przyporządkowano im 12
Batalionów Piechoty, w tym 1. Batalion stanowiący Gwardię
Prezydencką. Bataliony ulokowano w następujących miastach (w
kolejności od 1 do 12): Praga, Rakovnik, Pisek, Benesov, Kutna Hora,
Hradec Kralove, Josefov, Jicin, Vysoke Myto, Bucovice, Kostelec nad
Orlici, Lipnik nad Becvou.

Dowództwo „Vladniego Vojska” stanowili doświadczeni oficerowie
wywodzący się z armii czechosłowackiej. Szefem Generalnego
Inspektoratu, czyli głównodowodzącym „Armią Protektoratu Czech i
Moraw”, był Jarosław Eminger – od 1 sierpnia 1942 r. generał 1.
klasy. W latach 1935-1936 Eminger szefował Sekcji I/2 Ministerstwa
Obrony Czechosłowacji. W tragicznym dla Republiki roku 1938 stał na
czele 3. Dywizji Zmotoryzowanej. W 1945 r. nowe władze oskarżyły go
o kolaborację. Dożył sędziwego wieku, zmarł w 1964 r. Dowódcą 1.
Inspektoratu mianowano gen. 3. klasy Franciszka Fabiana. Po
przejściu na emeryturę (1 stycznia 1942 r.)zastąpił go gen. 3.
klasy Karol Prazak. Dowódcą 2. Inspektoratu był urodzony w 1890 r.
gen. 3. klasy Karol Prochazka ( w 1938 r. dowodził Brygadą
Powietrzną). Wreszcie 3. Inspektoratem zawiadywał Edward Horak,
generał 3. klasy od 13 sierpnia 1940 r.

Wymienieni mieli do dyspozycji śmiesznie małą liczbę podkomendnych,
chociaż szeregi „armijne” nieznacznie wzrastały w kolejnych latach
wojny. I tak w 1939 r. protektorowe wojsko liczyło 5.433 żołnierzy,
natomiast w 1943 (a zatem długo po zamachu na Reinharda Heydricha)
6.912, w tym około 280 oficerów.

Czesi w okopach Stalingradu

Kilka razy wydawało się (a raczej „wydawało się”), że „Vladni
Vojsko” zostanie użyte do działań wojennych na froncie wschodnim. 3
lipca 1941 r. prezydent Protektoratu Czech i Moraw Emil Hacha
oficjalnie zapytał protektora Czech i Moraw Konstantyna von
Neuratha, czy Niemcy utworzą „Legion Czeski” do walki przeciwko
Rosjanom. Oczywiście „Armia Rządowa” była jedyną instytucją władną
oddać okupantowi większą ilość żołnierzy. Niemcy grzecznie odmówili,
gdyż Czechom po prostu nie wierzyli. „Szczwany lis” Hacha,
zewnętrznie uległy hitlerowcom, tak naprawdę jednak drżący o los
małego narodu, któremu jeszcze 150 –200 lat wcześniej groziło
całkowite wymarcie (zgermanizowane elity , niemiecka etnicznie- aż
do początków XIX w.- Praga, język czeski sprowadzony do
roli „chłopskiego narzecza”), postać, jako rzeczą
postępowcy, „kontrowersyjna”, ale przede wszystkim tragiczna (w o
ileż bardziej komfortowej, przynajmniej na płaszczyźnie moralnej,
sytuacji był Edward Benes, który w 1938 r. dziarsko perorował o
jakimś cudownym planie uratowania państwa, by w końcu wybrać- jak
mawiali złośliwi Czesi- „aero-plan”) otrzymał w istocie odpowiedź,
która nie mogła go nie zadowolić.

Druga inicjatywa wykorzystania na froncie czeskich jednostek
ochotniczych oraz „Armii Protektoratu” wyszła z Naczelnego Dowództwa
Wehrmachtu latem 1942 r. Adolf Hitler zdecydowanie ją odrzucił.
Fuehrer III Rzeszy nie był głupcem, doskonale, on- Austriak, znał
prorosyjskie sympatie Czechów (przy okazji: mitem jest, że Hitler
gardził Czechami; on ich zwyczajnie nie lubił; przypadłość tą
wyniósł z Wiednia- w nieodległej przeszłości miasta tyleż
niemieckiego, co słowiańskiego plus 10% „wkładka” żydowska. Zresztą
na poły czesko- słowacki charakter grodu nad Dunajem widoczny jest
do dnia dzisiejszego, wystarczy poczytać wiedeńską książkę
telefoniczną lub skierować gałki oczne ku sklepowym szyldom, na
których dumnie widnieją różni „Cernakowie, Pospischilowie,
Blazkowie”). Jeszcze tylko, pośród innych kłopotów, brakowało mu
propagandowej klęski w postaci masowych dezercji czeskich żołnierzy
na froncie wschodnim.

Ostatnia propozycja użycia Czechów do walk z bolszewikami (styczeń
1943 r.) była wręcz niepoważna. Hacha, naciskany przez ministra
propagandy rządu Protektoratu Emanuela Moravca, oddawał Wehrmachtowi
swych rodaków w zamian za uwolnienie czeskich więźniów. Nic z tego
nie wyszło, bo wyjść nie mogło.

Niesamowite Przygody „Szwejków” w Italii

W maju 1944r. naciskani przez aliantów i partyzantów Niemcy
potrzebowali żołnierzy do pilnowania ważnych strategicznie obiektów
na Półwyspie Apenińskim. W tym celu posłużono się istną „zbieraniną”
złożoną z jednostek włoskich, kozaków, Azjatów, niemieckiej policji
i... lwiej części „Armii Protektoratu Czech i Moraw”, która
dozorowała elektrownie, linie kolejowe, składy amunicji itp. W
przypadku Czechów hitlerowcy nie mogli wybrać gorzej. Z niemal 5
tysięcy czeskich żołnierzy wysłanych do Włoch kilkuset, niemal „na
dzień dobry”, zdezerterowało. Już w październiku Czechów rozbrojono
i zapędzono do jednostek roboczych podporządkowanych- cóż za
bombastyczna nazwa- „ Najwyższemu Sztabowi Zatrudnienia Armii
Rządowej Protektoratu Czech i Moraw we Włoszech”. Gdy zbliżał się
koniec wojny kopiący rowy w Italii Czesi zbuntowali się, przechodząc
na stronę partyzantów (kwiecień 1945 r.). Zorganizowano ich w
Samodzielną Brygadę Czechosłowacką (zwaną również 1. Samodzielną
Czeską Brygadą Piechoty) i podporządkowano rządowi
czechosłowackiemu. Latem 1945 r. żołnierze powrócili do domu, bo w
przeciwieństwie do większości żołnierzy II Korpusu generała Andersa
mieli jeszcze gdzie wracać. W gruncie rzeczy podobnie postąpili ich
nieliczni koledzy, którzy po 1944 r. pozostali w kraju (Gwardia
Prezydencka, żandarmeria itd.). Wielu z nich wzięło udział w
Powstaniu Praskim, o czym zdawali się zapominać „beneszowcy”, a już
na pewno komuniści po 1948 r.