dwie wieze

[Gość: gnom]

dwie wize obserwacyjne z czasow II wojny swiatowej znajduja sie na wyspie stogi
( jedna na gorkach zach druga prawie na terenie portu pn ) . kilka bunkrow w
lesie i okolicach plazy. ciekawy jestem czy w innych miejscach znajduja sie
podobne budowle wojskowe. moze cos o tym wiecie????????

[Gość: beast]

W parku brzeźnienskim są spore bunkry,ale pochodzą chyba jeszcze z czasów I
wojny.Resztki podobnych bunkrów znajdują się w Nowym Porcie.Pamiętam z
dzieciństwa,że wyprawy do tych "niezbadanych" miejsc stanowiły niemałe
przeżycie.Ech wspomnienia:)

[Gość: gnom]

swego czasu mozna sie bylo niezle uzbroic w stogowskim lesie ;)

[Gość: jaro]

W tzw. Lasku miedzy Brzeznem a Jelitkowem sa trzy betonowe szesciosciany - cos
w rodzaju fundamentow-stacjonarnych lawet (niech nazwa to fachowcy) pod dziala
wiekszego kalibru.

[Gość: jaro]

Gość portalu: jaro napisał(a):

&#62 W tzw. Lasku miedzy Brzeznem a Jelitkowem sa trzy betonowe szesciosciany - cos
&#62 w rodzaju fundamentow-stacjonarnych lawet (niech nazwa to fachowcy) pod dziala
&#62 wiekszego kalibru.


Bylo pozno i zle zdefiniowalem ksztalt opisanych obiektow. Sa to niskie (do 1 m.
wysokosci) graniastoslupy, chyba szescioboczne, o srednicy ok. 4 m.
W tym samym lasku sa tez jeszcze trzy szczatkowe pozostalosci po bunkrach.

[Gość: beast]

Ja pisałem o parku tuz przed Nowym Portem,Tobie chodzi jak rozumiem o teren
między molem a Jelitkowem,czy też obu nam chodzi o to samo/

[Gość: jaro]

Gość portalu: beast napisał(a):

&#62 Ja pisałem o parku tuz przed Nowym Portem,Tobie chodzi
jak rozumiem o teren
&#62 między molem a Jelitkowem,czy też obu nam chodzi o to
samo/


Ty pisales o parku brzeznienskim, a ja o "Lasku" przy
molo. Jesli chodzi o park, to sa tam nie tylko bunkry
widoczne z alejek spacerowych (jedna z nich przebiega
nad bunkrami), ale tez na wydmach, w ich koncowej czesci
przed ogrodzeniem portu.

Do tego sa potezne bunkry, a te zapewne juz z II wojny,
na terenach stoczniowych i portowych (wielkosci 3-4
pietrowych domow). Jeden z nich nawet w centrum miasta -
jak przypomne sobie ulice, to podam.

[Gość: jaro]

Gość portalu: jaro napisał(a):

&#62 Do tego sa potezne bunkry, a te zapewne juz z II wojny,
&#62 na terenach stoczniowych i portowych (wielkosci 3-4
&#62 pietrowych domow). Jeden z nich nawet w centrum miasta -
&#62 jak przypomne sobie ulice, to podam.


No i przypomniałem sobie - to ulica Olejarska.

[Gość: mcroti]

Nie wiem czy to jeszcze tam jestr ale za tzw. klifem redłowskim na osuwisku tkwił niezłych rozmiarów bunkier z
podstawa pod działo. Co się z nim stało niestety nie wiem

Umocnienia klifu orłowskiego

[Gość: Gladmar]

Prawdziwą gratką dla miłośników militariów jest położony bezpośrednio nad
morzem klif redłowsko-orłowski z kompleksem umocnień i fortyfikacji
wybudowanych chyba ?? przez niemców w okresie II wojny światowej. Kiedyś był to
teren wojskowy niedostępny dla cywili. Obecnie na skutek postępującej erozji
wybrzeża wojsko przesunęło granicę swojego terenu w głąb lądu a wiele z tych
opuszczonych umocnień i bunkrów znalazło się na skraju klifu i jest ogólnie
dostępnych.. Kilka betonowych bunkrów runęło już z urwiska na brzeg morza. Idąc
scieżką szczytem urwiska napotykamy się na umocnone żelbetowe stanowiska
bojowe ,łączące je linie okopów oraz podziemnych chodniki-tunele łączące je
pomiędzy sobą i z umieszczonymi na zapleczu magazynami i stanowiskami
dowodzenia???. Najbardziej zdumiewające jest wycofanie się przez WP z z urwisk
położonych w pobliżu polanki redłowskiej na których pozostawiono w potężnych
żelbetowych stanowiskach baterię obrony wybrzeza -działa kalibru ok.140 mm.
(cztery umocnione stanowiska artuleryjskie)Działa te stoją do tej pory w na
stanowiskach i pomimo dewastacji są w dość dobrym stanie. Każdy może tam wejść
i je obejrzeć. Często spaceruję tam z psem i zastanawiam się nad historią tych
umocnień. Do tej pory w źródłach oficjalnych nie spotkałem się z żadnymi
informacjami na ten temat. Może ktoś mógłby podać trochę faktów historycznych
dot historii rych umocnień ???

[Gość: Gladmar]

Czy naprawdę nikt w Trójmieście nie wie nic o genezie powstaniu systemu
fortyfikacji i umocnień klifu redłowskiego i stanowisk artylerii nadbrzeżnej w
pasie nadmorskim prz Polance Redłowskiej ??? Jest to ulubiony teren moich
spacerów z psem i bardzo pragnąłbym się dowiedzieć czegoś o tych miejscach .

Pozdrawiam i czekam na odpowiedź..

[Gość: beast]

Na pewno ktos wie ale nie zagląda na to forum,bezczelny jakis;)

[Gość: jaro]

Takze w gdyni jest obiekt na wodach Zatoki. Widac go z plazy w Brzeznie -
wyglada jak potezny, stojacy na kotwcy klocek (nigdy nie mialem okazji przyjzec
mu sie z blizszej odleglosci). Podobno ma on cos wspolnego z Kriegsmarine.

[Gość: ikar]

Gość portalu: jaro napisał(a):

&#62 Takze w gdyni jest obiekt na wodach Zatoki. Widac go z plazy w Brzeznie -
&#62 wyglada jak potezny, stojacy na kotwcy klocek (nigdy nie mialem okazji przyjzec
&#62
&#62 mu sie z blizszej odleglosci). Podobno ma on cos wspolnego z Kriegsmarine.
W Gdyni na wodzie znajduja sie dwa obiekty zwiazane bezposrednio z
Kriegsmarine.Jeden slabo widoczny znajdujacy sie w poblizu Babich Dolöw,oraz
drugi znajdujacy sie na terenie portu wojennego na Oksywiu.Ten pierwszy jest
totalnie zniszczony partiami wysadzany przez saperöw WP.Z ladem stalym byl
poloczony drewnianym molem,ktöre to molo w ostatnich latach röwniez saperzy
wysadzili w powietrze.Szkoda, plaza na Babich Dolach byla z tym molem
atrakcyjniejsza.Teraz z plazy widac tylko kontury budowli i pale"kikuty"po
molo.Drugi znajdujacy sie w porcie wojennym mysle ze nadal jest
wykorzystany,przynajmniej byl przez jeden z oddzialöw MW.Röwniez ten obiekt laczy
z ladem molo.Z tego co wiem to oba obiekty wybudowali niemcy,sluzyly podobno do
prowadzenia pröb z nowymi rodzajami torped dla okretöw podwodnych.Z obiektem na
&#60&#60Babich Dolach wiaze sie podobno historia ostatniej"wojny"polsko-radzieckiej.Ale
to inna historia.Dodam tylko ze na terenie Babich Dolöw znajduje kilka
poniemieckich bunkröw.Podobno osiedle Babie Doly wybudowano na bunkrach.Kto moze
do tego co napisalem cos dodac?Zapraszam na Babie Doly mozna to zobaczyc z bliska.

[Gość: gnom]

jesli chodzi o kriegsmarine to w czasie II wojny w gdansku w stoczni schichau-a
( pozniejsza im inz ;) lenina obecnie gdynia sa ) u-booty. to jako
ciekawostka :)

[Gość: gnom]

Gość portalu: gnom napisał(a):

&#62 jesli chodzi o kriegsmarine to w czasie II wojny w gdansku w stoczni schichau-a
&#62
&#62 ( pozniejsza im inz ;) lenina obecnie gdynia sa ) u-booty. to jako
&#62 ciekawostka :)

**** w zdaniu brakuje slowa " budowano "

[Gość: kasia]

musze sie wtracic, pozwolicie, bo inaczej pekne!
Jezeli chodzi o wieze: ta niemal w porcie polnocnym niestety nie ma nic
wspolnego z II wojna swiatowa, bo wybudowano ja wraz z systemem bunkrow
pobliskich w czasach powojennych - w czsie tej paranoi oczekiwania na desant
kapitalistow, czy imperialistow jak ich zwano. A w sumie - to tutaj jest sporo
tcyh smutnych budowli.
To tyle wiem. Niewiele, przepraaszam, ale postaram sie poprawic.
Co do Brzezna - to pozostalosci po Baterii Nadbrzeznej - kal 210 mm.
Zapomnialam ile tych dzial tam bylo. Ale ponizej przytaczam kawalek swojego
opracowania na temat baterii portowej (mozna ja sobie obejrzec - znajduje sie
zaraz za plotem Portu. I stojac na plazy w Brzeznie - zagladajac do portu przez
plot - widzimy druga czesc umocnien Pruskich : budowa rozpoczęta została przez
Prusaków w latach 1869-1870, i była ona jednym z pierwszych obiektów
nowoczesnego systemu umocnień zabezpieczającego Gdańsk od strony morza. Ta
bateria – obok fortu w Płoni Wielkiej, Mewiego Szańca, czy fortu w Brzeźnie
wchodziła w skład umocnień tradycyjnego ujścia Wisły.
Budowę baterii przerwano ze względu na wybuch wojny francusko-pruskiej, a
zakończono w 1873 roku. Jednakże wymagała stałej modernizacji, ze względu na
zmiany w technice i taktyce artylerii. Między innymi dostosowano stanowiska do
dalekonośnych armat kalibru 210mm. W roku 1906, w zestawieniu gdańskich baterii
nabrzeżnych ta „portowa na WOC-u” nosiła numer 10, i za zadanie miała ostrzał
Zatoki w kierunku Sopotu a także obronę wejścia do portu. Przestała pełnić
swoja rolę militarną na mocy 2 rozporządzeń: z 28 lutego i 12 marca 1907 roku,
a armaty przekazano baterii nadbrzeżnej w Świnoujściu. W połowie lat 90-tych
została przeprowadzona inwentaryzacja obiektu, przez inż. Roberta Hirscha z
Katedry Historii i Teorii Architektury Wydziału Architektury Politechniki
Gdańskiej. Teraz zaś prowadzone są tam prace zabezpieczające pod kierunkiem
konserwatora zabytków. Planowane jest również posadowienie na odbudowanym
stanowisku działa 210 mm, jakie, według pracowników WOC-u, jest zatopione w
wodach Zatoki nieopodal portu.
Bateria Portowa nie uległa zniszczeniu podczas wojny, ale już grubo po jej
zakończeniu – i swój udział miało w tym zarówno wojsko, jak i sam port. Między
innymi wysadzono część wschodnią prawego czoła, rozebrano na cegłę bardzo
dobrze zachowaną kaponierę czołową, podkopano część północną, co spowodowało
obsunięcie się betonowych obmurowań schronów.
Mimo tego jednak w dość dobrym stanie zachował się zachodni fragment prawego
czoła baterii, który jest w tej chwili zabezpieczany.
Interesujace sa rowniez pozostalosci po Mewim Szancu na Nabrzezu Mew. Na nim ma
swoją przystań Żegluga Gdańska, i to tu wysiadamy, kiedy płyniemy statkiem
Białej Floty spod Żurawia na Westerplatte.
Tutaj też znajdują się pozostałości po Mewim Szańcu, o którym wspomniałam przy
baterii Portowej na WOC-u. Mewi Szaniec został wybudowany przez Francuzów w
latach 1811-13, a po sztormie, jaki go zniszczył w roku 1829, wybudowany na
nowo przez Prusaków. Przebudowa, jaka została przeprowadzona w latach 1874-76 –
dostosowała go do funkcji stałej baterii nadbrzeżnej (był wyposażony w armaty
kal. 210mm, jak Bateria Portowa). W latach 90-tych XIX wieku armaty
przeniesiono do fortu w Brzeźnie, a Szaniec Mewi definitywnie został
zdemilitaryzowany w roku 1912 – nie spełniał on swojej roli, jako zbyt wysoki a
zatem zbyt widoczny od strony morza. Po demilitaryzacji obiekt został
przekazany portowi. Obecnie jest to obszar Bazy Nawigacyjno-Hydrograficznej
Urzędu Morskiego. Inwentaryzacja w lat 90-tych wykazała iż zachowały się

Jestem zachwycony

[Gość: mcroti]

Ja taż dokładam swoje WOW;)
Raz za wiedzę a dwa za info o pomysle odbudowy zrujnowanych umocnień.
Z takich budowli (a w łasciwie z turystów je odwiedzających żyje w swiecie wiele miast portowych.
Wystarczy popatrzeć na Karlskronę. Jestem jak najbardzie za och odbudową. Nawet jesli nie uda sie
odtworzyć oryginalnych dział to przeciez zawsze można umiescić zrekonstruowana atrapę itd. A jakie
warunki do inscenizacji desantów i bitew na plazy. Prawie D-Day!!!

[Gość: kasia]

hm...
ja wcale nie pieje z zachwytu jezeli idzie o pomysl zabezpieczenia tego co
pozostalo. To chyba bylo inicjatywa pracownikow WOC-u w porcie, bo w koncu
bateria nadbrzezna w Brzeznie - istnieje - sciezka biegnie gora, mety pija
wewnatrz... a konserwator nie ma pieniedzy (szlag trafia kiedy takie bzdety sie
slyszy...) a na Westerplatte - pozostalosci po placowce Fort (od strony Zatoki -
z data 1911) - tez zapuszczone, zanidbane... Az wstyd kiedy obcy przyjezdzaja.

POlecam ksiazeczke (ok. 40, - PLN) dostepna w Ratuszu Glownego Miasta w
Gdansku - Materialy z konferencji poswieconej Twierdzy Wisloujscie... nie
pamietam tytulu, szara "kniga" dosc opasla, jak na materialy... z lat 90-tych.
Piorun moze strzelic, jak sie to czyta. Podejscie do kwestii tak waznej jak
Twierdz Wisloujscie!!!! Oprocz POlakow (ale tych u wladzy, bo spoleczenstwo
raczej wie wiecej) - cala Europa zdaje sobie sprawe z tego ze twierdza to
UNIKAT... Ale dla "nas" najwazniejsze jest rozwiniecie bazy przeladunku siarki -
akurat tutaj. I koniecznie kosztem Twierdzy....
I tak moznaby bez konca.
BYl ktos kiedys w Palczewie - po drugiej stronie Wisly??? No ja bylam,
zajechalismy sobie na wagary sentymentalne. Stoi tam (tzn. stal jakies 3 lata
temu) holender - wiatrak typu holenderskiego. Piekny, kryty gontem - caly tym
gontem kryty (przepraszam, nie jestem fachowcem, moze to sie inaczej nazywa,
mnie przypominalo gonty) wewnatrz, jeszcze byly pasy transmisyjne, i osprzet,
calosc skrajnie zaniedbana, obraz nedzy i rozpaczy.... ale tablica - zielona -
dumnie donosila, iz obiekt znajduje sie pod opieka WOJEWODZKIEGO KONSERWATORA
ZABYTKOW... No coz... Szalg mnie trafil - "wymodzilam" list od Spotkan z
Zabytkami... I na tym sie skonczylo... Bo do konserwatora zabytkow nawet mnie
nie dopuscili...
Ach... lza sie w oku kreci, ostatnio ogladalam program o Twierdzy Boyen - tez
ponoc niszczeje - a ja tam nigdy nie bylam, obawiam sie, ze moge nie
zdazyc....I dlatego zaczelam sie interesowac WSZYSTKIM, co sie da. I daltego
zapisalam sie na kurs przewodnikow po Trojmiescie - bo chce miec mozliwosc
przekazania mich fascynacji i MOJEGO spojrzenia na swiat. Moze cos z tego
zostanie w glowach ludzi... Tak jak moje fascynacje powstaly w wyniku
kompletnego "swira" mojego sp. Ojca, ktory zawsze chcial wiedziec i widziec
wiecej, i ktory, jak mawial - zwiedzal sercem, nie nogami.

A tak w ogole - to dziekuje za uznanie. Po raz pierwszy odwazylam sie na forum
podzielic sie swoimi wiadomosciami i treme mialam wielka! balam sie, ze wyjdzie
z tego chaos demagogiczny!

pozdrowienia!

Wisłoujscie

[Gość: mcroti]

Własnie sobie wymysliłem pomysł na atrakcję turystyczną związana z Wisłoujsciem. Fajnie byłoby
gdyby wycieczkowce które mają w przyszłosci zawijac do portu w Gdańsku (na ternach nalezacych do
Synergii 99 planowany jest przeciez terminal pasazerski) były witane wystrzałem armatnim z murów
twierdzy. A na szańcach powinni stac żołnierze w strojach z czasów Bitwy pod Oliwą.
mam nadzieję, że takie pomysły jak mój doczekaja się realizacji zanim ja nie zejdę z tego padołu łez,
a twierdza nie rozsypie się.

[Gość: kasia]

Pomysl wspanialy, i chyba wcale realny!
a mnie marzy sie rowniez do tego, by w twierdzy znajdowala sie nie wiem,
knajpa, czy tawerna (psiakosc, nie wiem CZY i JAKA mieli stlowke np.
internowani tam powstancy listopadowi...) - otwarta caly sezon... Mysle, ze
turysci waliliby drzwiami i oknami. A gdyby tak pare pokoikow (na poczatek dla
tej tzw. bogatszej czesci turysot - by najpierw kasa sie pojawila)...
historia Twierdzy przekazywana w sposob taki, jak to robilo to prawdziwe
Bractwo Rycerskie Zamku Gniewskiego (nie to badziewie, jakie tam od kilku lat
sie rozpanoszylo po wykurzeniu Kasztelana) - wieczorem jakas inscenizacja,
chocby episod z wojny z Batorym, czy czasy Leszczynskiego...
cos smutkiem powialo... bo to chyba nierealne przy tym marazmie i TYCH
wladzach....

[Gość: mcroti]

To raczej robota nie dla władz tylko animatorów tego typu wydarzeń i sponsorów. Podejrzewam, że
najgorzej bedzie z tymi ostatnimi.
Historia i to ta nienajodleglejsza dowodzi, że tego typu inscenizacje maja szanse powodzenia

[Gość: Andy]

Widzialem twierdze wiele lat temu i przed rokiem i ciagle stawiam sobie pytanie
czy takie objekty musza byc w gestii konserwatora zabytkow.
Ci Panowie niewiele moga porzadnego dla tych objektow zrobic, Museum Pomorskie,
Malbork - Zamek Krzyzacki, Zuraw, Palac Karnkowskiego na Biskupiej Gorce,
Najlepszym rozwiazaniem byloby tak samo postapic jak to zrobiono w wielu podobnych wypadkach na
Zachodzie, oddaje sie za przyslowiowa jedna zlotowke w prywatne rece
i .... cala liste zobowiazan , w zamian za iwestycje pozostaja przyszemu wlascicielowi dochody
z turystyki, knajpy , hotelu itp.
Dlaczego tak prosty interes jest niemozliwy do zrobienia w Polsce,
znam wiele przypadkow gdzie nieruchliwe "Panstwo" wycofalo sie z opieki nad niektorymi zabytkami,
poprostu trzeba miec strasznie duzo forsy , a dochody niewielkie,
bedac ostatnio w Zamku Malborskim musze powiedziec , ze poza kupa cegiel i od czasu do czasu
jakis rycerskich pokazowek jest to smutna budowla i nic wiecej -
Potrzebne sa odwazne posuniecia i zmiana myslenia a nie dreptanie w miejscu i narzekanie na brak pieniedzy.

[Gość: beast]

Gość portalu kasia napisał(a):

Oprocz POlakow (ale tych u wladzy, bo spoleczenstwo
raczej wie wiecej) - cala Europa
zdaje sobie sprawe z tego ze twierdza to
UNIKAT...

No nie przesadzałbym z ta swiadomością całego
społeczenstwa a propos unikatowosci twierdzy.Myslę,że
tu akurat władze nie odróżniają się od "ludu".Twierdza
leży troche na uboczu głownych szlaków wycieczkowych w
Gdansku,i nie doceniają go chyba zarówno samorządowcy
jak i turyści.A przecież jest to jeden z niewielu
obiektów w Gdansku całkowicie autentycznych i jako
taki kandydował do wpisu na listę UNESCO.

[Gość: kasia]

No tak... I to pewnie racja z tym przecenianiem...
Akurat mnie zdarzylo sie miec do czynienia z pasjonatami, ktorzy nie byli stad,
a wiedzieli - i to zadziwjaco i niepokojaco duzo...
A na temat samorzadowcow - nie chce sie wypowiadac, bo cisna mi sie slowa
absolutnie niecenzuralne... Nietstety - tumanow ci u nas dostatek, ale stokroc
gorsze jest jeszcze to ze to zadufane w sobie tumany....

[Gość: cmd26]

WOW, ale post! To sie nazywa merytoryczne podejscie do tematu. Oby takich
wiecej.
Pozdrawiam

[Gość: kasia]

Nie chcialam sie madrzyc, ale tego nie da sie ujac w 2 slowach! A jeszcze te
nieszczesne "bunkry" w wodzie - przy wejsciu do portu wojennego w Oksywiu (czy
na Oksywiu?) i umcnienia na Klifie Redlowskim, i wiele wiele innych, ktore
dzialaja na wyobraznie.
Jak znajdziecie lekture - prosze, podajcie tytuly -
pozdrawiam wszystkich

Znalazłem cos ciekawego

[Gość: mcroti]

Może to nie jest czego szukasz ale z pewnoscią powinno ciebie zaintersować:
http://www.mars.slupsk.pl/fort/
Strona tym ciekawsza, że wchodzi w skład systemu Fortress Ring, a więc otworem stoją fortyfikacje
nie tylko trjmiejskie ale z całego swiata
Pozdro

[Gość: kasia]

Rzeczywiscie - swietne opracowanie!!!!
Dzieki, czy pisalam o stronie www.grodziko.pl ????
tez warto zagladnac - nawet mnie udalo sie to zrozumiec (tepota w kwestiach
fortyfikacji i umocnien u mnie miala takie rozmiary, ze myslalm, ze n igdy nie
uda mi sie tego wszystkiego zrozumiec, a tymbardziej opanowac. Potem okazalo
sie ze to jest fascynujace)
NIedawno bylam w Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni i na wlasne oczy zobaczylam
jedna z czterech armata ze slynnej Baterii Laskowskiego ( pod adresem, ktory
przyslales - jest o Baterii, z tym, ze zdjecie przy tytule - to zdjecie Baterii
Schlezwig-Holstein, niemieckiej)... Robi wrazenie....

Jak czegokolwiek ktokolwiek sie dowie o umocnieniach na Wybrzezu - podzielcie
sie informacjami!!!
serdecznosci

Co nowego w ruinach?

[Gość: mcroti]

Może ktos znalazł w lecie cos ciekawego w tej materii

[Gość: Witek]

Wszystkim milosnikom fortyfikacji polecam wycieczke poloczona z opalaniem na
polwysep helski w okolicach Jastarni sa 4 swietnie zachowane polskie bunkry z
2WS.

[Gość: kasia]

Gość portalu: Witek napisał(a):

&#62 Wszystkim milosnikom fortyfikacji polecam wycieczke poloczona z opalaniem na
&#62 polwysep helski w okolicach Jastarni sa 4 swietnie zachowane polskie bunkry z
&#62 2WS.

Tam jest duzo wiecej - chocby pozostalosci po slynnej Baterii Laskowskiego, czy
po niemieckiej baterii Schlezwig-Holstein...
i nie bylam tam juz wieki cale!!!!

[Gość: kasia]

I jeszcze jedno- kto nie byl jeszcze w twierdzy Wisloujscie - to niech sie
psieszy - otwarte do 16 wrzesnia, w godz 10-16. Procz poniedzialkow.
Warto, mimo iz wladze niewiele zrobily w tej materii... Ale wrazenie robi,
tymbardziej, jak sie czlowiek zastanowi, ze to w ciagu 2 sezonow budowlanych
unowoczesniono i dofortyfikowano... W tzw. miedzyczasie caly Gdansk byl jednym
wielkim placem budowy, bo i bramy, i umocnienia ... czy dzisiaj udaloby sie
budowniczym cos takiego?!