Gość: L.M
IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl
02.11.05, 13:22
Na jednym z hucznych śląskich wesel spotkało się dwóch staruszków--weteranów.
Zakąszając weselną wódkę golonką szybko znaleźli wspólny język, okazało się
bowiem, że obaj w czasie wojny służyli w AK. Jednak w trakcie wspominania
wojennych przygód zaczęły pojawiać się niepokojące rozbieżności. Podczas gdy
pierwszy weteran skarżył się na wilgotne noce spędzone w lesie, drugi
narzekał na gorące dni na pustyni. W końcu jeden z nich nie wytrzymał i
pyta: "Gdzieś ty właściwie służył w czasie wojny?". "Jak to gdzie – odpowiada
zapytany – w AK, w Armii Krajowej. A ty gdzie?". "Ja też w AK – mówi tamten –
Afrika Korps".
I tak to już w życiu jest. Trzeba gdzieś służyć, a dokładniej mówiąc, trzeba
komuś albo czemuś służyć. Jak śpiewał Dylan: Musisz komuś służyć. Może to być
Bóg, może to być Diabeł, ale ty musisz komuś służyć. Wybór należy do ciebie,
a służba nie drużba.
Różne sposoby realizacji tego wezwania można było zaobserwować podczas
zakończonej nareszcie kampanii wyborczej. Mieliśmy do czynienia nie tylko ze
służbą, ale również z usłużnością, służalczością, służbistami i służbami
specjalnymi. Wszyscy solidnie wywiązywali się ze swoich zadań, jedni jawnie,
inni bardziej po tajniacku, ale objawy sympatii bądź antypatii w stosunku do
tych czy innych ugrupowań lub kandydatów pozwalały dość łatwo stwierdzić, kto
kogo ma za pana. W trakcie tego wyścigu służb najzabawniejsi byli – po raz
kolejny zresztą – nie politycy, lecz dziennikarze radiowi i telewizyjni.
Pomijając stary i wysłużony element w rodzaju Janiny Paradowskiej, Andrzeja
Jonasa czy Jacka Żakowskiego, którzy nie muszą otwierać ust, aby wiadomo
było, co mogą powiedzieć, przeważającą cześć dziennikarzy obsługujących
kampanię wyborczą stanowili ludzie młodzi, którzy w propagowaniu jedynie
słusznej linii wykazywali gorliwość godną walterowców. Niby mamy pluralizm na
rynku medialnym, są trzy poważne stacje telewizyjne i z tuzin radiowych, a tu
wszędzie słychać było to samo i to podane z takim samym ideologicznym
zaangażowaniem. Niewątpliwie swoje robiły ostre pogadanki szefów rozgłośni,
którzy dawali pracownikom dokładne wskazówki, co i jak mówić, kogo pogłaskać,
a kogo kopnąć, jednakże można było zaobserwować dziwną nadgorliwość,
przypominającą zachowanie lokaja, który chcąc się przypodobać panu, pucuje mu
lakierki językiem. Przez moment wydawało się, że znów jesteśmy w strasznym
roku 1991, kiedy groziły nam stosy, gilotyny, państwo kościelne i ogólny
zamordyzm, z tym że wtedy ostrzegano przed Wałęsą, powołując się na autorytet
Michnika, dziś zaś ostrzega się przed Kaczyńskim, powołując na autorytet
Wałęsy. Histeria na antenie radia Tok-FM czy tendencyjność telewizji TVN24
wielokrotnie przebijały to, z czym można się spotkać w owianym czarną legendą
Radiem Maryja bądź w "Naszym Dzienniku". Tu przynajmniej można było zadzwonić
i zbluzgać ojca prowadzącego, tam zaś – po orwellowsku – nawet w telefonach
od słuchaczy brzmiał ustalony refren. Dziennikarze tak doskonale odgrywali
swoje role pożytecznych idiotów, że można było odnieść wrażenie, iż wcale nie
grają, lecz są po prostu sobą. A idiotyzm, jak wiadomo, w przeciwieństwie do
ptasiej grypy, jest nieuleczalny.
W każdym razie dziennikarze, świadomie bądź nie, służyli swoim pryncypałom,
ci zaś, jak można podejrzewać, posłuszni byli tym, którzy obiecali im, że
nawet jeśli się coś zmieni, to i tak nic się nie zmieni – z czego wszyscy
będą zadowoleni. A jak nic nie zmienić, zmieniając coś pozornie? Zapędzić
elektorat do głosowania na jedyną słuszną listę partii. Wiadomo, że
pospólstwo święcie wierzy w to, co mówią w telewizorze, więc trzeba mu –
metodą warunkowania – wbić do łba prawdy wiary i przekonać, że wynik meczu
jest już właściwie rozstrzygnięty, więc najlepiej głosować na zwycięzców. Ten
manewr zastosowano po raz pierwszy przy okazji Cimoszewicza – "ostatniej
nadziei czerwonych" – którego, dzięki odpowiednim sondażom, pokazano jako
lidera peletonu. Potem jeszcze wielokrotnie podrzucano takie sondażowe
przynęty dziennikarzom, ci zaś, zgodnie z zasadą, że pod nieobecność zdrowego
rozsądku pozostaje myślenie magiczne, wykonywali wokół nich swój chocholi
taniec, mamrocząc wraz z zapraszanymi komentatorami dziwaczne zaklęcia w
rodzaju "sondażu, spełnij się". Oczywiście, ta fetyszyzacja sondaży miała
podobny wpływ na rzeczywistość, jak stukanie przez dzikusa pałką w pień w
celu sprowadzenia deszczu, jednak przez niemal dwa miesiące wszyscy
podnieceni niczym marcowe koty w nieskończoność analizowali słupki poparcia.
Przed wyborami parlamentarnymi agorowe radio Tok-FM nie posiadało się ze
szczęścia, kiedy okazało się, że gość programu Władysław Frasyniuk uzyskał
wśród słuchaczy radiostacji 80-procentowe poparcie. Zapewne gdyby badanie
przeprowadzić wśród samych dziennikarzy radia, miałby poparcie stuprocentowe –
podobnie, jak w sondażu preferencji kulinarnych na stronie internetowej
kanibali wygraliby smakosze ludzkiego mięska – jednak w niczym nie zmieniło
to faktu, że i on, i jego dziwaczna partyjka przepadli z kretesem.
Najzabawniejsze, że kiedy wybory, wbrew sondażom, wygrał PiS, zaufanie do
badań opinii publicznej wcale nie zmalało i przed wyborami prezydenckimi znów
wszyscy z rozbieganymi oczyma emocjonowali się tym, jak rosną wirtualne
procenty.
Fakt, że niemal wszystkie wyniki sondaży odbiegały od rzeczywistości w
stopniu dużo wyższym, niż pozwalają na to metodologiczne standardy, pozwala
domniemywać, że badania te nie miały służyć opisowi, lecz kształtowaniu
preferencji, na co zresztą już od lat zwracano uwagę. Tak czy owak pracownie
badań starały się wiernie służyć swoim panom, podobnie jak komentujący wyniki
badań dziennikarze. Być może, ta wierność i szczere oddanie sprawiły, że
kiedy rzeczywistość zastąpiła sondaże, rozczarowanie było aż tak głębokie i
trzeba było uderzyć w dramatyczne tony. Po zwycięstwie PiS i Kaczyńskiego
nastroje w przeważającej części mediów znów przypominały te, jakie panowały
po przegranej Mazowieckiego z Tymińskim, a potem po zwycięstwie Wałęsy.
Koniec świata. Znów pogromy i stosy... Znów państwo religijne, szubienice na
rogach ulic, 200-procentowa inflacja, 50-procentowe bezrobocie i w ogóle
Białoruś. Media, które w 2001 roku uspokajały po zwycięstwie SLD, które przez
lata lansowały Kwaśniewskiego jako prawdziwego demokratę spoza układów, nagle
dostały histerii, oczekując nadejścia najgorszego. Znamiennym przykładem jest
tu tygodnik "Wprost". Cztery lata temu wiwatował na część Millera, przyznając
mu tytuł człowieka roku i nie pytając, skąd weźmie obiecywane – dosłownie –
gruszki na wierzbie, dziś zaś zadaje dramatyczne pytania: jak premier
Marcinkiewicz będzie realizował prosocjalną politykę PiS? Skąd weźmie
pieniądze na zupki dla dzieci? Czy zbuduje obiecane mieszkania? Jak radykał
Kaczyński dogada się z Niemcami i Rosją? Co o nas pomyśli Rada Europy i
pederaści? – i tak dalej
