Kanał Gliwicki

[emerson]

Gdzie można znaleźć jakieś informacje na jego temat? Szukałem w necie, ale
niewiele znalazłem... Może ma ktoś zdjęcie "Trytona" (bo tak się chyba
nazywał ten statek pasażerski?) albo jakieś inne ciekawe materiały (np. mapy)?
pzdr. Emerson

[Gość: !]

o jakis stary kogucik, no tam u was slychac kurnikowcy, co cienko przedziecie,

[hans111]

Gość portalu: ! napisał(a):

> o jakis stary kogucik, no tam u was slychac kurnikowcy, co cienko przedziecie,

Masz coś na temat Kanału Gliwickiego (jak w temacie)? Nie? To wal się z tego
forum, byle szybciej!

H.

[arnold7]

emerson napisał:

> Gdzie można znaleźć jakieś informacje na jego temat? Szukałem w necie, ale
> niewiele znalazłem... Może ma ktoś zdjęcie "Trytona" (bo tak się chyba
> nazywał ten statek pasażerski?) albo jakieś inne ciekawe materiały (np. mapy)?
> pzdr. Emerson


mom cos, ale po angielsku:

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=10650&w=6559408

[Gość: Szwager]

Posznup sam a znondziesz.

www.forumromanum.de/member/forum/forum.cgi?USER=user_239103

[kolcero]

Sprobuj moze pod "kanał kłodnicki". Jest wiecej trafien

[meg_s]

kolcero napisał:

> Sprobuj moze pod "kanał kłodnicki". Jest wiecej trafien

tyle że nie o Kłodnicki chodzi

[kolcero]

meg_s napisała:

> kolcero napisał:
>
> > Sprobuj moze pod "kanał kłodnicki". Jest wiecej trafien
>
> tyle że nie o Kłodnicki chodzi

Wiem ;)) Tyle, ze one sa ze soba powiazane i opisach Klodnickiego znalazlem
zawsze troche informacji o Gliwickim

[kolcero]

A Trytona to pamietam z jakiejs widokowki. Poszukam u rodzicow, oze ja znajde
albo jakies zdjecie z wycieczki szkolnej :)

[kolcero]

Slyszalem kiedys od znajomego, ze gdzis kolo/w Klodnicy mieszka facet
zajmujacy sie kolekcjonowaniem ryb zlowionych w Kanale. Oczywiscie, tych
zmutowanych. To moglby byc ciekawostka "kanalo-gliwicka" o ile jest prawda

[staflik]

Historii kanałów Kłodnickiego i Gliwickiego jest poświęcony artykuł Jacka
Schmidta "Dzieje kanału Kłodnickiego" w roczniku Muzeum w Gliwicach Tom IV z
roku 1990.

Krótką historię obu kanałów opisuje też Marek Gabzdyl w "Gliwice wczoraj".

Cały rozdział o Kanale Kłodnickim (z mapką i wykresami) znajduje się w pracy
zbiorowej "Gleiwitz - Monographien deutscher Städte" (1925).

Kilka informacji na temat ilości przewożonych kanałem towarów jest w "Historii
Gliwic" pod red. Jana Drabiny (1995 r.).

W internecie znalazłem tylko krótkie wzmianki encyklopedyczne:


www.schifffahrtslexikon.de/lexikon/lemma/def/gleiwitzer_kanal_de.htm

www.schifffahrtslexikon.de/lexikon/lemma/def/klodnitzkanal_de.htm

Kanał Gliwicki na starych zdjęciach.

[Gość: Gryps]

emerson napisał:

> Gdzie można znaleźć jakieś informacje na jego temat? Szukałem w necie, ale
> niewiele znalazłem... Może ma ktoś zdjęcie "Trytona" (bo tak się chyba
> nazywał ten statek pasażerski?) albo jakieś inne ciekawe materiały (np. mapy)?
> pzdr. Emerson
............................................................

Bardzo dobra strona !!! Zdjecia Kanalu Gliwickiego Stare i nowe .Ciekawe !

www.k-k.pl/kanklodn.html
Nastepnie str 2


www.k-k.pl/klodn-st-o-po.html
Jesli chodzi o zdjecia kanalu w plenerze Gliwic to pare znajdziesz pod
ponizszym adresem;

www.upper-silesia.com/thumbs/thumbgliwice01.html#

A to dla uczciwosci strona glowna tej witryny . Bo autor zadal sobie duzo trudu.

www.upper-silesia.com/

Pzdr.

Dzieje Kanalu Gliwickiego ( 1)

[Gość: Gryps]

DZIEJE KSPLOATACJI KANAŁU KŁODNICKIEGO
[...]
Powstanie huty gliwickiej i Kanału Kłodnickiego stymulowały rozwój przestrzenny
zakładu metalurgicznego i proces urbanizacji miasta. W latach dwudziestych XIX
w. huta i odlewnia w Gliwicach była jedną z największych tego typu fabryk na
Śląsku. Dzięki hucie powstała kolonia domów mieszkalnych, budynek szkoły
brackiej (rzemiosł) i szpital. Wzdłuż kanału sytuowano następne fabryki, które
dzięki możliwości łatwego i taniego transportu szybko się rozbudowywały, jak
np. Fabryka Drutu założona w 1852 r.

W 1828 r. z Gliwic wypłynęło 413 barek, w 1840 r. - 488, a w 1850 r. - 986. 80%
przewożonych towarów stanowił węgiel oraz wyroby z żelaza i cynku. Statystyczne
dane o wielkości przewożonych kanałem towarów pojawiły się dopiero od 1822 r. W
1836 r. przekroczono założenia przepustowości kanału wielkością 22.000 ton
towarów spławianych rocznie. W szczytowym 1852 r. przewieziono aż 73.500 ton w
dół oraz 14.600 ton w górę kanału przy 2355 śluzowaniach. Port gliwicki każdego
dnia odprawiał po 6 barek. Ilość masy towarowej przewożonej kanałem spadła w
latach 1862-1866 do 20 000 ton. Kanał, ze swymi licznymi śluzami i niską
nośnością barek nie wytrzymywał konkurencji z gęstniejąca siecią kolei
żelaznej. Wzrost przewozów nastąpił dopiero po doprowadzeniu do kanału linii
kolei wąskotorowej w 1897 r. Wąskim gardłem był stały niedobór wody w kanale i
mała przepustowość portu gliwickiego. Przyspieszyło to decyzję budowy w latach
1919-1920 nowego portu węglowego "Werner" w Gliwicach, który stworzył większe
możliwości przeładunku towarów.

W pierwszych latach funkcjonowania kanału barki były ciągnione przez ludzi tzw.
burłaków. W połowie XIX w. wprowadzono do holowania barek zaprzęgi konne, ale
jeszcze z początkiem XX w. zdarzało się, że barki ciągnęli burłacy. Holowanie
barki zaprzęgiem konnym z Gliwic do portu kozielskiego trwało półtora dnia, a
jego koszty sprawiały, że system ten do końca XIX w. był konkurencyjnym wobec
holowników parowych. Pierwszy parowiec holujący cztery barki z Koźla
potrzebował w 1897 r. trzech dni na dotarcie do Gliwic. Ale już w 1904 r.
parowiec "Klodnitz" z dużym transportem oleju pokonał tę trasę w 10godzin. Po
wprowadzeniu holowników parowych poważnym problemem stało się niszczenie skarp
kanału i jego zamulanie spowodowane gwałtownym ruchem wody przy nabrzeżu.
Władze kanału musiały częściej przeprowadzać prace pogłębiające. Uciążliwą była
również potrzeba regulacji rzeki Kłodnicy, zasilającej kanał w wodę, a to z
powodu jej ciągłych, sezonowych wylewów.

Dzieje Kanalu Gliwickiego ( 2)

[Gość: Gryps]

[...]
Już w latach 20. XIX w. transport węgla Królewską Sztolnią Dziedziczną i
Kanałem Kłodnickim z kopalni "Królowa Luiza" do Huty Krolewskiej w Gliwicach
zaczął powoli maleć. Powodem było złe oszacowanie zasobów węgla w pokładach
zalegających powyżej poziomu sztolni, które zaczęły się kończyć. Eksploatację
często też wstrzymywano z powodu pożarów pokładów węgla. Władze górnicze
usiłowały ogromnym kosztem utrzymać eksploatację poziomu sztolniowego,
rozbudowując sztolnię w kierunku Chorzowa, aż do wyrobisk kopalni "Król".
Kolejnym problemem było oddalanie się przodków pokładów węglowych od sztolni i
konieczność stosowania transportu szynowego w coraz dłuższych wyrobiskach
kopalni. W efekcie coraz większa część zaopatrzenia huty gliwickiej w węgiel
zaczęła być dostarczana transportem lądowym, nowo wybudowaną tzw. "drogą
Kronprica" - z Chorzowa i z okolicznych kopalń prywatnych. W 1834 r.
zdecydowano się wyłączyć z ruchu odcinek Kanału Kłodnickiego łączący
kopalnię "Królowa Luiza" z hutą gliwicką. Unieruchomiono pochylnie.
Sporadycznie korzystano z dużej pochylni w Sośnicy, natomiast mała pochylnia w
Gliwicach wkrótce została zdemontowana. Z początkiem XX w. kanał uległ
konkurencji kolei żelaznej. Kanały wodne na terenie huty gliwickiej zostały
kolejno zasypywane, a uzyskany teren wykorzystany pod budowę hal fabrycznych
lub bocznic kolejowych. Decyzję o zasypaniu - już tylko sporadycznie używanego
odcinku kanału z Zabrza do Huty Gliwickiej -przyspieszyła awaria, która
zdarzyła się w 1908 r. na pochylni położonej naprzeciw huty. W wyniku szeregu
niedopatrzeń 28 października ogromne masy wody górnego kanału przerwały wał
ziemny i wtórną tamę na górnym stanowisku zlikwidowanej wcześniej pochylni
(różnica poziomów lustra wody pomiędzy górnym a dolnym kanałem wynosiła tam
ponad 5 m). Nagły przybór wody opadowej uszkodził wał ziemny na odcinku 25 m co
spowodowało gwałtowne spłynięcie wody z 3-kilometrowego odcinka górnego kanału,
zalewając okoliczne pola, łąki, ogrody, ulice a nawet piwnice domów kolonii
hutniczej, jak również teren nowo urządzonego staraniem huty przyszłego
lodowiska. W 1916 r. zasypano ostatecznie cały odcinek kanału od Huty
Gliwickiej do Zabrza. Wody z Krolewskiej Sztolni Dziedzicznej, odwadniającej
kopalnię "Królowa Luiza" i "Król", przekopem skierowano do rzeki Bytomki. W
latach 20. XX w. coraz częściej dyskutowano o możliwościach przebudowy Kanału
Kłodnickiego, lecz ostatecznie władze podjęły w 1933 r. decyzję o budowie
nowego Kanału Gliwickiego o zupełnie odmiennych parametrach technicznych. Ze
względu na to, iż prze- bieg nowego kanału fragmentami pokrywał się z trasą
starego w trakcie prac prowadzonych do 1941 r. zasypano znaczne odcinki koryta
Kanału Kłodnickiego. W kilku miejscach pozostały do dzisiaj relikty starego
kanału, jak np. śluza komorowa przy ujściu kanału do Odry (il. 11), śluza i
wykop po kanale w dzielnicy Kłodnica (pomiędzy Koźlem a Kędzierzynem). Ten
ostatni odcinek otacza prawie nienaruszony szpaler drzew na obu brzegach,
wytyczający drogę ho- lowniczą dla ciągnących niegdyś barki burłaków lub
zaprzęgów konnych.
[...]

Dzieje Kanalu Gliwickiego ( 3)

[Gość: Gryps]

[...]
Fragmentarycznie zachowały się odcięte Kanałem Gliwickim odcinki starego kanału
pod Lenartowicami oraz między Blachownią Śląską a Sławięcicami, także pod
Ujazdem i w Taciszowie. Po zbudowaniu w 1936 r. nowego portu na kanale
Gliwickim w Łabędach zasypano koryto Kanału Kłodnickiego przecinające
śródmieście Gliwic. Pozostawiono jedynie biegnącą w jego linii kolej
wąskotorową. Do dzisiaj przebieg zasypanego Kanału Kłodnickiego jest czytelny,
na długości ok. 6 km zachowało się duże podłużne zagłębienie terenu, obsadzone
drzewami, ciągnące się pomiędzy dawną hutą gliwicką (dzisiaj GZUT) a Fabryką
Lin i Drutu. Zachowały się również dawne mosty nad kanałem na głównych ulicach
miasta. Pozostałości górnego kanału sztolniowe- go na odcinku od GZUT do Zabrza
są mniej czytelne, ponieważ ten odcinek był zasypany już w 1916 r. W Zabrzu
wzdłuż ulicy Góra św. Anny znajduje się skwer wyznaczający dawny przebieg
kanału, również wzdłuż północnej granicy parku im. Poległych Bohaterów znajduje
się dobrze zachowane obwałowanie ziemne kanału. Niestety, w 1953 r. rozebrano
relikty murowanego wylotu Królewskiej Sztolni Dziedzicznej, które znajdowały
się w Zabrzu (il. 12). W Zabrzu-Maciejowie i w Gliwicach-Sośnicy pozostają
widoczne resztki wałów ziemnych po kanale, poprzerywane skanalizowaną rzeką
Bytomką i kilkoma schodzącymi się tutaj liniami kolejowymi. POSTULATY
KONSERWATORSKIE Ze względu na wyjątkową rolę, jaką spełniał Kanał Kłodnicki dla
rozwoju przemysłowego Gliwic i tej części Górnego Śląska, przez który
przebiegał, należałoby szeroko popu- laryzować historię budowy i funkcjonowania
kanału, podkreślając przy tym oryginalność stosowanych tutaj rozwiązań
hydrotechnicznych. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, szczególnie
miasta Gliwic, uczytelniać winny dawny przebieg kanału w przestrzeni miejskiej,
kanał bowiem był elementem o wyjątkowym znaczeniu dla kształtowania się
krajobrazu kulturowego. W linii przebiegu kanału na obszarze Gliwic
zaprojektować należy i urządzić tereny zielone - rekreacyjne, kontynuując prace
podjęte w tym kierunku już przed II wojną światową, kształtując obszar parkowy
wokół czytelnego w części, zasypanego koryta kanału w śródmieściu miasta.
Wzdłuż dawnej trasy technicznej kanału urządzić należałoby promenadę, łączącą
relikty kanału i wprowadzającą w dzieje tej budowli i jej technicznych
osobliwości, oznaczając np. lokalizację dawnych mostów, portów przeładunkowych,
pochylni, etc. Projektowana w planie ogólnym miasta, wzdłuż dawnego przebiegu
kanału, średnicowa trasa drogowa (o funkcji tranzytowej) wydaje się
rozwiązaniemchybionym. Analizując plan zagospodarowania przestrzennego miasta
oraz obecny stopień zainwestowania, można stwierdzić, że istnieje jeszcze
szansa na korektę planu i stworzenie zielonego ciągu parko- wego, realną
ochronę dziedzictwa cywilizacyjnego kanału. Naprzeciw huty, w miejscu funkcjo-
nowania dawnej pochylni, urządzono korty tenisowe. Przydanie temu obszarowi
funkcji rekreacyjnej jest dobrym sposobemochrony krajobrazu cywilizacyjnego
strefy dawnego kanału - sze- roki pas wolnego terenu znaczący przebieg kanału
świetnie się do realizacji takich programów nadaje. Kanał obsadzany był
drzewami, które pozostały, a ubytek drzewostanu winien być sukcesywnie
uzupełniany.
W miejscu, gdzie istniała pochylnia, należałoby umieścić tablicę informacyjną z
odpowiednimi prostymi rysunkami poglądowymi, ujawniającymi konstrukcję i zasadę
funkcjonowania pochylni. Jest to też istotne o tyle, że miejsce to bezpośrednio
przylega do terenu Gliwickich Zakładów Urządzeń Technicznych (GZUT) i Muzeum
Odlewnictwa Artystycznego, które zorganizowano w dawnych halach produkcyjnych
gliwickiej Huty Królewskiej. W bardzo złym stanie technicznym pozostają relikty
kanału znajdujące się w Koźlu. Pozostałości śluzy komorowej są co prawda
wpisane do rejestru zabytków, lecz nie przeszkadza to stale postępującej
dewastacji i brakowi jakichkolwiek inicjatyw na rzecz ich aktywnej ochrony.
Resztki wrót, które odnajdujemy na dnie komory śluzowej, bezwzględnie winny być
zrekonstruowane. Przy śluzie, jak również przy innych reliktach kanału, powinny
być ustawione tablice informujące o zabytku techniki, jakim był Kanał
Kłodnicki. Relikty kanału łączyć winien szlak turystyczny, którego kształt i
formy zagospodarowania terenu ujawniałyby walory historyczno-techniczne Kanału
Kłodnickiego, stanowiąc przy tym oryginalną formę promocji miasta i regionu.

Opracować należy koncepcję takiego szlaku i ekspozycji reliktów Kanału
Kłodnickiego na obszarze od Zabrza, przez Gliwice - do Koźla.

[emerson]

Dzięki za wszystkie informacje!
Dziś wybraliśmy się z kumplem na "wizję lokalną" Kanału. Przepłynęliśmy
kajakiem od śluzy w Łabędach do śluzy w Dzierżnie i z powrotem. Ruch barek jest
duży (między 14 a 18 płynęło 5 barek w kierunku Kędzierzyna), po drodze
widzieliśmy 2 pogłębiarki, a śluza w Dzierżnie jest remontowana. Warto ją
zobaczyć- różnica poziomów 10 m naprawdę robi wrażenie!
Woda do najczystszych nie należy ;-) ale cieszy fakt że żegluga (przynajmniej
towarowa) działa, a szkoda że nie pływają tam statki pasażerskie...
pzdr. Emerson

[Gość: Szwager]

To tam idzie kajakym popuywac. Mogesz cos poradzic, jak mom sie "zakryncic"
kole tego coby we lato np tysz moguech tam kajakym popuynonc? Je to wogole
myjglich do kozdego?

Kajak

[emerson]

Gość portalu: Szwager napisał(a):

> To tam idzie kajakym popuywac. Mogesz cos poradzic, jak mom sie "zakryncic"
> kole tego coby we lato np tysz moguech tam kajakym popuynonc? Je to wogole
> myjglich do kozdego?
Z tego co wiem nie ma żadnych ograniczeń. Gorzej tylko z miejscem do
zwodowania kajaka - brzegi są strome i porośnięte różnymi chaszczami.
W śluzie byłoby może łatwiej, ale ruch barek był duży i nie było dla nas
miejsca.
pzdr. Emerson

[Gość: Szwager]

Piykne Dziynki!

[hans111]

Zdjęcia z Gliwic na tej stronie to żadna rewelacja. Prawie wszystkie
wielokrotnie zamieszczane na innych stronach o starych Gliwicach.

hans



> Jesli chodzi o zdjecia kanalu w plenerze Gliwic to pare znajdziesz pod
> ponizszym adresem;
>
> www.upper-silesia.com/thumbs/thumbgliwice01.html#
>
> A to dla uczciwosci strona glowna tej witryny . Bo autor zadal sobie duzo
trudu
> .
>
> www.upper-silesia.com/
>
> Pzdr.

[Gość: Gryps]

hans111 napisał:

> Zdjęcia z Gliwic na tej stronie to żadna rewelacja. Prawie wszystkie
> wielokrotnie zamieszczane na innych stronach o starych Gliwicach.
>
> hans

Hallo Hans ,

Uwazam ze Twoj zarzut milalby wiecej sensu gdybym podal adresy poszczegolych
zdjec ..ktore nie byly by juz zadna nowoscia.
Jednak,strony podobne do tej ktora ja podalem maja to do siebie ze sa
na biezaco " pielegnowane" co oznacza ze co jakis czas moze sie cos
nowego / ciekawego !!! w tej kolekcji pojawic.
Jesli autor zadal sobie juz tyle trudu to i mozna wyjsc z zalozenia ze nadal
poszukuje starych zdjec ...
Wez ponadto pod uwage ze ewentualni "nowi" tego forum nie koniecznie
grzebia w archiwum tylko przegladaja to co sie na bierzaco pojawia.

A wczesniejsze konsultacje ze "starymi" forumowiczami co mozna wklejac a co
nie ,byly by lekka przesada ..prawda?

Pozdrawiam :)