W obronie praw Gornego Slonska

[Gość: Szwager]

W OBRONIE PRAW GÓRNEGO ŚLĄSKA
Rok 1989, przełomowy dla państwa polskiego, mieszkańcom Śląska nie przyniósł
oczekiwanych zmian. W kolejnych parlamentach wybieranych przez obywateli
niepodległej Rzeczypospolitej głos naszego regionu nie był dość głośny i
stanowczy, by wymóc na władzach centralnych w Warszawie zmianę nastawienia
do tej ziemi i jej mieszkańców. Górny Śląsk nadal traktowany jest więc jak
kolonia, a prawa ludzi, którzy powinni być tu gospodarzami, nie są
respektowane. Co więcej, wśród politycznych elit coraz częściej pojawiają
się głosy, że nasz region jest dla Polski tylko ciężarem, utrudniającym
integrację z Unią Europejską.

Naszą odpowiedzią na centralizm i arogancję administracji centralnej jest

żądanie autonomii !

Autonomia jest rozwiązaniem sprawdzonym zarówno w warunkach polskich jak i w
wielu innych krajach Europy i świata. Dużą polityczną, kulturalną i
gospodarczą niezależność posiadają niemieckie landy, szwajcarskie kantony
czy amerykańskie stany. Niezależność ta nie stanowi przy tym żadnego
zagrożenia dla integralności tych państw. Nasza koncepcja autonomicznego
Śląska, jako podmiotu jednoczącej się Europy regionów jest zakorzeniona w
tradycji, a zarazem nowoczesna, korzystna dla całego kraju, a przede
wszystkim dla samego Śląska.

Program Ruchu Autonomii Śląska to więc konkretna wizja przyszłości naszego
regionu i nas samych - wizja opierająca się na sprawdzonych i godnych
naśladowania wzorcach.


-----------------------------------------------------------------------------
---

I. Miejsce RAŚ pośród partii i stowarzyszeń na Śląsku
Ruch Autonomii Śląska to organizacja społeczno-polityczna, która opowiada
się za pełną współpracą wszystkich regionalnych stowarzyszeń na rzecz
rozwoju samorządności, a także organizacji samorządu gospodarczego,
terytorialnego, zawodowego i innych działających na Śląsku i na rzecz Śląska.

Celem Ruchu Autonomii Śląska jest:

rozbudzenie i ugruntowanie śląskiej tożsamości narodowej bądź regionalnej
wśród mieszkańców Śląska
odrodzenie i promocja kultury śląskiej oraz śląskiego środowiska twórczego
propagowanie wiedzy o Śląsku
inicjowanie i utrzymywanie kontaktów ze Ślązakami niezależnie od ich
aktualnego miejsca zamieszkania
ochrona praw mieszkańców Śląska
uzyskanie przez Śląsk pełnej autonomii politycznej, gospodarczej i
kulturowej
Ruch Autonomii Śląska nawiązuje do bogatej tradycji śląskiej autonomii:
zarówno księstw piastowskich, pruskich prowincji Schlesien i Oberschlesien,
Śląska austriackiego jak i przedwojennego Województwa Śląskiego w II RP:
Śląsk to dla nas całość i ciągłość historyczna, stanowiąca wspólnotę
kulturową, będącą wspólnym dziedzictwem tak Dolno- jak i Górnoślązaków; Za
główny cel RAŚ stawia sobie utworzenie dwu autonomicznych regionów w
historycznych granicach: dolno- i górnośląskiego, które łączy wielowiekowa
więź dziejowa i wspólne tradycje.
Działalność kulturalna Ruchu dotyczy całego Śląska, podczas gdy swą
działalność polityczną ograniczamy do Śląska Górnego.

Stosunek RAŚ do śląskości sprowadza się do pięciu głównych postulatów:

utrzymanie wielokulturowości regionu
rozbudzanie śląskiej tożsamości narodowej wśród tych, którzy uważają się
wyłącznie za Ślązaków, bądź Górnoślązaków
rozbudzanie tożsamości regionalnej wśród Ślązaków przyznających się do
narodowości niemieckiej lub polskiej
obrona praw zamieszkujących Śląsk mniejszości narodowych i etnicznych
wspieranie współpracy wszystkich mieszkańców Śląska

-----------------------------------------------------------------------------
---

II. Podstawowe założenia autonomii Śląska
Autonomia to zasada, która pozwala jednostkom i wspólnotom samodzielnie
rozwiązywać swe problemy, gospodarować owocami swej pracy i poszukiwać
własnych dróg rozwoju. Zdaniem Ruchu Autonomii Śląska, autonomia
terytorialna powinna uwzględniać lokalne uwarunkowania, każdy region winien
mieć tyle autonomii, ile naprawdę chce. Podane poniżej założenia autonomii
politycznej, której filarami powinny być takie atrybuty jak regionalny
parlament, rząd, skarb, polityka gospodarcza czy współpraca międzynarodowa,
dotyczą Górnego Śląska, a więc obszaru politycznej aktywności RAŚ.

Podstawowe filary politycznej autonomii Górnego Śląska:

REGIONALNY PARLAMENT GÓRNOŚLĄSKI - powinien być ciałem jednoizbowym,
wybieranym w wyborach powszechnych, równych, tajnych, bezpośrednich,
systemem większościowym; Parlament ze swego składu wybiera rząd, na czele
którego staje premier

PREZYDENT - wybierany w wyborach powszechnych, równych, tajnych,
bezpośrednich. Czuwa nad funkcjonowaniem struktur autonomicznych, zapewnia
ich koordynację, reprezentuje władze regionalne w kontaktach z najwyższymi
organami RP.

SKARB REGIONALNY - jego status szczegółowo ureguluje Górnośląska
Konstytucyjna Ustawa Skarbowa. Do kompetencji Skarbu należeć będzie polityka
finansowa w regionie, prowadzona przede wszystkim poprzez ustalanie i pobór
podatków i opłat przypadających na teren Górnego Śląska. W ramach polityki
finansowej Skarb Górnośląski będzie zarządzał dochodami z podatków i opłat
pobieranych w regionie, w kwocie nie mniejszej niż 60%

KONSTYTUCJA REGIONALNA - winna zostać przyjęta przez Regionalny Parlament
Górnośląski. Konstytucja jako gwarant prawomocności autonomii regulować
będzie podstawowe zasady funkcjonowania regionu, m.in. określi kompetencje
poszczególnych organów regionalnych, itd.



Regionalny system źródeł prawa:

Konstytucja górnośląska jako źródło obowiązującego na obszarze regionu prawa
nie będzie mogła być sprzeczna z konstytucją RP i nadrzędnymi zasadami
prawnymi Wspólnoty Europejskiej. Zmian postanowień Konstytucji będzie mógł
dokonywać Regionalny Parlament Górnośląski na zasadach w niej określonych (w
tym na wniosek najwyższych władz RP).

Obok Konstytucji źródłami powszechnie obowiązującego prawa na Górnym Śląsku
będą także ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a
po uzyskaniu przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej także unijne akty
prawne. W zakresie ich obowiązywania ustawy górnośląskie nie mogą być
sprzeczne z ustawami ogólnopaństwowymi oraz Konstytucją Górnośląską i RP.
Ustawy ogólnopolskie w zakresie ich obowiązywania na Górnym Śląsku nie mogą
być sprzeczne z postanowieniami Konstytucji Górnośląskiej.

Ustawy tak ogólnopolskie jak i górnośląskie w zakresie uregulowanym
Górnośląską Konstytucyjną Ustawą Skarbową muszą być zgodne z powyższą
ustawą, której zapisy nie mogą być sprzeczne z postanowieniami Konstytucji
Górnośląskiej. Konstytucja regionalna za konstytucją RP określi sprawy
wyjęte spod jurysdykcji śląskiej.

Ustrój administracyjny regionu

Górny Śląsk dzielić się będzie na powiaty i gminy. W ramach powiatów wyróżni
się powiaty ziemskie i miejskie (tzw. „miasta wydzielone”, liczące powyżej
100 000 mieszkańców). W skład powiatu ziemskiego wchodzić będą gminy;
powiaty miejskie także mogą składać się z gmin.

Władzę ustawodawczą w regionie sprawuje Regionalny Parlament Górnośląski ,
zaś władzę wykonawczą stanowi rząd i Prezydent.
W powiecie organem uchwałodawczym jest rada powiatowa zaś wykonawczym zarząd
powiatowy ze starostą; w powiecie miejskim władza uchwałodawcza należy do
rady miejskiej, a wykonawcza do zarządu miejskiego z prezydentem na czele (w
gminach wchodzących w skład powiatów miejskich odpowiednio rada gminy oraz
zarząd i wójt)
W gminie władza uchwałodawcza należy do rady gminy zaś wykonawcza do zarządu
gminy z wójtem
W miastach nie będących powiatami władza uchwałodawcza należy do rady
miejskiej, a wykonawcza do zarządu miasta i burmistrza

-----------------------------------------------------------------------------
---

III. Pozycja Górnego Śląska w Polsce
Autonomiczny Śląsk nie narusza porządku prawnego RP ani ładu europejskiego,
stwarzając jednocześnie m

[Gość: Szwager]

III. Pozycja Górnego Śląska w Polsce
Autonomiczny Śląsk nie narusza porządku prawnego RP ani ładu europejskiego,
stwarzając jednocześnie możliwość zaistnienia w regionalnych strukturach
europejskich. Autonomia Górnego Śląska wyhamuje kolonialną politykę uprawianą
w stosunku do regionu jak i jego mieszkańców przez kolejnych włodarzy z
odległej Warszawy. Autonomia to możliwość konsekwentnego działania na rzecz i
w interesie Śląska, rozumianym jako interes wszystkich mieszkańców śląskiej
ziemi. Uzyskanie przez Śląsk autonomii musi wiązać się z reformą ustrojową
kraju, taką która uwzględni regionalne odrębności i wynikające z nich
tożsamości poszczególnych grup regionalnych, etnicznych bądź narodowych, a
także aspiracje tych grup do konkretnych form politycznej autonomii. Ruch
Autonomii Śląska prezentuje przejrzystą i sensowną wizję modelu ustrojowego
kraju, który winien być państwem dalece zdecentralizowanym i na wzór wielu
demokracji europejskich określany mianem „państwa regionalnego”.

USTRÓJ POLSKI - Polska powinna naszym zdaniem składać się z autonomicznych
regionów o różnym stopniu autonomii w zależności od lokalnych dążeń, potrzeb
oraz możliwości. Senat RP musi zostać przekształcony w izbę reprezentantów
regionów, których liczba winna być proporcjonalna do liczby mieszkańców
poszczególnych regionów. Decentralizacja życia politycznego Polski znacznie
poprawi jakość i demokratyczny charakter życia społecznego, co też wpłynie na
pobudzenie oddolnych inicjatyw społecznych.

ŻYCIE GOSPODARCZE - W pełni autonomiczny Śląsk powinien być gospodarczym
partnerem innych regionów oraz władz centralnych, nie zaś ich sługą i
beneficjentem „polityki regionalnej” władz centralnych polegającej na
przekazywaniu regionom subwencji i dotacji, z kwot wypracowanych w regionach.
Niech wzorcem do obliczania należnych Górnemu Śląskowi dochodów będzie
poniższe zestawienie:

minimum 60% uzyskiwanych w regionie dochodów pozostaje w gestii Skarbu
Górnośląskiego
reszta dochodów może być rozdzielana wg wzoru:
60% przekazywane na potrzeby centralne
40% przekazywane bezpośrednio do regionów uboższych
Jak wynika z powyższego zestawienia, Ruch Autonomii Śląska opowiada się za
zdecentralizowaną polityką finansową, ograniczając rolę władz centralnych w
zarządzaniu finansami publicznymi do niezbędnego minimum

MNIEJSZOŚCI NARODOWE I ETNICZNE - od chwili swego powstania RAŚ domaga się
poszanowania praw zamieszkujących Śląsk mniejszości narodowych, etnicznych
oraz językowych. Wielojęzyczność, na obszarach, na których zamieszkują zwarte
grup mniejszościowe nie powinna być traktowana jako dobrodziejstwo władz
państwowych, ale jako standard w polityce mniejszościowej. Domagamy się
realizacji przez Polskę wszystkich podpisanych przez władze umów i traktatów
dotyczących kwestii poszanowania praw grup mniejszościowych.

ARMIA - opowiadamy się za armią zawodową, nie za wojskiem z poboru. Takie
rozwiązanie przyczyni się nie tylko do podniesienia profesjonalizmu wojska,
ale również do zaoszczędzenia kwot przeznaczanych obecnie na utrzymanie
przestarzałej, przez co kosztownej, armii.


-------------------------------------------------------------------------------
-

IV. Śląsk w Europie
Ruch Autonomii Śląska opowiada się za Europą zjednoczoną, Europą stu flag, w
której znikną państwa narodowe, większość kompetencji przekazując historycznym
regionom. Będzie to Europa ludów: Ślązaków, Morawian, Łużyczan, Szkotów,
Bretończyków, Basków, etc., a więc Europa wracająca do swych korzeni. RAŚ już
działa na rzecz takiej Europy, utrzymując rozległe kontakty zagraniczne,
uczestnicząc w międzynarodowych spotkaniach i konferencjach.

Podstawowe założenia funkcjonowania Śląska w zjednoczonej Europie:

Wykorzystując szerokie uprawnienia autonomiczne, Górny Śląsk prowadzi politykę
współpracy kulturalnej, gospodarczej, itp. z zagranicą. Śląsk sam inicjuje
oraz rozwija współpracę z innymi regionami Europy, szczególnie z sąsiednimi
Morawami.

Wymianie handlowej, gospodarczej czy kulturalnej między Śląskiem a innymi
regionami europejskimi powinno służyć tworzenie własnych placówek
gospodarczych, handlowych, informacyjnych, itd. zagranicą

Rozszerzenie Unii Europejskiej - ponieważ Śląsk zawsze należał do
europejskiego kręgu kulturowego, Ruch Autonomii Śląska opowiada się za
wejściem Polski, a co za tym idzie Śląska do UE. W rozszerzeniu wspólnoty
europejskiej RAŚ widzi szansę dla śląskich przedsiębiorców, którzy mogą okazać
się konkurencyjni na rynkach europejskich; stopniowe znoszenie barier celnych
z pewnością pozytywnie wpłynie na poziom życia Ślązaków.

Uwzględniając obowiązujący na Górnym Śląsku system źródeł prawa, podstawowe
założenia śląskiej polityki współpracy z zagranicą nie mogą być sprzeczne z
priorytetami polityki zagranicznej RP.

Regionalistyczna koncepcja jedności europejskiej - koncepcja „Europy 100 Flag”

Będąc częścią europejskiej rodziny partii i ruchów regionalistycznych i
autonomistycznych Ruch Autonomii Śląska opowiada się za Europą regionów,
według koncepcji „Europy 100 Flag” bretońskiego działacza narodowego Yanna
Fouere. Tylko taka Europa, która jest w stanie uznać regionalne odrębności i
tożsamości poszczególnych grup regionalnych, etnicznych, językowych i
narodowościowych zasługuje na miano prawdziwej wspólnoty europejskiej. Każdy
pojedynczy człowiek, tworzący większe wspólnoty powinien decydować o swojej
przyszłości i przynależności do określonej grupy - ze sług zbiurokratyzowanych
struktur państwowych, Europejczycy, w tym Ślązacy, powinni zmienić się w
beneficjentów demokratycznych uregulowań prawnych ustanawiających prymat
jednostki nad określoną strukturą administracyjną. Ruch Autonomii Śląska
konsekwentnie więc sprzeciwia się zarówno koncepcji europejskiego superpaństwa
jak i wspólnocie państw narodowych, które nie respektują uwarunkowań
regionalnych.

Reasumując, „Europa 100 Flag” to federacja regionów (małych narodów),
kultywujących swą tradycję, kulturę, strzegących swej odrębności. Tak
zorganizowana Europa sprowadza się do motta wielu ugrupowań
regionalistycznych, które brzmi: „Jedność tak - jednolitość nie”.


-------------------------------------------------------------------------------
-

V. Założenia polityki gospodarczej
Ruch Autonomii Śląska opowiada się za wolnością w życiu gospodarczym, opartym
na zasadach wolnego rynku, którego podstawy stanowić powinna wolna konkurencja
oraz przejrzyste regulacje prawne. RAŚ konsekwentnie opowiada się za
zmniejszeniem roli państwa w życiu gospodarczym, które nie powinno tworzyć
barier uniemożliwiających bądź utrudniających swobodny przepływ kapitału, a
jedynie stać na straży uczciwości i praworządności systemu gospodarczego.

WOLNOŚĆ GOSPODARCZA - opowiadamy się za likwidacją nadmiernych barier
administracyjnych przy podejmowaniu działalności gospodarczej. Sprzeciwiamy
się koncesjom i zezwoleniom wydawanym przedsiębiorcom na podstawie
uznaniowości organów administracyjnych. Za niebezpieczne dla konkurencji
gospodarczej uważamy powstawanie monopoli, które zaprzeczają zasadom
gospodarki wolnorynkowej. Uważamy, że w zakresie swych kompetencji państwo
powinno tworzyć instrumenty prawne chroniące obrót przed nieuczciwą
konkurencją.

PRYWATYZACJA - powinna objąć majątek państwowy, charakteryzujący się dużo
mniejszą efektywnością niż własność prywatna. Zarówno prywatyzacja jak i
reprywatyzacja powinna odbywać się z uwzględnieniem interesów gospodarczych
mieszkańców Górnego Śląska.

RESTRUKTURYZACJA PRZEMYSŁU - uważamy, że konieczna jest rzeczywista przebudowa
gospodarcza Górnego Śląska. Odejście od zbyt rozbudowanego przemysłu ciężkiego
powinno odbywać się poprzez ograniczanie jego udziału w strukturze dochodów
oraz nakładów na rzecz innych gałęzi

[Gość: Szwager]

RESTRUKTURYZACJA PRZEMYSŁU - uważamy, że konieczna jest rzeczywista przebudowa
gospodarcza Górnego Śląska. Odejście od zbyt rozbudowanego przemysłu ciężkiego
powinno odbywać się poprzez ograniczanie jego udziału w strukturze dochodów
oraz nakładów na rzecz innych gałęzi gospodarki (np. usług). Poprzez system
podatkowy (ustalony w Górnośląskiej Konstytucyjnej Ustawie Skarbowej) należy
przyciągnąć inwestorów śląskich, polskich i zagranicznych. Wzrost gospodarczy
Górnego Śląska powinien być również stymulowany poprzez system preferencji dla
inwestorów tworzących miejsca pracy w branżach innych niż przemysł ciężki.

WALKA Z FISKALIZMEM - opowiadamy się za uproszczeniem systemu podatkowego,
m.in. przez wprowadzenie tzw. „podatku liniowego”. Skarb Regionalny powinien
posiadać uprawnienia w zakresie polityki fiskalnej, zagwarantowane w
Górnośląskiej Konstytucyjnej Ustawie Skarbowej.
(patrz par.II pkt 3)

TRANSPORT - uważamy, że szansą dla rozwoju regionu jest jego dogodne
położenie, mogące przynieść korzyści z rozwoju infrastruktury transportowej

transport drogowy - w dużej mierze powinien opierać się na osi autostrad
północ-południe oraz wschód -zachód o charakterze obwodnicy dla ruchu
tranzytowego, a także przebiegającej przez środek GOP trasy szybkiego ruchu,
tzw. „Trasy Średnicowej”, usprawniającej ruch między poszczególnymi miastami
GOP; rozbudowana powinna zostać również droga nr 4 od Gliwic do Bytomia, gdzie
łączyłaby się z trasą łączącą Piekary Śląskie z Katowicami; opowiadamy się za
zakazem wjazdu ciężarówek w ruchu tranzytowym do centrów miast GOP, Opola i
tych, które posiadają obwodnice; w oparciu o sprawdzone rozwiązania miast
europejskich należy rozważyć możliwość stworzenia tzw. systemu P+R (Park &
Ride).
komunikacja miejska - należy rozwijać nowe i eksploatować istniejące już linie
tramwajowe, jako bardziej ekologiczny środek komunikacji miejskiej; opowiadamy
się za tworzeniem prywatnych, obok istniejących już komunalnych, linii
komunikacji miejskiej
transport kolejowy - może stanowić szansę dla rozwoju Górnego Śląska m.in. w
związku z planowanym uruchomieniem linii szybkich ekspresów z Europy
zachodniej w kierunku Ukrainy. Ruch Autonomii Śląska opowiada się za
odtworzeniem Śląskiej DOKP, a także za dopuszczeniem do działalności
przewoźników prywatnych, mogących m.in. obsługiwać połączenia Katowic z
Ostrawą, Głubczyc z Karniowem, Raciborza z Opawą (w obydwu przypadkach po
konserwacji linii), czy Nysy z Jesenikiem. Opowiadamy się również przeciwko
likwidacji lokalnych połączeń kolejowych, rzekomo z powodu ich niskiej
opłacalności
ROLNICTWO - zdaniem Ruchu Autonomii Śląska gospodarstwa rolne powinny być
rozwojowe, tzn. nastawione na produkcję nie tylko na własne potrzeby - dla
takich mogą być przyznawane kredyty preferencyjne; opowiadamy się za
likwidacją zbędnych pośredników na linii producent-konsument, a także
wspieraniem tzw. gospodarstw szerszego typu. Korzystając z doświadczeń
legislacyjnych państw zachodnioeuropejskich opowiadamy się za możliwością
tworzenia nowego rodzaju spółek rolnych wg wzoru ustawodawstwa francuskiego

TURYSTYKA - zdaniem Ruchu Autonomii Śląska tworzenie zaplecza turystycznego, w
postaci tak ekskluzywnych hoteli jak i placówek nastawionych na obsługę
masowego ruchu turystycznego powinno stanowić jeden z priorytetów polityki
promocji Górnego Śląska; rozwój ruchu turystycznego w regionie powinien
opierać się na trzech zasadniczych filarach, które tworzą:

turystyka wypoczynkowa - obejmująca głównie obszary Beskidów oraz Gór
Opawskich, a także jezior: otmuchowskiego oaz turawskiego
turystyka miejska - wykorzystująca walory historycznych miast górnośląskich,
m.in. Opola, Raciborza, Nysy, Cieszyna, Bielska, a także zabytków kultury
przemysłowej
turystyka pątnicza - dotycząca głównych sanktuariów górnośląskich na Górze Św.
Anny oraz Piekarach Śląskich, a także mniejszych ośrodków religijnych
Promocją turystyczną powinny zająć się na szczeblu lokalnym gminne oraz
powiatowe biura informacji turystycznej, zaś na szczeblu regionalnym
Regionalne Biuro Promocji Turystyki


-------------------------------------------------------------------------------
-

VI. Sądownictwo oraz zapobieganie przestępczości
Ruch Autonomii Śląska przywiązując ogromną wagę do zasady trójpodziału władzy,
posiada także własną koncepcję ustroju sądownictwa oraz funkcjonowania organów
ścigania, tak na szczeblu ogólnopaństwowym jak i regionalnym. Funkcjonowanie,
obok sądów powszechnych, specjalnych sądów górnośląskich orzekających w
zakresie prawa miejscowego, ma być pochodną autonomii regionalnej, a więc
możliwości stanowienia lokalnego prawa w randze ustawy.

SĄDOWNICTWO POWSZECHNE - powinno być zorganizowane na jednolitych zasadach na
terenie całego kraju i składać się z sądów rejonowych, okręgowych i
apelacyjnych. RAŚ opowiada się także za utworzeniem sądów grodzkich do
rozpatrywania spraw mniejszej wagi.

SPECJALNE SĄDY GÓRNOŚLĄSKIE:

GÓRNOŚLĄSKI SĄD KONSTYTUCYJNY - orzekający o zgodności z Konstytucją
Regionalną aktów ustawowych oraz o zgodności z konstytucją regionu lub aktami
ustawowymi obowiązującymi na Górnym Śląsku innych aktów normatywnych; o
zgodności konstytucji regionalnych, ustaw ogólnopolskich z konstytucją RP jak
i o zgodności z konstytucją RP lub aktami ustawowymi ogólnopolskimi innych
aktów normatywnych ogólnopolskich orzekać będzie Trybunał Konstytucyjny
GÓRNOŚLĄSKI SĄD ADMINISTRACYJNY - sprawujący wymiar sprawiedliwości przez
sądową kontrolę wykonywania administracji regionalnej, na zasadach określonych
w specjalnej ustawie.
POLICJA - jej ustrój powinien odpowiadać zdecentralizowanemu charakterowi
państwa. Obok policji państwowej, zdaniem RAŚ powinna funkcjonować policja
regionalna oraz municypalna (w miastach wydzielonych).

POLICJA PAŃSTWOWA - powinna zajmować się najważniejszymi sprawami, o
charakterze ponadregionalnym
POLICJA GÓRNOŚLĄSKA - w zakresie swego działania powinna podlegać rządowi
regionalnemu i zajmować się sprawami o charakterze regionalnym. Policja
Górnośląska, której ustrój określi ustawa regionalna, powinna podlegać policji
państwowej, z tym, że w zakresie czynności operacyjnych przewidywane jest
domniemanie właściwości dla policji regionalnej
POLICJA MUNICYPALNA (tworzona w miastach wydzielonych w miejsce straży
miejskich) - podlegać będzie Prezydentowi i Zarządowi Miasta, zaś w zakresie
swego działania będzie podrzędna tak wobec policji państwowej jak i policji
śląskiej.
Zdaniem Ruchu Autonomii Śląska finansowanie tak policji regionalnej jak i
municypalnej powinno odbywać się z budżetu organów samorządowych, przy
uwzględnieniu możliwości dotacji z budżetu państwa. Policja państwowa powinna
być finansowana z budżetu centralnego, przy uwzględnieniu możliwości dotacji z
budżetu organów samorządowych.


-------------------------------------------------------------------------------
-

VII. Stosunki z kościołami
Mając na uwadze przywiązanie Ślązaków do tradycyjnych wartości, przede
wszystkim religii, pełniącej ważną rolę w życiu naszej społeczności, Ruch
Autonomii Śląska opowiada się za pełną wolnością wyznania i uprawiania
działalności religijnej przez wszystkie kościoły i związki wyznaniowe.
Dostrzegając pozytywny wpływ kościoła na kształtowanie się śląskiej tożsamości
na przestrzeni wieków, uważamy, że w działalności duszpasterskiej może
następować niezbędne przenikanie działań formacji kościelnych i kulturowych, w
celu rozbudzenia i pielęgnowania tradycyjnych wartości śląskich, przede
wszystkim tych, związanych z życiem regionalnego kościoła.

Zdaniem RAŚ we współistnieniu państwa i kościoła powinna obowiązywać zasada
równości wyznań oraz przyjaznego rozdziału władz kościelnych od administracji
państwowej i regionalnej. Wielką szansę dla rozwoju naszego regionu wi

[Gość: Szwager]

Zdaniem RAŚ we współistnieniu państwa i kościoła powinna obowiązywać zasada
równości wyznań oraz przyjaznego rozdziału władz kościelnych od administracji
państwowej i regionalnej. Wielką szansę dla rozwoju naszego regionu widzimy we
współpracy władz sakralnych i administracji świeckiej, szczególnie w aspekcie
wpływu kościoła na pozytywne kształtowanie postaw moralnych wśród
Górnoślązaków.


-------------------------------------------------------------------------------
-

VIII. Edukacja
Ruch Autonomii Śląska opowiada się za dostosowaniem systemu szkolnictwa do
regionalnych potrzeb, w jak najszerszym aspekcie uwzględniającym tożsamość
regionalną i etniczną mieszkańców Górnego Śląska. System nauczania na poziomie
podstawowym, gimnazjalnym oraz średnim powinien uwzględniać program edukacji
regionalnej, obejmującej m.in. takie zagadnienia jak lokalna i regionalna
historia, język, obyczaje i tradycje. Szkolnictwo na poziomie zawodowym
powinno być podatne na aktualne zapotrzebowania rynku pracy m.in. poprzez
włączenie do opracowywania programu nauczania oraz jego finansowania
przedsiębiorców zainteresowanych pozyskaniem absolwentów tych szkół.
Szkolnictwo publiczne, finansowane z budżetów samorządowych, podobnie jak i
niepubliczne, korzystające z własnych źródeł utrzymania, powinno mieć znaczny
wpływ na kształtowanie programów nauczania w zakresie wykraczającym poza
niezbędne minimum programowe ustalane przez Ministerstwo Edukacji. Organem
sprawującym kontrolę nad oświatą w regionie będzie Górnośląskie Kuratorium
Oświaty, łączące cechy organu centralnego, w zakresie realizowania
ministerialnego programu nauczania i regionalnego, w zakresie programu
uwzględniającego edukację regionalną, ustalanego przez władze wojewódzkie
(wydział edukacji rządu regionalnego razem z Górnośląskim Kuratorium Oświaty).
Górnośląskie Kuratorium Oświaty zajmowałoby się również opiniowaniem i
kontrolą programów edukacji lokalnej ustalanych przez władze samorządowe na
szczeblu powiatów.


-------------------------------------------------------------------------------
-

IX. Ekologia
Zdaniem Ruchu Autonomii Śląska integralnym elementem programu edukacji
regionalnej powinna stać się edukacja ekologiczna, obejmująca m.in. nauczanie
o naturalnych i czystych źródłach energii, sposobach utylizacji odpadów, a
także kształtująca w młodzieży poczucie odpowiedzialności za środowisko
naturalne. Postawy ekologiczne to naszym zdaniem nie tylko świadomość, ale
także konkretne działania tak jednostek jak i władz lokalnych, regionalnych
oraz państwowych. RAŚ postuluje:

jak najszersze wykorzystanie potencjału energii naturalnej, w żadnym przypadku
nie stanowiącej zagrożenia dla człowieka i jego środowiska
ograniczenie do niezbędnego minimum ruchu kołowego w miastach, poprzez
tworzenie systemu P+R (Park&Ride), wykorzystanie „czystych” środków
komunikacji publicznej, a także wprowadzenie zakazu tranzytu przez centra
wielkich miast
dbałość o środowisko naturalne przy nowych inwestycjach
powiększanie obszarów zielonych, rekultywację terenów zdegradowanych m.in.
poprzez ich zalesianie, ograniczenie szkodliwych wyziewów m.in. poprzez
zakładanie urządzeń filtrujących, stały monitoring
bezwzględną ochronę obszarów zielonych i stopniowe poszerzanie
granic „obszarów chronionych”
Istniejące programy naprawy środowiska naturalnego nie mogą nie uwzględniać
możliwości finansowych władz samorządowych. Stosowana w świecie praktyka
polegająca na tym, że zdegradowane środowisko odbudowują ci, którzy je
zniszczyli, daje naszym zdaniem prawo do upomnienia się o środki z budżetu
centralnego na realizację programów ekologicznych. Będziemy sprzeciwiać się
traktowaniu obszarów chronionych w sposób czysto instrumentalny, jak miało to
miejsce chociażby przy budowie autostrady na obszarze Parku Krajobrazowego na
Górze Świętej Anny.


-------------------------------------------------------------------------------
-

X. Symbolika śląska
Nieodzownym elementem śląskiej tożsamości są symbole, które świadczą o
poczuciu więzów społeczności śląskiej, a także o spuściźnie mieszkańców
naszego regionu. Symbolika śląska, tak dolno jak i górnośląska, jest dla nas
nieodzowną częścią zmagań o polityczną autonomię, jak również wyznacznikiem
tego, co rozumiemy jako śląskość. W celu popularyzacji symboliki śląskiej,
Ruch Autonomii Śląska:

używa i postuluje używanie przez wszystkie instytucje administracji
publicznej, samorządowej oraz działające na Śląsku stowarzyszenia, odwołujące
się do pojęcia śląskości, żółto-niebieskiej flagi z górnośląskim orłem dla
obszarów Śląska Górnego oraz biało-żółtej flagi z czarnym orłem na żółtym tle
tak dla Dolnego Śląska jak i całego regionu
każdego roku, w pierwszą niedzielę po dniu Św. Jadwigi, organizuje na Górze
Św. Anny obchody upamiętniające tę ważną w dziejach Śląska postać, połączone z
pielgrzymką członków RAŚ i ich uczestnictwem w uroczystej mszy świętej w
annogórskiej bazylice
podkreśla wagę sanktuarium na Górze Św. Anny dla społeczności górnośląskiej,
przede wszystkim w jego wymiarze duchowym, będącego miejscem łączącym
wszystkich Górnoślązaków i tradycyjnie kojarzącym się z współpracą i wzajemnym
poszanowaniem różnorodności mieszkańców naszego regionu
nie godzi się na administracyjne rozbicie ziem górnośląskich, arbitralne
narzucanie granic historycznym regionom oraz tworzenie tu tzw. „nowych
tożsamości”, zaś dążąc do zjednoczenia Górnego Śląska w jego historycznych
granicach podkreśla wagę Opola jako historycznej stolicy regionu
domaga się stanowczej ochrony dóbr kultury śląskiej i sprzeciwia się
traktowaniu ich w sposób czysto komercyjny; wszystkie zrabowane zabytki
kultury śląskiej powinny z powrotem trafić tam, skąd je zabrano

[Gość: Szwager]

Dyskusja nt. czy naród śląski jest potrzebny?


Beata Łabutin 30-10-2003, ostatnia aktualizacja 30-10-2003 14:06

Po co Ślązakom narodowość, do czego jest im potrzebna? - pytała senator Dorota
Simonides. - Żeby zgromadzić ludzi wokół twórczych idei, bo słowo "narodowość"
konsoliduje - odpowiadał dr Jerzy Gorzelik, przewodniczący Ruchu Autonomii
Śląska
czytaj dalej »
r e k l a m a



Kilkadziesiąt osób przyszło na środowe spotkanie poświęcone zagadnieniu "Czy
istnieje narodowość śląska?", zorganizowane przez "Gazetę Wyborczą" i Dom
Współpracy Polsko-Niemieckiej. Choć temat wydawał się kontrowersyjny,
temperatury na sali nie podniósł.

Naród powstaje błyskawicznie?

Sporo uwagi zebranych pochłonęła wymiana zdań pomiędzy prof. Simonides a dr.
Gorzelikiem dotycząca definicji narodowości.

Simonides jest zwolenniczką tezy, że naród tworzy się w długotrwałym procesie
historycznym.

- Nie wykluczam, że kiedyś powstanie naród śląski, ale tego trzeba chcieć -
mówiła profesor.

Tymczasem jej oponent uważa, że podstawowym kryterium narodowości jest
subiektywne odczucie danej osoby, która wie, z jaką grupą się identyfikuje.
Jest przekonany, że w dzisiejszych czasach narody mogą tworzyć się
błyskawicznie, np. wokół jakiejś idei. Dlatego od kilku lat toczy batalię o
zarejestrowanie w Polsce Związku Ludności Narodowości Śląskiej. Sprawa oparła
się o Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu.

- Czas tworzenia się narodów nie minął, choć wielu tak uważa - mówił
Gorzelik. - Takie przekonanie wynika z braku umiejętności obserwowania świata.
Narody powstawały w ostatnich latach po zaszczepieniu idei narodowościowej,
choćby na Mauritiusie czy w Tadżykistanie. O narodowości, z jaką się
identyfikujemy, decyduje nasze subiektywne poczucie przynależności do niej.
Potwierdzają to wyniki ostatniego spisu powszechnego, podczas którego 173 tys.
osób określiło swą narodowość jako śląską.

Niech nas łączy tolerancja

Wątpliwości mieli także przybyli na spotkanie goście. - Czy Ślązacy są
rzeczywiście zainteresowani byciem narodem? - pytał nauczyciel wiedzy o
społeczeństwie Grzegorz Bartnik. - Czy tworzenie czegoś na siłę jest sensowne?

Na to pytanie jednoznacznej odpowiedzi nie udzieliła ani prof. Simonides, ani
dr Gorzelik. Ten ostatni zaznaczył, że pewna grupa Ślązaków chce tego. - Naród
to tytuł honorowy, to słowo, które człowieka dowartościowuje, konsoliduje
społeczność, pozwala zgromadzić ludzi wokół twórczych idei - mówił. - Dlatego
między innymi chcemy zarejestrować Związek Ludności Narodowości Śląskiej.

- Mieszkam w Opolu od 1945 roku, urodziłem się na Podolu, a uważam się za
Ślązaka, czuję jak Ślązak i kocham jak Ślązak - mówił Jerzy Firek. - Niedawno
byłem na pielgrzymce narodów w Zlatych Horach. Koło mnie siedział Jasiek i
odmawiał różaniec po niemiecku, ja po polsku, obok siedziały kobiety z Czech.
I chyba o to przede wszystkim chodzi.

- Powinna nas łączyć tolerancja, a kwestię narodowości należy pozostawić
własnemu sumieniu - przekonywał Henryk Beier, przedstawiający się jako
mieszkający w Polsce Niemiec z 400-letnią niemiecką tradycją rodzinną.

Po co to?

Prof. Simonides nie uważa, by kwestia uznania narodowości śląskiej była sprawą
istotną. - Pytam: po co Ślązakom narodowość śląska? Przecież i tak pielęgnują
tradycję, gwarę. W Unii Europejskiej będą się liczyły przede wszystkim
regiony. Nikt nikogo nie będzie pytał, jakiej jest narodowości - uważa.

Dodaje jednak, że wejście do Unii zwiększy nasze poczucie tożsamości
narodowej. - Kto ma ją stabilną, ten jej nie straci - mówiła. - Nasza
tożsamość zależy od nas.

- Śląska idea narodowa może być impulsem do modernizacji regionu po wejściu do
UE, ale może też być ksenofobiczną pułapką - przyznawał Gorzelik.

- Podczas spisu powszechnego 173 tysiące ludzi przyznało się do czegoś, co nie
istnieje: do narodowości śląskiej - mówiła Simonides. - Tylko że nic z tego
nie wynika. W Czechach także sporo ludności zadeklarowało narodowość śląską
już jakiś czas temu. I nic z tego nie wynikło.

Co więc zrobić z deklaracjami tych, którzy podczas spisu określili swą
narodowość jako śląską? - To sprawa państwa i zainteresowanych - odpowiada
prof. Simonides. - Państwo stara się o swojego obywatela bez względu na jego
narodowość - podkreśla.