Zbynio

[rawik-is-me]

Na ekranie amant, w rzeczywistości pełen lęków i kompleksów, z nerwicą natręctw. Rola Maćka Chełmickiego w "Popiele i diamencie" uczyniła go największą gwiazdą za żelazną kurtyną. Krótko przed 40. urodzinami odebrał wiadomość, że wybrano go do roli Kowalskiego w "Tramwaju zwanym pożądaniem" Tennessee Williamsa. Dwa dni później, 8 stycznia 1967 r. na wrocławskim peronie, wskakując do pociągu, Zbyszek Cybulski wpadł pod rozpędzony pojazd.

[rawik-is-me]

Robert De Niro zapytany o to, dlaczego w "Taksówkarzu" jego bohater – jeżdżący nocą – zakłada ciemne okulary, przyznał, że był to hołd dla Zbyszka Cybulskiego, którym zachwycił się po obejrzeniu "Popiołu i diamentu". (Fanem filmu i talentu polskiego aktora był zawsze wielki Martin Scorsese, który de Niro swoją fascynacją zaraził).

[rawik-is-me]

Mało kto znał go naprawdę. W wydanej właśnie biografii artysty "Cybulski. Podwójne salto" Dorota Karaś kreśli portret człowieka niewiele mający wspólnego z wizerunkiem gwiazdy kina, pokoleniowego idola. "Zbyszek chował się między ludzi jak w lesie między drzewami. (…) Prześladowało go jakieś nieustanne widziadło wojennej śmierci. Siłą motoryczną Zbyszka był lęk.

[mala200333]

Siłą motoryczną Zbyszka był lęk. Straszne!

[rawik-is-me]

W "Popiele i diamencie", jednym ze swoich największych filmów, Wajda przesunął akcenty w stosunku do oryginału. Głównym bohaterem uczynił nie komunistę Szczukę, ale byłego żołnierza Armii Krajowej. Jego sympatia była wyraźnie po stronie ludzi podziemia, co nie spodobało się władzom. W efekcie nie dopuszczono obrazu do udziału w konkursie głównym w Cannes. Film pokazano jednak poza konkursem na festiwalu w Wenecji, gdzie zdobył nagrodę FIPRESCI. To obraz pełen gorzkiej ironii, widocznej zwłaszcza w końcowej scenie, gdy Chełmicki umiera na śmietniku, co zostało odczytane jako metafora żołnierza AK wypchniętego na śmietnik historii. Wielka kreacja Cybulskiego zapewniła mu nieśmiertelność.

[rawik-is-me]

Stał się najbardziej znanym na świecie aktorem zza żelaznej kurtyny. Pisali o nim René Clair i Alberto Moravia, a wielki Michelangelo Antonioni zaproponował rolę w słynnym potem "Zaćmieniu", którą ostatecznie zagrał Alain Delon. List od słynnego reżysera przyszedł do Teatru Ateneum, a wiadomość przekazał Cybulskiemu dyrektor Janusz Warmiński. Władysław Kowalski w "Podwójnym salcie" wspomina: "Warmiński zawołał Zbyszka: 'chodź tu, czytaj'. W liście były podane konkretne terminy. Zbyszek się zasępił: "Jezus Maria, nie, wtedy nie mogę!". Ja: co to znaczy, że nie możesz? U Antonioniego?! On: 'Jestem umówiony z Nasfeterem na film >>Zbrodniarz i panna<<. Dałem słowo'. Zbyszek był honorowy, ale nie wiem, czy w tej rezygnacji nie było trochę lęku". I tak światowa kariera Cybulskiego za sprawą jego wyboru spełzła na niczym.

[rawik-is-me]

We wspomnieniach "Cześć, starenia!", Agnieszka Osiecka mówi: "Grzechem polskich filmowców było to, że nikt później nie dał Zbyszkowi roli porównywalnej do roli Maćka. Dźwigał legendę tej postaci jak wielki, straszny garb". W tym sensie pozostał artystą niespełnionym, dla wielu aktorem jednej wielkiej roli, którego możliwości nie potrafiono wykorzystać.

[rawik-is-me]

......Gdy ściągnięto pogotowie, Cybulski jeszcze żył. Zmarł w szpitalu po godzinnej walce lekarzy o jego życie. Miał zaledwie 39 lat. Na pogrzebie przemawiał Bogumił Kobiela, który zrozpaczony pytał: "Co teraz z nami będzie, starenia? Co będzie za rok, dwa?". Obecny był Krzysztof Komeda, rozpaczliwy list przysłał załamany Marek Hłasko, któremu wiele lat wcześniej odmówiono powrotu do Polski.

Dwa lata później oni trzej również odeszli. Podobnie jak Cybulski wszyscy zmarli w tragicznych okolicznościach – Kobiela w wypadku samochodowym, Komeda po upadku podczas górskiej wycieczki, Hłasko z przedawkowania leków nasennych. Żaden nie doczekał czterdziestki.

[black_jotka]

Tak wielcy w komunizmie kończyli…

[mala200333]

Żaden nie doczekał czterdziestki.

[dunant]

Smutne

[jane_doe_hej]

Smutne...

[mala200333]

Smutne

[jutta_t]

Smutny koniec…