walka o cerkiew w Kuźminie w 1938 roku !

piotrzr Re: walka o cerkiew w Kuźminie w 1938 roku ! 24.03.05, 11:00

Wzmiankę o tych wydarzeniach znalazłem również u Andrzeja Saładiaka "Pamiątki
i zabytki kultury ukraińskiej w Polsce" Burchard Editio W-wa 1993. Pisze on o
cerkwi pw św. Dymitra, filii parafii Kreców, o 220 /według innej wersji 246
grekokatolików/ Ukraińcach na 1080 mieszkańców wsi w 1938 roku. i cytuję "Od
1938 roku cerkiew użytkowana przez kościół rzymsko-katolicki. W tymże roku na
tle przynależności cerkwi doszło do poważnych starć między Polakami i
Ukraińcami. Podczas interwencji wojska i policji dziesiątki osób poturbowano i
aresztowano. Zabity został jeden Ukrainiec /Bilański/" - str 195

Wiedząc o tych faktach - przyznacie - trochę inaczej trzeba popatrzec na
znajdujące się za cerkwią groby polskich żołnierzy z II wojny i mogiły
mieszkańców wsi "poległych z rąk UPA" .

witaschek Re: walka o cerkiew w Kuźminie w 1938 roku ! 25.03.05, 11:07

Nie relatywizuj synku. Mordercow z UPA nic nie rozgrzeszy.
- piotrzr Re: walka o cerkiew w Kuźminie w 1938 roku ! 25.03.05, 11:22
  
  witaschek napisał:
  
  > Nie relatywizuj synku. Mordercow z UPA nic nie rozgrzeszy.
  
  Tak - masz rację - ani 300 lat polskiej polityki kolonialnej, ani zdrada
  ukraińskich sojuszników w Ryskiego, ani traktowania chłopów ukraińskich jak
  obywateli "piatej kategorii", ani zdławienie powstania leskiego udaremniającego
  próbę przywrócenia pańszczyzny w lata 30-tych XX wieku ani mocarstwowa polityka
  okresu międzywojennego, ani niszczenie cerkwi i kilkaset lat wynaradawiania
  Rusinów - masz rację - nic nie usprawiedliwia powstańców ukraińskich broniących
  Ukraińców podkarpackich przed polsko-bolszewicką przemocą.
  Pokój tobie dziadku i Wesołych świąt Wielkanocy
  - piotrzr Re: walka o cerkiew w Kuźminie w 1938 roku ! 25.03.05, 11:24
    
    piotrzr napisał:
    
    zdrada ukraińskich sojuszników w Ryskiego,
    
    Oczywiście miało być " w Rydze"
    Sorki

aldon Re: walka o cerkiew w Kuźminie w 1938 roku ! 24.03.05, 11:40

darino napisał:

> Dzięki uprzejmości Piotra z forum Rzeszów otrzymałem informacje na ten temat:
>
> "Cytowałem tu kiedyś wspomnienia pana Włodzimierza Marczaka "Ukrainiec w
> Polsce cz.1" Sanok 1994 /Oficyna wydawnicza muzeum historycznego w sanoku/.
>
> Pisał on "W naszych okolicach,we wsi Kuźmina,władze powiatowe w Przemyslu
> podburzyły polską ludność,ażeby zabrały Ukraińcom cerkiew. Do nas przyjechal
> poslaniec na koniu z Kuźminy z prośbą o pomoc przeciw temu bezprawiu.
> Rozpoczęly się bójki między Polakami a Ukraińcami, a ze Polaków było we wsi
> stosunkowo mało, przyszła im z pomocą policja, a potem wojsko. Finał tej
> walki był taki,ża cerkiew zamknieto, a kilkudziesieciu Ukraińców aresztowano.
> Osmiu z nich wysłano do Berezy Kartuskiej."
> Delikatnie mówiąc pan Włodzimierz Marczak mija sie z prawdą. Po pierwsze
Kuźmina znajdowała sie w powiecie dobromilskim a nie w przemyskim. Po drugie
zdecydowaną wiekszość mieszkańców wsi stanowili Polacy. Po trzecie miejscowi
Polacy chcieli siłą zająć sporną cerkiew, sprzeciwili sie temu Ukraińcy
miejscowi i z okolicznych wsi, doszło do bójki, interweniowała policja po obu
stronach byli poszkodowani. Według jednej wersji (Stanisław
Kryciński "Przewodnik po Pogórzu Przemyskim") władze uznały że cerkiew należy
do grekokatolików, natomiast według wersji Andrzeja Saładiaka sporną cerkiew
opieczętowano i zamknięto. Z całą pewnościa nie doszło natomiast do przekazania
cerkwi kościołowi rzymskokatolickiemu.
>

piotrzr Re: walka o cerkiew w Kuźminie w 1938 roku ! 24.03.05, 12:01

Kryciński pisze / "Przemyśl i Pogórze przemyskie" - Wyd. Rewasz 1997/ " tuż
przed wojną przewazający liczebnie mieszkańcy wyznania rzymksokatolickiego
próbowali siła zająć cerkiew i przekształcić ją na kościół. Do obrony stanęli
grekokatolicy miejscowi i z kilku sąsiednich wsi. Doszło do bójki.
Interweniowała policja, aresztowano 15 osób, ktore niebawem zwolniono. Cerkiew
pozostała przy prawowitych właścicielach. Dopiero po 1947 r. została przejeta
przez Kosciól rzymskokatolicki"
Ten sam Kryciński w " Pogórzu przemyskim" -Słownik KraojobrazowoHistoryczny" w-
wa 1992 nic nie pisze przy Kuźminie o wydarzeniach z 1932 roku :-)))
Co do Marczaka - nie myli sie on co do istoty sprawy - a więc awanturniczą
sprawą zagrabienia /czy próbą/ cerkwi /i próbą przekształcenia jej na kościół
rymo-katolicki - co z pewnością nie odbyło się bez wiedzy władzy biskupiej KK/
Marczak pisze też o solidarności Ukraińców rozsyłających wici o pomoc !!!
Co do władz powiatowych - być może to błąd siedemdziesięcioletniego pisarza-
amatora. Ten bład jednak moim zdaniem podnosi walory - naturalnośc jego
wspomnień.
Z tym zarzucaniem "delikatnie mówiąc mijania sie z prawdą" byłbym jednak bardzo
ostrozny :-)
Pzdr
- piotrzr Re: walka o cerkiew w Kuźminie w 1938 roku ! 24.03.05, 12:43
  
  piotrzr napisał:
  
  > Ten sam Kryciński w " Pogórzu przemyskim" -Słownik KraojobrazowoHistoryczny"
  w-wa 1992 nic nie pisze przy Kuźminie o wydarzeniach z 1932 roku :-)))
  
  Oczywiście "ten kto sie nie myli niech pierwszy rzuci kamieniem" - miałem
  powyżej oczywiście na myśli rok 1938 - sorki
  W "cerkwiach drewnianych Karpat ..."Przewodnik z roku 2003 MM>Michniewskich i
  M.Duda piszą :"Niewiele brakowało, a cerkiew juz przed II wojną światową
  zostałaby kosciołem.Juz wtedy we wsi przeważali mieszkancy wyznania
  rzymskokatolickiego /.../ Modlili sie oni w kaplicy na cmentarzu. Tuż przed
  wojną postanowili siłą zająć cerkiew i przekształcić ją w kościół. Do obrony
  stanęli jednak grekokatolicy z Kuźminy i kilku okolicznych wsi. Spór zakonczyl
  sie bojką i interwencją policji. 15 osób aresztowano, a cerkiew pozostała przy
  PRAWOWITYCH włascicielach - do 1947 roku" Koniec cytatu.
  
  I jeszcze jedno ważne zdanie z tego przewodnika
  "Obecny kształt budowli to wynik powojennej przebudowy" !!!!!

darino dzięki za odzew i informacje - bardzo ciekawe ! 24.03.05, 16:20

j.w.

darino bijatyki przed cerkwiami przed wojną 24.03.05, 16:38

Przypomniałem sobie o opowieści mojego ojca sprzed wielu lat. Mówił mi o tym,
że polscy policjanci lub urzędnicy mobilizowali polskich chłopów i prowadzili
pod cerkiew w niedzielę i tam bili kijami wszystkich wychodzących. Było co
najmniej kilka takich akcji w różnych miejscowościach.
Przyczyn tych akcji nie znam, byc może było to pokłosie "powstania leskiego"
lub "strajku rolnego" z 1937 czy też 1938 roku ?
- piotrzr Czas na święta 24.03.05, 17:03
  
  Wesołych i zdrowych świąt Wielkanocnych !!!
  No i życzę ciekawych dyskusji po świętach !!!
  
  Jeszcze pewno dziś wieczor odezwe sie na grekokatolikach w Rz-wie
  Do "zobaczenia" po świętach

darino relacja Józefy Żarki (Zaricznej) z Lachawy 17.07.05, 13:23

Na podstawie książki "1947" wydanej przez Wydawnictwo "Tyrsa".
"Na Zielone Święta 1939 (?) roku Polacy odebrali grekokatolikom cerkiew w
Kuźminie, gdzie odprawiał nabożeństwa proboszcz - ojciec Mikoła Dobrianski z
Krecowa.
Na święta Polacy już nikogo do cerkwi nie wpuścili. Naokoło niej stali
uzbrojeni strzelcy. Na drugi dzień zebrał się wielki tłum ludzi i poszedł
bronić cerkwi. Mieli ze sobą tylko kamienie, a Polacy zaczęli do nich strzelać.
Bój trwał krótko - nasi musieli odstąpić, a Lachawa miała swoją pierwszą
ofiarę, bo zginął wtedy 19-letni chłopiec z Lachawy, Mikoła Bilianskij.
Potem pojawiło się tak zwane "polowe wojsko", specjalnie szkolone do walk
przeciw ludności ukraińskiej i do rozbijania strajków. Wojsko pozganiało do
Kuźminy ludzi ze wszystkich wsi, aresztowało ojca Dobrianskiego i wielu innych
mężczyzn, wiele osób pobito, a cerkiew zamknięto."

upowiec Kuźmina 1939 (!) 16.09.05, 14:57

Pani Zariczna też wskazuje na rok 1939.
- tyrawa co z zabitymi Ukraińcami ? 16.09.05, 16:50
  
  Saładiak i Zariczna podają Biliańskiego z Lachawy, a ojciec Łebedowicz dwóch
  innych ?
  Poza tym kto zginął ze strony polskiej ?
darino z pamiętnika "Birczanszczyna - stradalna zemla" 30.10.05, 13:03

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=23313&w=28012388&a=28437686
- piotrzr Refleksja 30.10.05, 18:04
  
  Cieszę się że nie zapominasz Darino o starych wątkach które tak bardzo
  zazębiają sie z nowymi.
  Przy okazji gratuluje pomysłow jak chociaższy wątek "Syfczyński" ltory
  z "Birszczanińskim" - wspaniale uzupełnia moją wiedzę o Ukraińcach Pogorza
  Przemyskiego.
  Pozdrawiam
  - darino Re: Refleksja 30.10.05, 22:27
    
    Dziekuję za gratulacje :)))
    Niestety opanowała mnie jakaś jesienna niemoc twórcza, i trudno zmusić się do
    pracy ...
    Pozdrawiam :)))

Najnowsze z forum Bircza

Zaloguj się