SS Hałyczyna w dokumentach - przestroga historii

29
Walki AK z SS Hałyczyna i UPA w pow. Tomaszów
Ukraińcy. Ostatnio zjawiły się na terenie pow. hrubieszowskiego
oddziały dyw. SS Haliczyna i zaktywizowały swą działalność
terrorystyczną wyrzynania ludności. Sześć wsi polskich spalonych.
cdn. Lawina 930/1
Dnia 18 maja 1944 r.
Rozgorzały walki z naszą samoobroną i spieszącymi na pomoc naszymi
oddziałami partyzanckimi. W wyniku tych walk około 40 wsi jest
całkowicie spalonych. W tym samym czasie zaznacza się napór
oddziałów UPA z Małopolski Wschodniej w kierunku pow. Tomaszów.
Przeciwstawiają się skierowane tam nasze oddziały partyzanckie.

Źródło:

Dokument Nr 616 z dn. 18 maja 1944 r. – Meldunek Sytuacyjny Nr 9 z
dnia 17 maja 1944 [w:] Armia Krajowa w dokumentach 1939-1945, wyd.
I, Wrocław-Warszawa-Kraków 1990, t. III, s. 447

30
Terror SS Hałyczyna i UPA w Chełmszczyźnie
Ukraińcy. Akcja terrorystyczna ukraińskich dywizji SS Haliczyna i
UPA w Chełmszczyźnie trwa, hamowana przez naszą samoobronę i
oddziały partyzanckie.

źródło:

Dokument Nr 621 z dn. 24 maja 1944 r. – Meldunek Sytuacyjny Nr 10 z
dnia 24 maja 1944 [w:] Armia Krajowa w dokumentach 1939-1945, wyd.
I, Wrocław-Warszawa-Kraków 1990, t. III, s. 458

31
Nowy pobór Ukraińców do SS
W czasie tych branek po wsiach dało się zaobserwować podobne
zjawisko jak i przy ostatnim poborze we Lwowie. Polaków zwalniano na
ogół łatwiej niż Ukraińców, w stosunku do których stosowano
ostrzejsze kryteria. Pobranym Ukraińcom dawano do wyboru zgłoszenie
się do SS-Dywizji, względnie wcielenie do batalionów pracy. Pod tym
względem obserwować można było charakterystyczną ewolucję: o ile w
czasie pierwszych branek zaledwie jedna trzecia pojmanych zgłaszała
się ochotniczo do dywizji, o tyle ostatnio 70-80% Ukraińców
deklaruje chęć służby w tej formacji.
Dopiero z końcem czerwca w wielu miejscowościach woj. tarnopolskiego
rozplakatowano analogiczne zarządzenia o poborze, jak we Lwowie.
Należy sądzić, że akcja ta formalnie obejmuje cały „Dystrykt
Galicyjski". W niektórych miastach Małopolski Wschodniej rejestracja
już się rozpoczęła. Pomimo formalnego wezwania do rejestracji i w
miastach przeprowadzają Niemcy dzikie łapanki. Analogiczny system,
jak po wsiach, zastosowano w Kamionce Strumiłowej dnia 21 VI, a w
Zborowie 26 VI.
W Stanisławowie powtórzono wezwanie do ludności, aby wszyscy
mężczy¬źni roczników 1909-1925 zgłaszali się nieprzerwanie do robót
przy kopaniu okopów i innych prac. Opornym grozi się
odpowiedzialnością zbiorową rodzin. W tej chwili w Stanisławowie w
karnym obozie znajduje się około 1500 osób, którzy się uchylali od
pracy.
Werbunek Ukraińców do wojska
1. Propaganda
Poza akcją przymusowej branki, która w rezultacie, jeśli chodzi o
Ukraińców, zasila obecnie głównie ukraińskie formacje wojskowe na
służbie niemieckiej - w czerwcu nasilili Niemcy niezmiernie akcję
propagandową wśród Ukraińców celem zachęcenia ich do ochotniczego
zgłaszania się w szeregi.
We Lwowie odbyło się kilka „uroczystych
poranków", „akademii", „manifestacyjnych zebrań", na których prócz
dygnitarzy niemieckich ze Stadthauptmanem Hollerem i Bizanzem na
czele przemawiali przedstawiciele „Wijskowoj Uprawy", „UCK",
ochotnicy SS-dywizji, poszczególni działacze ukraińscy jak dr Bilak,
ukraiński burmistrz Lwowa Waszczenko, znany ukraiński pisarz itp.
Przemówienia, prócz znanych i oklepanych frazesów o konieczności
wspólnej walki Niemców i Ukraińców z nawałą bolszewicką, niczego nie
zawierały.
Również nasilona została bardzo znacznie propaganda na rzecz
wstępowania do wojska w ukraińskiej prasie.

Źródło:

Dokument Nr 7 1944 czerwiec – Sprawozdanie sytuacyjne z Ziem
Wschodnich [w:] Ziemie Wschodnie Raporty Biura Wschodniego
Delegatury Rządu na Kraj 1943-1944, Warszawa-Pułtusk 2005, s. 188

32
Różnorodność formacji [ukraińskich]
Pobrani - przymusowo czy ochotniczo - Ukraińcy wcielani są do
formacji różnego typu. Wielopłaszczyznowość pod tym względem jest
bardzo znaczna.
Tak więc, prócz trwającego bezustannie, a szczególnie w czerwcu
nasilonego, werbunku do SS-Schützendivision-Galizien rozpoczęto 10
czerwca zaciąg Ukraińców do ukraińskich batalionów Wehrmachtu. W
ogłoszeniu, rozplakatowanym w tej sprawie, podano do wiadomości, że
ukraińskie bataliony nie różnią się w niczym od oddziałów
niemieckich, ochotnicy mają wszystkie prawa żołnierzy niemieckich
zarówno pod względem zabezpieczenia rodziny, jak też w awansach i
odznaczeniach. W batalionach i podczas przeszkolenia podoficerami, a
częściowo i oficerami, są Ukraińcy. Zgłaszać się mogą wszyscy
Ukraińcy w wieku lat 18 do 30. Początkowe przeszkolenie odbywa się w
Iwoniczu koło Krosna, a po tym początkowym przeszkoleniu, jak podano
w oficjalnym ogłoszeniu - ochotników ćwiczy się we władaniu ciężką
bronią.
Równocześnie ogłoszono nowy zaciąg Ukraińców do Wehrmachtu. W
zarządzeniu podano, że celem oddziałów WS jest ochrona wojskowych
zakładów w GG, przeszkolenie trwa 3 miesiące i odbywa się również w
Iwoniczu.
Nasilono również znacznie propagandę za wstępowaniem do ukraińskiej
policji.
Na specjalną uwagę zasługuje dalsza forma werbunku tzn. pobór
młodzieży ukraińskiej w wieku łat 15-20. Młodzież ta formalnie ma
pełnić służbę pomocniczą przy obronie lotniczej, lecz zorganizowana
jest w oddziały „Junaków SS", organizowane, przeszkalane i
wychowywane na wzór i w duchu Hitler-Jugend, co wobec udziału
ukraińskich czynników w akcji werbunkowej wskazuje, jak głęboko
ideologia hitlerowska sięga w społeczeństwo ukraińskie.
Dnia 6 czerwca ukazała się w tej sprawie odezwa, podpisana przez
kierownika kancelarii „Wijakowoj Uprawy" Osypa Nawrockiego,
kierownika wydziału młodzieży UCK prof. Zenona Zelenyja, oraz przez
Bisanza. Odezwa wzywa młodzież ukraińską do walki o „wolność swojej
ojczyzny w Europie, w której panuje jedność, wolność i
sprawiedliwość". Służba w tej ukraińskiej Hitler-Jugend ma trwać dwa
lata. Przeszkolenie odbywa się w jednej z miejscowości w tzw.
Generalnej Guberni, w której mieści się ośrodek i komenda Hitler-
Jugend.
Dnia 22 czerwca miało miejsce uroczyste zaprzysiężenie pierwszej
grupy junaków, które odbyło się z udziałem Wachtera, Bisanza, wielu
dygnitarzy H-J oraz przedstawicieli UCK, z dr Pankiwskym na czele.
Pankiwskyj w przemówieniu swoim dziękował, że „młodzież ukraińska
teraz będzie mogła stanąć do walki na równi z młodzieżą niemiecką”.

Źródło:

Dokument Nr 7 1944 czerwiec – Sprawozdanie sytuacyjne z Ziem
Wschodnich [w:] Ziemie Wschodnie Raporty Biura Wschodniego
Delegatury Rządu na Kraj 1943-1944, Warszawa-Pułtusk 2005, s. 189

33
SS-Schützendivision-Galizien [organizacja i morale]
Otrzymaliśmy obecnie szereg nowych informacji o organizacji SS-Schützendivision-Galizien.
Wszystkie kadry tej jednostki zgrupowane są już obecnie w jednym tylko punkcie, a mianowicie w wielkim obozie w miejscowości Neuhammer, leżącej pomiędzy Wrocławiem, a Berlinem. Ściągnięto tam porozrzucane poprzednio drobne oddziały, tworząc zorganizowaną jednostkę. Znalazły się tam również resztki kadry z Dębicy.
Oficjalna nazwa formacji brzmi: „14. SS-Schützendivision-Galizien"; w skład dywizji wchodzą trzy pułki liniowe: No. 29, 30, 31, a poza tym wszystkie znajdujące się normalnie w dywizji niemieckiej formacje pomocnicze. Dywizja nie jest zmotoryzowana i posiada artylerię o pociągu konnym; zmotoryzowane są tylko działka przeciwpancerne i artyleria przeciwlotnicza.
Dowódcą dywizji jest generał Freytag. Oficerowie ukraińscy mają stopnie do majora włącznie i obsadzono nimi kilka stanowisk dowódców batalionów. Wyższe stanowisko - dowódcy pułku zapasowego - zajmuje tylko pułkownik Barwiński, były oficer kontraktowy Wojsk Polskich, pochodzący z Ukrainy naddnieprzańskiej. Poza tym stanowiska dowódców pułków, batalionów, a nawet kompanii zajmują Niemcy.
Żołnierze dywizji narzekają, że są w obozie źle żywieni i źle traktowani; stosunek ich do Niemców jest niechętny, a często nawet wrogi; wielu z nich już z góry liczy się z ucieczką do band UPA; ogólnie nastawieni są oni psychicznie na dokonywanie rzezi Polaków.
Prawdopodobnie w związku z tego rodzaju nastrojami bawił w Neuhammer Himmler, który wygłosił do żołnierzy przemówienie. Powiedział on między innymi, że rozumie on ich sympatie dla ukraińskich oddziałów „partyzanckich", jednak przestrzegał przed dezercją i wskazywał, że jedynie celową z punktu widzenia ukraińskiego jest służba w SS-Dywizji. Obiecywał, że jeżeli oddziały ukraińskie zdadzą egzamin karności i lojalności, jako kolory dywizji wprowadzone zostaną barwy żółto-niebieskie, a nawet wspomniał o możliwości wprowadzenia „tryzuba", jako znaku dywizji. Poruszył też Himmler sprawę mordowania ludności polskiej; zapowiedział, że nie wolno wykonywać samosądów bez rozkazu dowództwa.
Przeszkolenie dywizji jest już ukończone i lada dzień ma nastąpić jej odmarsz na front. W związku z tym krążą wśród żołnierzy dywizji dwie wersje, co do jej przeznaczenia. Według jednej - dywizja ma być skierowana do Lwowa i Stanisławowa, gdzie pełnić ma podobne funkcje, jak działające już uprzednio na tym terenie oddziały SS-Schützendivision-Galizien tzn. teoretycznie walczyć z partyzantką sowiecką, a praktycznie likwidować element polski. Według innej wersji - dywizja ma udać się na front nie transportem kolejowym, lecz marszem pieszym przez teren tzw. Generalnego Gubernatorstwa, gdzie nabrać ma zaprawy bojowej w walce z „bandami".
Poza gotową do wywozu 14. SS-Schutzendivision-Galizien znajduje się w Neuhammer jeszcze stosunkowo duża ilość rekrutów ukraińskich, z których tworzone mają być dalsze formacje tego typu. Nazwy nowych dywizji, które mają być tak formowane, mają nawiązywać do Lwowa, Wołynia, Podkarpacia, „Kałyny" itp.
Co do pochodzenia tych oddziałów, które od 22 lutego grasowały w kilku powiatach Małopolski Wschodniej, otrzymaliśmy informacje, że przeszły one specjalne policyjne przeszkolenie w różnych miejscowościach Francji, a częściowo w Dębicy. Miały one brać udział w walkach z bolszewikami pod Tarnopolem, gdzie poniosły poważne straty.

Źródło:

Dokument Nr 7 1944 czerwiec – Sprawozdanie sytuacyjne z Ziem Wschodnich [w:] Ziemie Wschodnie Raporty Biura Wschodniego Delegatury Rządu na Kraj 1943-1944, Warszawa-Pułtusk 2005, s. 190-191

34
SS Hałyczyna a UPA
Ciekawe jest np. w związku z odbywającym się we Lwowie poborem, że niektórzy Ukraińcy są wyraźnie zadowoleni z wzięcia ich do SS-Dywizji Galicyjskiej przymusowo, bo uważają za korzystne brać broń i wyćwiczenie od Niemców, ale ze względów zasadniczych nie chcieli wstępować ochotniczo. SS-Dywizji swojej są zupełnie pewni, że jest ożywiona tym samym duchem (podobnie zresztą jak cała ukraińska policja) i stanowi takie samo ramię OUN, jak UPA.

Źródło:

Dokument Nr 7 1944 czerwiec – Sprawozdanie sytuacyjne z Ziem Wschodnich [w:] Ziemie Wschodnie Raporty Biura Wschodniego Delegatury Rządu na Kraj 1943-1944, Warszawa-Pułtusk 2005, s. 201

35
Terror SS Hałyczyna na Lubelszczyźnie
Ukraińcy. Na terenie Lubelszczyzny wzmogła się akcja terrorystyczna dyw. SS Haliczyna.

Źródło:

Dokument Nr 654 z dn. 7 lipca 1944 r. – Meldunek Sytuacyjny Nr 16 z dnia 5 lipca 1944 [w:] Armia Krajowa w dokumentach 1939-1945, wyd. I, Wrocław-Warszawa-Kraków 1990, t. III, s. 507

36
Podróż gubernatora Franka [wizyta w SS Hałyczyna]
W dniach 20 i 21 czerwca bawił w dystrykcie galicyjskim generalny gubernator Frank, o czym krótką wzmiankę zamieściliśmy w ubiegłym sprawozdaniu. Inspekcję rozpoczął od Stryja i Drohobycza, gdzie go czołobitnie witali Ukraińcy. We Lwowie spędził pół dnia.
Frank przyjął najpierw delegację Centralnego Ukraińskiego Komitetu z profesorem Kubyjowiczem na czele oraz członków Wydziału Wojskowego SS-Schützendyvision-Galizien.
Przytaczamy urywek przemówienia, wygłoszonego przy tej okazji przez Kubyjowicza, a w którym mówił on przede wszystkim o „rozbudowie i pogłębieniu" współpracy niemiecko-ukraińskiej: „...My cenimy słowa Waszej Ekscelencji, że nasze narody związane są wspólnym losem, słowa, jakie Wasza Ekscelencja pierwszy do nas powiedział. W świadomości tego naród ukraiński Generalnego Gubernatorstwa jest zdecydowany wytrwać na swym dotychczasowym stanowisku pełnego wysiłku dla potrzeb wojny aż do ostatecznego zwycięstwa Nowej Europy..."

Dokument Nr 8 1944 czerwiec – Sprawozdanie sytuacyjne z Ziem Wschodnich, Dodatek do sprawozdania za miesiąc czerwiec 1944 r. [w:] Ziemie Wschodnie Raporty Biura Wschodniego Delegatury Rządu na Kraj 1943-1944, Warszawa-Pułtusk 2005, s. 223

37
Inne narodowości. Okrucieństwa Ukraińców SS w płd. Lubelszczyźnie przy rekwizycji żywności.

Źródło:

Dokument Nr 654 z dn. 7 lipca 1944 r. – Meldunek Sytuacyjny Nr 16 z dnia 5 lipca 1944 [w:] Armia Krajowa w dokumentach 1939-1945, wyd. I, Wrocław-Warszawa-Kraków 1990, t. III, s. 508

38
Dalszy pobór do SS Hałyczyna
Ukraińcy
Pobór roczników 09—30 w Małopolsce mimo początkowego bojkotu daje obecnie wysoką frekwencję zgłoszeń. Poborowi wcielani są do terenowych jednostek SS, co pogłębia niekorzystny dla nas stosunek sił na tym terenie.

Źródło:

Dokument Nr 661 z dn. 13 lipca 1944 r. – Meldunek Sytuacyjny Nr 17 z dnia 12 lipca 1944 [w:] Armia Krajowa w dokumentach 1939-1945, wyd. I, Wrocław-Warszawa-Kraków 1990, t. III, s. 541

39
SS-Schützendivision-Galizien [dalszy werbunek, morale]
Drugi ujawniający aktywność kierunek ukraińskiej myśli politycznej
reprezentuje Kubyjowicz, stojący na gruncie uzyskiwania dla
Ukraińców korzyści za cenę współpracy z Niemcami.
Platformą działalności jest w tej chwili tworzenie SS-
Schützendivision -Galizien, które postępują jednak niezmiernie
wolno. Szczegółowo przebieg organizacji i metody stosowane przez
organizatorów przedstawione zostały w ubiegłym sprawozdaniu
miesięcznym.
W lipcu, po dwóch miesiącach oczekiwania, doszło do faktycznego
poboru pewnej ilości ochotników do tej formacji. Gdzie te oddziały
będą skoszarowane i ćwiczone, na razie na pewno nie wiadomo.
Nieznana jest również ilość powołanych dotychczas do służby. W
każdym razie pierwsi poborowi zostali wywiezieni na zachód poza
granice dystryktu Galizien, a nawet zdaje się poza Generalną
Gubernię. Jeden z transportów, skierowany jakoby do Grazu, został
zatrzymany w Pustkowiu między Dębicą a Tarnowem i przebywał tam
jakiś czas w obozie. Czy wywieziono ich stamtąd dalej, na razie nie
wiadomo. W obozie byli trzymani pierwsze dni pod strażą. Podobno z
dworca kolejowego we Lwowie uciekło około 300-400 „ochotników".
Wywiezienie pierwszych poborowych poprzedziły uroczystości i
manifestacje, odbyte we Lwowie i kilku innych miejscowościach. W
czasie inspekcji Franka z końcem czerwca witały go w miastach
oddziały ochotników w cywilnych ubraniach. Poza tym we Lwowie i
Przemyślu odbyły się w ciągu lipca uroczyste odprawy wojskowe na
boiskach sportowych, z pokazem ćwiczeń wojskowych ochotników,
ubranych przeważnie po cywilnemu, defiladą na ulicy i przemówieniami
pułk. Bizanza i inż. Chronowiata. W defiladzie we Lwowie wzięło
udział około 3000 ochotników. Poza tym sprowadzono sporo ludności
wiejskiej z okolicznych wsi, która miała stwarzać odpowiedni nastrój
i tło.
3. Rozgrywki
Na tle rozbieżnych poglądów na taktykę postępowania pomiędzy
po¬szczególnymi oddziałami ukraińskimi dochodzi stale do jak
najostrzejszych walk i zatargów, a mord polityczny, jako metoda
walki jest stale stosowany.
Po głośnym zabójstwie na osobie Baranowskiego, zostali z początkiem
lipca zgładzeni we Lwowie dwaj młodzi Ukraińcy w związku z
wewnętrznymi ukraińskimi walkami na tle tworzenia się SS-Dywizji.
W ciągu czerwca zostali przez Ukraińców zamordowani dwaj księża
greckokatoliccy na Pokuciu w Winogrodzie i Ilińcach.

Źródło:

Dokument Nr 8 1944 czerwiec – Sprawozdanie sytuacyjne z Ziem
Wschodnich, Dodatek do sprawozdania za miesiąc czerwiec 1944 r. [w:]
Ziemie Wschodnie Raporty Biura Wschodniego Delegatury Rządu na Kraj
1943-1944, Warszawa-Pułtusk 2005, s. 226

40
Wcielanie Ukraińców do SS Hałyczyna, agitacja Niemców za UPA
Niemcy propagują ulotkami na terenie sowieckim za UPA jako
organizacją antysowiecką i antypolską. Poborowi Ukraińcy wcieleni do
dywizji SS Galicja, Polacy wywożeni do organizacji Todta.

Źródło:

Dokument Nr 661 z dn. 13 lipca 1944 r. – Meldunek Sytuacyjny Nr 17 z
dnia 12 lipca 1944 [w:] Armia Krajowa w dokumentach 1939-1945, wyd.
I, Wrocław-Warszawa-Kraków 1990, t. III, s. 542

Parada rektutów SS Galizien we Lwowie.

www.mankurty.com/holocaust/halichina.html

Bezradne postępowanie (a raczej brak jakiegokowiek postępowania)
szefa MSZ Radka Sikorskiego daje takie a nie inne efekty. Uwaga:
dywizja SS nigdy oficjalnie nie nosiła nazwy "Hałyczyna" a
jedynie "Galizien".
www.isakowicz.pl/index.php?page=news&kid=8&nid=1741
Tablica w Tarnopolu
Tablica ku czci żołnierzy podległej Waffen SS jednostki zawiśnie na
domu przy ulicy Wojakiw Dywiziji "Hałyczyna" (Żołnierzy
Dywizji "Hałyczyna"). Taką decyzję podjęła rada miejska w Tarnopolu
na wniosek Mychajła Hołowki z ultranacjonalistycznej partii Swoboda.
Kilka dni wcześniej miejscowa rada obwodowa zaapelowała z kolei do
prezydenta Wiktora Juszczenki o uznanie żołnierzy dywizji za
bojowników o wolność Ukrainy.
Działania tarnopolskich władz oprotestowali Rosjanie. "To
bluźnierstwo, podobnie jak i inne zmierzające do heroizacji nazizmu
działania ukraińskich władz" - powiedział przedstawiciel Moskwy przy
ONZ Ilia Rogaczow. "Oni zabijali sowieckich żołnierzy, partyzantów
we Francji i Jugosławii, ludność cywilną w Polsce, dusili
antyfaszystowskie powstanie na Słowacji, rozstrzeliwali Żydów i
komunistów na Ukrainie" - punktował Rogaczow zarzuty wobec
Hałyczyny, która w czasie procesu w Norymberdze została uznana za
jednostkę zbrodniczą.
Przedstawiciele tarnopolskiego ratusza nie widzą niczego dziwnego w
upamiętnianiu dywizji. Czy nie boją się zatem protestów Rosji lub
Polski? "Z takim samym jak pan pytaniem zadzwonił do mnie dwa dni
temu dziennikarz rosyjskiego radia" - powiedział dziennikarzowi
Dziennika Ołeh Udycz z rady miasta. "Ta synchroniczna reakcja obu
sąsiadów na wydarzenia na Ukrainie jest dla mnie znacznie
dziwniejsza" - dodaje.
Dziennik www.dziennik.pl

www.youtube.com/watch?v=ysTvAX_GhSw

www.youtube.com/watch?v=u176O2ogYMA

Dywizja SS „Galizien”
Jednostka SS zbrodniczej niemieckiej formacji złożona z ukraińskich kolaborantów powołana przez Niemców dla uzupełnienia braków kadrowych. "Wsławiła " się licznymi zbrodniami na Polakach.
www.kresy.pl/kresopedia,historia,ii-wojna-swiatowa?zobacz/dywizja-ss-galizien
Formalnie jednostka nosiła nazwę 14 Ochotnicza Dywizja Strzelecka SS "Galizien". Jej formowanie rozpoczęło się w końcu kwietnia 1943r. Pomysł jej utworzenia wysunął gubernator Galicji Otto Gustaw Wachter. Poparli go też niektórzy politycy ukraińscy, w tym byli aktywiści działającej w Polsce międzywojennej partii UNDO, a także członkowie OUN - Melnykowców. Jej twórcom chodziło o to, aby skierować ukraińską młodzież w legalne i kontrolowane łożysko walki z polskością i antyniemieckim ruchem oporu. Hitler początkowo był przeciwny tworzeniu tej formacji, obawiając się, że jej powołanie obudzi wśród Ukraińców nadzieję na utworzenie ukraińskiej państwowości, ale Himler nie miał takich obiekcji. Dla kamuflażu nazwał dywizję "galicyjską", a nie ukraińską. Przeważyły, jak się wydaje, względy pragmatyczne. Front wschodni był coraz bliżej, a możliwości uzupełniania strat poniesionych na nim przez Niemców coraz mniejsze. Melnykowcy (OUN-M), popierający niemiecką inicjatywę mieli też nadzieję, że dywizja stanie się zaczątkiem legalnych ukraińskich sił zbrojnych i odegra w wychowaniu ukraińskiego korpusu oficerskiego rolę podobną, jaka niegdyś przypadła Dywizji Strzelców Siczowych. Banderowcy (OUN-B) byli zdecydowanie przeciwni udziałowi Ukraińców w tworzeniu dywizji. Słusznie sądzili, że posłuży ona Niemcom za mięso armatnie.

Dziesiątki tysięcy ochotników
Dywizji nie brakowało jednak ochotników. Do połowy czerwca 1943r. zgłosiło się ich aż... 84 tys. Można by z nich utworzyć pięć dywizji. Przed komisja lekarską stanęło ich 52 tys. Do wojska wcielono 12 tys. Pozostałych powoływano na uzupełnienie ponoszonych przez dywizję strat. W sumie miało się przez nią przewinąć około 30 tys. osób. Gros żołnierzy stanowiących korpus szeregowych pochodziło z Galicji. W większości byli to uczniowie starszych klas ukraińskich gimnazjów. Motywacja Ukraińców wstępujących do dywizji SS "Galizien" była różna. Nie zawsze wynikała z nacjonalistycznego amoku, czy antypolskiego zaślepienia. Zdarzały się przypadki, że wstępowali do niej ludzie młodzi, którzy chcieli uniknąć przymusowego poboru do UPA, dokonywanego bezlitośnie przez banderowców. Walcząc w dywizji mogli liczyć na pewne profity. Niemcy zobowiązywali się np. do materialnego wspierania ich rodzin.
W dywizji służyło też wielu petlurowców. Jedno z bardziej eksponowanych stanowisk zajął w niej b. oficer Petlury i absolwent polskiej Wyższej Szkoły Wojskowej mjr Mykoła Palijenko. W dywizji funkcje dowódcze pełnili tez ppłk dyplomowany Wiktor Naleć, płk Diaczenko i ppłk Pikulski, odznaczony Krzyżem Walecznych za obronę Warszawy, a także kilku innych oficerów. Generalnie jednak rzecz biorąc, dywizja miała niemiecką komendę i kadrę kierowniczą. Jej dowódcą był Fritz Freitag. Szefem sztabu Wolf-Dietrich Heike. W dywizji część kadry kierowniczej tworzyli Ukraińcy z faszystowskich batalionów ukraińskich "Nachtigal" i "Roland".
W dywizji obowiązywały niemieckie regulaminy, dyscyplina i system szkolenia. Każdy żołnierz składał przysięgę na wierność Hitlerowi. Kadry dywizji były szkolone głównie w specjalnym obozie w Pustkowie k. Dębicy, a także w innych miejscowościach m.in. w rejonach Gdyni, Rawicza, Torunia, na terenie Protektoratu Czech i Moraw, a także we Francji i w Niemczech. Z pierwszych zaciągów do dywizji Niemcy utworzyli pięć pułków policyjnych, które zajmowały się zwalczaniem polskiego ruchu oporu i mordowaniem polskiej ludności cywilnej. Około dwóch tysięcy żołnierzy dywizji zwalczało m.in. partyzantkę na pograniczu dystryktów galicyjskiego i lubelskiego. Uczestniczyli m.in. w eksterminacyjnej operacji pod kryptonimem Wehrwolf na Lubelszczyźnie. Polegała ona na wysiedlaniu wsi , które stanowiły bazy partyzantów. Żołnierze dywizji brali udział również w eksterminacji ludności polskiej w województwie tarnopolskim. Zamordowali w nim około dwóch tysięcy osób. Największą ich zbrodnią była pacyfikacja Huty Pieniackiej, w której śmierć męczeńską poniosło 868 Polaków. W Chodaczkowie Wielkim oddział SS "Galizien" zamordował 862 osoby.

W sojuszu z UPA
Podkreślić trzeba, że mimo niemieckiego dowództwa oddziały dywizji na terenie Galicji współpracowały z UPA, która przynajmniej deklaratywnie z Niemcami walczyła. Pisały o tym w wojennych reportażach nawet "Lwiwskie Wisti". Z ustaleń historyków wynika m.in. , że oddziały SS "Galizien" i UPA uczestniczyły w masowym mordzie ludności polskiej, która schroniła się w klasztorze w Podkamieniu. Następnie wraz z nimi uczestniczyły także w ludobójstwie ludności polskiej w miejscowościach otaczających Podkamień, takich jak: Palikrowce, Maliniszcze i Czernica. W sumie zamordowały tam wspólnie około dwóch tysięcy osób.
Z różnych przekazów można wnosić, że oddziały SS "Galizien" , korzystając z ustaleń kontrwywiadu UPA uderzały na te miejscowości, na które UPA bała się uderzać, bojąc się polskiej samoobrony. O możliwości ścisłej koordynacji antypolskich działań przynajmniej niektórych oddziałów SS "Galizien" i UPA świadczy fakt, iż szereg ukraińskich oficerów dywizji po jej rozgromieniu przez Armię Czerwoną pod Brodami przeszło pod sztandary banderowców. Jeden z nich Hrychoryj Holiasz "Bej" został nawet zastępcą dowódcy UPA Romana Szuchewycza.

W 70. rocznicę utworzenia SS-Galizien ulicami wielu ukraińskiej miast przeszły manifestacje. Były grupy rekonstrukcyjne, koncerty, odczyty. SS-Galizien to kolaborująca z nazistowskimi Niemcami ukraińska dywizja odpowiedzialna za ludobójstwo Polaków i Żydów na Kresach. O sprawie pisze portal Prawy.pl
www.kresy.pl/wydarzenia,spoleczenstwo?zobacz%2Fukraincy-swietuja-utworzenie-ss-galizien
Najliczniej dumę z esesmańsko-banderowskiej tradycji demonstrowali mieszkańcy zachodniej części kraju. To właśnie w dawnej Galicji Wschodniej w 1943 roku założona została esesmańska dywizja policyjna, pod skrzydłami oddanych Hitlerowi nacjonalistów ukraińskich. To był okres ścisłej współpracy i współdziałania hitlerowskich Niemiec i ukraińskiego podziemia.

To oczywiste fakty, acz niewygodne dla kombatantów i współczesnych ukraińskich głosicieli chwały „oręża” zwyrodnialców z pod znalu Bandery, czy Szuchewycza. Jest ich nie mało na samej Ukrainie. Są też w wielkich skupiskach emigracji ukraińskiej między innymi w Kanadzie, ale także w Polsce, wśród aktywistów organizacji mniejszości ukraińskiej w naszym kraju.

W tym samym - 1943 roku - zdziczali rzeźnicy z UPA i SS-Galizien wymordowali według różnych szacunków około 100 tysięcy bezbronnych Polaków. Kobiet, dzieci, osób starszych. Tylko dlatego, że ofiary były Polakami i narodowej przynależności się nie wyparły.

Najbardziej znanym i chyba najczęściej przywoływanym nad Wisłą symbolem ukraińskiego okrucieństwa jest Huta Pieniacka. Tu i wielu innych miejscach dokonano czystki etnicznej, której uczniowie (Ukraińcy) mogli nauczyć się według najlepszych „wzorców” od samych mistrzów (Niemców).

Mimo, że czas powinien goić rany, to jednak pamięć w trzecim już pokoleniu, urodzonym od chwili zbrodni banderowców na Polakach, pozostaje żywa. Interpretacja wydarzeń z Galicji Wschodniej jest oczywiście różna w Polsce i na Ukrainie. Wiele lat minie zanim uda się znaleźć styczność w ocenie zdarzeń z lat 40. od Sanu po Zbrucz.

Dla Ukraińców młodzi ludzie przebrani w mundury SS-Galizien, maszerujący po ulicach Lwowa, to powód do dumy. Dla nas to potwierdzenie beznadziejnego położenia, w którym znaleźliśmy się podczas drugiej wojny światowej. Wszędzie na około nie było przyjaciół. Byli sami wrogowie.

Obchodom powstania SS-Galizien z całą pewnością musieli się przyglądać liczni polscy turyści, odwiedzający Lwów i dawne kresy wschodnie. Były też na pewno polskie wycieczki zorganizowane dla naszej młodzieży. Wszyscy oni nie mogli czuć się dobrze widząc tryzuby i sztandary z UPA-owskim i SS Galicyjskimi zbrodniarzami.

Mieli jednak nasi rodacy tam na miejscu możliwość zobaczenia prawdziwej twarzy obozu pomarańczowych. Zwolenników Juszczenki, Tymoszenko, czy Tiahnyboka, którymi to personami polscy politycy od SLD po PIS oraz media pokroju „Wyborczej”, czy „Gazety Polskiej” są tak zafascynowane, od co najmniej dziesięciu lat.

Kiedyś się to pewnie zmieni. Wtedy pewnie, kiedy uświadomimy sobie, że dla mrzonek o jagiellońskiej Polsce, polska klasa polityczna jest gotowa podawać rękę sympatykom ukraińskich czystek etnicznych.

Głębokie zmiany w polskiej polityce spowodują to, że będą nas reprezentować i wypowiadać się w mediach o przeszłości i teraźniejszości relacji między Polską a Ukrainą ludzie, którzy będą kierować się przede wszystkim polskim interesem narodowym.

Na razie mamy ich deficyt. Wszak ani z ust polityków lewicy, ani obozu patriotycznego nikt nie odniósł się do banderowskiej hucpy z SS-Galizien. Słyszeli czy widzieli Państwo? Bo ja nie.
Antoni Krawczykiewicz
Prawy.pl
prawy.pl/portal_aktual/z-zagranicy2/2966-szok-ukraincy-swietuja-utworzenie-ss-galizien

W Krzywym Rogu [Ukraina] odbył się uroczysty marsz na cześć 70 rocznicy powstania dywizji SS „Galicja” (14 Dywizja Grenadierów Waffen SS „Galizien”.
www.kresy.pl/wydarzenia,spoleczenstwo?zobacz/ukraina-uroczysty-marsz-ku-czci-
W marszu wzięło udział około stu osób.
Uczestnicy nieśli flagi państwowe i czerwono-czarne (partyjne flagi banderowskiej OUN) i „niektóre inne flagi”.
Na wideo widać, jak niektórzy przechodnie wyrażają niezadowolenie z faktu odbywania się marszu. Uczestnicy skandują hasła: "Chwała nacji - śmierć wrogom!", "Będziemy wieszać komunistów!", "Komucha - na szubienicę!", "Pamiętaj zawsze, obcy, tutaj gospodarzem jest - Ukrainiec" itp.
youtu.be/h0Kmp-LLAtQ

Ukraińscy ultra-nacjonaliści maszerowali w centrum zachodnio-ukraińskiego miasta Lwowa w dniu 28 kwietnia 2013 roku, aby uczcić 70 rocznicę powstania 14 Ochotniczej Dywizji SS „Galizien”.
14 Dywizja Grenadierów Waffen była w czasie II Wojny Światowej niemiecką formacją wojskową początkowo składającą się z ochotników z Galicji o ukraińskim pochodzeniu etnicznym, ale później również włączono w jej szeregi Słowaków, Czechów i holenderskich ochotników i oficerów. Neonaziści z Rosji i Litwy także wzięli udział w marszu.
kyivpost.com/Wiesław Tokarczuk/KRESY.PL
www.kresy.pl/wydarzenia,spoleczenstwo?zobacz/mlodzi-banderowcy-maszeruja-ku-czci-ss-2

Obszerny artykuł Moniki Sladewskiej w tygodniku "Przegląd" nr 19 z 6-12 maja 2013
www.przeglad-tygodnik.pl/pl/artykul/esesmani-spod-sztandaru-oun
Dywizja SS Galizien, twór Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, została utworzona w 1943 r. na terenie Małopolski Wschodniej, przekształconej przez Niemców w dystrykt Galicja i przyłączonej do Generalnego Gubernatorstwa. W skład dywizji weszli Ukraińcy, do 1939 r. obywatele polscy, inspirowani przez faszyzujące kierownictwo OUN i kler greckokatolicki. Ochotnikom sugerowano, że będą prekursorami przyszłej narodowej ukraińskiej armii, zachęcano ich też korzyściami materialnymi. Ukraińscy rekruci do SS Galizien przysięgali wierność na całe życie Hitlerowi. Żołnierze SS Galizien mają na rękach krew 1,1 tys. Polaków zamordowanych w Hucie Pieniackiej i 800 w Podkamieniu. Galicyjska dywizja do ostatniego dnia wojny była w strukturach Waffen SS.

Cały tekst dostępny w drukowanym wydaniu "Przeglądu".

Poważny zgrzyt w stosunkach dyplomatycznych między Krakowem i Lwowem. W świat powędrowała informacja, że władze ukraińskiego miasta są organizatorem koncertu z okazji 70. rocznicy utworzenia dywizji SS-Galizien, w której pod rozkazami Niemców w czasie II wojny światowej służyli Ukraińcy. Jednostka oskarżana jest o mordy m.in. na ludności polskiej i żydowskiej. Koncert miał się odbyć na dwa tygodnie przed "Dniami Krakowa we Lwowie".
Radny Krakowa Mirosław Gilarski (niezależny) domaga się zerwania współpracy partnerskiej między miastami, ale prezydent Jacek Majchrowski chce uniknąć dyplomatycznej afery. Twierdzi, że mer Lwowa nie wydał na imprezę zgody. Strona ukraińska plącze się jednak w wyjaśnieniach, jak w ogóle mogło dojść do próby organizacji takiej imprezy. A lwowscy nacjonaliści i tak maszerują ku czci SS-Galizien.

"To jest prowokacja"
Datę koncertu początkowo wyznaczono na 11 maja. Plakat zapraszający na imprezę (na zdj.) głosi: "Przyjdźcie uczcić pamięć bohaterów". Na dole, wśród organizatorów, widzimy herb miasta Lwowa. Zawierają go też reklamy imprezy w internecie.
Według jednego z ukraińskich portali turystycznych, koncert planowano w muzeum architektury.
Jego gwiazdą miał być zespół "Nachtigall". To nazwa ukraińskiego batalionu (z niem. słowiki), który zapisał się w historii, m.in. pomagając hitlerowcom w 1941 r. przy pogromach żydowskich we Lwowie. SS-Galizien mordowało głównie Polaków.
- To prowokacja. Szczególnie, że w tym roku my, Polacy, będziemy przecież obchodzić 70. rocznicę rzezi wołyńskiej - oburza się radny Gilarski. - Apeluję o bojkot Dni Krakowa we Lwowie i współpracy z jego władzami. Najwyraźniej tej współpracy nie chcą - kwituje.

Marek Lasota, dyrektor krakowskiego oddziału IPN: Ukraińcy nie powinni szukać tożsamości pod flagami SS
Nie możemy Ukraińcom odmawiać prawa do szukania tożsamości narodowej w ich historii, mimo że często kontrowersyjnej dla Polaków. Ale SS-Galizien to nie źródło niepodległości naszych wschodnich sąsiadów, ale zbrodnicza formacja, dokonująca mordów w imię interesów Adolfa Hitlera, nie wolnej Ukrainy. Szkoda że szuka się tożsamości w czasach II wojny światowej, a nie wcześniejszych, gdy politycy ukraińscy, jak Semen Petlura, próbowali budować swoją niepodległość razem z Polakami. Dziś wola pojednania ze strony Polski i Ukrainy jest widoczna. Ale takie pomysły jak ten koncert, szczególnie na chwilę przed Dniami Krakowa we Lwowie, tylko szkodzą obu stronom.
www.gazetakrakowska.pl/artykul/888413,zgrzyt-na-linii-krakow-lwow-ukraincy-wycofali-sie-z,id,t.html

Zarys historyczny SS Galizien w dodatku historycznym "Rzeczpospolitej"
www.rp.pl/Rzecz-o-historii/308259911-SS-Galizien-Jedna-z-najbardziej-zbrodniczych-formacji-II-wojny-swiatowej.html#ap-1
Bestie w ludzkiej skórze

Z niemal 80 tys. ukraińskich ochotników pragnących walczyć w mundurze SS Niemcy przyjęli na szkolenie jedynie kilkanaście tysięcy. Dowódcą dywizji „Hałyczyna", jak inaczej nazywano SS-Galizien, został generał major Fritz Freitag, a szefem sztabu major Wolf Heike. Podobnie dowódcami pięciu pułków policji SS oraz jednego rezerwowego batalionu policji zostali tylko i wyłącznie Niemcy. To był najlepszy dowód jaki był stosunek „narodu panów" do „podrzędnej nacji słowiańskiej", za jaką w Berlinie uważano Ukraińców.

Sami Ukraińcy wykazywali jednak fanatyzm, który czasami przerażał nawet Niemców. O ukraińskich zbrodniach na Podolu i Wołyniu mówi się, że ,,były tak straszne, żeby nie tylko martwi milczeli, ale i żywi nie byli w stanie o tym zabijaniu opowiedzieć...." Zagłada ponad 3 tys. wsi, w których mieszkało ponad 120 tys. Polaków, nie została do dzisiaj osądzona choćby w sposób symboliczny. Żeby wykazać się oszczędnością amunicji, ukraińscy fanatycy mordowali Polaków i Żydów siekierami, łopatami, piłami do drewna i palili żywcem. Przed skrajnym okrucieństwem ukraińskich zbrodniarzy nie było ucieczki. Ci, których nie zamordowali Ukraińcy w niemieckim mundurze, byli zabijani przez swoich ukraińskich sąsiadów cywili. Skala okrucieństwa przeraziła nawet Niemców, którzy w celu powstrzymania skrajnego sadyzmu poprosili o interwencję gestapo.Nie wszyscy Ukraińcy zachowywali się podle. Należy podkreślić, że istnieją licznie udokumentowane przypadki ratowania Polaków przez ich ukraińskich sąsiadów.

Jest wielką niesprawiedliwością wobec odchodzącego już pokolenia bohaterskich powstańców warszawskich nieosądzenie bestialstwa ukraińskiego podczas pacyfikacji tego zrywu niepodległościowego. Do dzisiaj żyją w USA i Wielkiej Brytanii starcy, którzy mają na swoich zbrodniczych łapach krew mieszkańców Warszawy. A mimo to są wśród nas naiwni publicyści twierdzący, że Ukraińcy nigdy nie uczestniczyli w pacyfikacji polskiej stolicy. Znakomicie rozprawia się z tym kłamstwem Edward Prus w swojej rewelacyjnej i godnej polecenia książce „SS-Galizien, patrioci czy zbrodniarze?".

W pamięci warszawiaków na zawsze powinna zostać zbrodnicza 150-osobowa ukraińska kompania policyjna stacjonująca w gmachu gestapo przy alei Szucha. W pierwszych dniach powstania owych 150 żołdaków z kompanii grupy bojowej Schutzpolizei próbowało ukryć się w prywatnych mieszkaniach, których mieszkańców dosłownie wyżynano. Trudno się więc dziwić, że powstańcy niechętnie brali do niewoli złapanych ukraińskich morderców w mundurach SS. Podobnie postępowano z ukraińskimi wartownikami z Pawiaka. We wrześniu 1944 r. do Warszawy przybył Legion Wołyński. 400 ukraińskich siepaczy pod dowództwem przedwojennego oficera kontraktowego Wojska Polskiego pułkownika Petra Diaczenki z miejsca przystąpiło do dzieła zagłady polskiej stolicy. Nawet niemiecki historyk Guenther Deschner w książce „Warsaw rising" podkreślił, że: „Powstanie dało Ukraińcom idealną możliwość ujścia dla ich głęboko zakorzenionych antypolskich urazów". W 1965 r. Marek Hłasko wspominał: „I nie uwierzyłaby chyba również i w to, że widziałem w czterdziestym czwartym roku w Warszawie, jak sześciu Ukraińców zgwałciło jedną dziewczynę z naszego domu, a potem wyjęli jej oczy łyżką do herbaty; i śmiali się przy tym, dowcipkowali...".

Nie należy zapominać, że w zagładzie polskiej stolicy brał także udział pułk renegatów Rosyjskiej Narodowej Armii Wyzwoleńczej dowodzony przez zbrodniarza Bronisława M. Kaminskiego. Także w tej jednostce znalazły się hordy kozackie: 209. Kozacki Batalion Schutzmannschaften, 3. Pułk Kozaków płk Bondarenki, 69. Dywizjon Kawalerii i 572. Batalion Piechoty.