Dodaj do ulubionych

Brama Lwowska dziś

16.01.06, 12:08
Mamy nieco wiadomości na temat restaurowania Starego Miasta , co myslicie o
tym żeby na poczatek zamknąć dla ruchu samochodowego ulicę Łukasińskiego ,
odbudować frgment murów w kierunku Kościoła Redymptorystów i do miasta od
wschodu wchodzilibysmy przez bramę lwoską...
Oczywiście w tej sytuacji należałoby zwmocnić "małą obwodnicę " , czyli ul.
Peowiaków do Partyzantów a także od Lipskiej w kierunku Rotundy i dalej do
Szczebrzeskiej , może jakis minimalny ruch mozna by zachować na terenie
Starego Miasta , zdaje sobie sprawę ,że to niekiedy jest konieczne
Czy jednak nie byłoby warto? wyobrażacie sobie takie oryginalne mury i
wejście do miasta tylko przez piękną, renesansową bramę ...
Obserwuj wątek
    • andrzej.sawa Re: Brama Lwowska dziś 16.01.06, 12:57
      Nie pamiętam jak to w terenie wygląda,dawno nie byłem w Zamościu,ale chyba masz
      dużo racji.Jednak uważaj na ograniczanie ruchu.Zbyt duże enklawy bezruchu w
      średniej wielkości mieście mogą paść.
    • dziki_osiol Re: Brama Lwowska dziś 16.01.06, 17:15
      Witaj Januszu

      Poruszyłeś bardzo ciekawą kwestię. Napiszę zatem parę słów od siebie i moich kolegów. Jesteśmy grupą młodych, dynamicznych osób. Ponieważ każdy z nas pochodzi z Zamościa i z tym miastem chciałby związać swoją przyszłość często dyskutujemy nad tym co można by zrobić w Zamościu. Twój pomysł z odbudową murów nie jest nam obcy. Myśleliśmy o tym, że na początek można wznieść fortyfikacje łaczące obecny nadszaniec, bramę lwowską (starą/nową), kazamaty znajdujące się za kościołem redemptorystów i istniejący już mur z furtą wodną. Można by te mury pociągnąć za pałacem zamjskich aż do paku miejskiego gdzie znajdują się kolejne fragmenty. Tereny o których mówię są prawie nie zabudowane i całośc inwestycji oparła by się tylko i wyłacznie o fundusze. Wspomnieć należy również o tym, że budując na nowo tą konstrukcję można by od razu przewidzieć miejsca na galerie, kawiarnie, kluby itp. Może nawet jakieś małe, klimatyczne kino albo coś na kształt krakowskiej "piwnicy pod baranami".
      Zamknięcie ulic Łukasińskiego i Akademickiej chyba i tak znajduje się w miejskich planach na najbliższą przyszość. Całkowite wyłączenie tej części miasta z ruchu samochodowego nie jest konieczne. Należało by jednak przenieść ważne instytucje poza jego obręb. Ograniczyło by to potrzebę zapuszczania się tam. Drogi i parkingi powinny zostać na starym mieście. Ważne aby przyjezdni nie musieli pieszo docierać do samego miasta.
      Jeżeli planujmy w przyszłości zrobić z Zamościa miejscowość turystyczną musimy mieć coś do zaoferowania. Spotkać się można z opiniami ludzi, którzy odwiedzili Zamość i czuli niedosyt. Nie łudźmy się tym, że same zabytkowe budynki i muzea ściągną tu ludzi. Zamość ma do zaoferowania niesamowity klimat.
      Można go spotęgować stwarzając coś czego nie oferują inne miasta. Przywrócenie miastu ufortyfikowań mogło by dać pozytywny efekt. Na pewno atrakcją dla wielu mógł by być spacer wokół miasta po murach. To wymagało by gigantycznych nakładów. Jednak drugiego takiego miasta w Polsce o ile mi wiadomo nie ma. Miałem szczęście odwiedzić włoskie miasto obwiedzione murami bardzo podobnymi do zamojskich. Efekt jest na prawdę niesamowity.

      Pozrawiamy wszystkich
      dziki_osiol i ekipa
      • hubertkm Re: Brama Lwowska dziś 16.01.06, 22:50
        Himmler chciał odbudować te mury:-)
        Pamiętajcie, że takie odbudowane "zabytki" to wcale nie są zabytki, tylko
        makiety. Nawet jeśli byłby ktoś, kto mógłby to zaprojektować w odpowiednio
        wiernym historycznie wyglądzie, to najpierw trzeba przemyśleć, z jakiego okresu
        umocnienia chcielibyście odtwarzać - bo jeśli dziewiętnastowieczne (a takie
        pasowałyby do nadszańców z tego okresu) to odtworzenie ich bez rawelinów byłoby
        dziwne i niekompletne - a jeśli wcześniejsze - to byłyby niespójne z tym, co
        jest zachowane i istnieje do dziś...
        Przyznaję, ze pomysł okrążenia całego Zamoscia po murach - byłby pociągający,
        ale tu problemów jest dużo więcej niż tylko fundusze - a główną stawką jest
        oryginalny klimat przeciw disneylandowi, jeśli coś nie wyjdzie...
        Pozdr.
        • koziorozka Re: Brama Lwowska dziś 17.01.06, 01:07
          > Pamiętajcie, że takie odbudowane "zabytki" to wcale nie są zabytki, tylko
          > makiety.
          - Niekoniecznie. Stare Miasto w Warszawie jest taką "makietą" a na listę
          światowego dziedzictwa UNESCO trafiło.
          Opasanie murem całej Starówki Zamoscia jest niemożliwe, ale spacer od bramy
          Sczebrzeskiej do Lwowskiej? Fajnie by było...
          • czuk1 Re: Brama Lwowska dziś 17.01.06, 07:39
            Najpilniejsze to uporzadkowanie strony południowo-zachodniej Starego Miasta,
            w tym otoczenia POmnika Hetmana i Pałacu (aż do ul.Królowej Jadwigi),
            rekonstrukcja Bramy Szczebrzeskiej, urządzenie terenow zielni w Małpim Gaju i
            dalej aż do ul. Partyzantow (by zamknąć krąg Plant), no i wyprowadzenie kolei z
            centrum Zamościa, a takze podjęcie męskiej decyzji przez konserwatorow
            zabytków - poprowadzenie jezdni ulicy obwodowej (wokół Starego Miasta (wtedy
            można by zamknąć wjazd na tereny światowej klasy zabytku)po likwidowanych
            torach kolejowych (częściowo,tak aby można od ul. Lukasińskiego wyjechać na ul
            Szczebrzeską).
            To zamierzenie mozna szybkoi stosunkowo nie drogo wykonać, ba jest ono
            konieczne. Poprawi ono bowiem atrakcyjność turystyczną zabytków i wygląd
            Starego Miasta.
            Na temat odsłaniania murów mój pogląd jest całkowicie zgodny z wyrazonym przez
            Konradta. Nawet nie ma sensu rozbudowywać uzasadnienia.
            Za drogo, nieracjonalnie, niefachowo. Nie dziś. Dziś mamy makiete z murami,
            zarysy wyburzonych murow w postaci - choćby Kaczych Dołków, wałów na terenie
            parku - dającycjh wyobrażenie o murach i wielkości twierdzy.
            mariusZ
            • czuk1 Re: Brama Lwowska dziś 17.01.06, 07:52

              > Najpilniejsze to uporzadkowanie strony południowo-zachodniej Starego Miasta,
              > w tym otoczenia Pomnika Hetmana i Pałacu (aż!!! do ul.Królowej Jadwigi),
              > rekonstrukcja Bramy Szczebrzeskiej, urządzenie terenow zielrni w "małpim
              gaju", dalej aż do ul. Partyzantow (by zamknąć krąg pięknych Plant), no i
              wyprowadzenie kolei z centrum Zamościa, wreszcie podjęcie "męskiej decyzji"
              przez konserwatorów zabytków - poprowadzenie jezdni ulicy obwodowej (wokół
              Starego Miasta po likwidowanych torach kolejowych (wtedy można by zamknąć
              wjazd na tereny światowej klasy zabytku , urzadzając parkinki na ciągach
              pieszych, jak mamy w Sandomierzu), wtedy by można od ul. Lukasińskiego
              wyjechać na ul. Szczebrzeską, przy Bramie Szczebrzeskiej. To zamierzenie (nie
              nowe, dyskutowane za czasów PRL) mozna szybko i stosunkowo niedrogo wykonać,
              ba jest ono konieczne. Poprawi ono bowiem atrakcyjność turystyczną zabytków
              i wygląd Starego Miasta.
              Na temat odsłaniania murów, zamykania wjazdu od stony Bramy Lwowoskiej mój
              pogląd jest całkowicie zgodny z wyrazonym przez Konradta. Nawet nie ma sensu
              rozbudowywać uzasadnienia. Słowem - za drogo, nieracjonalnie,
              nieprowfesjonalnie. Nie dziś. Dziś mamy makietę twierdzy z murami,
              Mamy do obejrzenia Zarysy wyburzonych murow w postaci - choćby Kaczych
              Dołków, wałów na terenie parku - dającycjh wyobrażenie o murach i wielkości
              twierdzy.
              pozdrawiam wszystkich forumowiczow przypadkowo wpadający tu - mariusz



        • hubertkm Re: Brama Lwowska dziś 17.01.06, 09:29
          Warszawskie stare miasto zostało wpisane na listę UNESCO głównie jako przykład
          dobrej odbudowy, a nie jako zabytek:-)
          zresztą nie da się ukryć że to akurat miało kontekst polityczny - naze
          srodowisko konserwatorskie odbudowalo Warszawę z pelną świadomoscią, ze to
          budowa na nowo - dlatego, że odbudowa została uznana za najlepszy wyraz
          sprzeciwu, wobec zburzenia tej starówki przez Niemców. Tyle tylko - a tego juz
          się nie spodziewano i chyba nadal się tego za bardzo nie zauważa - że
          spoleczeństwo poslkie przy okazji tej i innych odbudów przyzwyczaiło się do tego
          i w Polsce nie widzi się nic niestosownego ani fałszywego w stawianiu makiet.
          Poznański zamek Przemysława najlepszym dowodem. A to już totalny disneyland...
          Problem jest istotny o tyle, ze w dzisiejszych czasach odbudowuje każdy, kto ma
          pieniądze i ochotę - samorządy, prywatni ludzie - i mamy takie rzeczy jak
          "zamek" w Tykocinie...
          Zawsze odbudowany zabytek jest fałszerstwem, a ze nie znający szczegółów zwykli
          odbiorcy się na to nabierają - tym gorzej...
          Dbajcie o to, co macie, a co i tak nie jest w zbyt dobrym stanie i nie
          dopuszczajcie do niszczenia tego,hcoćby przy okazji imprez na Rynku Wielkim, gdy
          poziom decybeli powoduje trzęsienie się całej starówki - jak to wpływa na ściany?
          Pozdr.
          • januszx Re: Brama Lwowska dziś 17.01.06, 16:51
            Toczy sie jak widzę bardzo interesująca dyskusja ,i bardzo dobrze warto wyrażać
            swoje poglądy , warto słuchac racji innych to zawsze ozywia , wzbudza ferment,
            i często bywa podstawą do działań . W tym temacie pisałem o odrestaurowaniu
            częsci murów pomiędzy orkiestrą włościańską a małpim gajem , to nie jest duży
            odcinek . Najważniejsze wydaje mi sie to co chemy osiągnąc naszymi pracami nad
            murami , co mamy na celu? , jaka wizja nam przyświeca?
            Moją wizja było przywrócenie naszemu miastu przynajmniej częsci tego uroku,
            czaru , które posiadało dawniej, mozliwość wejścia do miasta przez starą
            bramę ,wejścia w jakby zaczarowany świat z innej epoki myślę,że powinien robić
            wrażenie .Obok murów fosa jak chociażby w wieku XVIII ,przy tym jeszcze jakiś
            zwodzony most , pewnie będą tacy , którzy powiedzą to jest kicz , lecz nie
            zgodzę się z nimi , to jest przywrócenie charakteru miasta sprzed lat , sprzed
            wielu lat. Ruch samochodowy oczywiście ,że powinien pozostać , tyle ze w
            ograniczonym zakresie.
            Chciałbym żebyśmy się zrozumieli miasto idealne i w chwili obecnej posiada
            niewatpiwy czar i znajdziemy tu niezwykłą atmosfere , nie oznacza to jednak ,że
            nie powinnismy dąrzyć do ...ideału?:-)
            Jesli chodzi natomiast o otoczenia miasta dookoła murami to jakby częsciowo
            inne kwestia zdecydowanie jednak również warta dyskusji...

            serdecznie pozdrawiam
            J
            • hubertkm Re: Brama Lwowska dziś 17.01.06, 21:18
              Przywrócenie charakteru miasta sprzed lat? Bez wyburzernia przedpola twierdzy,
              sprowadzenia Ormian i Żydów nie da się:-)
              Zresztą, kto wie, jaki ten charakter był naprawdę? To takie trochę gadanie
              frazesów - "przywrócenie chrakteru", chociaż nie wiadomo o jaki charakter chodzi
              - a chodzi raczej o Twoje wyobażenie o tym charakterze, a nie o rzeczywisty
              charakter. Niestety.
              Pozdr.
          • czuk1 Czy nie lepiej uporżadkować to co jest???????????? 18.01.06, 10:27
            Do Hubertkm.
            Proszę Cię - jesli możesz - odnieś sie do moich sugestii nt. uporządkowania
            fragmentów Starego Miasta i jego otoczenia. Dodał bym do tego temau - konieczne
            wykonanie nowych nawierzcni na calym Starym Mieście, uzupelnienie modernizacji
            elewacji (aby wszystkie były odnowione) oraz weryfikacja i wymiana szyldow -
            wg wskazań konserwatowów zabytkow.
            pzdr mariusz
            • januszx czy nie lepiej patrzeć całościowo? 18.01.06, 10:42
              Pozwól Mariszu ,że ja się odniosę :-) oczywiście ,że należy także zająć się
              restauracją Starego Miasta, ,ale nie stawiałbym tego albo albo? tylko zajmijmy
              się naszym miastem całościowo, mieć jedna , spójną wizję miasta arkad?! - tutaj
              zgadzam się z ekipa Dzikiego Osła, pozdrawiam:-)- wpadajcie częsciej!

              a wizja idelanego miasta otoczonego murami jest niezwykle kusząca:-) , trzeba
              byłoby się zastanowić i zapewne zostawic jakąś drogę wjazdową dla samochodów
              czy od Lublina czy też Lwowa? ...kwestia uzgodnienia szczegółow
              Przypomnę w tym miejscu ,że fortyfikacje , mury dookoła hetmańskiego grodu ,
              których budowę rozpoczeto i w dużej mierze ukończono w wieku XVI - stały w
              wieku XVII, XVIII i XIX aż do roku 1866 i nie przesadzajmy akurat mury przez te
              setki lat nie zmieniały się zasadniczo , także jest wzór do odtworzenia

              Pozdrawiam
              J
              • hubertkm Re: czy nie lepiej patrzeć całościowo? 18.01.06, 22:15
                Do Janusza: Zmieniały sie, zmieniały - i to zasadniczo - pozostawał w zasadzie
                tylko narys, ale i on był ubogacany nowymi dzielami - a przekrój całosci
                zmienial sie bardzo. Poszczególne fragmenty rozbierano już w XVIII wieku, gdy
                miasto zaczęło sie silniej rozijać gospodarczo po pierwszym rozbiorze - i
                dopiero twarda obrona w 1813 sprawiłą, zę rząd Królestwa postanowil odnowić
                twierdzę - a wtedy to już byy zupelnie inne obwarowania niż w XVI wieku - zostal
                tylko narys, jak już pisałem.
                Do Czuka:
                Ja jestem spoza Zamoscia, wiec inaczej na to patrzę niż wy - na pewno z mniejszą
                znajomoscią szczegółów, ale z drugiej strony pewnie też z większą świerzoscia.
                Jak jestem w Zamosciu, to widzę masę drobiazgów do poprawy - natomiast ogólne
                wrażenie jest zawsze dobre. Najbardziej chyba wg mnie wymaga opieki południowa
                część miasta z dawnym kościolem i klasztorem klarysek i generalnie otoczenie
                Rynku Wodnego. Przydałoby się też coś zrobić z pałacem - teraz w ogóle nie
                wygląda na pierwszy rzut oka na rezydencję - trzeba wiedzieć, że to palac, zeby
                to zauważyć:-) Zdziwił mnie wasz nowy Zamoyski na koniu - że jest obok osi ulicy
                - tak jakos trochę bez sensu. Janusz ma rację co do całosciowej wizji miasta,
                ale moim zdaniem powinno to byc rozumiane jako całe miasto - a nie tylko w
                obrębie murów - a niestety mam wrażenie, ze tak to w Zamosciu wygląda.
                Pozdr.
                • s.qbek Re: czy nie lepiej patrzeć całościowo? 18.01.06, 22:24
                  Co do Zamoyskiego na koniu to pomnik nie zbiega się z osią ul. Grodzkiej
                  ponieważ oś zespołu pałacowego nie pokrywa się idealnie z osią miasta (właśnie
                  ul. Grodzka) o czym zadecydowały warunki terenowe przy projektowaniu miasta.
                  Pomnik tak podobno ustawiono aby tą różnicę uwydatnić. Sam miałem początkowo
                  pewne obiekcje na ten temat ale teraz mi przeszło :). Co do klarysek to mają to
                  wszystko (kościół św. Anny i klasztor) remontować za państwowe pieniądze na
                  siedzibę Państwowej Szkoły Muzycznej, lecz w podziemiach natrafili na szkielety
                  i pewnie się wszystko trochę przeciągnie.
                  Co do wizji miasta jako całości to masz jak najbardziej rację.
                  Pozdrawiam
                  Q
          • halevi Re: Brama Lwowska dziś 20.01.06, 12:19
            hubertkm napisał:

            > i w Polsce nie widzi się nic niestosownego ani fałszywego w stawianiu makiet.
            > Poznański zamek Przemysława najlepszym dowodem. A to już totalny disneyland...
            > Problem jest istotny o tyle, ze w dzisiejszych czasach odbudowuje każdy, kto
            ma
            > pieniądze i ochotę - samorządy, prywatni ludzie - i mamy takie rzeczy jak
            > "zamek" w Tykocinie...
            > Zawsze odbudowany zabytek jest fałszerstwem, a ze nie znający szczegółów
            zwykli
            > odbiorcy się na to nabierają - tym gorzej...
            > Dbajcie o to, co macie, a co i tak nie jest w zbyt dobrym stanie i nie
            > dopuszczajcie do niszczenia tego,hcoćby przy okazji imprez na Rynku Wielkim,
            gd
            > y
            > poziom decybeli powoduje trzęsienie się całej starówki - jak to wpływa na
            ścian
            > y?
            > Pozdr.

            Hubercie,
            To nie tylko w Polsce są prowadzone takie "odbudowy", w Rep. Czeskiej,
            Niemczech i na Litwie też. Jeśli chodzi o Tykocin, to myślę, że Twoja opinia
            jest zbyt surowa. Właściciel przecież nie twierdzi, że odbudowuje zamek, tylko,
            że go buduje w miejscu i na planie określonym przez fundamenty dawnego zamku,
            nawiązując stylistycznie do domniemanego wyglądu. Poza tym to co juz widać, mi
            osobiście się podoba. Za sto lat to będzie ciekawy zabytek :). Co do zamku
            Przemysła w Poznaniu, to projekty wskazują na to że jeśli ew. je zrealizują,
            będzie to koszmar.

            Oczywiście nie jestem zwolennikiem takich pseudo-odbudów, lepiej się
            skoncentrować na dobrej architekturze przy budowaniu zwykłych, współczesnych
            budynków.
      • dziki_osiol Re: Brama Lwowska dziś 17.01.06, 18:56
        Wspominałem wcześniej o pewnym włoskim mieście w którym można zobaczyć mury obronne bardzo podobne do zamojskich. Poniżej zamieszczam kilka linków do zdjęć.

        www.voloavelalucca.it/images/foto/lucca.jpg
        www.luccarooms.com/img/aerea.jpg
        pnelsoncomposer.com/italy/villa-lucca-pisa/lucca-wall.jpg
        www.villamariavittoria.it/img/lucca_walls.jpg
        www.toscanainsieme.it/immagini%20Eva/vrduta-lucca.jpg
        www.accommodationintuscany.co.uk/graphics/lucca.jpg
        Pozdrawiam serdecznie
        • hubertkm Re: Brama Lwowska dziś 17.01.06, 21:20
          Jeszcze w La Valetta na Malcie sa zachowane całe umocnienia bastionowe.
          Ponadto w kilku miasatch holederskich, ale tam wg szkoły holenderskiej, nie
          włoskiej, czyli ziemne a nie murowane.
          Pozdr.
          • hubertkm Re: Brama Lwowska dziś 17.01.06, 21:22
            Zapomniałbym dodać: mniejszych fragmentów takich umocnień jest wiele, np. w
            Lublinie zachowane są w dużym stopniu wielkie bastiony przy klinice
            okulistycznej na Chmielnej i przy szkole na Spokojnej - widoczny doskonale z
            Lubomelskiej. To są pozostałosci dużych umocnień ziemnych bastionowych Lublina z
            1620 roku.
            Pozdr.
        • s.qbek Re: Brama Lwowska dziś 17.01.06, 22:12
          Dokładam włoskie miasto idealne Palmanova - miasto ciut młodsze (1593) od
          Zamościa, o bardzo ciekawej i podobnej historii oraz interesującym układzie
          koncentrycznym 9-cio bocznym. Struktura przestrzenna miasteczka do obecnych
          czasów praktycznie nie uległa zmianie.

          www.palmanova.it/
          • januszx Sabbioneta miasto idealne 18.01.06, 09:49
            Zgadza się SQbek Palmanova wykazuje wiele cech podobieństwa do naszego
            idealnego miasta, jednakże chyba najblizsym włoskim odniesieniem jest
            Sabbioneta , z której niewatpliwie przykład brał i Jan Zamoyski i Bernardo
            Morando
            www.sabbioneta.org/
            • s.qbek Re: Sabbioneta miasto idealne 18.01.06, 18:34
              Tak Januszu, Sabbioneta najbardziej przypomina Zamość. Ale Palmanova urzeka
              mnie pięknem ortogonalnego układu zabudowy z centralnie usytuowanym
              heksagonalnym rynkiem i promieniście wybiegającymi zeń ulicami, czyli tym czym
              z wiadomych przyczyn (warunki terenowe, "doklejenie" obrazu miasta do terenu
              rezydencji) nie możemy się cieszyć w naszym Zamościu. A najlepsze jest właśnie
              to, że włoskie miasto przez cztery stulecia praktycznie nie zmieniło się wcale.
              Palmanova jest modelowym przykładem założeń teoretycznych urbanisty P. Cataneo,
              czyli tego samego pana, z którego postulatów czerpał inspiracje B. Morando no i
              J. Zamoyski :)
              Pozdrawiam
              Q
              • januszx Re: Sabbioneta miasto idealne 19.01.06, 10:22
                S. qubek z pewnościa odwiedzę Palmanove jak tylko uda mi się zorganizować
                wyjazd do Italii ...,jak widzę na mapie jest to region Veneto , lub troszkę
                powyżej w kierunku Udine ? byłeś w renesansowym mieście?
                pozdraiwm
                • s.qbek Re: Sabbioneta miasto idealne 19.01.06, 14:27
                  Niestety Januszu nie było mi jeszcze dane zwiedzanie tego pięknego miasta.
                  Palmanova leży, jak piszesz, na północno-wschodnim krańcu Włoch, przy granicy
                  ze Słowenią i Chorwacją, niedaleko granicy z Austrią. W pobliżu jest Zat.
                  Wenecka rozpoczynająca od pn. basen Morza Adriatyckiego no i znany port Triest.
                  Z Palmanovy niedaleko jest też do Wenecji i Padwy. Nic tylko zwiedzać!

                  Miasteczko ma bardzo dobre połączenie - w pobliżu są autostrady i kolej,
                  lotnisko to chyba Wenecja no i można jeszcze przypłynąć choćby do Triestu :)

                  Pozdrawiam
                  Q
                  • januszx miasta renesansowe... 19.01.06, 16:06
                    Może kiedys wybierzemy się razem:-) , te strony nie są mi obce , w Padwie (tej
                    południowej właściwej) , Wicency (...)juz byłem także mogę służyć za
                    przewodnika :-) z przyjemnościa zwiedzę te włoskie renesansowe miasta ,Chociaź
                    muszę powiedzieć ,że moi znajomi Włosi twierdzą,że bardziej włoskiego
                    renesansowego miasta od Zamościa to i w Italii nie widzieli:-)
                    Pozdrawiam
                    J
                    • koziorozka Re: miasta renesansowe... 20.01.06, 12:21
                      Jedźcie koniecznie. A przy okazji proszę do Florencji zajrzec i zdjęcie portretu
                      wielkiego hetmana w galeri Uffizi zrobić.
Inne wątki na temat:

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się


Nakarm Pajacyka