"Niewidzialna ręka rynku". Hand - Handel

[kotulina]

Teraz nie mam linka pod ręką, ale przeszukując kiedyś przedwojenne pocztówki z różnych niemieckich miast wyszło mi, że place jako "Ring" są tylko na wschodzie, na terenach dzisiejszej Polski.

Gdzieniegdzie w Polsce na targ mówi się "rynek", gdzie indziej mawia się "handel".

Handel pochodzi od Hand, od "ręki". Handel to jakby "wręczanie", przekazywanie z ręki do ręki.

"Niewidzialna ręka rynku" - ciekawe jest podobieństwo słów rynek i ręka. Gwarowo "ręka" może wymawiać się "rynka", co jeszcze bardziej jest podobne do "rynku".

Zastanawiam się, czy popularność "Ringów" w dawnych wschodnich Niemczech nie przetrwała dzięki skojarzeniu z "ręką" na podobieństwo "Hand - Handel".

[nikodem321]

Wiki ujmuje tę rzecz nieco inaczej:
"Słowo rynek pochodzi od niemieckiego terminu Ring (dosł. "pierścień"), który pojawił się na ziemiach polskich wraz z przeprowadzanymi lokacjami na prawie niemieckim (jednak niemieckim odpowiednikiem słowa rynek jest Markt lub Marktplatz). Ring oznacza specyficzny rodzaj rynku z umieszczonym pośrodku blokiem zabudowy."

Jak widać rynek z ręką nie ma nic wspólnego

[kotulina]

Nie mam wątpliwości, że rynek jako plac ma inny źródłosłów niż ręka.
Może jednak na utrwalenie tej nazwy w znaczeniu targu wpływ miało podobieństwo do słowa ręka na wzór Hand - Handel. Rynek gdzieniegdzie w Polsce oznacza targ bez względu na lokalizację, tzn. niekoniecznie musi to być targ na centralnym placu miasta, byle tam handlowano.

[kotulina]

P.S. "na prawie niemieckim" - no właśnie, to czemu w samych Niemczech (o ile się nie mylę) nie nazywa się centralnych placów "Ringami"?

Chociaż na przedwojennych wschodnich terenach Niemiec "Ringi" występowały:







Może przetrwaniu niemieckiego Ringu pomogło słowiańskie skojarzenie z ręką na podobieństwo handlu.

[nikodem321]

Nie przekonuje mnie to.

Popatrz na Gdańsk. Gdańsk ma mnóstwo targów i ani jednego rynku. I teraz zamieńmy rynek na oryginał - na Ring. No i teraz wskaż, który z gdańskich targów dałby się w obrys ringu? Żaden. Przez najbardziej reprezentacyjny targ - Długi Targ zawsze przez środek biegła droga, a po obwodzie żadna. Najbardziej rynkowy TERAZ jest Targ Drzewny. Ale kiedy on powstawał to był wygon ziemi pod murami miasta. Powstał z niego plac bo od północy i od wschodu podpełzło Stare Miasto.

A teraz popatrz na rynki: 3 warszawskie, krakowski, wrocławski. Tam od samego początku został zaprojektowany uliczny ring.

Dlaczego rynek przetrwał? Proste. Z przyzwyczajenia. Powiedz komuś w Krakowie jak dojść na Targ. Jak w Gdańsku kogoś spytasz, gdzie jest Długi Rynek, to bankowo skierują cię na Przymorze.

W "starych" Niemczech nikt ringów nie wytyczał. Place targowe powstawały spontanicznie - tak jak Długi Targ w Gdańsku.
Ciekawe są miasta Zurych, Bazylea, Lucerna tam nawet marktów nie ma. W Bazylei jest Marktplatz, czyli plac o charakterze targowym. Czy oznacza to, że tam nie handlowano? No, przecież nie.

[randybvain]

W Gdańsku i Poznaniu to były markty, jedyny Ring, jaki znalazłem, był we Wrocławiu. Może więc jest to dystrybucja regionalna? Tymczasem jeśli chodzi o targi, to pamiętajmy, że większość nazw na ziemiach poniemieckich została nadana po Wojnie, więc może to być radosna slawizacyjna twórczość polskich urzędników. Kto wie, czy przed Wojną Langmarkt był zwany Długim Targiem?

[nikodem321]

Biorąc pod uwagę że przed wojną tylko 20% gdańszczan znało polski, więc nie wykluczone, że żadnego Długiego Targu nie było. "Ja idę na Langmarkt" i tyle. Tym bardziej, że Langmarkt wymawia się krócej.

Może rzeczywiście to dystrybucja regionalna. Markt w Poznaniu do Ringu pasuje idealnie

Ciekawe dlaczego Poznań pozbawiono marktu, Gdańskowi nie wlepiono rynku - po wojnie?

targ -> Turku

[stefan4]

kotulina:
> Gdzieniegdzie w Polsce na targ mówi się "rynek"

A w Finlandii jest miasto Turku, nie mające niczego wspólnego z Turcją. Mówili mi tam (oczywiście po angielsku), że nazwa pochodzi od słowiańskiego market

[kotulina]

stefan4 napisał:

> kotulina:
> > Gdzieniegdzie w Polsce na targ mówi się "rynek"
>
> A w Finlandii jest miasto Turku, nie mające niczego wspólnego z Turcją.
> Mówili mi tam (oczywiście po angielsku), że nazwa pochodzi od słowiańskiego [i
> ]market[/i]

[kotulina]

Choć tu piszą, że torg jednak ze słowiańskiego:

en.wiktionary.org/wiki/torg
Jest kilka slawizmów w szwedzkim. Najbardziej zdziwiło mnie imię Gustaw jakoby od Gościsława pochodzące.
en.wiktionary.org/wiki/Categorywedish_terms_derived_from_Proto-Slavic

[humand09]

zwracam uwagę, że rynek pochodzi od słowa ,,ring,,, więc trochę się pomyliłeś.

[kalllka]

Krakowskim targiem'
Ring przywleczony przez Wikingów zastapił / polska/piastę w kole..,
Pewnie dlatego ze wikingowie byli zawsze wyjątkowo mobilni ich złoty krążek przyjął się także jako symbol waluty.,

[kalllka]

Mogło być tez i tak ze
Zaloty, to krążenie wokół.,

[kotulina]

1. To zostało już obgadane.
2. Nie mam wątpliwości, że pochodzi od Ringu.