Akcja Agitacja

[apersona]

Akcja i agitacja, działanie i naganianie od jednego łacińskiego ago, agĕre, ēgi, actum pochodzą, jak i wiele innych słów z przeróżnych dziedzin (aktor, aktualny, ekz-ekucja?) bo czasownik często używany i plenny.

(1.1) wprawiać w ruch
(1.2) czynić, działać
(1.3) prowadzić, dowodzić, np. wojskiem
(1.4) zamierzyć, przedsięwziąć
(1.5) osiągnąć zamierzony skutek
(1.6) pędzić, gnać

Znacie podobnie bujne drzewa znaczeniowe wyrosłe z tego samego korzenia?

Kazus kadencji

[stefan4]

apersona:
> Znacie podobnie bujne drzewa znaczeniowe wyrosłe z tego samego korzenia?

Może cadō, cadere, cecidī, cāsum = padać? Bo to i casus, i kadencja, i okcydent (zachód), i accident albo incydent, i okazja, i kaduk... Ale kadry, kaduceusz i kadzenie to od innych matek.

- Stefan

[apersona]

Kadry jak kary ale akta od agere actum mniemam? Papierzyska od działania? Z drugiej strony akcja działanie aktualne od przeszłości dokonanej?

[stefan4]

apersona:
> akta od agere actum mniemam? Papierzyska od działania?

Nie inaczej. Ale papierzyskami to one stały się dopiero w czasach, gdy papier potaniał. Dawniej akty były mozolnie ryte w kamieniu.

apersona:
> Z drugiej strony akcja działanie aktualne od przeszłości dokonanej?

W łacinie takie dokonanie łatwo przeskakuje w zamiary na przyszłość. Actum to zadziałane, albo zapędzone; ale acturus to ten, który będzie działał albo pędził. W polszczyźnie nie ma imiesłowu czynnego przyszłego, ale w łacinie jest

[stefan4]

apersona:
> ekz-ekucja?

To ostatnie raczej nie. Słownik etymologiczny podaje:
    past participle stem of exequi/exsequi "to follow out, to follow to the grave"

W moim łacińskim słowniczku nie ma tego słowa, ale jest sequor, sequī, secūtus sum = iść za kimś, towarzyszyć. Ten czasownik również dał wielu potomków różnym językom, nie?

- Stefan