o baranku

[stefan4]

    Agnus Dei, qui tollis peccata mundi...

Właściwie dlaczego ,,agnus'' a nie ,,agne''?

Zwracamy się bezpośrednio do baranka, świadczy o tym również ,,tollis'' — druga osoba l.poj., więc należy się wołacz, a nie mianownik. Czy to dlatego, że ta modlitwa przyszła z zachodu za pośrednictwem języków, które nie znały wołacza i zniekształciły łaciński oryginał na swoją modłę?

- Stefan

[randybvain]

Może to dlatego, że masz nominativus w funkcji wołacza w Sanctus, sanctus, sanctus, Domine Deus oraz identyczny z wokatiwem w Pater noster qui es in caelis.

[stefan4]

randybvain:
> Może to dlatego, że masz nominativus w funkcji wołacza w Sanctus, sanctus,
> sanctus, Domine Deus

Czyli to jest różnica między łaciną a łaciną kościelną?

randybvain:
> oraz identyczny z wokatiwem w Pater noster qui es in caelis.

Ale wołacz od pater jest pater, a wołacz od noster jest noster, więc tu akurat nie ma różnicy.

- Stefan

[randybvain]

Tak, to jest łacina kościelna, nie ta używana przez Rzymian za Augusta, ale na przykład przez Euzebiusza Sofroniusza z Dalmacji, znanego bardziej jako św. Hieronim, autor Wulgaty z IV wieku. Przez cztery wieki fakt, że poza drugą deklinacją wołacz rzeczowników jest identyczny z mianownikiem, mógł wpłynąć na zastąpienie wokatiwu nominatiwem także i w drugiej deklinacji, poza skostniałymi przez częste używanie formami typu domine.

[stefan4]

randybvain:
> Przez cztery wieki fakt, że poza drugą deklinacją wołacz rzeczowników jest identyczny
> z mianownikiem, mógł wpłynąć na zastąpienie wokatiwu nominatiwem także i w drugiej
> deklinacji, poza skostniałymi przez częste używanie formami typu domine.

Pewnie tak... Chociaż akurat agne łatwo wypowiedzieć; gorzej z Deus. Wołacz miałby brzmieć Dee?

A od meus wołacz jest mi; więc może od Boga powinien brzmieć Di?

- Stefan

poprawiony link

[stefan4]

stefan4:
> A od meus wołacz jest mi;
> więc może od Boga powinien brzmieć Di?

- Stefan

[apersona]

stefan4 napisał:

A od meus wołacz jest mi;
> > więc może od Boga powinien brzmieć Di?

O tak by się dobrze wołało. Tyle, że łacina wtedy już dla nikogo nie była językiem dzieciństwa lecz językiem wtajemniczonej kasty. DEUS! wyraźnie pokazuje swoją łacińską wzniosłość niż proste emocjonalne DI!

[randybvain]

Najwyraźniej jest to jedna z zagadek łaciny. Rzekomo nie ma potwierdzenia ani na dee ani na di ani nawet na dive w łacinie klasycznej. Podobno dlatego, że Rzymianie zwracali się do swoich bogów po imieniu, ewentualnie grupowo: Di immortales!. Chrześcijanie zaś zaczęli później używać mianownika.

Może z powodów religijnych? Może to dlatego, że wzywano raczej Jezusa mówiąc po grecku Kyrie, a po łacinie Domine. Do pewnego momentu nie mówiono O Boże, czy to z szacunku, czy to dlatego, że nie uznawano Jezusa za Boga.

[apersona]

randybvain napisał:

> Może z powodów religijnych? Może to dlatego, że wzywano raczej Jezusa mówiąc po
> grecku Kyrie, a po łacinie Domine. Do pewnego momentu nie mówion
> o O Boże, czy to z szacunku, czy to dlatego, że nie uznawano Jezusa za B
> oga.

Ba tak bardzo po grecku go wzywano, że od Kyrie (dokładniej od greckiego dom pana kyriakos ...)pochodzi słowo kościół (polska-słowiańska cerkiew też?) w wielu europejskich językach: Kirche, Kirk, church... twierdził irlandzki historyk Peter Brown.