stuptuty

[stefan4]

To są ochraniacze butów wędrownych i dolnej częsci nogawek od śniegu albo
błota. Skąd ta nazwa?

(1) Jedna teoria mówi że od fr. ,,stop-tout'', ale ta teoria ma dwa problemy:
(1.1) po francusku to są nie żadne stuptuty tylko ,,guetres'' (getry),
(1.2) nie wyjaśnia, skad do francuskiego słowo ,,stop''; przecież nie chodzi
o cerowanie.

(2) Druga teoria (gdyby się okazała prawdziwa, to proszę o pomnik dla mnie) to
,,Stopftüte''. Teoria ta ma jednak dwie wady:
(2.1) po niemiecku to nie żadne ,,Stopftüten'' tylko ,,Gamaschen'' (kamasze),
(2.2) nikt się ze mną nie zgadza i to bez podania argumentów.

A czy ktoś z żyjących jeszcze rozumie różnicę między tymi starodawnymi
kamaszami, getrami, ochraniaczami, owijakami, onucami itp.?

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

[ewakurz]

A kamasze to nie raczej z rodziny walonek, rzad skoropodobne?

[stefan4]

ewakurz:
> A kamasze to nie raczej z rodziny walonek, rzad skoropodobne?

Po Twoim wpisie zajrzałem do sjp.pwn.pl/haslo.php?id=21991 i on istotnie
twierdzi tak jak Ty. Jednak niemiecka ,,Gamasche'' to na pewno nie but, tylko
taki właśnie ochraniacz, stuptut. Wiem to nie z żadnego dawnego słownika tylko
ze współczesnych witryn górskich.

Więc może polski ,,kamasz'' nie jest od ,,Gamasche''? Albo może jest, ale w
drodze do Polski zmienił znaczenie? Albo może to niemiecki oryginał zmienił
znaczenie przez wieki? Albo może tylko dostał drugiego żrodowiskowego znaczenia
wśród ludzi gór?

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

[brunosch]

to od
tuptania na stypę lub
tupania na stupę

[millefiori]

Najblizsza stupa do tuptania to chyba dopiero w Indiach Za daleko, by tuptac.

[brunosch]

obracamy się w kręgu języków indoeuropejskich, więc może przodkowie tuptali
tupiąc na stupę i tak już zostało?

[ewakurz]

brunosch napisał:

> obracamy się w kręgu języków indoeuropejskich, więc może przodkowie tuptali
> tupiąc na stupę i tak już zostało?


==>A moze obracamy sie w kregu goralskich hodowcow zolwi i ich slynnego
hasla "Stuptusiu, W DROGE!!!" ?

[brezly]

Stopftüten?

stopfen (Ectaco-Poland)
v,
1 cerować
2 wypychać
3 zapychać
4 zatykać
------
Germance obok mowia ze brzmi jak mogloby byc ale nie znajo. Sugeruja ze moze to
byc cos jak by pytac Anglika co to jest "handy" )

Kiedys myslalem ze "rojte pomerancen" to moze byc dialekt austriacki ale to
chyba tylko w jidisz.

[emka_1]

stefan4 napisał:

> A czy ktoś z żyjących jeszcze rozumie różnicę między tymi starodawnymi
> kamaszami, getrami, ochraniaczami, owijakami, onucami itp.?

no było wznawiać "historię strojów"
róznice sa zasadnicze - kamasze to rodzaj butów, opisane w słowniku j.p. -
ciągane z wstawkmi gumowymi to sztyblety, znane do dzisiaj. w jezyku ludu
kamasze to ogólna nazwa obuwia nie będącego butami z wysokimi cholewami, bo te
noszą azwe buty lub cholewy. powiedzenie "iść w kamasze" znaczyło być wcielonym
do wojska i tym sposobem dorobienie się butów, które nie były łapciami z łyka
lub słomy.
getry były ochraniaczami sukiennymi zakładanymi na buty, później nazwa
rozszerzyła się na nagolenniki, a nawet na rajtki (znaczy obcisłe spodnie
jeździeckie, nie rajstopy)

onuce to namiastka skarpety i podręczny materiał opatrunkowy, ochraniacz stopy
przed działaniem buta, nie ochraniacz buta.

noi zostają jeszcze kalosze - brezentowe gumowane lub gumowe "pantofle"
nakładane na buty w celu ochrony przed przemoczeniem. obecnie kalosze to obuwie
samodzielne, nie wymagające niczego prócz stopy wewnątrz.

ochraniacze to inaczej czapsy - same cholewy zapinane na klamry, chroniące
golenie jeźdżca, którego nie stać na buty do jazdy konnej czyli sztylpy lub
oficerki (róznica w kroju cholewki i kolorze skóry)

[ewakurz]

emko, no a stuptuty?

[emka_1]

nie są mi znane, ale ja wycieczek górskich i innych takich rozrywek nie
uprawiam, w ksiązkach nima podejrzewam za to, że te tuty wzieły się od
kształtu zblizonego do tutki np. papierosowej. aha, rtaki ochraniacz na buty z
futra nazywał sie foka strasznie włochata foka to była

[ewakurz]

ano mi sie tez te tuty dosc rurowo kojarzyly.

[brezly]

"Dzwony tutowe"? "Tutullar bells"?

Wybaczcie, mam syndrom Konca Dnia Pracy

[brezly]

Syndromu KDP c.d. Gugiel wyplul:

"The emergence of the Guptas-Chandragupta I, Samudragupta and Chandragupta
II-Expansion and Consolidation of Gupta Empire-Tupta Policy-Administration".

Gupta tupta bylo szukane.

[emka_1]

głupawka popracowa? ślicznie czy stup (stóp) tuty zakładają w mroźne dni
kieleckie proste tuty (bo krzywych brakło już)?


a w ogóle to może trzeba szukać na lubelszczyźnie, bo jak sie nazywaja te
słomiane walonki to nie mam bladego

[brezly]

emka_1 napisała:

> głupawka popracowa? ślicznie czy stup (stóp) tuty zakładają w mroźne dni
> kieleckie proste tuty (bo krzywych brakło już)?

"Puszcz mnie pan, ach, puszcz"?

Tupta drepta. Dreptak tupta. No i jestesmy w domu (we Wroclawiu):
www.waligorski.art.pl/liryka.php?litera=b&nazwa=26
Juz przestaje, naprawde, ale dzis byl Nadmiar.

>
>
> a w ogóle to może trzeba szukać na lubelszczyźnie, bo jak sie nazywaja te
> słomiane walonki to nie mam bladego

no dobrze

[emka_1]

kuniec żartów, jak zwykle łacina się wcina - stupeo - drętwieć, tutus - pewny,
zabezpieczony, bezpieczny.

[stefan4]

emka_1:
> w ksiązkach nima

No bo one są za duże, żęby włożyć w książkę. Raczej możnaby książki zawinąć w
stuptuty, tylko że nie wiem po co.

emka_1:
> podejrzewam za to, że te tuty wzieły się od kształtu zblizonego do tutki np.
> papierosowej.

No to jesteś w połowie drogi do uznania mojej teorii. Bo ta tutka papierowa to
już na pewno idzie od ,,Tüte''.

emka_1:
> aha, rtaki ochraniacz na buty z futra nazywał sie foka

Emko, mylisz wszystko. Na buty są stuptuty (dawniej getry), a foki są na narty.
Czy raczej pod narty. Ustawione włosiem do tyłu, ułatwiają podchodzenie.
Dawniej z prawdziwej foki i na rzemyki a obecnie z plastiku i przyklejane.

emka_1:
> strasznie włochata foka to była

Biologiczna foka to taka chyba bardziej szczeciniasta.

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

[emka_1]

no to są różne foki. kawał skóry z futrem, najczęściej z barana (takie jak na
kożuch) wiązane na rzemienie zakładało sie na buty. miało to chronić nogi przed
zamarznięciem np. w czasie jazdy saniami. takie ochraniacze stosowano jeszcze w
pierwszej połowie xx wieku, a z dzieciństwa pamiętam buty o nazwie foki, tez
włochate i zupełnie nie narciarskie, raczej tzw. "po nartach"

[stefan4]

emka_1:
> z dzieciństwa pamiętam buty o nazwie foki, tez włochate i zupełnie nie
> narciarskie, raczej tzw. "po nartach"

Mi się telepie po głowie prosta i wieloznaczna nazwa ,,botki'' na coś takiego,
ale ja się nigdy nie znałem na słownictwie oślołączkowo-przywyciągowym, więc
mogłem coś pomylić.

Ale to są wszystko boczne arabeski. SKĄD NAZWA ,,STUPTUTY''?

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

[brezly]

W swiezosci poranka mam nowe skojarzenia. Brzmi to jak nazwa jakiegos jeziora
albo wsi na Mazurach albo gdzies na Litwie. Moze Jadzwingowie cos takiego
nosili? )

[emka_1]

anienie, gdyby się przychylić do teorii nazwa winna brzmieć: stupejgoły-tutajcie

[brezly]

To moze radziecki general Stuptutin je nosil? Cos jak maewestka, ale niedokladnie.

Kupilem kiedys kurtke z instrukcja obslugi (no co?). I tam bylo ze ma "dwie
kieszenie Napoleona". Glupio mi jakos bylo

ślad

[emka_1]

rosyjski godny rozważenia, może to tuty zakładane na nogi stupajki?

albo do chodzenia po stupajach, ale to taternicy chodzą

czapsy, sztylpy i sztyblety! :)

[sunday]

> ochraniacze to inaczej czapsy - same cholewy zapinane na klamry,
> chroniące golenie jeźdżca, którego nie stać na buty do jazdy konnej
> czyli sztylpy lub oficerki (róznica w kroju cholewki i kolorze skóry)

Brrr!
Nie czapsy, a sztylpy!
Nie sztylpy, a co najwyżej sztyblety !
(Czapsy to prawidłowo ochraniacze na całe nogi, sztylpy - tylko pod kolano.)

[stefan4]

sunday:
> Czapsy to prawidłowo ochraniacze na całe nogi, sztylpy - tylko pod kolano.

No to stuptuty są jak sztylpy. Tylko bardziej zaawansowane materiałowo,
przynajmniej te droższe są z Goretexu i oddychają.

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

[emka_1]

czapsy na całe nogi? strasznie krótkie te nogi być muszą

sztylpy ->swo.pwn.pl/haslo.php?id=26790

sztyblety->swo.pwn.pl/haslo.php?id=26781

[sunday]

emka_1 napisała:

> czapsy na całe nogi? strasznie krótkie te nogi być muszą

Tłumaczenia w sjp są, niestety, błędne.

Sztylpy to "ochraniacze" od mniej-więcej kostki do kolana, zakładane do
sztybletów - krótkich butów jeździeckich do kostki. Rzeczywiście, w Polsce
sztylpy często są nazywane czapsami, ale prawidłowo czapsy to ochraniacze na
całe nogi, zapinane na udach (poglądowo-westernowy rysunek znajdziesz np. tutaj:
www.wilder-westen-web.de/bilder/chaps.jpg , zdjęcie tutaj:
www.jacson.se/media/chaps20272.jpg ).

Nie jeżdżę już - niestety - od paru ładnych lat, ale słownictwo jeszcze
pamiętam, sztylpy w szafie jeszcze leżą.

pozdrawiam,
Luki

no

[emka_1]

nie, piszesz o chapparajos, a po polsku czapsy są krótkimi ochraniaczami. buś
moze maja błedna etymologie, jednak w polsce buraczanych westernów nikt nie
robi ( poza jednym maniakiem )i amerykańska szkoła jazdy oraz wzorce nie
obowiązują.

słownik źle objaśnia? też tak można stwierdzić, w końcu cóż szkodzi. już przed
wojna sztylpy były popularnymi, tańszymi butami (bo cholewka z trzech kawałków
skóry szyta) z paskudnym brązowym "wyłogiem". może to lepsze niż obecne gumowe
paskudztwa.

btw. nigdy ochraniaczy nie używałam, sztylpy owszem, do stajni

[sunday]

No cóż, widać nasze stajnie różniły się terminologią.

pozdrawiam,
Luki

[emka_1]

o, tak btw. sztyblety panowie od czasów przedwojennych noszą do strojów
wieczorowych