Gość: +++Ignorant
IP: *.wroclaw.dialog.net.pl
18.10.02, 21:46
Michał Sikorski
Ronald Reagan
"We cannot play innocents abroad in a world that is not innocent"
Ronalda Regana, czterdziestego prezydenta USA uważam się za osobę, dzięki
której przyspieszył się upadek komunizmu w świecie. Obok Michała Gorbaczowa
był zwycięzcą Zimnej Wojny. Ten były hollywoodzki aktor przyczynił się
również do odrodzenia konserwatywnych wartości u Amerykanów. Również Polacy
wiele mu zawdzięczają.
Życiorys
Ronald Reagan urodził się 6 lutego 1911 w Tampico (Illinois) w rodzinie
irlandzkich imigrantów. Oglądająć przedstawienia w małych teatrzykach
szkolnych, odkrył swoją wielką pasję: aktorstwo. W 1926 roku został
zatrudniony jako ratownik w Lowell Park w Dixon. Wsłąwił się tam uratowaniem
życia 77 osobom w ciągu siedmiu sezonów letnich. W 1928 roku ukończył Dixon
High School, gdzie był przewodniczącym samorządu studenckiego i brał udział w
reprezentacji szkolnej w koszykówce i piłce nożnej oraz grał w szkolnych
przedstawieniach. Lata 1928-1932 to studia na kierunku ekonomia i socjologia
na Uniwersytecie Eureka w Ilinois. Tu również przewodniczył samorządowi. Nie
miał najlepszych wyników w nauce i już w czasie gdy był prezydentem na
spotkaniu ze studentami zapytany jakie są pozytywne strony bycia głową
państwa zażartował" mogłem kazać FBI zakwalifikować moje oceny ze studiów
jako ściśle tajne". W Davenport (Iowa) pracował jako jako radiowy komentator
sportowy.
Podczas dobrowolnego odbywania przez Reagana służby wojskowej został on
zauważony przez koncern filmowy Warner Brothers i zawarł siedmioletnią umowę.
Zarabiał nieźle jak na amatora w tamtych czasach, 200$ tygodniowo.
Zadebiutował w roli reportera sportowego w filmie Love is on the air. W
latach II wojny światowej umiejętności kapitana armii USA były wykorzystywane
w materiałach propagandowych. W Hollywood Reagan poznał swoją pierwszą żonę,
nagrodzoną Oscarem aktorkę Jane Wyman (rozwód w 1948, dwoje dzieci). Mimo
występowania w rolach drugoplanowych u boku gwiazd – nigdy nie wyszedł poza
główne role. W 1952 roku ożenił się z Nancy, ma z tego związku dwójke dzieci.
Po zrealizowaniu pięćdziesiątego trzeciego (i ostatniego) filmu pt Hellcats
on the Navy (1957), do połowy lat sześdziesiątych występował w telewizji jako
organizator widowisk i przedstawiciel firm. W roku 1954 podpisał kontrakt z
General Electric na półgodzinny show telewizyjny opiewający na kwotę 3500$
tygodniowo. W tym też czasie pod wpływem głośnego procesu komunistycznego
szpiega Algera Hissa, który szpiegował na rzecz ZSRR będąc znaczącym
politykiem w rządzie Franklina D. Roosvelta, Reagan stał się zdecydowanym
antykomunistą.
Od 1941 roku zaczeły się ujawniać jego zainteresowania polityką. Jako
działacz Związku Zawodowego Aktorów (prezes w latach 1947-52), poszukiwał
swej politycznej tożsamości początkowo u demokratów, w 1962 roku przeszedł
jednak do obozu republikanów. W przemyśle rozrywkowym nauczył się trudnej
sztuki negocjacji z bossami przemysłu filmowego. Jak sam później
stwierdzi "po negocjacjach z producentami filmowymi negocjacje z Gorbaczowem
to była łatwizna". W 2 lata później Reagan rozpoczął zwycięzką kampanię
wyborczą jako kandydat na stanowisko gubernatora Kalifornii (1966), przy czym
jego kampanie wspierały takie gwiazdy jak J. Wayne i W. Disney (kadencja w
latach 1967-75). Jako sprawny administrator cało przeprowadził Kalifornię
przez krótki okres zafascynowania lewicą końca lat sześćdziesiątych. W
nominacji na kandydata Partii Republikańskiej na prezydenta (wybory w 1976)
przegrał jednak z G. Fordem. W ciągu następnych lat zyskał rozgłos jako
twardy i konsekwentny zwolennik twardego kursu. W trudnych czasach wyścigu
zbrojeń wzbudził nadzieję, że że będzie silnym stróżem moralności i porządku.
Amerykanie nie zawiedli się. Po przytłaczającym zwycięstwie nad demokratą J.
Carterem Reagan objął 20.01.1981 urząd prezydencki. W dwa miesiące później
został ranny w zamachu (postrzał w płuca).
1984 ponownie wygrywa wybory zdobywając najwyższą w historii USA ilość głosów
elektorskich 525. Stylem sprawowania władzy będącym połączeniem stanowczości
Theodora Roosevelta i luzu Calvina Coolidge’a zdobywa sympatię społeczeństwa
i w czasie prezydentury cieszy się niezmiennie 70% poparciem.
Polityka gospodarcza
Kiedy Reagan zasiadał na fotelu prezydenckim, kraj był pogrążony w recesji.
Doprowadził kraj do dobrobytu, który przez kadencję Busha i z małymi
wachaniami Clintona trwa do dzisiaj. Działania swoich poprzedników, a
zwłaszcza Cartera w stosunku do gospodarki Reagan określił
następująco: "Jeśli działa, opodatkuj. Jeśli nadal działa, wprowadź
regulacje. Jeśli przestało działać, subsydiuj". Po okresie budowania "Great
Society", którego filozofia choć w teorii szlachetna sprowadzała się w
praktyce do tego, że nieliczni pracowali na coraz liczniejsze rzesze
beneficjentów pomocy społecznej, po nieudolnych rządach Forda i Cartera,
Reagan zastał gospodarkę w opłakanym stanie. Dość powiedzieć, że po raz
pierwszy w historii USA była dwucyfrowa, dwunastoprocentowa inflacja.
Dodatkowo gospodarka znajdowała się w stanie stagflacji. Nie mogąc sobie
poradzić z problemami gospodarczymi keynesowscy doradcy Cartera szybko ukuli
teorię, że gospodarka kapitalistyczna osiągnęła już szczyt możliwości i
trzeba pogodzić się z tym co jest.
Oczywiście byli w błędzie. Wystarczyło, że czasie swojej prezydentury Reagan
zmniejszył podatki (górny próg z 70% do 28%), wydał ustawy deregulacyjne
przywracające zasady wolnej konkurencji, nie pozwalał na wprowadzanie
protekcjonistycznych ceł, zdyscyplinował politykę monetarną, a dzięki tym
posunięciom lata prezydentury Reagana to okres prosperity. Powstało 20 mln
nowych miejsc pracy, bezrobocie spadło z 12% do 5,5%, inflacja spadła do 4-
6%, stopy procentowe obniżono z 21% do 10%. Wzrost dochodu narodowego
utrzymywał się nieprzerwanie od 1982 roku przez 7 lat na poziomie 3,5%. Ilość
osób zarabiających rocznie powyżej miliona dolarów wzrosła z 5.000 do 35.000.
Krytycy atakowali Reagana za pozostawienie gigantycznego deficytu
budżetowego. W dużej mierze był to wynik rozkręcenia wyścigu zbrojeń i
wystarczyło, że zimna wojna została wygrana a wydatki na zbrojenia zmalały
tak, że dzięki świetnie funkcjonującej gospodarce już budżet 1998 roku miał
niewielką nadwyżkę. Sytuacja ta przypomina tę z okresu wojny domowej, gdy
wydatki wojenne spowodowały deficyt budżetowy, ale w rezultacie zniesienia
niewolnictwa nastąpił boom gospodarczy i już wkrótce były znaczne nadwyżki
budżetowe. Paradoksalnie też deficyt budżetowy za prezydentury Reagana nie
pozwalał mającym przewagę w obu izbach demokratom na zwiększanie wydatków z
budżetu (poza zbrojeniowymi rzecz jasna).
Polityka zagraniczna
Reagan był wielkim politykiem i mężem stanu. Na polu polityki międzynarodowej
zdobył sobie Reagan przydomek Wielkiego Wizjonera. Reagan od podstaw
zdefiniował politykę USA w stosunku do ZSRR. Nie było już mowy o
wykorzystywanej przez ZSRR do instalowania komunistycznych rządów w kolejnych
krajach, polityce współistnienia, negocjacji i ustępstw. Była mowa o walce
USA z "imperium zła". Walce, którą Reagan postawił sobie za cel wygrać i celu
dopiął. Podejmując dziejowe zadanie zniszczenia w świecie komunizmu w
pierwszym rzędzie musiał pokonać Reagan niechęć do swoich planów
amerykańskich opiniotwórczych, lewicowo-liberalnych dziennikarzy, polityków,
sowietologów i innej maści specjalistów. Oto przykład wypowiedzi (z 1984 r.)
ekonomisty laureata nagrody Nobla Johna Kennetha Galbraitha: "System
radziecki dokonał wielkiego materialnego postępu w ostatnich latach... Widzi
się zamożne społeczeństwo na ulicach... wspaniałe restauracje i sklepy...
System radziecki odnosi sukcesy, ponieważ w przeciwieństwie do gospodarek
zachodnich w pełni wykorzystuje zasoby ludzkie."
Reagan rozpoczął sw