hasz0
25.05.09, 08:59
Wasyl I syn Dymitra Dońskiego (p. 1389 – 1425). W dzieciństwie
został zakładnikiem w Złotej Ordzie. Przyłączył księstwa
niżnonowogrodzkie i muromskie, a w latach 1379-1397 - Kaługę,
Wołogdę i ziemie Komi.
W 1399 wojska polsko – litewskie uderzyły na Złotą Ordę, ale
poniosły klęskę nad rzeką Worsklą. Jako pierwszy uzyskał tytuł w
formie dziedzictwa, niezależnie od Ordy, choć w praktyce musiał
starać się o jarłyk.
Uzyskał od chana zgodę na przyłączenie do Moskwy księstwa
niżnonowogrodzkiego (w latach 1392-1393).W 1404 Litwini zdobyli
Smoleńsk. Dwuletnia woja Moskwy z Litwą. Wasyl musiał uznać wpływy
Litwy. Po jego śmierci władze objął syn Wasyl II.
Wasyl II Ślepy (p. 1425 – 1462). To okres wyczerpującej wojny
domowej. Brat Wasyla I zakwestionował prawa Wasyla II (rządy
sprawowała jego matka Zofia, córka Witolda księcia litewskiego,
brata Jagiełły).
W 1430 Witold zmarł. Wybuchła wojna domowa w państwie moskiewskim i
trwała około 20 lat. Mimo, że Jerzy (brat ojca) zmarł walkę
kontynuowali: jego syn Wasyl Kosooki i Dymitr Szemiaka. Do wojny
włączyli się również Tatarzy Litwini. Dymitr Szemiaka zdobył Moskwę,
Wasyla II oślepiono. Popierało go jednak duchowieństwo więc Szemiaka
musiał go uwolnić.
W 1453 Szemiaka został otruty. Wasyl II zwyciężył Nowogórd i
pozbawił go samodzielności politycznej.
W tym okresie Złota Orda się rozpadła na kilka niezależnych
chanatów. Ostatnie lata panowania Wasyla II były wspólne z synem –
Iwanem III Srogim.
Wasyl III (p. 1505-1533) – syn Iwana III Srogiego. To dalszy okres
jednoczenia ziem ruskich. Za jego rządów wybuchły dwie wojny z
Litwą. W 1510 zdobył Psków, a w 1514 r. Smoleńsk. W 1521 przyłączył
do swojej domeny Księstwo Riazańskie. Umocnił też swą władzę kosztem
bojarów . Bojarzy nadal jednak sprawowali władzę administracyjną w
kraju, ściągali daniny, zasiadali w Dumie Bojarskiej, będącej
organem doradczym wielkiego księcia, potem cara.
Powoli zaczyna się posługiwać nazwa Państwo Rosyjskie. W 1516
pogorszyły się stosunki z chanatem. Wasyl był człowiekiem
bezwzględnym i okrutnym. Swa władzę chciał oprzeć na szlachcie w
opozycji do bojarów.
Za Wasyla III zakończona została rozbudowa Kremla, który otoczony
został murem ceglanym ze słynnymi wieżami kremlowskimi. Zaznaczyło
się również ożywienie kulturalne, piśmiennictwa, malarstwa, po
okresie mongolskich zniszczeń i upadku.
Po śmierci Wasyla III w 1533 r., w czasie rządów regencyjnych jego
żony Heleny Glińskiej, bojarowie próbowali odzyskać swe wpływy i
znaczenie, rywalizując między sobą. Wzajemne porachunki, intrygi i
spiski bojarów trwały kilkanaście lat, do czasu uzyskania
pełnoletności przez następcę tronu Iwana IV (1533-1584), który
został koronowany na cara w 1547 r.
Bibliografia
Wasy I - Wasyl III autor Bazylow
