'Lolita" - przeklad Stillera - fajny czy marny?

[Gość: bartosz.sz]

Kurczę, wczoraj podczas wizyty w ksiegarni przegladalem m. in.
swiezo wydany tomik esejow Henryka Daski i ostatni tekst dotyczyl
Nabokova, w tym polskich przekladow "Lolity" i "Bladego ognia".
Dasko wylal na Roberta Stillera kubel pomyj - w jego opinii Stiller
Lolite "zgwalcil", wypaczyl jezykowe piekno pierwowzoru.
Przeklad "Bladego ognia" Dasko ocenil takze bardzo surowo. Szczerze
mowiac czytalem przeklad Stillera, a potem oryginal po angielsku i
nie wydaje mi sie, zeby Mr Dasko mial powody, aby tak zmasakrowac R.
Stillera. Przegladalem pobieznie przeklad obecnie zalewajacy
ksiegarnie, czyli M. Klobukowskiego, i to jest niestety dosc
sflaczale jezykowo.. natomiast przeklad Stillera jest zywy i
barwny.. znosi bardzo fajnie porownanie z oryginalem. Czy faktycznie
czegos nie zauwazam, a moze Dasko mial jakis uraz do Stillera na
innym, osobistym tle? Bo to pachnie paszkwilem. Wiem skadinad, ze
Stiller ma wielu wrogow z uwagi na bardzo niewyparzony jezyk i
radykalne podejscie do wielu spraw, ale jego tlumaczenia, ktore znam
(Nabokov, Burgess...) sa wybitne, jedne z najlepszych jakie znam.

Ciekaw jestem opinii innych czytelnikow. :))

[troppo_bella]

Czytałam oba i mnie osobiście wersja Stillera wydała się udziwniona. Za dużo
neologizmów, za dużo ekscentrycznej składni. Kiedy czytałam w tym tłumaczeniu,
często zatrzymywałam się właśnie na tych chropawych jak dla mnie zdaniach.

Kłobukowski jest bardziej przezroczysty i mnie to odpowiada.

[troppo_bella]

I jeszcze, dla porównania, słynny początek:

"Lolita, światło mego życia, płomieniu mych lędźwi. Mój grzechu, moja duszo.
Lo-li-ta: czubek języka schodzący w trzech stąpnięciach wzdłuż podniebienia, aby
na trzy trącić o zęby. Lo. Li. Ta."
Lolita, tłum. R. Stiller

"Lolito, światłości mego życia, żagwio mych lędźwi. Grzechu mój, moja duszo.
Lo-li-to: koniuszek języka robi trzy kroki po podniebieniu, przy trzecim stuka w
zęby. Lo. Li. To."
Lolita, tłum. M. Kłobukowski

Porównanie :)

[skajstop]

Ale to porównanie wypada akurat na korzyść Stillera :-)

[troppo_bella]

He he, czekałam, kto to napisze.

Ja też żagwi nie mogę strawić, ale wolę wołacz Kłobukowskiego od mianownika
Stillera. Dalej jest jednak według mnie u Kłobukowskiego dobrze, u Stillera
dziwnie.

Moja wersja spiskowa jest taka, że Kłobukowski chciał być na siłę inny niż
wcześniejszy Stiller, i dlatego zaświecił tą żagwią.

[Gość: bartos.sz]

A mi wlasnie ten wolacz wydaje sie taki jakis melodramatyczny...
Zdecydowanie jestem za wersja Stillera ("żagiew" tylko mnie w tym
utwierdzila :)

[pavvka]

Nie wiem, może akurat ten przykład jest mało reprezentatywny, ale to
właśnie wersja Kłobukowskiego wydaje mi się bardziej udziwniona, a
Stillera naturalna.

[honeyr]

nie, nie...no way! :) "koniuszek języka robi trzy kroki po podniebieniu"!??
robić kroki... W pierwszych linijkach facet poległ.

A Stiller rządzi :)

[braineater]

nie wiem, jaki jest wzajemny stosunek obu panów, ale akurat Stillerowska Lolitę
można czytać w kółko, jako przykład perfekcyjnej płynności języka, ta książka
praktycznie śpiewa każdym zdaniem. Jak bardzo odbiega od oryginału i czy w
ogóle, to szczerze mówiąc nigdy mi się nie chciało sprawdzać, za to jako 'tekst
Stillera" broni się chyba najlepiej ze wszystkich.
(dygresja w nawiasie - a Mechanicznej Pomarańczy pan Stiller z początku
nienawidził na tyle, by machnąć 10 stronicowym tekstem krytycznym w którejś z
Literatur na Świecie, równając ją równo z ziemią i wyzywając od propagandowych
produkcyjniaków. Zawsze się potem zastanawiałem, czemu wziął się za jej polskie
wersje:)

[troppo_bella]

Wziął się za polskie tłumaczenie, bo go tak denerwowała :-)

Widać czytelników można podzielić na dwie grupy: tych, którzy wolą wersję
stillerowską wersję Lolity, która Tobie śpiewa, a mnie fałszuje, i kłobukowską,
która jednym jawi się nijaka, a innym - mnie - neutralna i płynna.

Można by może jakiś psychotest skonstruować na tej podstawie.

Swoją drogą Stillerowskie tłumaczenie "Alicji w krainie czarów" też mnie
denerwuje do bólu. Wolę Marianowicza dajmy na to.

[braineater]

za Alicją i nonsensem angielskim w jego wykonaniu też nie przepadam, oprócz
Donga (szybki google check przed wysłaniem - o k! to nie on tłumaczył), bo to
chyba nie jest człowiek obdarzony tym typem poczucia humoru, i jak pewnie
językowo nie można tym tłumaczeniom nic zarzucić (ja bym sie raczej nie
ośmielał), to tak sa po prostu nieśmieszne, ale już takie rzeczy, jak Burghes w
stillerowskich tłumaczeniach podchodzą mi bardzo mocno.
A tego drugiego tłumaczenia Lolity, to chyba wcale nie znam, mam na pólce tylko
jeden zajechany egzemplarz.

[tiresias]

Alicja tylko Słomczyńskiego, jeżeli wogle, imo

[easz]

braineater napisał:

> (dygresja w nawiasie - a Mechanicznej Pomarańczy pan Stiller z
> początku nienawidził na tyle, by machnąć 10 stronicowym tekstem
> krytycznym w którejś z Literatur na Świecie, równając ją równo z
> ziemią i wyzywając od propagandowych produkcyjniaków. Zawsze się
> potem zastanawiałem, czemu wziął się za jej polskie wersje:)

10 stron i e tam, nienawidził - czy tak się nie objawia fascynacja,
może trochę chorobliwa/wie?

[Gość: Marcvin]

Stiller jest geniuszem i podpisuje sie absolutnie pod twoja
wypowiedzia. Tak naprawde w Poslce bylo tylko dwoch genialnych
tlumaczy: Boy-Zelenski i Stiller.

[Gość: Nobullshit]

Nie no, jeśli ktoś "tłumaczy" "Łuf, łuf - zrobił pies", jakby nie wiedział, że
po polsku psy "robią" "hau, hau", to sorry. Poza tym przekład Stillera jest
zwyczajnie niegramatyczny i napisany nie po polsku.
Zwróćcie też uwagę, że Stiller nie życzył sobie, aby ktokolwiek robił mu
redakcję tekstu. Jakież trzeba mieć mniemanie o sobie...

[braineater]

@ Łuf Łuf
forum.dziecko-info.com/showthread.php?p=1708021
6 post od góry. Chcesz wchodzić w spór z Wielką Teorią Języka Naturalnego? :P

A poprawność gramatyczna jest przereklamowana.:) Nie wiem, czy jest audiobook
oparty na tym tłumaczeniu, ale jego warto posłuchać, albo na głos sobie
poczytać, lub komuś.

[Gość: eee]

parę tygodni temu w dodatku kulturalnym dziennika był dosc ciekawy
wywiad z kłobukowskim, pretekstem było to nowe wydanie lolity w jego
przekładzie, chociaż rozmowa dotyczyła też ogólniejszych spraw,
warsztatu tłumacza, itp.

w skrócie: kłobukowski twierdzi, że stiller swymi wyborami
leksykalnymi itp. zwulgaryzował "lolitę", czyniąc z niej "lolytę", a
poza tym niektóre partie były wręcz niezdarne...
a zachwycac się jego przekładem moga wyłącznie osoby, które nie
znają innych rzeczy nabokowa (w oryginale lub w innych przekładach)
i w związku z tym - przez brak punktu odniesienia - nie dostrzegają,
że "lolita" stillera jest mało "nabokowowska"...

ja znam tylko przekład stillera. w przekładzie kłobukowskiego
czytałem za to "prawdziwe życie sebastiana knighta", "pnina" jeszcze
w czyimś innym. w oryginale tylko jakieś eseje. i zgadzam się -
różnica jest.
ale, oceniana _na własnych warunkach_, wersja stillera jest wg mnie
zajebista.

"mechaniczną pomarańczę" czytałem akurat w oryginale, chociaż tekst
stillera z "lnś" ("horrorshow! czyli bój się pan jeża") akurat też
znam.

[braineater]

nie, ze się czepiam, ale to, ze Lolita jest mało Nabokowowska, to już raczej
wina samego Nabokowa, któremu zachciało się napisać bestseller:) Sam zresztą o
tym 100 razy mówił.
Dzieki za tytuł tego eseju, może znajde ten numer w końcu na regale.

[Gość: eee]

nr 2(34), luty 1974

[broch]

tlumaczenie tekstu to ostatecznie bardziej wizja tlumacza niz autora powiesci.
Oryginal zawsze bedzie inny. Oczywiscie czasem te tlumaczone wizje sa dosc
beznadziejne generalnie. Ostatnio siegnalem do polskiej wersji "Lunatykow" i
Jezus i Marian. Lepiej sobie odpuscic.
Z drugiej strony, czytanie "Mechanicznej Pomaranczy" czy "Trzech smutnych
tygrysow" wymaga wrecz perfekcyjnej znajomosci jezyka. Rzecz ktora nawet
natywnym rzadko sie zdarza. Czasem wiec lepiej siegnac do tlumaczenia. A
tlumaczenie moze wymagac faktycznie utworzenie nowego jezyka.

Jedni wola interpretacje dziewiatej Furtwranglera inni Karajana (ta z 1977) a
jszcze inni Bohma.

[gdytyjeszczenamucheptapta]

Taa. Ja lepiej zagrałem Hamleta. Ci.... Nie jemu oceniać.

nobullshit: może pogadaj z psami, czy robią hau hau po polsku czy łuf łuf, czy
też af af.

[nobullshit]

gdytyjeszczenamucheptapta napisał:
> nobullshit: może pogadaj z psami, czy robią hau hau po polsku czy łuf >łuf,
czy też af af.

Z psami trudno mi będzie pogadać, ale per analogiam, moje dwa koty robią "miau",
a nie "miaow", chociaż są rasy brytyjskiej.

[jessy3]

Czytałam tylko wersję Stillera i podobał mi się przede wszystkim obszerny,
szczegółowy dodatek w postaci przypisów - nawiązania intertekstualne, kulturowe,
gry słów itp., które pokazują drugie dno "Lolity"- książka o literaturze. O ile
się nie mylę (a nie jestem pewna) u Kłobukowskiego takich wyczerpujących
przypisów nie ma. Nie wyobrażam sobie czytania "Lolity" bez tych objaśnień
Stillerowskich, to tak jakbym połowę książki tylko przeczytała. I żałowałam
koleżanek, które uboższe były o te informacje intertekstualne.

[nobullshit]

Jessy, przekład powinien się "czytać" i bronić sam, bez worka objaśnień.

[jessy3]

nobullshit napisała:

> Jessy, przekład powinien się "czytać" i bronić sam, bez worka objaśnień.
>

No tak, zgadzam się, ale skoro nie znam dobrze literatury amerykańskiej, nie
wyłapuję mnóstwa aluzji literackich, bo nie dotyczą one znanej literatury
światowej, skoro w języku przekładu nie da odzwierciedlić się gry-słów,
kalamburów słownych, to bez przypisów, objaśnień jestem uboższa o tę wiedzę i
"Lolita" staje się wtedy tylko książką z konkretną fabułą. A dla mnie w dużej
mierze to też książka o książkach.

[Gość: no name]

Z calym szacunkiem, ale przekład Kłobukowskiego to dopiero porazka -
mam wrazenie, ze robiony był na szybko, zeby zdazyć przy okazji
filmu i tak też brzmi - niechlujnie, bez pułapek, bez kalamburów,
albo ze spłyconymi kalamburami - przykro mi, ale ten facet jest
kompletnie bezkrytyczny.

Gdzie można kupic przekład Stillera?

[geo5]

Czy jest jeszcze gdziekolwiek osiągalny przekład Stillera? Wiele lat
temu temu pewna pani znikła z mojego życia wraz z nim. Obecnie
ubolewam bardziej nad stratą Lolity niż tejże pani

[tiresias]

zła kobieta była?
ale na książkach się znała:))

[geo5]

O tak, trafiłeś w sedno :P

[hajota]

Kupiłam właśnie tom esejów Daski. Niestety, nie ma w nim długiego artykułu
zamieszczonego na początku lat 90-tych w "Exlibrisie", w którym autor poddał
dokładnej analizie przekład "Lolity" Stillera. Ani tamtego eseju, ani tekstów
zamieszczonych w wydanej teraz książce, nie nazwałabym w żadnym wypadku
"wylewaniem kubła pomyj". To nie w stylu Daski, raczej Stillera (proszę sięgnąć
po zbiór jego felietonów "Pokaż język" i poczytać, jak pisze o
kolegach-tłumaczach, mieszając ich z błotem za błędy mniejszego kalibru, niż
jemu wytknął Dasko). Może Stiller jest (a raczej bywa) kongenialnym tłumaczem,
ale żaden immunitet nie chroni go przed krytyką. Fakt, że nie pozwala redagować
swoich tekstów ani poddawać ich korekcie, jest dobrze znany w wydawnictwach.
Świadczy to, delikatnie mówiąc, o megalomanii, a nie o trosce o jakość przekładu.

[cashek01]

Przeczytałam w przekładzie Stillera i uważam, że niczego tej książce nie
brakowało. Dasko jest uprzedzony.

Dasko

[Gość: bartosz.sz]

Kupilem jednak eseje Daski i jestem pod ogromnym wrazeniem rozdzialu
poswieconego Andrzejowi Brychtowi, kontrowersyjnemu pisarzowi, ktory
swiecil triumfy w Polsce w II polowie lat 60... Gorzka historia
buntownika wplatanego w ponure mechanizmy aparatu komunistycznej
wladzy. Polecam wszystkim bardzo, mimo ze z jego opinia na temat
przekladow Stillera wciaz sie nie zgadzam.

[easz]

Lolity jeszcze nie czytałam, ale jeśli kiedyś po nią sięgnę, to będę
wiedziała po czyje tłumaczenie. Łuf, łuf:)

[Gość: kitty]

ja przekłady stillera uważam za swietne, ma niesamowite wyczucie melodii jezyka.

natomiast brycht to straszna szuja była...

[Gość: kolorowanki]

Czytałam oba przekłady i oryginał i mam wrażenie, że najlepiej by było zrobić
taką fajną mieszankę z Kłobukowskiego i Stillera. Kłobukowski bardziej się
postarał przy tłumaczeniu gier językowych niż Stiller, który te sprawy załatwiał
przypisami, natomiast język Stillera jest jednak ładniejszy, bardziej płynny,
lepiej oddaje styl oryginału. W haśle "Lolita" na Wikipedii w części poświęconej
zagadkom i grom słownym podane są rozwiązania przyjęte przez obu tłumaczy, można
podejrzeć jak sobie radzili i powyciągać wnioski :) Tam też tkwi cały ten
intertekstualny kontekst książki, więc przypisy nie są już niezbędne :)

[Gość: linka]

Właśnie przeczytałam esej Daski - niestety, ale to właśnie Dasko ma rację. Poza
tym Dasko nie wylewa żadnych pomyj - on po prostu argumentuje i podaje
przykłady, druzgocące dla Stillera.

[Gość: Sivoua]

Moim skromnym^^ zdaniem tłumaczenie Kłobukowskiego było lepsze. Znacznie lepsze.
Ale kto co lubi.

Nie wnikam w stosunki Daski i Stillera; d

[stachkonwa]

Przekład Stillera taki sobie: moim zdaniem Stiller za bardzo przejął
się lingwistycznymi obyczajami Nabokova, postanowił zrobic
przekład "jak Nabokov", ale to w końcu nie Nabokov, więc wyszło
nieco pretensjonalnie, trochę taka podróbka z Tajwanu. Kłobukowski
nie silił się na Nabokova i jego przekład brzmi bardziej naturalnie,
choc zgodzę się, ze z kolei trochę zbyt płaski w stosunku do
oryginału. Remis?

[Gość: zuzanka]

A czy ktoś może posiada wersje elektroniczna wspomnianego wyzej eseju Daski?