Mykoła Mazuryk (1908-2008)

[tawnyroberts]

Skromna notka biograficzna z Wikipedii na temat tego wybitnego
rzeźbiarza ludowego z Brzeżawy:

pl.wikipedia.org/wiki/Myko%C5%82a_Mazuryk

Mykoła Mazuryk (ur. 1908 w Brzeżawie w przysiółku Bukowina - zm. 21
lutego 2008 w Brzeżawie) - ukraiński/łemkowski rzeźbiarz ludowy.

Po wojnie został osadzony w obozie koncentracyjnym w Jaworznie, a
rodzina wysiedlona w okolice Koszalina. Po kilkunastu latach
powrócił z wysiedlenia do rodzinnej Brzeżawy.

Jest stryjem słynnego ukraińskiego malarza Omeliana Mazuryka. W 2006
roku ukazała się jego biografia pióra Piotra Skrijki
zatytułowana "Mykoła Mazuryk - samorodny rzeźbiarz z Bukowiny nad
Sanem".

Mogiła Mazuryka

[tawnyroberts]

Mogiła Mikołaja Mazuryka na cmentarzu w Brzeżawie. Spoczął obok
przedwcześnie zmarłego syna Władysława.

fotoforum.gazeta.pl/3,0,1109892,2,1.html
fotoforum.gazeta.pl/3,0,1109886,2,2.html
fotoforum.gazeta.pl/3,0,1109876,2,3.html

Z napisu na tablicy wynika, że Mikołaj zmarł 22 lutego, a nie 21,
jak podaje Wikipedia. Żeby było śmieszniej w USC w Birczy podają
jednak 21 lutego, stąd tą datę śmierci należy uznać za właściwą.
Dokładna data urodzin Mistrza: 25 września 1908 r.

[krouk]

Tawny - czy jest nadzieja na to, że zostanie wykonany stosowny
nagrobek ?

Chodzi mi o to, czy będzie miał kto się tym zająć ?

[brzezawianin]

Nie przypuszczam aby rodzina była w stanie to zrobić. Pozostała
bowiem tylko córka (syn umarł wcześniej i jego grób znajduje się
obok), ale jej status materialny pewnie na to nie pozwoli. Za
miesiąc będę w Brzeżawie, między innymi po to, aby z nią porozmawiać
i wówczas dowiem się nieco więcej na ten temat.

[tawnyroberts]

Myślę, że koniecznie powinien się tym ktoś zająć. Porozmawiam ze
znajomymi na ten temat, może coś wymyślimy.

[darino]

Kwestia jest w udostępnieniu wiarygodnego konta. Następnie damy
ogłoszenia na kilku portalach i uzbieramy pieniądze na porządny
nagrobek.

[brzezawianin]

Obawiam się, że nie będzie to takie proste. Córka zapewne nie ma
konta, a gdyby nawet miała to obawiam się, że przy jej skłonnościach
do typowej polskiej przywary, fundusze mogą być niewłaściwie
wykorzystane. Rozwiązaniem byłoby chyba zainteresowanie tym tematem
sołtysa wsi, człowieka uczciwego, któremu można zaufać. O ile mi
wiadomo ma on już konto, ale oczywiście trzeba by było najpierw
uzyskać jego zgodę.

Konto

[tawnyroberts]

Z kontem nie powinno być problemu, bo stowarzyszenie "Wrota Karpat
Wschodnich" może udostępnić swoje na ten szczytny cel. W końcu
Brzeżawa to nasz teren działania. Musiałbym jeszcze zapytać prezesa,
Elę Skrzyszowską, ale na pewno się zgodzi. No i uczciwość
gwarantowana. Co wy na to?

[brzezawianin]

Osobiście jestem za !

nagrobek

[darino]

Napisałem o tym pomyśle na forum Harazd, dostałem taką podpowiedź:
"Proponuje skontaktować się z ks. greckokatolickim Ireneuszem Kondro
(tel. kom. 609 315 408), który obsługuje parafie w Ustrzykach,
Hłomczy i Sanoku. Bircza i okolice to teren jego parafii".

[brzezawianin]

Jeśli nikt nie miałby innej propozycji, to ze swej strony deklaruję
gotowość przeprowadzenia rozmowy z jego córką Heleną i uzgodnienia z
nią rysującej się możliwości. Następnie po aprobacie można by
nawiązać kontakt z księdzem. Nie byłoby bowiem właściwe robienie
czegokolwiek bez zgody i wiedzy najbliższej rodziny. Ale mgę to
zrobić dopiero po 15 kwietnia gdy będę w Brzeżawie.

[darino]

Myslę, że to dobry pomysł. Nie ma sie co śpieszyć. Pozdrawiam !
PS. Z kontem również zgoda.

[tawnyroberts]

Cieszę się, że przystaliście na moją propozycję z kontem "Wrót
Karpat Wschodnich". Teraz poczekamy na akceptację rodziny i możemy
zaczynać zbiórkę pieniędzy. Pomysł z zawieszeniem ogłoszeń na
portalach jest super, ale czy w ten sposób uzbieramy potrzebną sumę?
Bądź co bądź, potrzeba kilka tysięcy złotych. Myślałem też o zbiórce
pieniędzy wśród miejscowych w Brzeżawie, Lipie, Malawie i Birczy,
np. po mszach w kościołach, ale doszedłem do wniosku, że
takie "wyróżnienie" śp. Mazuryka może spotkać się z niezrozumieniem.

[brzezawianin]

Jestem już po rozmowach z córką Mikołaja Mazuryka. Propozycję
przyjęła z wdzięcznością. Problem jednak polega na tym iż grób
Mikołaja został - według niej - tak usytuowany aby - jeśli
kiedykolwiek miałby być robiony nagrobek - objąć nim jednocześnie
syna Mikołaja Władysława, zmarłego parę lat temu na atak serca.
Poinformowała mnie jednocześnie, że jakiś artysta rzeźbiarz ze Lwowa
studiujący swego czasu wraz z Omelianem Mazurykiem zaoferował swoją
rzeźbę nagrobkową.
Przy okazji informuję, że ukazałą się książka o Mikołaju (biografia)
i jest do nabycia u jego córki Heleny w cenie po 20 zł. W zawartych
w niej wspomnieniach wiele wątków o Akcji Wisła i o Jaworznie gdzie
był więziony Mikołaj.

[darino]

Myślę, że to niewielka różnica, czy to podwójny nagrobek, czy
pojedynczy. Czyli teraz kwestie techniczne, które trzeba dogadać ze
Stowarzyszeniem Wrota Karpat Wschodnich, w sprawie udostępnienia
konta.
Czy jest możliwość zamówienia tablicy nagrobnej w języku ukraińskim,
albo dwujęzycznej. Bo głupio byłoby, gdyby człowiek, który całe
życie mówil po ukraińsku, leżał pod polską tablicą ? Przynajmniej
takie jest moje zdanie.
A warto to dogadać wcześniej, żeby nie było problemów w ostatniej
chwili.
Pozdrawiam wszystkich zaangażowanych w tę sprawę i dziękuję panu
Brzeżawianinowi !

[brzezawianin]

Jestem takiego samego zdania. Znając od wielu lat Mykołaja wiem, że
droga mu była mowa w j.ukraińskim. Choć można było się z nim
porozumiewać i w j.polskim, preferował jednak j.ukraiński i zwykle
nim się posługiwał. Nie widzę powodów by nie uszanować jego miłości
do Ukrainy. Zresztą Brzeżawa znana jest z tolerancyjności i z całą
pewnością nie będzie żadnego problemu z żadną ze wspomnianych obcji.

Konto "Wrót..."

[tawnyroberts]

Rozmawiałem na temat udostępnienia konta z Elą Skrzyszowską,
prezesem "Wrót...". Jest jak najbardziej za, ale ma się dowiedzieć,
czy nie ma jakichś przeszkód prawnych, aby konto stowarzyszenia było
wykorzystywane do takich celów jak nasz. Jeśli wszystko będzie O.K.,
to udostępnimy numer konta. Odezwę się w tej sprawie po długim
weekendzie. Pozdrawiam!

[darino]

OK, to czekam z wielką akcją informacyjną :)))

Nagrobek Mazuryka - możemy zaczynać!!!

[tawnyroberts]

Mam bardzo dobrą wiadomość! Możemy przystąpić do zbierania środków
na nagrobek ś.p. Mikołaja Mazuryka. W tym celu zostało utworzone w
Banku Spółdzielczym w Żurawicy Oddział Bircza specjalne konto.
Pieniądze można wpłacać na rachunek:

Konto: 10 9113 1014 2003 5001 5399 0002

Nazwa banku: Bank Spółdzielczy w Żurawicy Oddział Bircza, ul. Rynek
6/8, 37-740 Bircza

Nazwa stowarzyszenia, adres: Lokalna Organizacja Turystyczna "Wrota
Karpat Wschodnich", ul. Rynek 8/1, 37-740 Bircza

W tytule przelewu można wpisać cokolwiek, np. "nagrobek Mazuryka".
Nie ma to większego znaczenia, bo i tak wszystkie środki, które
trafią na to konto zostaną przeznaczone na pomnik dla naszego
rzeźbiarza z Brzeżawy.

P.S. Darino, możesz ruszać z wielką akcją informacyjną. Pozdrawiam!

[brzezawianin]

To rzeczywiście dobra nowina. Za dwa tygodnie jadę ponownie do
Brzeżawy i będę mógł zakomunkować Helenie c. Mykołaja, że sprawa
rusza z miejsca. W którymś wpisie czytałem o myśli by zbierać ofiary
na ten cel w kościołach. Uważam, że spowodowałoby to niezbyt
przychylną, a może nawet wrogą atmosferę, wynikającą ze zwykłej
ludzkiej zazdrości

[tawnyroberts]

Zgadza się, do takiego samego wniosku doszedłem we wpisie o którym
wspominasz. Zobaczymy ile uda uzbierać się "przez internet", a potem
będziemy się martwić co dalej. Pozdrawiam!

[darino]

Wysłałem już trochę maili do znajomych, którzy porozsyłają
informację dalej. Zobaczymy ...

Nasze Słowo

[darino]

Informacja o zbiórce ukaże się w "Naszym Słowie".

[tawnyroberts]

Czy w "Naszym Słowie" ukazała się już informacja o zbiórce pieniędzy na na nagrobek?

Nagrobek Mazuryka

[darino]

Przesłałem informację o akcji panu Petrowi Skrijce - autorowi
książki o Mykole Mazuryku. Postaram się skontaktować was ze sobą, bo
chyba ma jakieś pomysły co do pomnika. Proszę prześlij mi mailem
numer telefonu w razie potrzeby szybkiego kontaktu. Pozdrawiam !!

[brzezawianin]

Jestem już z nim umówiony na koniec maja w Brzeżawie.To właśnie on
zabiega o rzeźbę na pomnik, którą ma wykonać artysta rzeźbiarz ze
Lwowa - przyjaciel Omeliana. Mój telefon: [phone]

[darino]

Właśnie wczoraj wieczorem dowiedziałem się o tym od jego bratanka.
Pozdrawiam !

Spotkanie w Brzeżawie

[tawnyroberts]

Czy spotkanie z p. Skrijką doszło do skutku? Jeśli tak, to napisz coś na temat
Waszych ustaleń. Pozdrawiam!

[brzezawianin]

Owszem, doszlo do spotkania. Rozmowa byla bardzo konstruktywna.
Wykonawca zarowno projektu nagrobka jak i rzezby ma byc
ktos /profesor/ z Akademii Sztuk Pieknych we Lwowie /znajomy
Omeliana/.Sprawa zajmowac sie bedzie p.Skrijka. Projekt i rzezba
maja byc gotowe na jesien przyszlego roku. W tej sytuacji,nalezaloby
wzmoc zbiorke datkow na ten cel.

[darino]

Projekt chyba wcześniej ? Może uda się go podejrzeć ???

[brzezawianin]

Rzeczywiście, propozycja rzeźby ma być przedstawiona wcześniej. Nie
zastanawialiśmy się jednak, kto albo jakie gremium miałoby
zadecydować o przyjęciu lub nie proponowanej koncepcji ? Z wstępnej
informacji wynika, że miałaby to być jakaś niewielka kapliczka z
symbolami trzech wyznań, wobec których Mykoła Mazurek odnosił się z
szacunkiem i tolerancją. Chodzi o wyznanie greko-katolickie,
katolickie i zielonoświątkowe. Mój rozmówca przypuszcza, że po
powstaniu muzeum M.Mazuryka ( nad jego powstaniem pracujemy tz.
zbieramy pamiątki) wycieczki przy okazji zwiedzania muzeum
odwiedzałyby i jego grób. Dlatego nagrobek powinien być wyróżniający
się wśród innych nagrobków cmentarza na Brzeżawie.

kapliczka + muzeum

[darino]

Chyba takie gremium nie jest potrzebne, ważne, aby każdy wykonał
dobrze swoją część zadania - artysta zaprojektuje jak należy
kapliczkę, a my zbierzemy pieniądze. Gremium kontrolujące będzie
potrzebne do wyboru wykonawcy, oraz rozliczenia inwestycji.
Bardzo się cieszę, że powstanie izba pamięci. Mam nadzieję, że Urząd
Gminy Bircza przynajmniej nie będzie przeszkadzał, bo że nie pomoże,
to nie mama wątpliwości. Może też uda się uniknąć ataków księdza
rzymskokatolickiego, jak to było w Jaworniku Ruskim, czy ostatnio w
Roztoce :)))

[brzezawianin]

Koncepcją p.Piotra jest, aby muzem - izba pamięci, powstała w
miejscowości: Wołodź. W Brzeżawie nie ma bowiem żadnych możliwości
lokalowych.Mały domek w którym mieszkał nie jest chyba jego
własnością a poza tym mieszka w nim jego córka. W tej więc sytuacji
Gmina Bircza nie będzie mogła więc w żaden sposób
oponować.Niestety,także obawiam się reakcji księdza, gdy dowie się o
zamiarze budowy kapliczki na cmentarzu w Brzeżawie. Stąd między
innymi pomysł uwzględnienia w kapliczce i symboliki tego
kościoła.Chyba trzeba będzie spotkać się z proboszczem tamtejszej
parafii by wysondować jego stanowisko. Podczas następnego pobytu mam
zamiar porozmawiać i z sołtysem Brzeżawy o tej propozycji bo
zapewne wieś będzie miała także swoje na ten temat zdanie. Do tej
pory zostało już zgromadzonych i wywiezionych do Wołodzi nieco
eksponatów takich jak: rzeźby, meble i szkice. W dalszym ciągu
poszukujemy innych, zwłaszcza wśród mieszkańców Brzeżawy.

[darino]

Z Brzeżawą szkoda, bo myślałem, że córka p. Mazuryka mogłaby sobie
dorobić, choćby opiekując się izbą pamięci.
Co do księdza, to mam nadzieję, że ksiądz w Lipie (bo chyba tam jest
parafia rzymskokatolicka) okaże się lepszy od swoich "kolegów", i
nie będzie próbował rozkręcać kolejnego konfliktu w naszej gminie.
Jeśli chodzi o pamiątki, to mój sąsiad jest właścicielem dwóch
małych rzeźb pana Mazuryka - ich zdjęcia znajdują się w Wikipedii.

muzeum

[darino]

A słyszałem, że w ogóle pan Piotr jest znawcą sztuki ludowej, i
posiada duże zbiory takowej, pochodzącej z naszych okolic. Być może
też zechce je wyeksponować ?

Jeśli nie Brzeżawa, to... Wołodź!!!

[tawnyroberts]

Powstanie izby pamięci Mykoły Mazuryka to wspaniała sprawa. Co prawda uważam, że Brzeżawa byłaby do tego najlepszym miejscem, ale skoro nie można tam, to gorąco popieram Wołodź. Przynajmniej będę miał blisko... Żartuję, a tak na poważnie to myślę, że taka izba może przyciągnąć turystów, którzy zechcą obejrzeć także cmentarz greckokatolicki, który właśnie odnawiamy oraz kaplicę grobową Trzcińskich, co prawda mocno zaniedbaną, ale z pewnymi perspektywami na przyszłość (o tym może innym razem w wątku poświęconym Wołodziowi). Ciekawi mnie tylko gdzie konkretnie w Wołodziu będzie ta izba pamięci. Z przedwojennych budynków zachowała się tutaj szkoła, Dom Ludowy i czytelnia.

I jeszcze jedno. W razie gdyby była potrzebna jakakolwiek pomoc przy urządzaniu muzeum, proszę dzwonić na numer 509194974. Przyjadę, jeśli tylko będę dysponował wolną chwilą, albo podeślę kogoś ze znajomych. Często bywam też na miejscowym cmentarzu, ale nieregularnie i raczej na zasadzie "nie znasz dnia ani godziny".

[brzezawianin]

Niestety na pytanie dot.lokalizacji izby, odpowiedzieć nie mogę
ponieważ nie znam szczegółów, ale można zwrócić z tym pytaniem do
organizatora muzeum p. Piotra Skrijka. Służę więc jego nr meilowym:
[e-mail]ów.pl
Przy okazji bardzo dziękuję za interesujące informacje historyczne z
tamtych terenów a dotyczące trudnego i skomplikowanego okresu
powojennego.

Izba pamięci Mykoły Mazuryka

[tawnyroberts]

Ciekawi mnie co słychać w sprawie izby pamięci Mykoły Mazuryka,
powstającej od ubiegłego roku w Wołodziu? Czy ktoś wie na ten temat
coś konkretnego?

"Negocjacje" z księdzem

[tawnyroberts]

Myślę, że nie ma co na wyrost obawiać się reakcji księdza proboszcza z Lipy, chociaż doświadczenia z "pasterzami" z Borownicy i Kuźminy raczej optymizmem nie napawają. Po prostu trzeba wybrać się z delegacją do księdza i przedstawić mu nasze plany związane z cmentarzem w Brzeżawie. Niestety to konieczne, chociażby z tego względu, że obecnie to właśnie łaciński proboszcz z Lipy jest tam gospodarzem. Jako członek lokalnego stowarzyszenia z Birczy chętnie pomogę w "pertraktacjach" z księdzem.

[brzezawianin]

Ponieważ pomysłodawcą pomnika jest p.Piotr Skrijka przedstawię mu
propozycję rozmowy z proboszczem z Lipy. Być może spotkam się z nim
w m-cu sierpniu u Heleny córki Mykołaja, a jeśli nie, to
skontaktuję się z nim meilowo lub telefonicznie. W każdym razie za
propozycję pomocy w ewentualnych pertraktacjach bardzo dziekuję.

Muzeum w Hłomczy, a nie w Wołodziu!

[tawnyroberts]

Nie wiem skąd się wzięło takie przekłamanie, ale izba muzealna
poświęcona Mykole Mazurykowi ma powstać nie w Wołodziu, ale w
rodzinnej miejscowości p. Petra Skrijki - Hłomczy. Pan Skrijka
bardzo się zdziwił, gdy wspomniałem mu dzisiaj o Wołodziu w
kontekście tworzonego muzeum.

Starania o odpowiednie lokum dla izby pamięci Mazuryka były już
mocno zaawansowane. Pan Skrijka znalazł opuszczoną drewnianą chatę w
Hłomczy i w zasadzie dogadał się z jej właścicielem co do warunków
sprzedaży, gdy nagle do starego domu... wprowadzili się "dzicy
lokatorzy". Stąd z konieczności poszukiwania rozpoczęły się od nowa.
Pan Skrijka martwi się także o środki na zorganizowanie muzeum, ale
tutaj akurat jestem dobrej myśli, bo o pieniądze może się przecież
wystarać moje stowarzyszenie LOT "Wrota Karpat Wschodnich" z Birczy,
pisząc dobry wniosek w odpowiednim programie. Warto w tym miejscu
nadmienić, że p. Skrijka już w tej chwili poniósł pewne koszty
związane ze zgromadzeniem eksponatów do powstającego muzeum.

Podsumowując, jest tak jak pisałem w wątku dotyczącym zbiórki
środków na pomnik: sprawy, co prawda mozolnie, ale idą do przodu.

[brzezawianin]

Istotnie, jest to tylko przekłamanie spowodowane nieuwagą (pomylono
miejscowości). Przepraszam, jeśli się do tego w jakiejś mierze przyczyniłem.
A zatem HŁOMCZA ma być miejscem izby pamięci (muzealnej). Szkoda, że "dzicy
lokatorzy" wykorzystali sytuację.
Postuluję o skontaktowanie się z p.Heleną córką Mykołaja, gdyż ostatnio
(sierpień) była pełna obaw o nagrobek dla ojca. Pan Peter S. jest z nią w
kontakcie więc przypuszczam,że mógłby przekazać jej informację o aktualnej
sytuacji.

Grób Mazuryka na szlaku turystycznym

[tawnyroberts]

Stowarzyszenie "Wrota Karpat Wschodnich" planuje utworzenie dużego (ok. 200 km) szlaku turystycznego na Pogórzu Przemyskim. Jednym z przystanków na owym szlaku ma być grób Mazuryka, stąd nagrobek powinien się wyróżniać pośród innych nagrobków na cmentarzu w Brzeżawie. Pomysł z kapliczką wydaje się interesujący, stąd chętnie obejrzałbym gotowy już projekt. Nie żeby tam opiniować, czy coś w tym rodzaju, jestem po prostu zwyczajnie ciekawy formy pomnika. Co do wielkości kapliczki, to nie można za bardzo "poszaleć" ze względu na bliskie sąsiedztwo innych grobów w pobliżu mogiły Mazuryka. Ale nie o wielkość przecież chodzi...

[brzezawianin]

Przypuszczam, że będzie jakaś możliwość zapoznania się z projektem
choć nie dyskutowaliśmy o tym z p.Piotrem. Postaram się zasugerować
mu to podczas następnego spotkania (być może w sierpniu). Osobiście
podoba mi się pomysł ze szlakiem turystycznym wiodącym m.inn. przez
Brzeżawę, oby tylko decydenci zadbali o naprawę powierzchni drogi z
Lipy do Brzeżawy bo póki co jej stan jest pożałowania godny.

[jmaz07]

Dzień dobry wszystkim, nazywam się Jarek Mazuryk, a śp. Mykoła był bratem mojego pradziadka Michała Mazuryka. Z zainteresowaniem i wdzięcznościa prześledziłem forum dotyczące mogiły/pomnika dla śp. Mykoły. Chciałbym zapytać o stan aktualny: jak wygląda sprawa kapliczki, czy pomnik już stoi i jeśli nie, to chcielibyśmy z rodziną wspomóc ten cel finansowo. Będę wdźięczny za wszelkie informacje, prosiłbym również o moźliwe e-maile, nr.tel. czy inny kontakt do osób zaangażowanych i odpowiedzialnych za powodzenie tej sprawy. Moje dane: tel. [phone], [e-mail] oraz profil na facebooku. Dziękuje serdecznie i czekam na odpowiedź.

Nagrobek Mykoły Mazuryka - stan aktualny

[tawnyroberts]

Witam!

Skoro prześledziłeś dokładnie wątki na forum dotyczące śp. Mykoły Mazuryka, to, nie wdając się zbytnio w historię, przedstawię pokrótce stan obecny starań o budowę pomnika na grobie słynnego rzeźbiarza z Brzeżawy. Wpis jest adresowany również do innych osób zainteresowanych tym tematem.

1. Za zbiórkę pieniędzy na wykonanie nagrobka odpowiada Lokalna Organizacja Turystyczna "Wrota Karpat Wschodnich" z Birczy, a ściślej Tomasz Gierula (tel. [phone]). Do tej pory udało nam się zebrać ok. 2000 złotych, z czego 500 złotych pochodzi z wpłat na specjalnie utworzone w tym celu konto, zaś pozostała kwota to dochód ze sprzedaży książek Petra Skrijki "Mykoła Mazuryk - samorodny rzeźbiarz z Bukowyny nad Sanem", przekazanych na ten cel przez samego autora. Pan Petro odpowiada także za ostateczny wybór formy pomnika.

2. Początkowo projekt nagrobka mieli wykonać studenci Akademii Sztuk Pięknych we Lwowie, ale ostatecznie ich propozycje przepadły, bo były zbyt wyszukane, a co za tym idzie bardzo kosztowne i trudne w realizacji na ciężkim terenie brzeżawskiego cmentarza. Stanęło w końcu na tym, że pan Petro Skrijka przedstawił trzy własne propozycje nagrobka, z których wybierzemy tę najwłaściwszą. Celowo piszę "najwłaściwszą", a nie "najlepszą", bo wybór będzie zależał przede wszystkim od środków, jakimi ostatecznie będziemy dysponować. Jak łatwo się domyślić, z dwoma tysiącami złotych w kieszeni nie można zbytnio poszaleć, nawet przy założeniu, że instalacji pomnika na cmentarzu dokonają nieodpłatnie członkowie LOT "Wrota Karpat Wschodnich".

3. W związku z powyższym, proszę wszystkie osoby, którym leży na sercu uczczenie śp. Mykoły Mazuryka stosownym nagrobkiem, o wpłaty na ciągle otwarty rachunek:

10 9113 1014 2003 5001 5399 0002

Nazwa banku: Bank Spółdzielczy w Żurawicy Oddział Bircza, ul. Rynek
6/8, 37-740 Bircza

Nazwa stowarzyszenia, adres: Lokalna Organizacja Turystyczna "Wrota
Karpat Wschodnich", ul. Rynek 8/1, 37-740 Bircza

Jednocześnie informuję, że nadal istnieje możliwość zakupu książki Petra Skrijki "Mykoła Mazuryk - samorodny rzeźbiarz z Bukowyny nad Sanem" w cenie 20 złotych (bez kosztów wysyłki), dochód ze sprzedaży której zasili konto budowy pomnika. Zainteresowanych proszę o kontakt na moją "gazetową" pocztę ([e-mail]).

4. Wykonanie pomnika zaplanowaliśmy wstępnie na jesień tego roku. W najbliższym czasie przedstawię na forum trzy propozycje wyglądu nagrobka, z których wybierzemy jedną do realizacji.

Pozdrawiam!

O Mazuryku w "Naszym Słowie"

[tawnyroberts]

W "Naszym Słowie" (nr 18 z 4 maja 2008 r.) pojawił sie tekst
autorstwa Petra Skrijki o samorodnym rzeźbiarzu z Brzeżawy:

nslowo.free.ngo.pl/z_istoriji_kultury/nexaj_zrizhut_mykoli_lypu_na_nebi.htm

[brzezawianin]

Na ten temat udzielić może odpowiedzi jedynie P.Skrijka, który organizuje Izbę Pamięci M. Mazuryka. Ostatnio rozmawiałem z córka Heleną od której dowiedziałem się, że zabrał on na ten cel pozostawione rzeźby, narzędzia inne pamiątki po M.Mazuryku. Przy okazji Helena oświadczyła, że ze względu na presję wsi ( nagrobek jej ojca nie ma dotąd żadnej choćby prowizorycznej płyty) przed 1 listopada będzie musiała zrobić nagrobek. Obiecała poczekać z rozpoczęciem do października.

Czasu coraz mniej...

[tawnyroberts]

A co z panem Petro Skrijką? Czy nadal jest nieosiągalny? Do
października zostało nam już niewiele czasu...

[brzezawianin]

Rzeczywiście, czasu coraz mniej. Nie dziwię się pani Helenie, bo grób jej ojca w
sposób zasadniczy odróżnia się od innych grobów na brzeżawskim cmentarzu. Stąd
bierze się jej determinacja aby położyć przynajmniej płytę nagrobkową.
Niestety nie mam kontaktu z panem Piotrem.

[darino]

Myślę, że lepiej dołożyć to, co się uzbierało, do płyty, a o ewentualnym pomniku
myśleć później.

[brzezawianin]

Uważam, że wniosek p. Darina godny rozważenia. Nie ma chyba szans na uzbieranie
sumy za którą można by wybudować pomnik i nagrobek tak jak było planowane.
Mogę p. Helenie o tym zakomunikować jeśli uzyskam przyzwolenie od osób od
których decyzja jest zależna.
Będę ponownie w Brzeżawie w m-cu sierpniu i wówczas mógłbym to uczynić.

Niechaj zetną Mykole lipę na niebie...

[tawnyroberts]

Nie było jeszcze na forum tłumaczenia artykułu Petra Skrijki o
Mykole Mazuryku. Zachęcam więc teraz do lektury tekstu, będącego
pewną formą pożegnania, a także swoistym hołdem dla skromnego
Mistrza z Bukowyny nad Sanem i to wyrażonym przez człowieka, który
dla talentu Mykoły zrobił niewątpliwie najwięcej. Bo to właśnie nikt
inny, tylko Petro Skrijka odkrył go dla świata i promował przy
każdej możliwej okazji. Książka "Mykoła Mazuryk, samorodny rzeźbiarz
z Bukowyny nad Sanem" była zwieńczeniem tych płynących z potrzeby
serca zabiegów. Artykuł z "Naszego Słowa" jest niejako kropką
nad "i". Dokonało się... Teraz Mykoła pewnie już rzeźbi hetmanowi
wojsko w niebie...


„Niechaj zetną Mykole lipę na niebie”

W setnym roku życia odszedł do wieczności Mykoła Mazuryk - wybitny i
uznany, oryginalny rzeźbiarz.

Jego pracami szczycą się nie tylko znani kolekcjonerzy naiwnej
sztuki, ale też muzea w Krakowie, Wrocławiu, Warszawie, Sanoku,
Nowym Sączu i Przemyślu. Prawie 60 ilustracji jego rzeźb mieści moja
książka „Mykoła Mazuryk, samorodny rzeźbiarz z Bukowyny nad Sanem”.
Ostatnią rzeźbę, już trochę nieporadną, ale za to przemawiającą -
„Jeździec, który leży na galopującym koniu”, Mykoła próbował
stworzyć późną jesienią 2007 r., rozpoczynając setny rok swojego
życia. Rzeźby nie ukończył, zabrakło już zapewne sił.

Urodził się 26 września 1908 r. w Bukowinie - przysiółku Brzeżawy
nad Sanem, nieopodal Birczy, Lipy, Dobrej Szlacheckiej i Ulucza.

Umarł 21 lutego 2008 r. w swoim domu, położonym na pagórku w
Brzeżawie. Także tam, na cmentarzu w pobliżu cerkwi, 23 lutego
pochowali go. Wtedy odszedł nie tylko on, bo razem z nim odeszła
jego epoka, jego Bukowina i Brzeżawa.

Odeszła nawet jego cerkiew, która jeszcze stała na swoim miejscu,
ale już bez tchnienia, gdy go do niej przynieśli. Już nie odezwała
się żadnym słowem i nie odśpiewała mu „Wicznaja pamiat”. Zostawiła
go w tej ostatniej chwili sierotą, odchodząc wcześniej. A jeszcze
niedawno, w niedzielę i święta, wygrywał dla niej z daleka, ze
swojego podwórza, na własnoręcznie zrobionych czarnych skrzypcach
cerkiewne melodie, żeby, jak mówił, żadnej nie zapomniała. I
wszystkie poleciały z wiatrem, nie osiadły kurzawą na ikonostasie,
bo ikonostasu już nie było. Nie zagnieździły się w kopułach, bo nie
poznały krzyży na nich i miejsce pewnie im się pomyliło. Umierać
Mykole nie było smutno, do końca był radosny, rozumiejąc, że
przychodzi jego czas. Jednak na pewno żal było mu odchodzić, kiedy
słyszał dookoła siebie tylko cerkiewną melodyjną ciszę. Ale za to
następnego dnia, w niedzielę 24 lutego, proboszcz Irenej zaprosił go
na Służbę Bożą do hłomczańskiej cerkwi, gdzie przybyli pięknie mu
śpiewali, gdzie odprawiono panachydę i cała cerkiew żegnała go
słowami „Wicznaja pamiat”. Dawniej Mykoła z innymi mieszkańcami
Brzeżawy, Lipy i Malawy przychodził tutaj leśnymi ścieżkami. Chociaż
i mieli daleko, to na wielkanocną drogę krzyżową dookoła cerkwi
zawsze pojawiali się przed wschodem słońca i przed hłomczanami.
Ostatnio tutaj przyszedł 15 lat temu, kiedy był jeszcze młody, jak
sam mówił, bo miał dopiero 85 lat. Później każdej Wielkanocy to
Hłomcza przychodziła do niego, przynosząc święcone jajko - piszę o
tym w swojej książce.

Zachodziłem do niego zawsze, przyjeżdżając z Krakowa do swojej
rodzinnej Hłomczy. Ostatni raz gościłem u niego na drugi dzień
tegorocznych naszych świąt Bożego Narodzenia. Mykoła leżał w łóżku,
spoglądając przez okno. Moją uwagę zwróciła pierzyna z niebiesko-
żółtymi pasami.
– Taką tato chciał - powiedziała jego córka Ołena.
Nigdy wcześniej takiej nie miał. Dlaczego jej zapragnął przed
śmiercią - trudno dociec, a może i nie. Witając mnie powiedział,
zdaje się nieco zmieszany:
– Ja trochę pijany. Był u mnie sąsiad i wypili my trochę piwa, ale
ja miałem większy garnuszek - dodał, uśmiechając się i zaraz
dopowiedział: – Doktor kazał mi pić piwo.
Na jego stolarskim warsztacie obok łóżka stała butelka z piwem,
jeszcze na dwie trzecie pełna.
– Dla zdrowia to wciąż trzeba trochę wypić - odpowiedziałem, dodając
żartobliwie: – Gdybym wiedział, że wy się tak z sąsiadem bawicie, to
bym przyjechał do was z jakimiś dziewczętami, a tak przyjechaliśmy
tylko z Orestem (synem brata).
– Teraz nie, bo ja trochę chory, ale jak się podkuruję, to czemu
nie. Tylko, żeby żadna nie była z kosą.
– A z dwiema kosami (kosa w języku ukraińskim znaczy także warkocz -
przyp. tawny)?
– Z dwiema tak - odpowiedział całkiem rozweselony i od razu pożalił
się: – Nogi mam słabe, ale jakoś jeszcze chodzę.

Kiedy żegnaliśmy się, to odprowadził nas do drzwi. Jemu było 100
lat. Daj Boże wszystkim nam dożyć takiego wieku i mieć jak on do
końca świeże i wesołe myśli. Słuchałem i patrzyłem na niego i
powstało wtedy u mnie takie wrażenie, że on jest jak własna rzeźba.
Od razu jednak pojąłem, że moja myśl nie jest całkiem logiczna. W
jakimś sensie on przypominał swoje prace, jednak jego prawdziwym
stwórcą był Bóg. Tylko dlaczego, jak i wszystkich nas, wyrzeźbił go
z miękkiego lipowego drzewa. A może to nie tak? Może jego - Mykołę,
wyjątkowo rzeźbił Bóg z trochę twardszego sosnowego drzewa, bo
dookoła Brzeżawy rosną wszędzie sosny. Teraz możemy tylko domyślać
się, czy Bogu nie wystarczyło lipowego drzewa dla Mykoły, czy z
jakichś sobie tylko wiadomych powodów stworzył go z nieco twardszej
sosny? Może Bóg chciał, żeby więcej pokoleń zapamiętało, jaką
osobliwą rzeźbą w swojej wsi był Mykoła.

No, ale sosna także miękka i wszyscy wiedzą, że ani w lesie, ani
jako materiał budowlany nie wytrzymuje więcej niż sto lat. W
przyrodzie najtwardszy i wieczny jest tylko martwy kamień, ale on
nie ma zapachu sosny, zwłaszcza tej z bukowińskiego lasu.
– Kiedy jeszcze przyjdziecie? - spytał.
– W Wielkanocne Święta, dobrze?
– Przyjdźcie na pewno.
– Przyjdziemy.

Niechaj zetną Mykole lipę na niebie... - cz. II

[tawnyroberts]

Kim był Mykoła? Był rolnikiem, stolarzem, kowalem, zdunem, a przede
wszystkim rzeźbiarzem. Rzeźbiarstwu poświęcił prawie całe świadome
życie. Dlaczego był rzeźbiarzem? Może dlatego, jak sam wspominał, że
Bóg nie mając żadnego podarunku na jego dzień urodzenia, bo za
Austrii była bieda i Bóg także biedny był, dał mu tylko kawałek
suchego drzewa lipy. Mykoła go przyjął i zaczął rzeźbić. Pragnął,
żeby Bóg cieszył się tym, że dał cudowny podarunek. Oto i cała
tajemnica Mykołowego rzeźbiarstwa. W swojej sztuce przypominał
Nikifora. Dalej podążę za tekstem książki: „(...) Rzeźbił tak
pięknie, jak pięknie malował Nikifor. Oni byli sobie bardzo bliscy.
Byli endemikami (nad wyraz rzadkie rośliny). Obydwu sam Bóg wpisał
do księgi twórców. Nikiforowi w dniu urodzenia podarował kawałek
tęczy do malowania, a Mykole, jak już wspomniano, kawałek suchej
lipiny do rzeźbienia. Później ludzie mówili, że Bóg szczodrze
obdzielił ich obu.”

Zabrać Mykołę przyjechał Kozak w niebieskich szarawarach, z
gwiaździstym osełedcem na głowie i z wygiętą, jak księżyc na
cerkiewnej bani, szablą. Wziął Mykołowego konia za uzdę i razem
pomknęli na błękitne stepy nad niebiańskim Dnieprem. Już dawno
wybierał się w tę drogę, żeby pochwalić się zaporożcom swoimi
rzeźbami.

Niechaj szabelkami zetną Mykole lipę, a dłuta wykują w kuźni na
Chortycy. Niechaj na bandurach pieśni jemu grają, do hetmana Petra
Sahajdacznego idą! Niechaj pięknie go proszą, żeby pozwolił Mykole
siąść na starym kozackim warsztacie, bo kiedy on rzeźbił, zawsze
lubił na drewnianym warsztacie siedzieć. W podzięce wyrzeźbi on
hetmanowi najpiękniejsze wojsko w barwnych szarawarach, cudownego
konia, siodło pozłacane, stalową szablę i fajkę drewnianą.

Więcej o rzeźbiarzu czytajcie w książce autora tego artykułu: Petro
Skrijka, „Mykoła Mazuryk, samorodny rzeźbiarz z Bukowyny nad Sanem”,
Wydawnictwo Platan, Kraków 2006.

„Nasze Słowo” Nr 18, 4 maja 2008 r.

Mazuryk jak Nikifor, Nikifor jak Mazuryk

[tawnyroberts]

Petro Skrijka w swoim artykule z "Naszego Słowa" o Mykole Mazuryku, a także w książce „Mykoła Mazuryk, samorodny rzeźbiarz z Bukowyny nad Sanem”, bardzo trafnie porównał skromnego artystę z Brzeżawy do niemniej skromnego, ale bardziej znanego Epifana Drowniaka czyli Nikifora Krynickiego. Nie było to bynajmniej przypadkowe zestawienie, bo także Nikifor jest od lat w kręgu zainteresowań Petra Skrijki. I nie można tutaj w żadnym wypadku mówić o jakiejś przelotnej fascynacji, bo Pan Skrijka, o czym zapewne nie wszyscy wiedzą, wydał już kilka książek na temat malarza z Krynicy. W następnym tygodniu postaram się wystawić kilka egzemplarzy na serwisie Allegro. Będzie też zupełnie nowy wątek poświęcony Nikiforowi, z licznymi cytatami z tych wydawnictw. Już dzisiaj zachęcam do kupna. Naprawdę warto!

Kapliczka dla Mykoły

[tawnyroberts]

Głupio mi już po raz kolejny "odgrzewać" temat upamiętnienia śp. Mykoły Mazuryka, tym bardziej, że z naszych dotychczasowych starań nic nie wyszło, a od śmierci rzeźbiarza minęło już ponad cztery lata. Jednak niejako przymusza mnie do tego pragnienie właściwego uczczenia brzeżawskiego artysty oraz środki pieniężne zebrane na ten cel, które należałoby jakoś zagospodarować. Pomysł z nagrobkiem ostatecznie upadł, bo rodzina wykonała go we własnym zakresie i to w sposób daleki od naszych oczekiwań. Później prezez moment rysowała się szansa postawienia kapliczki obok domu, w którym mieszkał Mykoła, ale jego córka mocno się temu sprzeciwiła, mimo, że początkowo dała nam "zielone światło". W końcu już mieliśmy ostatecznie zrezygnować z naszych planów i zwrócić pieniądze wpłacającym, ale wpadłem na pomysł wybudowania kapliczki gdzieś na Bukowynie - nieistniejącym przysiółku Brzeżawy, gdzie urodził się i wychował rzeźbiarz. Wiem skądinąd, że są tam działki należące do leśników z Dynowa, u których pewnie łatwiej o ewentualną zgodę na postawienie kapliczki, niż u gospodarzy we wsi. Smutne to, ale przawdziwe. Kapliczka na Bukowynie mogłaby być sporą atrakcją turystyczną, tym bardziej, że w pobliżu są naturalne źródła ropy naftowej i widoki na okolicę stąd przepiękne. Jednak do realizacji tego pomysłu dojdzie nie wcześniej niż w 2013 roku, stąd też znowu trzeba uzbroić się w cierpliwość.