<><> Kudłate niescęście <><>

[ciupazka]

Brakuje owiec! W rokak 70 pasło sie w Polsce od Bałtyku do Tatr
5 milionów owiec. Kozdy jod baranine, kozdy mioł kozuch, sweter z
wełny owcyj, skarpete i rękawice, jednym słowym biydy nie było. A teroz
syćka w krzyk ni ma owiec! Ka sie popodziały? Fto tu winowaty? He?


dzis.dziennik.krakow.pl/?2004/12.04/Magazyn/12/12.html

[Gość: juhas]

Sukom barana i owcy. dobrze zaplace!

[dunajec1]

Juhas, baranym to mozym byc jo,ale owce ,abo jagnicke to mi musis posukac.Maj
jus niedaleko i redyk tys.Jak znojdzies daj znac.Pozdr.

[ciupazka]

A co, mos zamiar sie wracać, na stare śmieci, juz nie godom na stare roki,
he? Hehe...Tyk stropacji to nie ino z owcami momy, ba jesce z tymi ftorzy
fcom śtuderować rolnictwo w Nowym Torgu:

dzis.dziennik.krakow.pl/?2004/12.18/Podhale/a/a.html

[Gość: syr]

Ponad 20 tysięcy jagniąt z Podhala kupili Włosi na tegoroczne święta
wielkanocy. - Wielkanoc w tym roku jest wcześnie, a wykoty odbywały się dość
późno. Wiele maluchów nie osiągnęło jeszcze minimalnej do skupu wagi wynoszącej
10 kilogramów.

Szacujemy, że po Wielkanocy Włosi kupią jeszcze 10 tysięcy jagniąt - mówi Jan
Janczy, dyrektor biura Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz z siedzibą w
Nowym Targu.

Najwięcej skupów odbyło się w Leśnicy-Groniu, jagnięta skupowane były jednak
niemal z każdej podhalańskiej wsi. W tym roku cena jagniąt była nieco niższa
niż w roku ubiegłym i wynosiła 9,13 złotych za kilogram żywca. W roku ubiegłym
Włosi płacili 9,20 złotych za kilogram.

- Hodowcy nie są zadowoleni z ceny, ponieważ koszty produkcji wzrosły m.in. z
powodu podatku VAT nałożonego na niektóre materiały oraz paliwo

[ciupazka]

Dyrektor Biura Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz z siedzibą w Nowym
Targu mo zamiar jesce opatentować polskom owce i jagnięcine. Po opatentowaniu
wyroby z owczego mleka będą chronione prawem unijnym, zgodnie z którym
produkować je będzie można tylko na terenie zastrzeżonym we wniosku. - Są to
bowiem wyroby historycznie związane z naszym regionem - tłumaczy Jan Janczy. -
Jeśli chodzi o opatentowanie polskiej owcy górskiej oraz jagnięciny, prace
związane ze sporządzaniem wniosku będziemy musieli dopiero rozpocząć. Moze
juz nie bee kudłate niescęście, ba scęście???
Pomalućku, a wse, a wse do tyj Unii pchomy sie...

[ciupazka]

C.d. Program "Owca"

"Realizowany ok. dwóch lat program "Owca", którego autorem był Roman Kluska, na
Podhalu nie przyniósł spodziewanych rezultatów. Rolnicy, zarejestrowani w
powiatowych urzędach pracy jako osoby bezrobotne, nie byli zainteresowani
przyjmowaniem stad owiec. - Od początku podchodziłem do tego programu
sceptycznie. Wszelkie rozdawnictwo mija się z celem. Lepiej jest stworzyć
odpowiednie do hodowli owiec warunki. Co z tego, ze baca dostanie owce, skoro
nie będzie miał rynku zbytu na ser, wełnę czy mięso? - mówi Jan Janczy,
dyrektor Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz z siedzibą w Nowym Targu.

Nowy program "Owca" tylko częściowo opiera się na koncepcji poprzedniego
projektu. Jego założenia są znacznie szersze, a główne cele to wskrzeszenie
tradycji pasterskich na górskich obszarach województwa, ochrona walorów
krajobrazowych i dziedzictwa kulturowego Karpat. Mają nim zostać objęte obszary
górskie województwa małopolskiego, czyli tereny położone na wysokości powyżej
300 metrów n.p.m. (ok. 60 procent obszaru województwa). Kryteria te spełniają
powiaty: nowosądecki, gorlicki, limanowski, nowotarski, suski, tatrzański,
część brzeskiego, bocheńskiego, krakowskiego, myślenickiego, olkuskiego,
oświęcimskiego, tarnowskiego, wadowickiego, wielickiego. Jednostkami
koordynującymi program "w terenie" będą starostwa powiatowe.

Program przewiduje stworzenie systemu zachęt do lokowania wypasu owiec w
miejscach o szczególnej wartości przyrodniczo-krajobrazowej. Zakłada m.in.
rozdysponowanie wśród chętnych hodowców stad owiec składających się z 25 sztuk
(w tym jednego tryka). W każdym roku realizacji programu powinno zostać
rozdysponowanych 15 stad w każdym z powiatów objętych programem.

- Zainteresowanie hodowlą owiec w górskich rejonach województwa spada. Trzeba
zastanowić się nad przyczynami tego zjawiska. Program "Owca" jest pewną
propozycją, sposobem na wskrzeszenie tradycji pasterskich. Możemy wskazać
rolnikom pewne możliwości finansowe i ścieżki legislacyjne - mówi Andrzej
Masny, dyrektor Departamentu Środowiska i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego.

Program ma być nie tylko zachętą dla rolników do hodowli owiec. Jego założenia
to także ochrona tradycyjnego środowiska Karpat oraz promocja ekoturystyki. -
Owce, które przez 600 lat wypasane były w Karpatach, stały się naturalną
częścią krajobrazu gór, niebagatelną także pod względem ochrony krajobrazu -
tłumaczy Andrzej Masny. Wśród celów programu znajdują się m.in.: stworzenie i
utrzymanie tras narciarstwa biegowego i tourowego, oczyszczenie szlaków
turystycznych, budowa punktów platform widokowych w wybranych punktach Gorców i
Beskidów, remonty szałasów pasterskich. Jednym z takich punktów widokowych może
być polana na szczycie Lubania w Gorcach.(...) AGN w: Dz.P."

Fto na ochotnika z Forumowiców fce hodować owce? Sukomy takik! Nie
dziwota, ze mlycka do robiynio bundzu i syra na oscypki ni ma...

Telo.Pozdr.

[ciupazka]

Głosowacka na programem "Owca" lada dzień. Tak cy nie?

Główne cele programu "Owca" to wskrzeszenie tradycji pasterskich na górskich
obszarach województwa małopolskiego, a także ochrona walorów krajobrazowych i
dziedzictwa kulturowego Karpat. Mają nim zostać objęte obszary górskie
Małopolski, czyli tereny położone na wysokości powyżej 300 metrów n.p.m. (ok.
60 procent obszaru województwa).

Program przewiduje stworzenie systemu zachęt do lokowania wypasu owiec w
miejscach o szczególnej wartości przyrodniczo-krajobrazowej. Zakłada m.in.
rozdysponowanie wśród chętnych hodowców stad owiec składających się z 25 sztuk
(w tym jednego tryka).

W każdym roku realizacji programu powinno zostać rozdysponowanych 15 stad w
każdym z powiatów objętych programem.

Program ma być nie tylko zachętą dla rolników do hodowli owiec. Jego założenia
to także ochrona tradycyjnego środowiska Karpat oraz promocja ekoturystyki.
Jego autorami są przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego. Źródłem finansowania
projektu ma być budżet województwa, chociaż środki na jego realizację pochodzić
mają także z funduszy i programów unijnych.

"W terenach" koordynatorami programu mają być powiatowe urzędy pracy. Na razie
jednak nie wiadomo, czy starostwa powiatowe w Nowym Targu i Zakopanem włączą
się w jego realizację. Poprzedni program "Owca", którego autorem był Roman
Kluska, na Podhalu okazał się porażką. Nowy program co prawda tylko częściowo
opiera się na koncepcji poprzedniego - jego założenia są bowiem znacznie
szersze - jednak rozczarowanie poprzednią edycją "Owcy" może spowodować, iż nie
będzie zainteresowania nowym projektem.

Dyskusji ni ma końca.... Cobyście nie przesrali rybki, tu tyz potrzebny
rozum do rozumu, a nie mącenie w cystyj wodzicce. Haj!

[ciupazka]

Ratujom "kudłatym niescęciem" bezrobotnyk:


wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,53600,2849444.html

Kieby ino fcieli robić przy tym "kudłatym niescęciu"....

[ciupazka]

O bacówkak:


forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=170&w=23536497&a=23536497

[ciupazka]

..i bacówki bedom w nojbliżsom środę tematam konferencji w Krakowie - w auli
Ignatianum przy ul. Kopernika 26 .

W konferencji naukowej o owcach i bacówkach uczestniczyć bedom naukowcy z PAN
i Akademii Rolniczej, a także małopolscy samorządowcy. Bedom debatować o roli
gospodarki pasterskiej w ochronie przyrody i kształtowaniu krajobrazu oraz
rozwoju turystyki, o opłacalności hodowli owiec na terenach górskich i korzyści
dla gospodarki lokalnej.

[ciupazka]

Teroz bedzie juz " k u d ł a t e " scęście, hehe... a , scęśliwi ci ftorzy
majom owce. Poprzykadło: "fto mo owce tyn mo co fce" bedzie prowdom!Kto
ma owce, ten ma, co chce?Nydyć cytojcie co pisom mendrole kiele na
program "Owca" majom miliony:

"Miliony na program

Zakup owiec, budowa wież widokowych, remonty bacówek oraz czyszczenie szlaków
turystycznych - to główne elementy programu "Owca", zainicjowanego przez władze
województwa małopolskiego.

Do 2009 r. jego realizacja ma kosztować budżet województwa ponad 2,6 mln zł.
Głównym celem programu jest zwiększenie liczebności stad. W Polsce wypasa się
ok. 250 tys. owiec, tymczasem w krajach o podobnej powierzchni pogłowie jest
nawet 100-krotnie większe. Program ma też przeciwdziałać bezrobociu. Program
obejmie powiaty: gorlicki, limanowski, nowosądecki, nowotarski, suski i
tatrzański.

Koszt zakupu jednego stada (25 owiec) szacowany jest na ok. 7 tys. zł. Każdy
chętny do prowadzenia hodowli będzie mógł otrzymać takie stado za ok. 350 zł. W
każdym z powiatów co roku może być przekazanych 15 stad. Hodowca będzie mógł co
roku zwracać się o przekazanie mu kolejnych 25 owiec.

Zachętą do prowadzenia mało opłacalnej hodowli ma być dofinansowanie w ramach
Krajowego Programu Rolnośrodowiskowego. Na remont lub budowę bacówki będzie
można dostać dotację w wysokości 90 proc. wartości robót.

Województwo małopolskie przeznaczy 25 tys. zł na wybudowanie jednej platformy
widokowej, co ma zachęcić powiaty i gminy do budowy podobnych wież. Jako
pierwsze mają powstać i zostać oznakowane punkty widokowe na Lubaniu (Gorce),
Rogaczu Wielkim (Beskid Sądecki) Lubogoszczu i Ćwilinie (Beskid Wyspowy) oraz
Lackowej (Beskid Niski).(GEG)"

To sie teroz hodowcy obłowiom, hehe... a nobarzyj Ci przy
korycie....urzędasy, haj!

[ciupazka]

...i owcom tyz nie dajom zyć. Im blizyj jesieni, tym zuchwalsze
wilki "sarpiom" stada na holak. Skoda że nie widzicie tyk zdjęć...a oze i nie
skoda, bo strasne.

"Wilk nie zabija wyłącznie dla zaspokojenia głodu - wiele owiec znaleziono
zagryzionych i porzuconych na "miejscu zbrodni"

W Jaworkach nie ma bacówki, przy której ofiarami wilczych kłów nie padło już
kilka do kilkunastu owiec. Z dużego obszaru Nadleśnictwa Krościenko protokoły
szkód przesyłane są bezpośrednio do Krakowa, więc biuro Regionalnego Związku
Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu nie widziało, ile tam było zagryzień, choć
dyrektor Jan Janczy przypuszcza, że sporo... Tylko z rejonu tatrzańskiego,
gdzie prowadzony jest wypas kulturowy, nie napłynęły niepokojące sygnały.

Najwięcej zagryzień odnotowano do tej pory na Spiszu - głównie w gminie Łapsze
Niżne - i w rejonie Szczawnicy.

- Byłoby tych szkód znacznie więcej, gdyby bacowie się nie zabezpieczali - mówi
Jan Janczy. - Nasi już potrafią się jakoś bronić przed wilkami, w innych
regionach bacowie nie są oswojeni z tym zagrożeniem.

Te zabezpieczenia, jakie w polowych warunkach są w stanie wykonać stróże stad,
to "fladry", czyli kolorowe wstążeczki (w większości czerwone), które mają
odstraszać drapieżniki. Z początku taki straszak rzeczywiście działa, wilki
jednak szybko orientują się, że powiewające szmatki to dla nich żadna
przeszkoda. Juhasi palą też ogniska, zaciągają nocne warty.

Wbrew temu, co twierdzą działacze stowarzyszeń na rzecz ochrony leśnych
drapieżników, doświadczenie nauczyło baców, że "wilk to bandyta", gdyż nie
zabija wyłącznie dla zaspokojenia głodu. Wiele owiec znaleziono zagryzionych li
tylko przez morderczy instynkt i porzuconych na "miejscu zbrodni".

Wprowadzona na obszarze kraju od początku lat dziewięćdziesiątych ochrona wilka
doprowadziła zarówno do zwiększenia populacji, jak i do rozzuchwalenia się
watah. Najwięcej takich incydentów zdarzyło się na Spiszu

Świadczy o tym fakt, że wilki podchodzą teraz do ludzkich siedzib w rejonach,
gdzie wcześniej ich nie widywano - np. w pobliżu nowotarskiego lotniska i
Kokoszkowa. Są przypuszczenia, iż w lesie zaczyna brakować zwierzyny do
upolowania i wykarmienia wilczych szczeniąt, które właśnie rosną. Dla baców i
juhasów to z kolei środek wypasowego sezonu. Nie dziw, że wilki podkradają się
do koszarów pełnych tłustego mięsa w białej wełnie... Wilki potrafią
być "cwane" i są coraz bardziej zuchwałe. Widziano, jak napadają na owce całymi
grupami - dorosłe z młodymi. Wiosną nie są jeszcze agresywne, lecz im bliżej
jesieni, tym częściej zdarzają się krwawe incydenty.

Ochronę wilka wprowadził swoim zarządzeniem minister ochrony środowiska.
Wojewoda podkarpacki kiedyś wystąpił o zgodę na odstrzał drapieżników,
małopolski o takie pozwolenie nie występował. Problem jeszcze i w tym, że
pozwolenie wydawane jest na określony, krótki, czas, a myśliwi wiedzą, jak
długo - i czasem bezskutecznie - trzeba wilka tropić.

W przypadku zgryzień procedura jest taka, że wpierw trzeba zgłosić fakt do
właściwego nadleśnictwa. Leśnicy przyjeżdżają i dokumentują szkody.
Regionalnemu Związkowi Hodowców Owiec i Kóz udało się załatwić, by potem
pracownicy wydziału ochrony przyrody Urzędu Wojewódzkiego przyjeżdżali do biura
w Nowym Targu w celu spisania protokołów ugody, na podstawie wyceny szkód
dokonanej przez związek. Gdyby nie to ułatwienie, poszkodowani hodowcy
musieliby te sprawy załatwiać w Krakowie. Gdyby natomiast właściciel
zagryzionych zwierząt nie godził się z wyceną - pozostaje mu odwołanie się do
wojewody. Rekompensaty dla hodowców z UW napływają, ale z poślizgiem. Ponieważ
brakuje pieniędzy - poszkodowani dostają je często dopiero z przyszłorocznego
budżetu, czyli wiosną. Do końca wypasów wszakże szkody muszą być
zewidencjonowane.

Na razie wydział ich nie policzył, a wojewódzki konserwator przyrody rozezna
się w materiałach nie wcześniej niż we wrześniu. (ASZ)"

[ciupazka]

ciąg dalszy nastąpi:

Podczas dzisiejszego posiedzenia radni Sejmiku Małopolskiego zadecydują, czy na
terenach górskich województwa realizowany będzie Program Aktywizacji
Gospodarczej i Ochrony Dziedzictwa Karpat "Owca".

Samorządy Podhala nie są przekonane do programu - poprzedni projekt "Owca" na
terenach powiatów tatrzańskiego i nowotarskiego nie spotkał się z
zainteresowaniem bezrobotnych rolników i hodowców. Starostwa powiatowe, które
mają być koordynatorami programu, obawiają się, że scenariusz powtórzy się i
obecnie również nie będzie chętnych do jego realizacji.

Przypomnijmy - program autorstwa przedstawicieli Urzędu Marszałkowskiego
przewiduje stworzenie systemu zachęt do lokowania wypasu owiec w miejscach o
szczególnej wartości przyrodniczo-krajobrazowej w terenach górskich (na
wysokości powyżej 300 metrów n.p.m.). Zakłada m.in. rozdysponowanie wśród
chętnych hodowców stad owiec składających się z 25 sztuk. W każdym roku
realizacji programu powinno zostać rozdysponowanych 15 stad w każdym z powiatów
objętych programem.(AGN)

[dupekzoledny]

tak mi sie widzi ze te oscypki które żremy to jednak od krówki a nie od
owieczki.

[Gość: Ciupazka]

Byłeś? Jo od razu poznom na straganie i wywoniom, hehe...Nie dom sie nabrać.

[ciupazka]

Wtorek, 30 sierpnia 2005r.
Bez głosu sprzeciwu radni wojewódzcy zaakceptowali wczoraj "Program aktywizacji
gospodarczej i ochrony dziedzictwa małopolskich Karpat - Owca". Zakłada on
przywrócenie wypasu owiec na polanach reglowych, odtworzenie dawnych punktów
widokowych na wybranych szczytach i grzbietach górskich oraz budowę wież
widokowych.
Z założeń programu wynika, że przywrócenie pasterstwa w wyższych partiach gór
do końca 2010 r. przyniesie około tysiąca miejsc pracy. Kolejne 9 tys. osób ma
znaleźć zatrudnienie w otoczeniu hodowli i w turystyce. Samorząd wojewódzki
chce jeszcze w tym roku przeznaczyć 250 tys. zł na jego realizację. W kolejnych
pięciu latach kwota ta wzrośnie do 600 tys. zł. Programem "Owca" objęte zostaną
gminy położone minimum 300 m n.p.m. (powiaty: nowotarski, tatrzański, suski,
nowosądecki, limanowski i gorlicki).

Wicemarszałek Andrzej Sasuła na posiedzeniu sejmiku podkreślał, że Karpaty, w
tym ich zachodnia część leżąca w granicach Polski, od stuleci były miejscem
rozwijającej się prężnie gospodarki pasterskiej. Przemiany gospodarcze po 1989
r. doprowadziły do upadku pasterstwa, a pogłowie owiec przez ostatnie
ćwierćwiecze spadły dwudziestokrotnie. W całym kraju pogłowie owiec zmniejszyło
się z 4,5 mln sztuk do około 250 tys.
- Hodowla owiec prowadzona jest głównie w dolinach, bo jest to tańsze. Z tego
właśnie powodu między innymi polany reglowe systematycznie zarastają lasami, co
z kolei prowadzi do zanikania wielu gatunków roślin np. krokusów - złożoność
problemu tłumaczył wicemarszałek Sasuła.
Od przyszłego roku bezrobotni oraz inne osoby, które zechcą zająć się
pasterstwem dostaną za darmo stado 25 owiec i jednego tryka. Koszt zakupu
takiego stada to 7 tysięcy zł. Zainteresowani mogą zgłaszać się do powiatowych
urzędów pracy. - Program nie ogranicza się jedynie do przywrócenia pasterstwa w
wyższych partiach gór, lecz kompleksowej ochrony dziedzictwa małopolskich
Karpat z niezwykle bogatą kulturą i obyczajowością. Odworzenie punktów
widokowych z pewnością przyciągnie w te rejony turystów. Liczymy, że pierwsze
takie punkty powstaną jeszcze w tym roku - dodał Witold Kozłowski, radny
sejmiku.
W najbliższych tygodniach samorząd wojewódzki ogłosi przetarg, w którym
wyłoniony zostanie realizator programu.(M.N.) - Gazeta Krakowska


Dej nom syćkim Boze, coby "Kudłate niescęście" zamiyniyło sie wreście
w "Kudłate scęście" a w oscypku było 60% mlycka owcego i do 40% mlycka
krowiego(i nie więcej), a nie opak.Haj!
Telo.Pozdr.

[Gość: Ciupazka]

Bajako, przez zimę goście zjedzom ik z kwaśnicom i zaś ik nie bedzie i
zaś krzyk, hehe... moze nie syćkie zezujom, haj, ino te stare... Smacnego!

[Gość: Ciupazka]

Owczarska brać z dyrektorem biura Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz -
Janem Janczym oraz prezesem związku baców - Władysławem Klimowskim mo
zgryzturbacyje.... z tymi owieckami, nie powiym, coby nie.

"Marne perspektywy.Tak złego roku dla owczarstwa jeszcze nie było... "

- Biura przejedzą pieniądze pomocowe. Za kilka lat nie będzie już po co
przychodzić na takie święta - smętnie wieszczył w niedzielę w Ludźmierzu, po
Święcie Bacowskim, jeden z przedsiębiorców i po trosze hodowca, brat
właściciela 300 owiec.

Humory owczarskiej braci przybyłej do sanktuarium na doroczną, jedyną taką w
świecie uroczystość - rzeczywiście były niewesołe.

- Jeśli tak dalej pójdzie, to będzie u nas jak we Francji, gdzie przedszkolaków
wozi się na farmy, żeby zobaczyły, skąd się bierze mleko, bo myślą, że z
kartonika... - przewidywał z kolei dyrektor biura Regionalnego Związku Hodowców
Owiec i Kóz Jan Janczy. - Do dziś nie mamy jasności, jakie będą dotacje,
podczas gdy inne kraje Unii znają wysokość dotacji na pięć lat wcześniej,
Słowacy - rok wcześniej. Rozporządzenie ministra wyjdzie pewnie w czerwcu,
czyli ludzie dostaną pieniądze może w jesieni, podczas gdy rolnicy w innych
państwach obficie korzystają z dotacji zarówno unijnych, jak i samorządowych.

Owczarska branża mogła odczuwać stagnację już od sześciu lat, lecz teraz jej
przedstawiciele zgodnie twierdzą, że tak złego roku jak 2006 jeszcze nie było,
mimo że trudniący się eksportem związek wynegocjował ceny jagnięciny równe
ubiegłorocznym.

Jednak gdy w ubiegłym roku przed świętami wyjechało z Podhala do Włoch ok. 30
tysięcy jagniąt, tak tej wiosny udało się wyeksportować tylko 25 tysięcy sztuk.
5 tysięcy zostało w gospodarstwach. Ponadto rolnicy nie dostosowali się z
terminem planowanych wykotów do czasu Wielkanocy. Na włoskim rynku najbardziej
poszukiwane i uznawane za najsmaczniejsze są tuszki o wadze 5-6 kg, tymczasem
na włoski rynek pojechały tego roku jagnięta z tuszkami ok. 10-kilogramowymi.

Od ok. 6 lat także utrzymuje się na Podhalu stałe pogłowie owiec-matek - ok. 50
tysięcy. Czy zmniejszona już znacznie od złotych lat siedemdziesiątych
liczebność może jeszcze spaść?

- Jeśli się nie dogadamy z ministerstwem co do sposobu gospodarowania w górach -
będzie źle... nie ukrywa dyrektor Janczy. I, niestety, rolnicy gospodarujący w
górach od chwili przystąpienia do Unii dostali po kieszeni.

Na tzw. ustawę górską nasi gospodarze wciąż jednak czekają bezskutecznie.
Alternatywą dla strat w eksporcie do Włoch mógłby być zwiększony popyt na
jagnięcinę w kraju. Wszak jest to mięso uznawane za najzdrowsze i
najsmaczniejsze. Trudno jednak zakładać większy popyt, gdy cena kilograma
jagnięcego mięsa, takiego, jakie przez lata jechało do Włoch, musiałaby w kraju
wynosić ok. 30 zł. Gdyby natomiast zrównać ją z ceną mięsa wołowego - nawyki
żywieniowe Polaków szybko mogłyby ulec zmianie, a hodowcy doczekaliby znowu
lepszych lat. Kilo delikatnej jagnięciny za 12 zł wielu by kupiło. Jak mówi
dyrektor Janczy, Włosi osiągnęli takie zrównanie cen przez system dopłat
bezpośrednich dla producentów. U nas też wymagałoby to odważnych decyzji na
szczeblu ministerialnym. Krajowego konsumenta mogło co prawda zrazić do
jagnięciny mięso sprowadzane niegdyś w dużych ilościach z Nowej Zelandii -
tłuste i niesmaczne, ale walorom smakowym naszych górskich jagniąt nikt nie
zaprzeczy.

Przyczyną tego, że mięso 5 tysięcy jagniąt, które zostały na Podhalu, nie trafi
do sklepów masarskich, jest i fakt, że hodowcom wolno bić jagnięta w
gospodarstwie wyłącznie na własne potrzeby, bez wprowadzania do obrotu. Rolnicy
utyskują też na obowiązki, jakie skutkiem unijnych wymogów narzuciły na nich
agencje. Koszty rejestracji i kolczykowania wielu skłoniły do rezygnacji z
hodowlanych zamiarów i trzymają oni owce tylko na własny użytek.

Mimo tych mało optymistycznych perspektyw dla owczarstwa - przywiązanie do
owiec jest na Podhalu duże. Większość 50-tysięcznego pogłowia będzie się pasła
na nizinach, w bacówkach przy polach niegdyś uprawnych, teraz zamienionych na
pastwiska. W Bieszczadach pasą głównie synowie tych, którzy kiedyś kupili tam
ziemię. Z niegdyś 13 bacówek w pienińskich Jaworkach zostało 5 i powędruje tam
5 tysięcy owiec. Paru baców udaje się w rejon Gorlic; wypasy zaplanowano także
w obszarze TPN i GPN. (ASZ)

[ciupazka]

...owca dołu... woło!

Owiecki bekały, kie sie redykały
juhasicek płakoł, nozki go bolały.

Redyk jesienny tuż, tuż. Tradycyjnie kierdle pozostają na halach do dnia
Świętego Michała, czyli do 29 września. Termin powrotu owiecek z hól bace
uzaleźniajom od pogody. Nydyć piyknie sie zrobiyło, niek ze sie owiecki jesce
pasom...
W tym sezonie owce z Podhala pasły się głównie na nasyj dziedzinie, na Spiszu,
Orawie i tradycyjnie w Jaworkach (Pieniny).

Na przysły sezon oscypek bedzie wyrabiany na bacówkach juz z unijnym
certyfikatem. Cy nos na niego bee stać? Cy syćkie dudki, jak za korole
prowdziwe, trza bee za niego dać?

[ciupazka]

Redyk i osod:

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=170&w=8245527&a=8255830
Tak mi sie widzi, abo mi sie ino zdaje, ze nie barz bee sie cym dzielić , kie
telo gości po bacówkak łazi za oscypkami, zyntycom, bundzem i syćko u bacy
wykupiom i zjedzom, to cym sie bedom dzielić? Chyba juz ino dudkami...

[goscgosc]

ciupazka napisała:

> Brakuje owiec! W rokak 70 pasło sie w Polsce od Bałtyku do Tatr
> 5 milionów owiec. Kozdy jod baranine, kozdy mioł kozuch, sweter z
> wełny owcyj, skarpete i rękawice, jednym słowym biydy nie było. A teroz
> syćka w krzyk ni ma owiec! Ka sie popodziały? Fto tu winowaty? He?
>

...a może wąż jaki połyka? Z kieszeni se gad wyszedł...Rozrzutny Góral, czy
skąpy? He?
wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,60153,3599082.html

[Gość: Ciupazka]

Co to nie wies? Goście nom zjodajom, hehe, nei nie bee tak, jako w tym
przysłowiu, ze wilk (gość) syty i owca cało, haj.

Błędnom owce, cornom [parsywom] owce, zbłąkanom owiecke, syćkie pozjodajom te
nase turysty. Kozdo dlo nik dobro w kwaśnicy, cy w szaszłyku, nie trza węża.
Kieby stare owce kociyły sie z pięć razy do roku, to moze by ik było więcej.
Troske nase wilki ik przetrzebiom, troske baca z juhasami, nei nie dziwota,
ze ik ni ma. Poza tym ni ma chetnyk do ik hodowli, furt nieopłacalno.Jo juz
widze kielo bedzie drogi tyn oscypecek z unijnym certyfikatem. Moze on co
poprawi zainteresowanie owieckami u młodyk gazdów.

[ciupazka]

Z oscypka podobno do sie wyzyć...Kwoty, jakie od maja tego roku handlarze
oscypków z Krupówek mieli odprowadzać miesięcznie do gminy, budziły sporo
emocji i obaw nowych dzierżawców, którzy wygrali przetargi na stoiska na
deptaku. Jednym przyszło płacić 2 tysiące, innym 1500, 1800 złotych.

Minął sezon i nastroje wśród "fasiągowych" się poprawiły.
- Trzeba przyznać, że sezon nawet się udał i że szło zarobić - mówi jedna ze
sprzedających legalnie oscypki (żaden sprzedawca z Krupówek, choć handlują
legalnie, nie chciał się nam przedstawić, nawet z imienia).
- Oscypki nadal mają powodzenie u turystów. Co prawda stoję tu od 9 rano do 9
wieczór, ale się opłaca. Poniżej tysiąca złotych dziennie nie schodzę. A
wczoraj sprzedałam oscypków za 1700 zł. Ale w weekend to wiadomo, że większy
ruch. W tygodniu już tak dobrze nie jest, ale jak na razie nie ma co narzekać.
Podobnego zdania są i inni handlujący. Mówią, że owszem, płacą sporo do gminnej
kasy, ale póki co wychodzą na swoje. Po sezonie trzeba będzie oszczędzać.

Kie tego lata beecie narzykać, to juz na moj dusiu grzysycie, nie inacyj.

[Gość: Robonik]

Chciol jo kupic wdzionko dlo my luby kolo Nowygo Targa ale pedzieli ze to
futyrko ze Hiszpanyji tom go nie kupil bo z opcego kraja.Owiecki nase muisa
nosic sie na nasych?

[goscgosc]

Strzyżenie owiec tera? Na zime? I po co polazła do Wielkopolski na jakiś tam
festyn. Złapali, ostrzygli.

www.se.com.pl/_gAllery/95/55/95556.jpg
Dziekanowicach w Wielkopolsce odbył się festyn. Zorganizowano go w skansenie w
Muzeum Etnograficznym. Atrakcją imprezy okazał się pokaz strzyżenia owiec.

Zaciekawił on zarówno dużych, jak i małych. Zapatrzone dzieci zapomniały na
chwilę, że kończy się najpiękniejsza pora roku.

[Gość: Ciupazka]

Niekudłate i tyz niescęście, bo...ukradli z pastwiska

"Mieszkaniec Kluszkowców zgłosił, że z pastwiska na górze Wdżar nieznany
sprawca skradł mu dwie sztuki bydła (krowę i byka) wartości około 4,5 tys. zł.
Złodzieje bydła często dokonują takich kradzieży "profesjonalnie", podstawiając
transport i wywożąc zwierzęta w inny rejon."

Moze fto widzioł byka i krowicke u tyk, co ik ni mieli, he?

[Gość: Ciupazka]

Mijający sezon pasterski może okazać się przełomowy dla hodowców owiec i baców
z Podhala. Po latach owczarskiej prosperity zainteresowanie owczarstwem na
Podhalu spada
- Skomplikowana biurokracja oraz niekorzystna polityka rządu mogą spowodować,
że stracą oni zainteresowanie pasterstwem - mówi Jan Janczy, dyrektor Biura
Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz z siedzibą w Nowym Targu.

W latach 80. - okresie owczarskiej prosperity - na Podhalu hodowano ok. 200
tysięcy owiec. Obecnie jest ich ok. 50 tysięcy. - Niemal w każdym domu, w
każdej wsi trzymano kilka lub kilkadziesiąt owiec. Teraz młodzi mieszkańcy
podhalańskich wsi nie interesują się hodowlą owiec. A starsi są bezradni wobec
rosnącej biurokracji i coraz częściej machają ręką - mówi Jan Janczy.

Na ową biurokrację składają się m.in. formularze pisane urzędowym, często
niezrozumiałym dla hodowców językiem, dotyczące liczby wypasanych owiec według
numerów, jesiennych przeglądów stada, jagniąt sprzedawanych na eksport, padłych
sztuk, szkód wyrządzonych w stadzie etc. - Niektórzy hodowcy żalą się, że aby
wypełnić te wszystkie formularze, musieliby mieć sekretarkę - mówi Jan Janczy.
Utrudnieniem dla hodowców jest także niekorzystne umiejscowienie powiatowego
Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które mieści się w
Czarnym Dunajcu. - Dla starszej osoby, która musi załatwić w Powiatowym Biurze
Agencji sprawę, podróż ze Szczawnicy do Czarnego Dunajca jest bardzo uciążliwa.
Wielokrotnie interweniowałem, by Powiatowe Biuro Agencji mieściło się w Nowym
Targu - mówi dyrektor Biura RZHOiK.

Nad hodowcami ciąży także widmo niekorzystnych przepisów dotyczących dopłat
obszarowych. Zakładają one dopłatę do 1 hektara, przy założeniu że na hektar
przypada określona liczba bydła bądź owiec. - Połączenie dopłat obszarowych z
dopłatami do ilości hodowanego bydła lub owiec dla terenów górzystych oznaczać
może koniec owczarstwa - uważa Jan Janczy.

Od 5 lat liczba owiec na Podhalu utrzymuje się na stałym poziomie. - Ten sezon
może być jednak przełomowy. Ludzie są coraz bardziej zniechęceni. Wielu
zapowiada, że będzie likwidować stada - mówi Jan Janczy.

W mijającym sezonie podhalańskie owce pasą się głównie na Podhalu.
Kilkadziesiąt sztuk pojechało w Bieszczady. Nie prowadzi się już wypasu owiec z
Polski na Słowacji. - Dawniej warunki oferowane przez Słowaków były bardzo
korzystne. Zdarzyło się jednak kilka sytuacji, gdy polskim bacom nie wypłacono
pieniędzy i przestali oni korzystać z oferty Słowaków - mówi Jan Janczy.

Mimo że zbliża się Dzień Świętego Michała, zgodnie z tradycją stanowiący
zakończenie sezonu pasterskiego, bacowie pozostaną dłużej na halach. Jeśli
pogoda dopisze - nawet do 15 października.(AGN)

Nie dziwota, ze oscypki, bundz drozejom, a i za zyntyce tyz trza dudki wyjąć
i zapłacić. Dej Boze, niek sie ta owiecki jak nojdłuzyj pasom, moze jesce
spróguje oscypka i jo? Wstyd sie przyznać, hale bez całe lato nie dane mi
to było.

[Gość: Ciupazka]

Konkurs "Owca plus"
Wsparli... szkolenia, kulturę, owce. Dutki na owce siew nasły!

Zarząd Województwa Małopolskiego rozstrzygnął drugą w tym roku edycję
konkursu "Program aktywizacji gospodarczej i ochrony dziedzictwa małopolskich
Karpat - Owca plus".

Do rozdysponowania zarząd przeznaczył 79 tys. zł. Na konkurs wpłynęło 5
wniosków, z czego jeden został odrzucony na etapie oceny formalnej. Pozostałe
dotyczyły 7 zadań, komisja wybrała do dofinansowania cztery.

Najwięcej, 40 tys. zł, otrzyma Fundacja Rozwoju Rolnictwa, Wsi i Obszarów
Wiejskich, która przeznaczy tę kwotę na przeszkolenie hodowców owiec. Blisko
połowę mniej, 19,7 tys. zł, dostanie nowosądeckie Stowarzyszenie Greenworks. Za
tę kwotę zorganizowany ma być Festyn Owczarski "Jak zbaranieć, to tylko w
Łabowej".

Organizatorzy docenili też projekty z Podhala. Kościeliski oddział Związku
Podhalan dostanie na organizację wystawy sprzętów pasterskich "Na sałasie" 11,8
tys. zł, natomiast Gminny Ośrodek Kultury Regionalnej w Kościelisku - 6,9 tys.
zł na wydanie albumu z pracami dzieci na temat historii karpackich
miejscowości. (RAV)

[ciupazka]

Hodowcy kóz i owiec otrzymywać będą o sto euro więcej( dotąd było 80 euro) od
hektara w ramach unijnych dotacji niż rolnicy nie trzymający w gospodarstwie
przeżuwaczy.
Informacja z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi ucieszyła szczególnie
samorządowców z terenów górskich, tj. powiatów cieszyńskiego, żywieckiego,
limanowskiego, suskiego, nowotarskiego i tatrzańskiego.

Dzień Świętego Michała, który zgodnie z tradycją jest zakończeniem sezonu
pasterskiego okazał się szczęśliwy dla baców. Sprawiła to informacja z
Departamentu Płatności Bezpośrednich Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W
piśmie jakie otrzymał starosta tatrzański Andrzej Gąsienica Makowski
poinformowano, że w ramach płatności bezpośrednich rolnicy utrzymujący
przeżuwacze otrzymywać będą wyższe stawki płatności do hektara powierzchni
paszowej niż rolnicy nie utrzymujący zwierząt w gospodarstwie. Większą stawkę
otrzymywać będą rolnicy posiadający zwierzęta w odpowiedniej obsadzie na
jednostkę powierzchni. Obecnie proponuje się, aby rolnicy, którzy mają użytki
zielone, a nie posiadają zwierząt otrzymywali tylko dopłaty podstawowe w
wysokości 80 euro za hektar.

- Ci rolnicy, którzy mają pełną obsadę przeżuwaczy dostaną około 180 euro do
hektara. Podane liczby proszę traktować jako wstępny szacunek, gdyż na obecnym
etapie prac podanie konkretnych stawek płatności jest niemożliwe - zaznaczają w
ministerstwie. Z końcem sierpnia, działając w imieniu powiatów cieszyńskiego,
żywieckiego, limanowskiego, suskiego, nowotarskiego i tatrzańskiego Andrzej
Gąsienica Makowski zwrócił się do ministerstwa o uwzględnienie w pracach nad
dopłatami postulatów Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu.

Wstępnie proponowany podział dopłat groził bowiem zanikiem kultury pasterskiej
na obszarach górskich. A hodowla owiec i wyrób oscypka, który jako pierwszy
produkt regionalny będzie miał unijny certyfikat, stanowi podstawę bytu wielu
gospodarstw i zapewnia pracę znacznej ilości mieszkańców na Podhalu. (RAV)

[Gość: Ciupazka]

Jeee, nic ino nos strasom, fto to o tym kie słysoł ?Piyrsy roz i jo cytom o
tyj "chorobie niebieskiego języka" u owiec.Istnieje niepeć, ze ona moze
zakołysać całym owcarstwem na Podhalu. Tego nom do scęścio ino brakuje, haj.

Choroba niebieskiego języka atakuje owce, rzadziej bydło, kozy, wielbłądy.
Wywoływana jest przez wirus, a przenoszona przez owady podobne do komarów. Do
tej pory występowały one jedynie w cieplejszych krajach Afryki i Azji, a
choroba pojawiała się wyłącznie w krajach ciepłych, położonych w niedalekiej
odległości od równika. 15 sierpnia ubiegłego roku wykryto pierwszy przypadek
choroby u owiec w Holandii. Do 25 sierpnia ubiegłego roku potwierdzono
wystąpienie 18 ognisk choroby w Holandii, 28 - w Belgii, 9 - w Niemczech.

[Gość: Ciupazka]

Jeee, nic ino nos strasom, fto to o tym kie słysoł ?Piyrsy roz i jo cytom o
tyj "chorobie niebieskiego języka" u owiec.Istnieje niepeć, ze ona moze
zakołysać całym owcarstwem na Podhalu. Tego nom do scęścio ino brakuje, haj.

Choroba niebieskiego języka atakuje owce, rzadziej bydło, kozy, wielbłądy.
Wywoływana jest przez wirus, a przenoszona przez owady podobne do komarów. Do
tej pory występowały one jedynie w cieplejszych krajach Afryki i Azji, a
choroba pojawiała się wyłącznie w krajach ciepłych, położonych w niedalekiej
odległości od równika. 15 sierpnia ubiegłego roku wykryto pierwszy przypadek
choroby u owiec w Holandii. Do 25 sierpnia ubiegłego roku potwierdzono
wystąpienie 18 ognisk choroby w Holandii, 28 - w Belgii, 9 - w Niemczech.

We Francji i w Niemczech wybija się w całości zakażone stada. Przy
ocieplającym się klimacie choroba może i do nas dotrzeć. Obawiam się, że to
możliwe, zwłaszcza jeśli lato będzie upalne.

Co tam, uruchomimy armatki śniegowe, hehe. Domy rade.

[Gość: Ciupazka]

Objawy choroby niebieskiego języka:U owiec, po ok. 6-8 dniowym okresie
inkubacji choroby mogą wystąpić takie objawy, jak wysoka gorączka, stan zapalny
jamy ustnej, obrzęk głowy, w szczególności warg i języka, przekrwienie błony
śluzowej jamy ustnej, sinica warg i języka, owrzodzenie warg, skręcanie głowy i
wymioty, zapalenie wymion, zapalenie tworzywa racic powodujące kulawiznę,
sztywny chód, leukopenia (obniżenie liczby białych krwinek we krwi); u
zakażonych samic ciężarnych może dochodzić do poronień lub rodzenia
zdeformowanych jagniąt.


Wirus choroby przenoszony jest przez owady, i zarażenie się jednego zwierzęcia
od drugiego nie jest możliwe. Choroba nie jest groźna dla ludzi. W roku
ubiegłym wystąpiło podejrzenie wystąpienia choroby u trzech krów w
Zachodniopomorskiem, przywiezionych do Polski z Belgii. Po przeprowadzeniu
badań chorobę wykluczono. (AGN)

Wyziyro na to, ze bedzie po oscypkach! To som jest te "dobroci unijne", ftore
do Polski przywiecom ze sobom unijne niepilce z Green Peace, hehe, bajako.
Nei wiecie, wiecie... jako to temu zaradzić?

Kudłate niescęście teroz dzięki Lepperowi??

[Gość: Ciupazka]

- Nowe rozporządzenie ministra Leppera dotyczące dopłat obszarowych tzw.
zwierzęcych może być początkiem końca owczarstwa na Podhalu - twierdzi Jan
Janczy, dyrektor Biura Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz.

Nie pierwszy raz urzędnicy w Warszawie stworzyli przepis, który pasuje do
większości obszarów kraju, z wyjątkiem specyficznych górskich terenów.

Od 15 marca obowiązuje rozporządzenie o tzw. płatnościach zwierzęcych. Dotyczy
ono wyłącznie rolników, którzy mają łąki lub pastwiska. - Jest to słuszne
założenie. Chodzi o to, żeby pieniądze nie szły na tzw. rolników z
Marszałkowskiej - tłumaczy Janusz Stefaniak, kierownik powiatowego biura
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Czarnym Dunajcu.

Aby starać się o dopłatę "zwierzęcą", rolnik musi posiadać odpowiednią do
liczby owiec (lub krów, kóz czy koni) liczbę hektarów.Każdy, kto zamierza
starać się o taką dopłatę, musi wykazać, że posiada działki rolne, a także, że
w okresie od 1 kwietnia 2005 roku do 31 marca 2006, hodował odpowiednią do
ilości swoich gruntów liczbę zwierząt-przeżuwaczy (owiec, bydła, kóz lub koni).
Powinny być one w tym okresie wpisane do rejestru zwierząt gospodarskich lub
rejestru koniowatych. Rolnik powinien posiadać przynajmniej 0,3 tzw. jednostki
przeliczeniowej na hektar. Oznacza to, że w rejestrze musi wykazać minimum
jedną krowę na hektar, lub - w przypadku owiec - 10 sztuk na 3 hektary. Do
jednego hektara za owce rolnik otrzyma wówczas 100 euro.
Nie zawsze korzystne...
- Czasem hodowca ma i 200 owiec, ale tylko półtora hektara, a resztę ziemi
dzierżawi, nie może więc wykazać się posiadaniem ziemi - mówi dyrektor Biura
Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz. Większość hodowców na Podhalu
posiada wiele owiec, ale mało gruntów, dlatego nowy przepis jest dla nich
niekorzystny.
Zarówno pracownik ARiMR, jak i Jan Janczy zgadzają się, że nowy przepis uderzy
w baców. Wypasają oni nie tylko owce od hodowców, ale także własne zwierzęta. -
Nie posiadają jednak ziemi, tylko ją dzierżawią, nie będą więc mogli starać się
o dopłaty - mówi Tadeusz Morawa.

Obecnie wnioski rolnikom pomagają wypełniać ośrodki doradztwa rolniczego. W tym
roku wypełnienie wniosku przez specjalistę jest odpłatne. (AGN)



Mianem "rolników z Marszałkowskiej" określa się przedsiębiorców, którzy kupili
ziemię jako lokatę, by otrzymywać dopłaty, nie uprawiają jej jednak ani nie
hodują zwierząt.

[Gość: Ciupazka]

Do Włoch odjechał z Leśnicy pierwszy transport jagniąt. Skup zwierząt z całego
Podhala, a także z powiatów limanowskiego i sądeckiego, potrwa do 2 kwietnia.
W Leśnicy, bazie eksportowej, jedynej na Podhalu, mieści się jednorazowo ok.
600 zwierząt. Druga w regionie baza otwarta została w Skawie. Wczoraj pod
leśnicką bazą ustawiło się kilkanaście furmanek, którymi gospodarze przywieźli
jagnięta na skup. Przyjechały też dwie potężne ciężarówki z Włoch. Wcześniej
każde zwierzę zostało zakolczykowane, zbadane i zważone, tak by stało się
zadość dokładnym unijnym przepisom.
W roku ubiegłym Włosi kupili tylko około 25 tysięcy jagniąt, a hodowcy z
Podhala nie dopilnowali zwierząt, i były one zbyt ciężkie. Ważyły około 15
kilogramów, a wymagana przez Włochów waga to 10-14 kg. W tym roku z Podhala do
Włoch powinno zostać sprzedanych ok. 30 tysięcy jagniąt.

Konkurencja i tu...Włosi płacą 9 zł za kilogram jagnięciny. - Słowacy jednak
sprzedają kilogram za 75 koron, czyli ok. 8 zł, co miesza nam trochę szyki.
Coraz więcej owiec eksportuje się także z Rumunii - mówi Jan Janczy.

Transport jagniąt z Podhala trwa ok. 20-24 godzin - w zależności od tego, do
której części Włoch ma trafić. Zwierzęta z Podhala eksportowane są głównie do
południowych Włoch.
Jan Janczy - jedna baza w Leśnicy oraz druga w Skawie nie starczają na potrzeby
hodowców z czterech powiatów - tatrzańskiego, nowotarskiego, limanowskiego i
nowosądeckiego. W roku ubiegłym nieoficjalnie - oprócz bazy - działały także
punkty skupu. Ze względu na przepisy unijne w tym roku jagnięta skupowane są
jedynie w dopuszczonych przez inspekcję weterynaryjną bazach eksportowych.
(AGN)

Godajom, ze fto mo owce, tyn mo co fce ... Ba jako! Kozdy mo swojego
mola...A owieckom sie tyz beko, kie sie ik redyko.

[Gość: Ciupazka]

Zakończył się skup jagniąt na Podhalu. Do Włoch sprzedanych zostało ok. 27
tysięcy sztuk.

- Obyło się bez konfliktów i kolejek, mimo że skup odbywał się tylko w 2
bazach: Leśnicy i Skawie - mówi Jan Janczy, dyrektor biura Regionalnego Związku
Hodowców Owiec i Kóz.Większość włoskich ciężarówek jechała z jagniętami
najpierw na Węgry. Tam odbywał się ubój. Tylko niektóre samochody wiozły żywe
jagnięta aż do Włoch. Większość zwierząt trafi na stoły wielkanocne w
południowych Włoszech. Jagnięcina z Polski jest tam bardzo wysoko ceniona, choć
coraz większą konkurencją staje się dla hodowców z Podhala rynek rumuński.

W ciągu ostatnich lat polscy hodowcy nauczyli się odpowiednio pielęgnować
zwierzęta. Obecnie z reguły wszystkie wystawione na sprzedaż zostają
zakwalifikowane na eksport.

A nom co? Ostało sie ino oblizywać na wspomnienie pieconyj jagnięciny, cy
jako? Napiście lepiyj, ka ją mozno u nos kupić...