jak Wam sie podoba pomysl Rokity

[robisc]

A przzede wszytkim co oznacza "jednostronne przyjecie euro"? Jakos
nieprzyjemnie kojarzy mi sie ten pomysl z Argentyna.

Rokita/ Rząd PO rozważy jednostronne przyjęcie euro

01.03.2005 Warszawa (PAP) - Przyszły rząd tworzony przez Platformę Obywatelską
rozważy jednostronne przyjęcie euro aby zapobiec nadmiernej aprecjacji złotego
- poinformował lider partii Jan Maria Rokita na spotkaniu z amerykańskimi
przedsiębiorcami.

"Nie zamierzamy prowadzić polityki wzywającej prezesa NBP do tego i owego.
Drugi sposób, który w pewnych warunkach byłby możliwy, to próba
ustabilizowania złotego po dokonaniu dostosowania fiskalnego przez
jednostronną euroizację. Nie chcę tego zapowiadać, ale moi eksperci traktują
poważnie ten projekt przeciwdziałania aprecjacji, gdyby NBP nie chciał
działać" - powiedział Rokita.

"Stabilizacja gospodarki wywołuje stan aprecjacji złotego a stan ciągłej
wywołuje pewne zagrożenie dla eksportu i PKB" - powiedział.

Lider PO powiedział, że prowadzenie polityki dostosowania fiskalnego do
wymogów strefy euro i obniżenie podatków prawdopodobnie spowoduje dalszą
aprecjację złotego.

[przycinek.usa]

to jakis kolejny interwencjonizm.

Uwazam, ze wkrotce dojdzie do powstania jakiegos uniwersalnego wynalazku, ktory
wyeliminuje pieniadz z obrotu. Byc moze powstanie jakis nowy bank, ktory bedzie
poza kontrola panstwa i pozwoli na przejscie do szarej strefy 90% firmom.
Rola fiskalna panstwa zostanie wyeliminowana, stopa procentowa spadnie, bo nikt
sie nie bedzie przejmowal bankami centralnymi i bedzie ogolny dobrobyt wolny od
interwencji politycznej debili w rzadach wybieranych przez kretynow wyborcow.

[vice_versa]

Zamiast peggu trzeba drukowac wiecej obligacji, zaciagac wiecej dlugu i
dystrybuowac go rentownie. Tylko do tego trzeba miec wlasne komercyjne banki,
zeby zaciagniety dlug nie szedl w biurwokracje ale by go wprost przelozyc to na
wzrost cen nieruchomosci i obnizki podatków.
Robi masz racje z ta Argentyna, niebezpieczny pomysl.

Po tej wypowiedzi Rokity nie wiem czy pójde na wybory! Serio! To jest
napedzenie sobie ogromnej kabzy ten pomysl, na krótka mete, na strasznie krótka
mete, straszliwy populizm brrrr... jesli pozwolilibysmy sobie na myslenie, ze
UE sobie nie odbije tego przy negocjowaniu kursu wymiany i to z nawiazka za
nieposluszenstwo, to tez bylibysmy chyba niepoprawnymi marzycielami.
Jednak na wybory pójde, nie wierze ze Rokita i Tusk zrobiliby taka glupote.
Wybieg polityczny swietny, ale jesliby przystapili do realizacji, to dla
wiekszosci ogarnietej goraczka zlota taki walutowy rollercoaster skonczylby sie
fatalnie. Ale by bylo... Na prawde po amerykansku i z przytupem.

Co istotniejsze: pegg jest doskonalym mechanizmem promocji eksportu, tj MY
zaiwaniamy, oni nam placa i wypoczywaja. W dodatku placa nam w ICH walucie sami
trzymajac w szafie drukarki. STRASZNE. Znowu p.przony dogmat o prymacie
eksportu nad popytem. Co za socjalistyczne podejscie.

Pegg jest mechanizmem zlym, bo administracyjnym i nieplynnym. Daje kopa
gospodarce, tyle ze problem z peggiem jest taki, ze przypomina narkotyk: potem
juz sie nie daje z niego zrezygnowac a politycznie zerwanie z nim jest
niewygodne. Nikt nie podejmie sie bowiem dewaluacji w okresie gdy gwaltownie
wzrasta popyt na papiery skarbowe, czyli eksportuje sie najwieksza ilosc
papierów skarbowych a dostaje umacniajaca sie walute. Wstrzymanie importu
twardych walut musialoby wtedy spowodowac koniecznosc dodrukowania, bo przeciez
nie mozna sobie z dnia na dzien wyobrazic zakrecenia kurka z twarda waluta,
czym zastapionoby brak mozliwosci dokonywania dotychczasowych rozchodów? To
jest dokladnie casus dzisiejszych Chin. Jesli chcialyby nawet przestac
utrzymywac pegg, to nie moga, bo musialyby sprzedac rezerwy o 30% taniej niz je
kupowaly, dodrukowac juana i wpompowac go na rynek wewnetrzny co odbiloby sie
taka inflacja jak jasna cholera. Wiec mamy dalsze dekretowanie peggu. A
wstrzymanie importu walut i idaca zaraz potem sprzedaz rezerw, a pózniej
drukowanie i inflacja i tak z reszta nastapia, bedzie piszczec jak jasny gwint.
Gdyby taki scenariusz widziec w Polsce to USA powinny nam wtedy zaczac duze
partie broni sprzedawac, tak jak teraz EU chce umocnic chinskich przywódców.
Teraz w USA na ten chinski scenariusz analitycy ukuli takie niewinne
enigmatyczne sformulowanie np. "untill something brake". Po prostu co chwila to
slysze. Syndrom "sth brake".

To nie Argentyna

[plopli]

Kiedy usłyszałem pomysł Rokity, też pierwszy pomysł jaki miałem, to skojarzene z
Argentyną. Ale szybko dostrzegłem błąd tego rozumowania.

Przede wszystkim w Argentynie wprowadzenie sztywnego kursu spowodowało, że
zahamowany (a raczej zatajony) został proces deprecjacji tamtejszej waluty.
Tymczasem złoty aprecjuje i można przypuszczać, że ten proces bedzie trwał aż do
przystąpienia do strefy euro.
W takiej sytuacji, gdyby miało kiedyś nastąpić urealnienie wartości waluty, to
nie skutkowałoby ono utratą wartości zgromadzonych oszczędności, ale raczej jej
wzrostem. Skutkiem takiego urealnienia byłby natomiast radykalny spadek
konkurencyjności gospodarki np. przez 50% wzrost wynagrodzeń (liczonych w euro).
To odbiłoby się fatalnie na eksporcie o ile eksport nadal opierałby się - jak
teraz - głównie na różnicach w wartości siły roboczej.
Z punktu widzenia konsumentów, przynajmniej krótkookresowo, takie urealnienie
byłoby fantastyczne, z dnia na dzień staliby się krezusami (znaczny spadek cen
towarów importowanych i np. turystyki).

Wogóle taka operacja byłaby ciekawym doświadczeniem ekonomicznym. Tylko czy
chcemy być królikami doświadczalnymi?
Inna sprawa, że jeśli zrobimy coś takiego, to do prawdziwej strefy euro nas nie
wpuszczą.

NIE

[przycinek.usa]

Aprecjacja jest pozorna. Jest bowim tylko zmiana kursu w relacji wymiany
zagranicznej. To jest dokladnie wariant Argentyny tylko wczesne stadium. Wlasnie
taki jest zamysl pegg. Przywiazac sie do innej waluty aby nie dochodzilo do
wahan w tym aprecjacji. Jednostronnie. He he he.

Oczywiscie deprecjacja wartosci wystepuje caly czas, co powoduje wzrost wartosci
towarow wewnatrz rynku i kompensacje importem. Ja uwazam, ze szkoda takie tematy
rozpatrywac. Szkoda czasu na to.

Nie ma bledu w rozumowaniu. To jest wariant Argentyny. Bo po okresie czasu,
kiedy wystepuje przeplyw dodatni (naplyw kapitalu), nastepuje zwrot wektora
przeplywu i zaczyna sie odwrot. To jest jak fala. I to powoduje krach. A
wszystko zaczyna sie od dlugu i mozliwosci dokonania arbitrazu.

balon probny

[bush_w_wodzie]

pomysl jest mocno niekonkretny. jednostronna euroizacja to nie jest peg
to jest wycofanie zlotowek i placenie w euro. stosowane (chyba?) w estonii.
mowiac szczerze uwazam ze ten pomysl jest raczej elementem presji na nbp

jest to ryzykowna operacja ale moze byc lepsza niz czekanie z zalozonymi rekami
na to jak wysoko moze poszybowac wartosc polskiego dlugu publicznego wyrazona w
euro...

jednostronna euroizacja moglabymiec sens pod dwoma warunkami:
-ze jestesmy pewni ze wejdziemy do strefy euro wkrotce
-ze jestssmy pewni ze kurs przy ktorym to mialoby nastapic bedzie korzystny (zl
nie bedzie przewartosciowany) ewentualnie ze nbp nie bedzie chcial/mogl
powstrzymac aprecjacji zl

[przycinek.usa]

To jest dodatkowo wprowadzanie Euro na sile zanim sie o to zapyta spoleczenstwa.
Taki POowy wariant "im szybciej tym lepiej"

[vice_versa]

bush w wodzie napisal:
> pomysl jest mocno niekonkretny. jednostronna euroizacja to nie jest peg
> to jest wycofanie zlotowek i placenie w euro. stosowane (chyba?) w estonii.
> mowiac szczerze uwazam ze ten pomysl jest raczej elementem presji na nbp

Uwazam ze jest pomyslem dla tych którzy twierdza jak Ty bush i robi, ze stopy
sa za wysoko a waluta za mocna. To banka mydlana, piekne marketingowe zagranie.
Mozesz cos blizej powiedziec o tej euroizacji? Jak to nie pegg? To czym sie
rózni jednostronna od dwustronnej? Sami sobie kurs wymiany administracyjnie
ustalimy a bilon bedziemy sciagac eksportem? Nie rozumiem.

W kwestiach walutowych odwolywanie sie do demokratycznego werdyktu jest mocno
watpliwe. Takie kwestie ustala sie na poziomie rzadowym i juz. Tylko oni nas
jeszcze chca troche podoic i pozwlekac im dluzej tym lepiej. Taki europejski
solidaryzm. Kretyni, chyba tylko gdybysmy gwaltownie zbrojenia przyspieszyli to
by zdanie szybciej zmienili. Intelektualnie i logistycznie taka operacja jest
prosta jak drut, tyle ze politycznie oni tego nie chca.

[lastboyscout]

Kiedys widzialem zdjecie z czasow studenckich, chyba gdzies z wycieczki,
czterech panow: Balcerowicza, Belki, Kolodki i Bauca.
Straszne sierscie wtedy jeszcze byli ale juz bylo widac po buzkach takie
unikalne partyjno-akademickie nadecie ...
Mimowoli poustawialem sobie ich wtedy wedlug ..."wielkosci rozumu" rozliczanego
w mojej prywatnej skali, na podstawie tego poczym dali sie poznac ci najlepsi
polscy ekonomisci (wątpiacych w fakt, ze byli najlepsi uprzytamniam fakt, ze
TYLKO najlepszych wybiera sie na premierow, w dodatku od finansow !).

Wyszlo wiec mi tak:
Balcerowicz.... Bauc ....Kolodko ....Belka.

Potem w Polsce nie skonczyly sie dochody z wyprzedazy polskiego majatku i
przyszedl czas na zaciaganie pozyczek.
Pierwszy z premierostwa (i odpowiedzialnosci za splaty pozyczek) zrezygnowal
Balcerowicz ... pozornie zupelnie bez przyczyny!
Zastapil go Bauc bo mial pomysl na budzet.
Zrezygnowal i wlasnie brak mozliwosci realizacji swojego budzetu podal jako
powod dyzmisji.
Nastepny byl Kolodko ze swoimi orginalnymi ideami.. Tez mu nie wyszlo.
Odszedl.
Teraz jest Belka czy jak ktos woli Hausner, ktory potrafil nawet zmniejszyc
deficyt! Wlasnie sie zegna.
Sprawdzilo sie wiec, najmadrzejszy zrezygnowal na poczatku, najglupszy na koncu.
Logiczne.
Uzmyslowilem jednak sobie , ze kogos mi w tym obrazku brakuje......
Wiem! Fotografa - ktos musial bowiem robic zdjecie naszym czterem orlom
ekonomii!
Kto to byl ? Domyslacie sie? Oczywiscie , ze Maria!
I wlasnie Maria przedstawil nam swoj genialnypomysl na deficyt budzetowy.
Bardzo akademicki bo wszystko sie teoretycznie zgadza a nawet bedzie podobno
duzo lepiej!
Bez ciezkiej pracy, wyrzeczen i ryzyka!
Sam geniusz Marii (nie myslic z geniuszem populisty)

.....Przytoczyc jeszcze raz "Wyspianskiego" Czecha? He?

Bratkowski i Rostowski

[robisc]

POLITYKA MONETARNA
Wprowadzając euro, obniżymy inflację, deficyt budżetowy i stopy procentowe,
wzrosną inwestycje zagraniczne, spadnie bezrobocie

Zlikwidować złotego
ANDRZEJ S. BRATKOWSKI JACEK ROSTOWSKI
Celem strategicznym Polski jest przystąpienie do Unii Europejskiej (już w 2002
r. ), a następnie w możliwie krótkimterminie, tzn. w 2004 r. , do strefy euro.
Czyli, jeśli spełnią się nasze plany, to już za pięć lat złoty nie będzie
istnieć

Bratkowski i Rostowski cd

[robisc]

Czy żałować suwerenności monetarnej
A jakie by były koszty? Na pewno utrata jednego z symboli narodowych

Rybinski i Orlowski - polemika

[robisc]

Recepta na kryzys walutowy
WITOLD M. ORłOWSKI, KRZYSZTOF RYBIńSKI

Dr Andrzej Bratkowski i prof. Jacek Rostowski deklarują, iż wierzą w euro
("Rzeczpospolita" z 26 kwietnia) i już po raz drugi proponują wczesne
wprowadzenie wspólnej waluty europejskiej w Polsce. Autorzy przedstawiają
pozytywny scenariusz zaadoptowania euro w 2001 r. , niestety nie wspominają
oryzyku negatywnego scenariusza.
Przedstawiony przez obu Autorów scenariusz pozytywny można streścić następująco.
Jednostronna deklaracja wprowadzenia euro będzie postrzegana jako poprawa
wiarygodności polityki makroekonomicznej. Spadnie premia za ryzyko inwestowania
w Polsce, a wraz z nią stopy procentowe. To z kolei obniży koszty obsługi długu
publicznego ipozwoli na obniżenie deficytu budżetowego, co dodatkowo podniesie
wiarygodność polityki makroekonomicznej. Samo wprowadzenie euro skokowo obniży
oczekiwania inflacyjne, i po kilku miesiącach inflacja, a wraz z nią
długoterminowe stopy procentowe spadną do poziomu eurolandu. Polska poprzez
import wiarygodności z unii monetarnej bezboleśnie i w krótkim czasie osiągnie
parametry gospodarek zachodnich: niską inflację i niskie stopy procentowe przy
jednoczesnym szybkim wzroście gospodarczym i relatywnie luźnej polityce
fiskalnej. Polska spełni wszystkie kryteria Maastricht i stanie się pełnoprawnym
członkiem unii monetarnej w 2003 roku.
Gdzie tkwi błąd w rozumowaniu
Andrzej Bratkowski i Jacek Rostowski proponują, aby wprowadzić euro w celu
drastycznego iszybkiego obniżenia inflacji, a następnie stóp procentowych.
Według nas, euro można wprowadzić dopiero, gdy inflacja i stopy procentowe będą
zbliżone do poziomu unii monetarnej. W przeciwnym razie, choćbyśmy dokładali
największych nawet starań i maksymalnie skracali okres wprowadzenia euro, nigdy
nie zdołamy zrobić tego tak szybko, by nie dać spekulantom szansy
zdestabilizowania gospodarki.
Proponowanej przez Autorów operacji nie da się przeprowadzić w sposób, z którym
nie wiązałoby się poważne ryzyko. Załóżmy jednak, że to się udało. Czy
rzeczywiście skala korzyści byłaby tak wielka, jak sądzą? Raczej nie, bowiem w
naszym odczuciu propozycja szybkiego wprowadzenia euro opiera się na nadmiernie
optymistycznych założeniach dotyczących szybkości dostosowań polskich
przedsiębiorstw i gospodarstw domowych, oraz na przesadnych oczekiwaniach wpływu
wprowadzenia euro na funkcjonowanie naszej gospodarki.
* Autorzy zakładają, że w warunkach wprowadzenia w Polsce jednolitej waluty
oczekiwania inflacyjne i inflacja szybko spadną do poziomu
zachodnioeuropejskiego (w wyniku działania tzw. prawa jednej ceny) . Sami
zwracają jednak uwagę na fakt, że dotyczy to tylko dóbr handlowych, podczas gdy
ceny w sektorze usług, stanowiących ogromną część koszyka wydatków
konsumpcyjnych

Rybinski i Orlowski - polemika cd

[robisc]

Oznacza to jednak, że w propozycji Autorów tkwi racjonalne jądro. Jak najszybsze
wprowadzenie euro wiązałoby się z utwardzeniem warunków konkurencji i wymusiłoby
przyspieszoną restrukturyzację polskich przedsiębiorstw. Rzecz tylko wtym, że z
głębokością szoku nie należy przesadzić. Szybka ścieżka do euro nie jest bajkową
receptą na natychmiastowe rozwiązanie wszystkich naszych kłopotów, jest jednak
na pewno drogą idącą we właściwym kierunku (choć związaną ze sporym ryzykiem) .
Realne problemy gospodarki można bowiem rozwiązać tylko za pomocą realnych
dostosowań.
W naszej opinii, propozycja natychmiastowej jednostronnej akceptacji euro
przekracza granice dopuszczalnego ryzyka. Z drugiej jednak strony, deklaracje
odsuwające członkostwo Polski w eurolandzie za rok 2005 działają demobilizująco
i eliminują potencjalne korzyści, jakie rzeczywiście mógłby przynieść "import
wiarygodności" z Zachodu. Znacznie lepsze wyniki dałby zapewne realistyczny
program dojścia do unii walutowej w latach 2003

Belce sie nie podoba

[robisc]

Belka skrytykował pomysł lidera PO Jana Rokity o jednostronnym przyjęciu euro. W
opinii szefa rządu, byłoby to niezgodne z prawem europejskim. "Jednostronne
przyjęcie euro oznacza wojnę z Unią Europejską, która od zawsze mówi, że takie
działanie jest wbrew prawu europejskiemu" - przestrzegał.

www.pb.pl/content.aspx?sid=2284&guid=2D4C2090-ED46-4A0F-B566-CB83739D9484

No nie do końca.

[plopli]

robisc napisał:

> Belka skrytykował pomysł lidera PO Jana Rokity o jednostronnym przyjęciu euro.
> W
> opinii szefa rządu, byłoby to niezgodne z prawem europejskim. "Jednostronne
> przyjęcie euro oznacza wojnę z Unią Europejską, która od zawsze mówi, że takie
> działanie jest wbrew prawu europejskiemu" - przestrzegał.

W wykładzie w Batorym Belka przypomniał cytowanę przez ciebie (dzięki!) debatę,
która toczyła się w latach '90 i stwierdził, że wówczas być może byłoby to dobre
rozwiązanie. NIe wypowiedział się więc jednoznacznie. Natomiast rzeczywiście
podkreślił, że obecnie taka operacja jest niemożliwa do przeprowadzenia z uwagi
na regulacje unijne.

Gadomski

[robisc]

gospodarka.gazeta.pl/gospodarka/1,33211,2583206.html
Do euro na skróty - felieton Witolda Gadomskiego


Witold Gadomski 03-03-2005 , ostatnia aktualizacja 03-03-2005 16:56



Przedstawiony niedawno przez Jana Rokitę pomysł Platformy Obywatelskiej
przywiązania złotego do euro poprzez mechanizm currency board ("zarządu walutą")
wywołał liczne komentarze, a kto wie, czy nie stał się przyczyną zaobserwowanego
ostatnio osłabienia polskiej waluty.

Sztywny kurs miałby być remedium na trwającą od roku aprecjację złotego, która
niepokoi część przedsiębiorców.

Pomysł doradców Rokity ma pewne zalety, ale i wiele wad. Największą jest to, że
wprowadzenie currency board może być potraktowane przez polskich polityków jako
cudowny sposób na rozwiązanie trudnych problemów makroekonomicznych i
alternatywa wobec wejścia Polski do strefy euro. Publiczna dyskusja, zamiast
skupiać się na sprawie najważniejszej - zastąpienia złotego przez euro -
koncentrować się będzie na tematach ubocznych.

Currency board zwiększa wiarygodność waluty powiązanej tym mechanizmem z walutą
stabilną. Kraj, który go przyjmuje, godzi się na to, by całość własnych
pieniędzy będących w obiegu miała pokrycie w rezerwach walut zagranicznych - w
tym wypadku w euro. Teoretycznie złoty stałby się niemal tak samo wiarygodny jak
waluta europejska - przecież w każdej chwili można byłoby go na euro wymienić po
stałym kursie. "Zarząd walutą" wprowadzały kraje mające problem z własną
wiarygodnością lub też obowiązywał on na terytoriach niebędących niepodległymi
państwami (w brytyjskich koloniach, w Archangielsku okupowanym w 1919 r. przez
wojska brytyjskie, w Wolnym Mieście Gdańsku). W 1983 r. currency board
wprowadził Hongkong, a w latach 90. Argentyna oraz kilka krajów
postkomunistycznych - Estonia, Litwa, Bułgaria.

Emisja pieniądza w takim wypadku zależy od napływu lub odpływu walut
zagranicznych, więc polityka makroekonomiczna musi być prowadzona rozważnie.
Currency board przyczynia się do szybkiego stłumienia inflacji oraz obniżki stóp
procentowych. "Zarząd walutą" działa bez zarzutu, jeśli kraj utrzymuje
zrównoważony budżet, nie zadłuża się nadmiernie, a bank centralny nie próbuje
jakimiś sztuczkami uciec od zobowiązań, jakie sam na siebie nałożył. Litwa i
Estonia prowadziły odpowiedzialną politykę fiskalną i dziś mają zrównoważone
finanse i niski poziom długu publicznego (Estonia z długiem publicznym
wynoszącym 5 proc. PKB jest rekordzistą w Unii Europejskiej). Kryzys w
Argentynie pokazał jednak, że wiarygodność waluty powiązanej mechanizmem
currency board z walutą silniejszą nie jest wcale tak duża, jakby się wydawało.
Rząd i bank centralny mogą przecież podjąć decyzję o odstąpieniu od tego
mechanizmu. Inwestorzy, obawiając się tego, żądają wyższej rentowności od swych
lokat, tym samym stopy procentowe utrzymują się na wysokim poziomie. Sztywny
kurs z jednej strony przyczynia się do spadku inflacji (tak jak działo się to w
Polsce w roku 1990, gdy kurs złotego był sztywny), z drugiej naraża gospodarkę
na rozmaite szoki zewnętrzne, których nie można rekompensować osłabianiem
własnej waluty. Nie jest jednak cudowną receptą na realną aprecjację, dokuczliwą
dla eksporterów. Innymi słowy - nie sposób związać waluty krajowej z zagraniczną
na poziomie stale "opłacalnym" (cokolwiek to słowo znaczy) dla eksporterów.

Przez dłuższy czas inflacja w kraju goniącym czołówkę jest wyższa, co znaczy, że
szybciej rosną koszty produkcji. Obawiam się jednak, że dla polskich polityków,
którzy opowiadają się za sztywnym kursem, najistotniejszy jest właśnie argument,
że pozwoli to wyeliminować "szkodliwą aprecjację". Warto pamiętać, co jest jej
przyczyną. Oprócz powodów fundamentalnych (szybszy wzrost produktywności w
polskim sektorze eksportowym niż w sektorze nieeksportowym oraz w krajach Unii
Europejskiej) przyczyną jest konieczność finansowania długu publicznego emisją
papierów zakupywanych przez zagranicznych inwestorów. Jeżeli wprowadzilibyśmy
sztywny kurs, a jednocześnie polityka fiskalna pozostała tak luźna jak obecnie,
byłaby to prosta droga do kryzysu w stylu argentyńskim. Jeżeli natomiast udałoby
się radykalnie zacieśnić politykę fiskalną, zmalałaby presja aprecjacyjna, która
- jak sądzę - jest dziś głównym motywem rozważań o związaniu złotego z euro
mechanizmem currency board.

Można było rozważać celowość związania złotego z ecu lub z marką niemiecką przed
kilkunastu laty. Byłby to alternatywny sposób prowadzenia polityki dezinflacji,
bardzo bolesny dla gospodarki, powodujący szybszą restrukturyzację i upadłość
nierentownych firm, ale być może skuteczny. Dziś musimy po prostu skupić się na
działaniach, które pozwolą wprowadzić Polskę do strefy euro. To powinien być cel
numer jeden polityki przyszłego rządu. Przyjęcie tego celu jest decyzją
polityczną. To od polityki rządu (wspieranego przez parlament) zależeć będzie,
czy cel zostanie zrealizowany, czy nie. Nowy premier powinien zerwać z ulubioną
manierą Jerzego Hausnera - wyznaczania celów, za które odpowiedzialny byłby już
kolejny rząd. Trzeba zatem uznać, że 1 stycznia 2009 r. to data nieprzekraczalna
- złoty zostanie zastąpiony przez euro. Taki ambitny program (jak na dzisiejsze
czasy, bo w roku 2000 wydawało się, że realnym terminem przejścia na euro jest
rok 2006) zdeterminuje politykę makroekonomiczną. Polska będzie musiała już w
roku 2007 spełnić kryteria z Maastricht, a przede wszystkim poważnie obniżyć
deficyt fiskalny i to bez żadnych sztuczek. Wówczas będzie można "zaczopować"
złotego wobec euro, pozostawiając szersze lub węższe dopuszczalne pasmo wahań.
Premią za odpowiedzialną (choć konfliktującą pewne grupy społeczne) politykę
fiskalną będzie napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych i szybszy wzrost
gospodarczy. Drogi na skróty nie ma.

Jeszcze kilka arykulow z archiwum Rzepy

[robisc]

bo warto. Okazuje sie, ze NBP i najwazniejsi z w tym kraju ekonomisci zdawali
sobie sprawe, z tego, co nas czeka po akcesji i przez te wszystkie lata nie
zrobiono nic, aby ochronic zlotego przed atakami spekulantow, czego wlasnie
doswiadczamy. Artkuly te sa dowodem na to, ze wszyscy na gorze wiedza, iz obecna
gwaltowna aprecjaca zlotego jest wywolana naplywem krotkoterminowego kapitalu
portfelowego, a nie inwestycji bezposrednich. Wystarczy pogrzebac w archiwach,
aby pograzyc dzisiejsze wyczyny RPP i Gronickiego. Pozostaje otwarta kwestia,
czy wprowadzajac pare lat temu currency board nie podzielilibysmy juz losow
Argentyny.

artykul I

[robisc]

Seminarium Jak szybko przyjmować wspólną walutę
Euro ochroni przed kryzysem
Czy krajom naszego regionu opłaca się w okresie transformacji gospodarczej
jednostronnie przyjmować euro? Argumenty zwolenników i przeciwników tej opcji są
przedstawiane od kilku lat. Wczoraj ekonomiści dyskutowali na ten temat na
konferencji naukowej zorganizowanej przez Fundację CASE.
Pomysł jednostronnego przyjęcia wspólnej waluty przez Polskę zgłosili trzy lata
temu na łamach "Rzeczpospolitej" ekonomiści Andrzej Bratkowski i Jacek
Rostowski. Pierwszy z nich jest teraz wiceprezesem NBP, drugi - doradcą prezesa
i jednocześnie profesorem Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w Budapeszcie.
UE niechętna
Właśnie Rostowski przedstawił wczoraj w podwarszawskich Falentach argumenty na
rzecz jednostronnej euryzacji. Jego zdaniem, pomysł jest dziś tak samo dobry jak
kilka lat temu. Gwałtowny napływ kapitału zagranicznego, zachęconego stabilną
walutą, przyczyniłby się do wzrostu inwestycji. Możliwość obniżenia stóp
procentowych dałaby budżetowi oszczędności na kosztach obsługi długu
publicznego. Zmusza kraj do przeprowadzenia reform strukturalnych i likwiduje
groźbę kryzysu walutowego. Jest bowiem mało prawdopodobne, żeby inwestorzy
spekulowali przeciwko euro. Zdaniem Rostowskiego, szybko przeprowadzona
euryzacja jest korzystniejsza niż czekanie na wejście do unii walutowej, które
może nastąpić najwcześniej dwa lata po wejściu do UE. Te kilka lat więcej
obniżania inflacji prowadzą do nominalnej aprecjacji złotego i mogą mieć
niszczące skutki dla polskiego eksportu.
Sam Rostowski zauważa gospodarcze minusy takiej decyzji, ale zwracali na nie
uwagę również inni ekonomiści. Charles Wypłosz mówił o problemach politycznych.
Jednostronna euryzacja nie wymaga, co prawda, spełnienia kryteriów z Maastricht,
ale powinny być jednak przeprowadzone negocjacje z UE, choćby przy ustalaniu
kursu zamiany złotego na euro. Współpraca z UE może być też niezbędna w
przypadku jakiegokolwiek kryzysu bankowego: polski bank centralny nie będzie
wtedy w stanie zapewnić płynności bankom. Sama Unia Europejska może być
niechętna pomysłowi jednostronnej euryzacji, bo to może osłabić wiarygodność
wspólnej waluty.
Polska jak Francja
Uczestnicy seminarium zastanawiali się także, co zrobić, aby chronić istniejące
już miejsca pracy, a jednocześnie nie niszczyć gospodarki zbyt dużą ingerencją
państwa. Jako wzór rozwiązań sprzyjających rozwojowi rynku pracy wskazywano
regulacje z USA, Danii, Holandii, Szwecji, Austrii i Portugalii. Na drugim
biegunie znalazły się m.in. Polska, Francja i Niemcy. - Każdy z tych przypadków
jest inny, trzeba więc szukać indywidualnych rozwiązań - przekonywał Juan F.
Jimeno z uniwersytetu w Madrycie. Jednym z narzędzi służących rozwiązaniu tego
problemu może być pensja minimalna. Olivier Blanchard wykazywał, że to dobre
rozwiązanie, chociaż dalekie od doskonałości.
- Czego się spodziewacie, kiedy koszty zabezpieczenia socjalnego sięgają w tym
regionie 40-50 proc. pensji, a pracownik musi zapłacić od niej 30-40 proc.
podatku dochodowego - pytał jeden z uczestników spotkania.
Wśród prelegentów pojawiały się głosy, że na tle innych państw naszego regionu w
Polsce wcale nie jest trudno zwolnić i zatrudnić pracownika. - Pod wieloma
względami zaskakuje mnie duża elastyczność polskiego rynku pracy w porównaniu z
innymi państwami w regionie. Z drugiej strony, wysoka stopa bezrobocia pokazuje
jednak, że trzeba usunąć wszystkie błędne regulacje powodujące wzrost liczby
osób bez pracy - mówił Jan Svejnar, profesor z Uniwersytetu Michigan i
współautor reform gospodarczych w Czechach. M.P., A.Sł

artykul II

[robisc]

Polityka pieniężna Jednostronne wprowadzenie euro spowodowałoby rozwiązanie
części obecnych problemów gospodarczych
Sposób na pogodzenie rządu z RPP

RYS. ANDRZEJ JACYSZYN
ŁUKASZ RAWDANOWICZ
W ostatnim roku obserwowaliśmy liczne ataki na Radę Polityki Pieniężnej zarówno
ze strony polityków, jak i ekonomistów. Rada oskarżana jest o zbyt restrykcyjną
politykę monetarną, która doprowadziła do wyhamowania dynamiki wzrostu
gospodarczego. Niewykluczone, że rozwiązanie tej sytuacji mogłaby przynieść
rezygnacja z prowadzenia polityki pieniężnej - na przykład przez jednostronne
wprowadzenie euro.
Obecnie wysokie stopy procentowe utrudniają prowadzenie polityki budżetowej -
zmniejszają wpływy podatkowe w związku z niższą aktywnością ekonomiczną i
zwiększają koszty obsługi zadłużenia. W związku z tym pojawiają się naciski na
RPP, aby te stopy obniżyć. Spektrum argumentów za obniżką jest szerokie: od
ekonomicznych rozważań (niska dynamika inflacji, "niedostrzelenie" celu
inflacyjnego w tym roku, nadchodząca światowa recesja) do populistycznych haseł
- skoro w Stanach Zjednoczonych stopy obniżają, to dlaczego u nas nie? Pojawiają
się też głosy, aby ograniczyć niezależność NBP lub zobligować RPP nie tylko do
realizacji celu inflacyjnego, ale także do wspierania wzrostu gospodarczego.
Jeśli nawet ostatniego pomysłu nie uznać za absurdalny, to i tak jest on prawie
niemożliwy do wyegzekwowania w praktyce.
Cel inflacyjny i rzeczywistość
W świetle ogólnego niezadowolenia z działalności RPP, warto się zastanowić, czy
obowiązujący system polityki monetarnej w Polsce zdaje egzamin. Od 1999 r.
wprowadzono system bezpośredniego celu inflacyjnego. Ustalanie i wypełnianie
corocznych celów inflacyjnych, a także ustalenie celu średniookresowego (4 proc.
inflacji na koniec 2003 r.) miało sprzyjać budowaniu wiarygodności NBP i
obniżaniu oczekiwań inflacyjnych. Jak dotąd, radzie nie udało się zrealizować
krótkookresowych celów inflacyjnych - w latach 1999-2000 cel był przestrzelony
(istotną role odgrywały szoki podażowe), a w tym roku będzie "niedostrzelony".
Nieosiąganie ustalonego celu może być tłumaczone nieudolnością RPP w prowadzeniu
polityki, ale trudno tu nie zauważyć obiektywnych przeszkód. W sytuacji, gdy
inflacja w dużym stopniu zależy od kursu walutowego (którego wartość jest
podatna np. na przepływy prywatyzacyjne) oraz od czynników podażowych (ceny
żywności i paliw) i gdy nie do końca poznane są mechanizmy transmisji
instrumentów polityki pieniężnej, trudno się dziwić takiemu stanowi.
Czy zmiana waluty jest droga
Czy w Polsce można rozwiązać dylematy polityki pieniężnej? Na pewno tak. Jednym
ze sposobów jest zrezygnowanie z niej całkowicie - np. przez jednostronne
wprowadzenie euro lub ustanowienie zarządu walutą (ang. currency board).
Te rozwiązania są oczywiście bardzo złożone i wymagają głębokiej dyskusji o
wszystkich "za" i "przeciw". Nowy reżim kursowy, likwidujący politykę pieniężną,
będzie miał ogromny wpływ nie tylko na kształtowanie się innych typów polityki
makroekonomicznej, ale także na warunki, w jakich działają przedsiębiorstwa.
Takiej dyskusji nie sprzyja jednak posługiwanie się niesprawdzonymi argumentami.
Na przykład Olgierd Bagniewski ("Rz" z 10 listopada) uważa, iż jednostronne
przyjęcie euro będzie zbyt kosztowną inwestycją, która nie ma szans zwrotu.
Autor wyliczył, iż zakup euro za polskie rezerwy walutowe (w wysokości około 11
mld euro - w przybliżeniu pokrycie gotówki w złotych z początku października
tego roku) może się zwrócić przy założeniu, że wystąpią pozytywne efekty w
postaci wyższej efektywności gospodarczej, wzrostu zatrudnienia oraz efektów
mnożnika i akceleratora szacowane na 5,5 mld euro. Kolejne 5,5 mld euro
musiałoby pochodzić z wpływów podatkowych powiązanych z inwestycjami
zagranicznymi, które w tym celu musiałyby wynieść 400 mld euro, czyli jak
zauważa autor, sumę astronomiczną.
Raczej zarobimy
Przyjmując założenie, że Polska przystąpi do Unii Europejskiej, a następnie do
Unii Gospodarczej i Walutowej, rozważania Bagniewskiego nie mają sensu. Andrzej
Bratkowski i Jacek Rostowski wyjaśnili tę kwestię na październikowej konferencji
NBP.
W momencie przystępowania do strefy euro i wymiany w Europejskim Banku
Centralnym (EBC) gotówki w złotych na banknoty i monety euro Polska będzie
zobligowana do odprowadzania do EBC dochodów z własnych rezerw stanowiących
równowartość wymienianej gotówki. W gruncie rzeczy jest to równoważne z
przekazaniem EBC tych rezerw. Jednocześnie Polsce przysługiwać będzie udział w
zyskach EBC. To, ile dostaniemy, zależne będzie od naszego udziału w kapitale
EBC, ustalanego proporcjonalnie do zaludnienia i PKB, bez względu na ilość
otrzymanej z EBC gotówki w euro.
Różnica w wariancie jednostronnej euroizacji polegać będzie tylko na tym, że
tracąc dochody z rezerw nie uzyskamy w tym samym momencie prawa do dochodów z
zysku EBC. Natomiast wykupując wcześniej euro na pokrycie bazy monetarnej Polska
wejdzie do Unii Gospodarczej i Walutowej bez żadnych zobowiązań pieniężnych. Nie
będzie wówczas musiała odprowadzać dochodu z rezerw, a jednocześnie nabędzie
prawo do zysków EBC.
Tak więc naprawdę tracimy nie 11 mld euro, tylko dochód z tej sumy w okresie od
jednostronnej euroizacji do uzyskania członkostwa w Unii Gospodarczej i
Walutowej. Należy pamiętać, iż dochód odsetkowy z rezerw jest niewielki -
średnio kształtuje się na poziomie stawki LIBOR. Przy założeniu, że jednoroczna
stopa LIBOR będzie średnio na poziomie 5 proc. (obecnie wynosi ok. 2,3 proc.),
kupując 11 mld euro pozbawiamy się rocznie dochodu ok. 550 mln euro (tj. ok. 0,3
proc. PKB).
Oczywiście, jeśli przyjmiemy, że Polska nigdy nie przystąpi do strefy euro, to
można by się zastanawiać nad sensownością takiej inwestycji. Nie wydaje się
jednak, że inwestycja 11 mld euro (ok. 6 proc. tegorocznego PKB) jest aż tak
kosztowna i że nie ma szans, aby była rentowna.
Już sama potencjalna korzyść dla budżetu państwa z niższych stóp procentowych w
związku z euroizacją może wynieść, według szacunków Bratkowskiego i
Rostowskiego, 2,6-2,8 proc. PKB rocznie. Ponadto, jak przyznaje Bagniewski,
można liczyć na pozytywne efekty w gospodarce oraz napływ kapitału zagranicznego
(niekoniecznie wartości 400 mld euro!). Niższe będą także koszty działalności
przedsiębiorstw w związku z eliminacją ryzyka kursowego i kosztów wymiany walut.
Tak więc, może się okazać, iż już po dwóch, trzech latach inwestycja w
euroizację może przynieść nam wymierne korzyści. Wówczas nie będziemy mieć też
problemów z ustalaniem stóp procentowych przez nieposłuszną rządowi Radę
Polityki Pieniężnej.
Euro nie rozwiąże wszystkich problemów
Należy jednak podkreślić, iż rezygnacja z polityki monetarnej nie rozwiąże
wszystkich problemów gospodarczych Polski. Niższe koszty obsługi długu skarbu
państwa w związku z niższymi stopami procentowymi nie zwolnią rządu z obowiązku
przeprowadzenia gruntownej reformy finansów publicznych. Jeśli okazałoby się, że
oczekiwania inflacyjne nie wygasną szybko, to tempo wzrostu wydajności może
okazać się zbyt niskie, by zapobiec spadkowi konkurencyjności polskich
producentów. Ponadto wszelkie szoki zewnętrzne będą musiały być neutralizowane
przez dostosowania w cenach na rynku krajowym. Ale i tak nie wiadomo, jak w
obecnych warunkach polityka kursowa mogłaby skutecznie takie szoki neutralizować.
Kluczowym zagadnieniem przy jednostronnej euroizacji pozostaje ustalenie kursu
wymiany. Niestety, zarówno teoria, jak i praktyczne doświadczenia nie dają
jednoznacznej odpowiedzi, jaki jest odpowiedni kurs równowagi, który byłby
korzystny dla Polski w dłuższym okresie. Niezależnie od tych problemów, rzeczowa
dyskusja o jednostronnej euroizacji jest nadal potrzebna. -
Autor jest ekonomistą w Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych (CASE)

artykul III

[robisc]

Polityka kursowa Kiedy wspólna waluta zastąpi złotego
Euro wymusi reformy
Kurs walutowy do dyskusji - komentarz
O tym, jak Polska powinna dochodzić do euro, dyskutowali wczoraj ekonomiści na
konferencji zorganizowanej przez NBP w podwarszawskich Falentach. Zdaniem
prezesa Leszka Balcerowicza, odsuwanie w czasie przyjęcia wspólnej waluty nie
przyniesie nam żadnych korzyści.
Kraje kandydujące do Unii Europejskiej mają różne systemy kursu walutowego.
Jedna grupa, do której należą m.in. Bułgaria, Litwa czy Estonia, powiązała swoją
walutę sztywno z euro (tzw. currency board). Kraje drugiej grupy, do której
należą Polska, Czechy i Węgry, mają płynny kurs walutowy. W przypadku tych
pierwszych przyszłość jest jasna: kurs pozostanie sztywny aż do momentu
członkostwa w unii walutowej, kiedy to lokalne waluty zostaną zastąpione przez euro.
Problem dotyczy przyszłości takich krajów jak Polska. Jedna możliwość
przewiduje, że płynny kurs obowiązuje do momentu przyjęcia kraju do Unii
Europejskiej, czyli w wariancie optymistycznym do 2004 r. Potem Polska wprowadza
swoją walutę do europejskiego systemu walutowego (tzw. ERM2), gdzie przez
przynajmniej dwa lata jej kurs może się wahać w granicach dopuszczonych przez
inne kraje członkowskie: obecnie +/-15 proc. wokół tzw. parytetu. Wreszcie złoty
jest zastępowany przez euro.
Pojawiły się jednak propozycje, żeby zmienić ten scenariusz. Polska mogłaby
wcześniej jednostronnie - nie we współpracy z UE - przyjąć euro zamiast złotego,
co byłoby formą systemu tzw. currency board. Zdaniem pomysłodawców tego
projektu, wśród których jest nowy wiceprezes NBP Andrzej Bratkowski,
likwidowałoby to groźbę kryzysu walutowego: nie będzie waluty narodowej, nie
będzie przeciwko czemu spekulować. Wprowadzenie euro mogłoby też zmusić Polskę
do szybkich reform strukturalnych. Przyznał to wczoraj w rozmowie z
dziennikarzami Jan Krzysztof Bielecki, dyrektor w Europejskim Banku Odbudowy i
Rozwoju. - Wprowadzenie euro teraz obnażyłoby słabość polskiej gospodarki i
zmusiło do szybkich reform - stwierdził Bielecki.
Prezes NBP w swoim wystąpieniu nie wykluczył takiej możliwości. Stwierdził, że
różne opcje: wcześniejsze wprowadzenie euro czy też pozostawienie obecnego
systemu kursowego, powinny być rozważane. Powiedział jednak, że nie widzi
argumentów za opóźnianiem przyjęcia euro.
O możliwości wcześniejszego przyjęcia wspólnej waluty wypowiadał się Dariusz
Rosati, członek Rady Polityki Pieniężnej. - W ciągu dwóch lat taki wariant jest
godny rozważenia - stwierdził Rosati. Przeciw wypowiedział się inny członek RPP,
Grzegorz Wójtowicz. Jego zdaniem, Polska powinna iść do unii walutowej normalnym
trybem: najpierw wejść do UE, potem spełnić pięć kryteriów z Maastricht,
wprowadzić złotego do ERM2, wreszcie zmienić na euro. A.Sł.

KOMENTARZ
Kurs walutowy do dyskusji
Bank centralny powoli zmienia swoje nastawienie do kursu walutowego.
Organizowana pod egidą NBP dwudniowa konferencja naukowa na temat dochodzenia
Polski do wspólnej waluty jest znamienna. NBP nie tylko nie wykluczył pomysłu
jednostronnego wcześniejszego wprowadzenia euro, ale nawet zwołał uznanych
polskich i międzynarodowych ekonomistów, żeby posłuchać ich argumentów. Leszek
Balcerowicz stwierdził, że żadna opcja nie jest wykluczona. To pozornie tylko
zwykła konferencja naukowa. Ekonomiści w kuluarowych rozmowach podkreślali, że
zmiana w nastawieniu banku centralnego jest wyraźna. Wcześniej argumenty
zwolenników szybszego przyjęcia euro oficjalnie odrzucano. Była prezes NBP
uważała, że taki scenariusz jest wykluczony i od kiedy bank centralny upłynnił
złotego w kwietniu 2000 r., wydawało się, że przyszłość została wyraźnie
określona. Żadnych zmian nie będzie przed przyjęciem Polski do Unii Europejskiej
i usztywnieniem kursu złotego wobec euro w ramach tzw. europejskiego systemu
kursowego. Teraz poważnie zaczyna się rozważać argumenty zgłoszone po raz
pierwszy w marcu 1999 r. na łamach "Rzeczpospolitej" przez Andrzeja
Bratkowskiego i Jacka Rostowskiego, którzy zaproponowali szybką likwidację
złotego. Pierwszy z ekonomistów od kilku tygodni jest nowym wiceprezesem NBP
odpowiedzialnym m.in. za pion analiz i badań. A propozycja, która wtedy
uchodziła za egzotyczną, zaczyna mieć poparcie wśród różnych ekonomistów, w tym
członków Rady Polityki Pieniężnej.
Anna Słojewska

artykul IV

[robisc]

Seminarium CASE
Euro szybciej i wolniej
Nad propozycją szybkiego, jednostronnego wprowadzenia euro, przedstawioną po raz
pierwszy na łamach "Rz", dyskutowali wczoraj ekonomiści na seminarium
zorganizowanym przez Fundację Naukową CASE.
Andrzej S. Bratkowski i Jacek Rostowski są autorami odważnej koncepcji
rezygnacji ze złotego - i przyjęcia euro - jeszcze przed wejściem do Unii
Europejskiej. Ich zdaniem, tradycyjna droga do unii walutowej, a więc najpierw
członkostwo w UE, potem wejście do europejskiego mechanizmu kursowego, wreszcie
po kolejnych 2-3 latach - wprowadzenie euro, jest zbyt długa i kosztowna.
Powodowałaby utrzymywanie się przez lata presji na wzmocnienie waluty,
długotrwały przypływ kapitału zagranicznego i niebezpieczeństwo kryzysu walutowego.
Szybkie wprowadzenie euro likwiduje ryzyko kursowe, sprowadza stopy procentowe w
Polsce do poziomu zbliżonego (choć nie identycznego) do europejskiego, wreszcie
zmusza przedsiębiorstwa do wzrostu konkurencyjności. Dodatkowo, przez brak
możliwości dewaluacji, dyscyplinuje politykę gospodarczą.
Krytyków tej propozycji można podzielić na umiarkowanych i zdecydowanych. Do
tych pierwszych zaliczają się Witold Orłowski, szef Niezależnego Ośrodka Badań
Ekonomicznych, i Krzysztof Rybiński, główny ekonomista ING Barings w Warszawie.
Wymienili oni kilka słabych punktów koncepcji, na przykład ryzyko gwałtownego
napływu kapitału zagranicznego w krótkim czasie. Zamiana złotego na euro, która
dokonywana tradycyjną metodą zabrałaby 8-10 lat, w propozycji Bratkowskiego i
Rostowskiego potrwa znacznie krócej. Inwestorzy zagraniczni będą chcieli
wykorzystać ten czas na ulokowanie w Polsce funduszy w oczekiwaniu na silną
walutę. I to mogłoby doprowadzić do kryzysu.
Orłowski zwrócił natomiast uwagę, że inflacja nie zniknie, a przedsiębiorstwa
mogą mieć poważne kłopoty w dostosowaniu się do nowej sytuacji. Mimo tych
zastrzeżeń Orłowski poparł jednak koncepcję szybszej zamiany złotego na euro,
zaznaczając tylko, że nie powinna ona być dla gospodarki zaskoczeniem.
W możliwość szybkiego wprowadzenia euro wątpił natomiast Bogusław Grabowski z
Rady Polityki Pieniężnej. Według niego, najpierw trzeba uczynić gospodarkę
bardziej konkurencyjną, a dopiero potem można myśleć o wprowadzaniu wspólnej
waluty. Poza spełnieniem tzw. kryteriów z Maastricht, dotyczących poziomu
inflacji, stop procentowych, deficytu budżetowego i długu publicznego, kluczowe
jest - jego zdaniem - ograniczenie deficytu obrotów bieżących bilansu
płatniczego. A. Sł.