Grecja

[turdoradca]

O Grecji :) zapraszamy

Mityczna Itaka

[turdoradca]

Odnaleziona (w internecie:)

terraobserver.blogspot.com/2006/03/per-ithaka-ad-astra.html

[pikus42]

www.pieria-tourism.gr/en/ dobra stronka o regionie Pieria ( Riviera
Olimpijska)

[grzesiek0000]

pl.wikipedia.org/wiki/Grecja
www.grecja.org/----------------------------
forum.gazeta.pl/forum/71,1.html?f=27096

[grzesiek0000]

poprawiam :
www.grecja.org/

mity i legendy Grecji

[mariarella]

www.starozytna-grecja.info/mity-legendy.html

informacje ,ceny autostrad na trasie do Grecji

[pikus42]

Macedonia
members.fortunecity.com/skinfo/turizam/turizam_vo_makedonija/drugo_za_mk.htm
Serbia
www.amsj.co.yu/Węgry
www.autopalya.hu/Engine.aspxBulgaria
www.sofiacityguide.com/page.php?id=1Grecja
www.greeklandscapes.com/travel/roads.html

Surowe piękno Lakonii

[turdoradca]

tekst i zdjęcia:
www.polskieradio.pl/czaswolny/artykul.aspx?id=24
11.09.2006 12:05

BARTOSZ NOWACKI

Jakże niekorzystnie dla Sparty wypada porównanie jej ruin z zabytkami Aten, a w
szczególności ich wspaniałego Akropolu. W Atenach stajemy twarzą w twarz z
najdoskonalszymi budowlami antycznymi, które stały się niedoścignionym wzorem
dla całych pokoleń budowniczych. Skromne pozostałości starożytnej Sparty
porastają tymczasem gaje oliwne i chwasty. Tylko tu i ówdzie spod zieleni
wynurzają się okaleczone fragmenty budowli. Można by pomyśleć, że Ateny były
stolicą mocarstwa, a Sparta prowincjonalną grecką mieściną. Jakże mylące to
wrażenie.



window.open('/_cms/photo.aspx?p=www.polskieradio.pl/_files/20060512153048/2006090801241203_500.jpg','Photo','width=500,height=329,top='+top(329)+',left='+left(500)+'');
return false;Widok na dolinę Eurotasu i współczesną Spartę.

Po dziesiątkach lat rywalizacji, a w końcu po 27-letniej, krwawej i
wyniszczającej wojnie (431 – 404 p.n.e.) między Związkiem Ateńskim a Związkiem
Peloponeskim, to jednak Sparta okazała się najsilniejszym państwem klasycznej
Grecji. Ateny poniosły klęskę, musiały wydać Sparcie swą dumną flotę, zburzyć
tzw. długie mury, łączące miasto z portem Pireusem oraz uznać hegemonię Sparty w
świecie greckim.



Tej potęgi państwa spartańskiego w dzisiejszej Sparcie w ogóle nie widać. Nie ma
tu ani śladu monumentalnych budowli, które mogłyby konkurować z Partenonem.
Jedyną większą budowlą na terenie starożytnego miasta są ruiny teatru, który nie
robiłby na nikim większego wrażenia gdyby nie niezwykła panorama gór rysująca
się w tle. Te pokryte śnieżnymi czapami góry są jednak atrakcją dla której do
Sparty warto przyjechać.

Sparta i otaczająca ją kraina, zwana Lakonią, zaskakuje. Krajobrazy przesuwające
się za oknami samochodu wprawiają w zdumienie. Czegoś takiego można by oczekiwać
na północy, w Grecji kontynentalnej, ale nie tutaj, na południu Peloponezu. To
prawda, jest środek wiosny i prawdziwe upały jeszcze się nie zaczęły, ale
intensywna zieleń roślinności i biel śniegu pokrywającego szczyty gór wydają się
czymś nierealnym. Stopniowo przestaje dziwić, że to właśnie ta górzysta, surowa
i piękna kraina wydawała na świat najdzielniejszych i najbardziej
zdyscyplinowanych wojowników starożytnej Grecji. Przecież większość
najwaleczniejszych żołnierzy świata to górale. Życie w trudnych górskich
warunkach od każdego wymaga dyscypliny i wytrwałości. I to właśnie siła ducha
obywateli stanowiła o potędze Sparty, nie jej mury i budowle.

Starożytne miasto zostało założone u szczytu przepięknej, otoczonej wzgórzami
doliny, której dnem płynie rzeka Eurotas. Ze względu na obronne położenie, a być
może z powodu wojennej sławy mieszkańców, Sparta aż do czasów rzymskich nie
posiadała murów obronnych. Miasto to było w zasadzie zespołem kilku osad, które
rozłożyły się na niskich wzgórzach na prawym brzegu Eurotasu i w przeciwieństwie
do większości klasycznych miast greckich nie posiadało właściwego akropolu.
Miano Akropolis nosiło tu jedno ze wzgórz, na którym wznosiła się świątynia
Ateny Chalkiojkos. Ze znaczniejszych budowli publicznych Sparty zachował się
wspomniany już teatr. Niestety większość kamiennych bloków teatru zużyto do
wzniesienia późniejszych budowli, na szczęście jego forma jest wciąż czytelna.
Nie można tego niestety powiedzieć o dawnej agorze i dromosie – placu
wyścigowym. Zlokalizowanie tych obiektów w porośniętym drzewami terenie graniczy
z cudem. Satysfakcji nie sprawia także znalezienie pobliskich ruin sanktuarium
Artemidy Orthia. Pozostaje pocieszenie, że przynajmniej nie musimy poddawać się
odbywającej się tu niegdyś próbie wytrzymałości. Spartańskich chłopców biczowano
tak okrutnie, że według rzymskiego geografa i podróżnika, Pauzaniasza, zdarzały
się nawet przypadki śmierci. Tradycja była jednak nieubłagana – by zadowolić
okrutną boginię, cały ołtarz musiał być obficie spryskany krwią młodzieńców.

Poza samą Spartą, w okolicach miasta koniecznie trzeba zobaczyć, położony na
wzgórzu po drugiej stronie rzeki, Menelajon. W miejscu tym w okresie klasycznym
znajdowała się świątynia bohaterów wojny trojańskiej, Menelaosa i Heleny. Do
dziś pozostał po niej masywny podest i fragmenty murów. O dziwo okazało się, że
starożytna tradycja kultu Menelaosa wcale nie jest pozbawiona podstaw.
Kilkadziesiąt metrów od sanktuarium archeolodzy odkopali pozostałości osady z
późnej epoki mykeńskiej, czyli z czasów, na które powinno przypadać życie
mitycznego króla Sparty. Miejsce to ma jeszcze jedną wielką zaletę – rozpościera
się z niego fantastyczny widok na dolinę Eurotasu. Za rzeką jak na dłoni widać
współczesną, a nieco dalej starożytną Spartę. W tle wznoszą się natomiast
bajkowe, przyprószone śniegiem góry Tajget.


Mistra – miasto na zboczu

Owym ośnieżonym szczytom warto zresztą przyjrzeć się z bliska. Tym bardziej, że
jest ku temu wyśmienity powód. Do stromych, zielonych stoków Tajgetu przywarła
bowiem Mistra – zachowane w zdumiewającym stanie kompletne miasto w stylu
bizantyjskim – dla wielu największa atrakcja Peloponezu. Położoną kilka
kilometrów na zachód od Sparty Mistrę założyli Frankowie. W czasach świetności
liczyła ona około 20 tysięcy mieszkańców. W 1249 roku Gotfryd II de
Villehardouin, czwarty frankoński książę Morei, zbudował tu niedostępny zamek,
który miał stać na straży jego posiadłości. Mimo tych przygotowań panowanie
Franków nie trwało długo, w 1262 r. zostali wyparci z Mistry przez
Bizantyjczyków, którzy opanowali dawne terytoria Sparty na południowym
Peloponezie i stworzyli tutaj odizolowaną od reszty państwa bizantyjskiego
despotię Mistry. Despotia ta była ostatnią bizantyjską prowincją na terenie
Grecji i przez pewien czas, gdy Konstantynopol przeżywał kryzys, pełniła nawet
funkcję stolicy.

Przez następne dwa wieki Mistra przeżywała okres prosperity i rozkwitu. W
mieście powstały wybitne budowle w stylu bizantyjskim, przede wszystkim
niezliczone, przykryte charakterystycznymi kopułami kościoły i klasztory. Ich
znakomicie zachowane i odrestaurowane freski dziś zachwycają zwiedzających.
Władcami despotii zostawali z reguły synowie lub bracia cesarza, rezydujący w
imponującym Pałacu Despotów. Sprawowali oni władzę nad znaczną częścią
Peloponezu, który stanowił jedną z większych prowincji kurczącego się państwa
bizantyjskiego. Niestety gdy w 1453 r. Turcy zdobyli Konstantynopol, także los
Mistry został przesądzony. 7 lat po zdobyciu stolicy cesarstwa, ostatni władca
despotii, Demetrios Paleolog, oddał miasto sułtanowi Mehmetowi II.

Zwiedzanie Mistry można przeprowadzić na kilka sposobów, nie ma jednak opcji
łatwej, gdyż miasto jest ulokowane na stoku góry. Wytrawni i ambitni turyści
mogą spróbować wspiąć się pieszo, muszą być jednak przygotowani na duży wysiłek,
bo góra jest stroma i wysoka, a zamek znajduje się na samym jej szczycie.
Wycieczkę trzeba też dobrze zaplanować, gdyż wyjście z miasta znajduje się albo
na samej górze pod twierdzą, albo na samym dole. Drogi do wyjścia nie sposób
skrócić. W krętych i wąskich zaułkach łatwo się zgubić, dlatego w przypadku grup
trzeba się trzymać razem lub z góry wyznaczyć spotkanie przy jednej z bram
wyjściowych. Pamiętajmy także o zabraniu wody i prowiantu, gdyż na terenie
Mistry nie ma żadnych sklepów, a najbliższy bar znajduje się poza murami
średniowiecznego miasta, przy dolnej bramie.

Osobom o słabszej kondycji z pewnością bardziej przypadnie do gusta opcja
zwiedzania Mistry z góry na dół. W tym celu krętą, wijącą się po stoku drogą
należy podjechać niemal pod samą twierdzę i znajdującą się tam górną bramą wejść
do m

c.d.: Surowe piękno Lakonii

[turdoradca]

c.d.:

Osobom o słabszej kondycji z pewnością bardziej przypadnie do gusta opcja
zwiedzania Mistry z góry na dół. W tym celu krętą, wijącą się po stoku drogą
należy podjechać niemal pod samą twierdzę i znajdującą się tam górną bramą wejść
do miasta. Z tego poziomu wystarczy wspiąć się tylko trochę, by znaleźć się w
położonym na samym szczycie wzgórza, frankońskim zamku. Mimo późniejszych
przeróbek forteca ta zachowała swój pierwotny, XIII-wieczny charakter. Nawet ze
skromnych pozostałości zabudowy wewnętrznej można wywnioskować, że załodze nie
zapewniono tu przesadnych wygód. Nic dziwnego, że w okresie największego
rozkwitu Mistry, jej władcy woleli mieszkać w komfortowym Pałacu Despotów, a
warownia służyła tylko jako miejsce schronienia w razie zagrożenia.

Widok z najwyższej części zamku zapiera dech w piersiach. Na południu wznoszą
się, oglądane już od dołu, z poziomu Sparty, góry Tajget. Tym razem niemal na
wyciągnięcie ręki. Po drugiej stronie, gdy spojrzymy z murów w dół, widać
przyklejone do zboczy budowle Górnego i Dolnego Miasta, a daleko, na tle
horyzontu, niesamowitą panoramę doliny Eurotasu i odległą Spartę.

Gdy do woli nacieszymy już oczy tymi wspaniałymi widokami, czas opuścić zamek i
powoli ruszyć w dół. Po drodze czekają nas przecież kolejne atrakcje. Trochę
poniżej zamku docieramy do pierwszej ciekawej budowli, kościoła Agia Sofia,
niegdyś kaplicy Pałacu Despotów. Zachowały się w nim w świetnym stanie, odkryte
niedawno freski, przedstawiające m.in. Chrystusa w Majestacie i scenę Narodzin
Matki Boskiej. Z kościoła Agia Sofia kilka ścieżek prowadzi nas do
najważniejszych budowli Górnego Miasta. Ścieżka w prawo mija ruiny bizantyjskiej
rezydencji Palataki, zwanej małym pałacem i prowadzi dalej do XVII-wiecznego
kościoła Agios Nikólaos. Ścieżka w lewo wiedzie do ufortyfikowanej Bramy
Nafpliońskiej, niegdyś głównego wejścia Górnego Miasta. Idąc tą samą drogą dalej
docieramy w końcu do Pałacu Despotów (1249-1400), kilkupiętrowej rezydencji
władców Mistry, o architekturze nawiązującej do gotyku. Budowlę tę ze względu na
interesujący wystrój wnętrza, warto by było zwiedzić od środka. Niestety,
obecnie z powodu remontu jest ona niedostępna dla zwiedzających.



Górną i dolną część miasta łączy Brama Monemwazyjska, od której kilka tras
wiedzie do najważniejszych budowli Dolnego Miasta. O charakterze dolnej
dzielnicy Mistry decydują liczne klasztory i kościoły, dlatego by w pełni poczuć
jej atmosferę koniecznie trzeba wybrać się do któregoś z nich. Najłatwiej udać
się do położonego niedaleko bramy żeńskiego klasztoru Pantanassa (Królowej
Świata). To wyjątkowe miejsce, gdyż całe skalne miasto jest niezamieszkane, a tu
do dziś mieszkają zakonnice. W sali przyjęć można kupić od nich pamiątki i
wyroby rękodzielnicze. Zbudowany w 1428 r. przyklasztorny kościół, należy do
najpiękniejszych świątyń Mistry. Zawdzięcza to udanej i wyważonej w proporcjach
mieszance elementów bizantyjskich i gotyckich. Zdobią go też wyjątkowo piękne,
XV-wieczne freski, ukazujące np. sceny z życia Jezusa.

Jeśli mamy jeszcze trochę czasu warto wybrać się na zakończenie do najstarszego
i najważniejszego kościoła Mistry, katedry, zwanej Mitrópolis. Zbudowano ją w
latach 1270-1292, za panowania pierwszego despoty z bizantyjskiego rodu
cesarskiego Paleologów. W północno-wschodniej nawie zachowały się tu freski z
czasów budowy kościoła, przedstawiające sceny męczeństwa i złożenia do grobu
świętego Dymitra, patrona kościoła. Charakteryzująca je sztywność postaci,
stanowi duży kontrast wobec późniejszych, subtelnych malowideł z przeciwległej
strony świątyni, ukazujących cuda Chrystusa i sceny z życia Matki Boskiej.



Z katedry mamy już tylko kilka kroków do dolnego wyjścia z Mistry. Za bramą na
pożegnanie warto jeszcze rzucić okiem na przebytą trasę, wijącą się po zboczu
stromego wzgórza. Imponujący zamek na jego szczycie jest niemal niedostrzegalny.
Jak to dobrze, że nie ma przymusu przemierzania tej marszruty pod górę. Po i tak
wyczerpującym spacerze niewątpliwie należy nam się teraz solidny posiłek w
jakiejś uroczej tawernie. Czas dać chwilę wytchnienia nogom.


Tekst i zdjęcia: Bartosz Nowacki