program NATURA 2000 w naszej gminie

[darino]

Dzięki uprzejmości pana wójta otrzymałem kompleksowe opracowanie na temat
tego programu w naszej gminie.

program NATURA 2000 cz. I

[darino]

Teren Gminy Bircza został objęty następującymi Obszarami ochrony Natura 2000

1. Pogórze Przemyskie – Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków - powierzchnia 16857,3
ha na terenie gminy Bircza..
Rozporządzenie ministra środowiska z dnia 21 lipca 2004 r (DZ.U.Nr229 poz. 2313)

2. Potencjalnie zaplanowane jest także objecie także dyrektywa siedliskową –
specjalny obszar ochrony ostoja przemyska (planowany obszar gminy Bircza - cała
gmina)

W chwili obecnej brak konkretnych informacji co do działań wynikających z
objęcia części terenu Gminy Bircza programem Natura 2000, gdyż brakuje programu
ochrony dla OSO Pogórze Przemyskie. Szczegółowe informacje o występowaniu
poszczególnych ptaków, oraz wynikające z tego niezbedne działania, wymagają
przeprowadzenia szczegółowych badań i analiz, a dotychczasowe informacje
wnikliwej weryfikacji.

Natura 2000 jest kompleksowym programem Unii Europejskiej tworzenia spójnego
systemu obszarów chronionych w Europie. Wyznaczenia tych obszarów ma na celu
ochronę pod względem przyrodniczym zagrożonych, składników różnorodności
biologicznej. Tworzona jest na terytorium Unii Europejskiej, na podstawie art.
3 Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w
sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory (tzw. Dyrektywa
Siedliskowa). W skład sieci Natura 2000 wchodzą Specjalne Obszary Ochrony (SOO;
ang. Special Areas of Conservation - SACs), wyznaczane zgodnie z zapisami
Dyrektywy Siedliskowej oraz Obszary Specjalnej Ochrony (OSO; ang. Special
Protection Areas - SPAs), sklasyfikowane zgodnie z Dyrektywą Rady Wspólnot
Europejskich 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 roku w sprawie ochrony dzikich
ptaków (tzw. Dyrektywa Ptasia). Celem tworzenia tej sieci jest zachowanie
siedlisk naturalnych oraz gatunków, będących przedmiotem zainteresowania
Wspólnot Europejskich, w stanie sprzyjającym ochronie w ich naturalnym zasięgu
lub - tam, gdzie to stosowne - odtworzenie takiego stanu. Polska, wstępując do
Unii Europejskiej zadeklarowała przestrzeganie reguł tych aktów prawnych.
Dyrektywa Ptasia nie precyzuje kryteriów wyznaczania Obszarów Specjalnej
Ochrony. Obszary te są typowane przez ekspertów krajowych w oparciu o metodykę
wyznaczania ostoi ptaków i kryteria waloryzacji stosowane w Unii Europejskiej

Zadaniem Dyrektywy Ptasiej jest zachowanie i ochrona wszystkich gatunków ptaków
naturalnie występujących w stanie dzikim, a także prawne uregulowania dotyczące
handlu i ich pozyskania. Dyrektywa zawiera listę gatunków ptaków (182 gat.),
którym zapewnia się przetrwanie i reprodukcję oraz ochronę ich siedlisk. Kraje
członkowskie zostały zobligowane do wytypowania ostoi ptaków, które jako
obszary specjalnej ochrony zostaną włączone w sieć Natura 2000. Ostoje ptaków
są tworzone wg kryteriów międzynarodowej organizacji ornitologicznej BirdLife
International.

Z chwilą wejścia Polski do Unii Europejskiej w województwie podkarpackim uznano
cztery Obszary Specjalnej Ochrony: Pogórze Przemyskie, Ostoję Bieszczadzką,
Lasy Janowskie, Puszczę Solską. Ostoja Pogórze Przemyskie o powierzchni 64
072,8 ha prawie pokrywa się z granicami Parku Krajobrazowego Pogórza
Przemyskiego a tylko w północno-wschodniej części wychodzi poza jego obszar
obejmując ponadto 2210,80 ha terenu Przemysko-Dynowskiego Obszaru Chronionego
Krajobrazu
W latach 1990 - 2000 zanotowano na obszarze NATURA 2000 Ostoja Pogórze
Przemyskie 30 gatunków ptaków wymienionych w Załączniku 1 Dyrektywy Rady
79/409/EWG. Są to:

Bączek Ixobrychus minutus – w GMINIE NIE MA
Status - gatunek lęgowy, liczebność : 5-8 par.
Cechy rozpoznawcze: ptak wielkości gołębia, ubarwienie upierzenia jasnobrązowe
z ciemnymi podłużnymi plamami lub czarnym grzbietem. Prowadzi bardzo skryty
tryb życia. W locie widać czarno-białe upierzenie (samiec). Nogi w kolorze
zielonym. Przylatuje w kwietniu odlatuje już w sierpniu. Gniazda zakłada nad
wodą w trzcinach lub w gęstym krzewie wierzby.
Środowisko: zamieszkuje zakrzewienia łozowe wzdłuż rzeki San oraz gęsto
porośnięte łozami i trzciną zbiorniki powstałe po poborze kruszywa. Najczęściej
widywany w okolicy Dubiecka i pod Babicami.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
nie przegradzanie dolin rzecznych , zachowanie starorzeczy i zakrzaczonych
brzegów.
Działania wspomagające ochronę: programy rolno-środowiskowe dla dolin rzecznych.
Działania lokalne: zachowanie większych powierzchni i pasów rosnącej wierzby
nad brzegami.

Bocian czarny Ciconia nigra
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 10-15 par.
Cechy rozpoznawcze: bardzo podobny do bociana białego, z wierzchu cały czarny
(również głowa i szyja), w locie jedynie brzuch i pióra pod ogonem białe. Młode
ptaki czerń z nalotem brązu, dziób zielonoszary, nogi bladoróżowe. Gniazda
zakłada na wysokich drzewach, w głębi kompleksu leśnego. Przylatuje w kwietniu,
odlatuje we wrześniu lub pod koniec sierpnia.
Środowisko: zasiedla rozległe kompleksy leśne z bogatą siecią rzek, strumieni i
potoków. Spotykany na obszarze całej ostoi, najczęściej we wschodniej jej
części (Dolina Wiaru).
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
ochrona strefowa zachowanie mokradeł.
Działania lokalne: inwentaryzacja gniazd i ich ochrona.

Bocian biały Ciconia ciconia
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 50-60 par.
Cechy rozpoznawcze: ptak bardzo znany, biało-czarny o czerwonych nogach i
dziobie. Młode dziób i nogi czarne. Gniazda zakłada w sąsiedztwie siedzib
ludzkich, na słupach elektrycznych i budynkach. Przylatuje w drugiej połowie
marca, odlatuje około 20 sierpnia.
Środowisko: gatunek spotykany w obrębie siedzib ludzkich na terenie całej
ostoi. Najliczniejsze skupiska gniazd stwierdzono w Gminie Fredropol - 25,
Dubiecko - 10, Krzywcza - 7, Krasiczyn - 6, Bircza - 4.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie ekstensywnego krajobrazu rolniczego.
Działania wspomagające: programy rolno-środowiskowe.
Działania lokalne: budowa sztucznych miejsc gniazdowania (platformy), pomoc
poszkodowanym ptakom.

Trzmielojad Pernis apivorus
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 20-30 par.
Cechy rozpoznawcze: ptak bardzo podobny do myszołowa jednak o smuklejszej
sylwetce, szczególnie głowa, mała i daleko wysunięta do przodu podczas lotu.
Skrzydła trzyma w locie płasko podczas krążenia. Gniazda zakłada wysoko nad
ziemią, na drzewie - zawsze w czasie gniazdowania, ptaki donoszą świeże zielone
gałęzie. Żywi się owadami - osy, trzmiele. Przylatuje pod koniec kwietnia lub w
maju odlatuje już w sierpniu. Ostatnie ptaki przelatują jeszcze w październiku.
Środowisko: obserwowany w okolicy rozległych kompleksów leśnych w otoczeniu
terenów otwartych okolic Makowej, Bryliniec, Cisowej, Leszczyn, Łodzinki Dolnej.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie starodrzewi grądowych i w lasach podmokłych.

Bielik Haliaeetus albicilla w GMINIE NIE MA
Status - gatunek przelotny i zimujący.
Cechy rozpoznawcze: bardzo duży ptak drapieżny o krótkim ogonie i szerokich
skrzydłach. U ptaków dorosłych ogon śnieżnobiały, w locie wyraźnie widać
klinowaty krótki ogon. Gniazda zakłada na najwyższych drzewach w okolicy w
sąsiedztwie zbiorników wodnych. Osiadły w zimie, podejmuje wędrówki w
poszukiwaniu pożywienia głównie nad zbiornikami wodnymi.
Środowisko: spotykany na obszarze całej ostoi corocznie. Obserwowany
najczęściej nad rzeką San pod Przemyślem i Dynowem.
Ochrona: ochrona zimowisk.

Gadożer Circaetus gallicus
Status - gatunek przelotny.
Cechy rozpoznawcze: ptak większy od myszołowa o brudnobiałym upierzeniu, z
wierzchu brązowy. Gruba i krótka szyja, w locie niekiedy cały biały od spodu.
Woskówka na dziobie niebieska. Poluje głównie na gady i płazy.
Środowisko: najczęś

program NATURA 2000 cz. II

[darino]

Gadożer Circaetus gallicus
Status - gatunek przelotny.
Cechy rozpoznawcze: ptak większy od myszołowa o brudnobiałym upierzeniu, z
wierzchu brązowy. Gruba i krótka szyja, w locie niekiedy cały biały od spodu.
Woskówka na dziobie niebieska. Poluje głównie na gady i płazy.
Środowisko: najczęściej obserwowano migrujące osobniki w dolinie rzeki San pod
Przemyślem.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (żerowisko): zachowanie
ekstensywnie użytkowanego krajobrazu rolniczego; szczególnie ważne są skraje
lasów.

Błotniak stawowy Circus aeruginosus
Status - gatunek przelotny.
Cechy rozpoznawcze: smukły ptak drapieżny cały ciemnobrązowy, ogon bez pręg. U
samca skrzydła po środku popielate. Lot chwiejny, podczas lotu skrzydła wysoko
uniesione w kształcie litery V. Przylatuje w marcu, odlatuje w październiku.
Środowisko: związany z terenami otwartymi i podmokłymi. Przelotne osobniki
najczęściej obserwowano na polach w dolinie rzeki San i Wiar.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie rozległych płatów szuwaru trzcinowego i pałkowego, w przypadku
eksploatacji trzciny - pozostawianie nie koszonych refugiów .

Błotniak łąkowy Circus cyaneus
Status - gatunek przelotny.
Cechy rozpoznawcze: samiec z dołu biały od góry popielaty (przypomina dużą
mewę), samica brązowa. Lot chwiejny. Podczas lotu skrzydła wysoko uniesione w
kształcie litery V. Przelot w kwietniu i w maju, odlot do października. Często
zimuje. Ptak terenów otwartych - pola i łąki.
Środowisko: przelotne osobniki obserwowano w okresie wędrówek na terenach
otwartych w dolinie Sanu.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
nie przegradzanie dolin rzecznych, pozostawienie rozległych, zakrzaczonych łąk,
ekstensywne zagospodarowanie łąkowo-pastwiskowe.
Działania wspomagające: programy rolno - środowiskowe dla dolin rzecznych.

Błotniak zbożowy Circus pygargus
Status - gatunek przelotny.
Cechy rozpoznawcze: samiec od dołu jasny z prążkami. Z wierzchu popielaty z
poprzecznymi czarnymi pręgami na skrzydle, samica brązowa. Lot chwiejny.
Podczas lotu skrzydła wysoko uniesione w kształcie litery V. Wędrówka wiosenna
w kwietniu i w maju, odlot we wrześniu. Ptak terenów otwartych.
Środowisko: obserwowany w okresie wędrówek na terenie całej ostoi w terenach o
większej powierzchni pól i łąk. Dolina rzeki San na odcinku Przemyśl - Dynów.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
nie przegradzanie dolin rzecznych, pozostawienie rozległych, zakrzaczonych łąk,
ekstensywne zagospodarowanie łąkowo-pastwiskowe.
Działania wspomagające: programy rolno - środowiskowe dla dolin rzecznych.

Orlik krzykliwy Aquila pomarina
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 36 46 par.
Cechy rozpoznawcze: duży ciemnobrązowy ptak drapieżny, na wierzchu skrzydeł
jasna żółtobrązowa barwa pokryw skrzydłowych. Młode z licznymi jasnymi rzędami
białych plamek na skrzydłach. W locie, podczas krążenia, końce skrzydeł
skierowane do dołu. Gniazdo zakłada w koronie wysokiego drzewa. Przylot w
kwietniu, odlot we wrześniu.
Środowisko: zamieszkuje brzegi kompleksów leśnych, w otoczeniu pól i łąk,
chętnie w dolinach rzek i w okolicy terenów podmokłych. Obserwowany w
okolicach: Fredropola, Gruszowej, Chołowic, Babic, Bryliniec, Kniażyc,
Krzeczkowej, Leszczyn, Krasiczyna, Cisowej.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
ochrona strefowa, zachowanie zróżnicowanego krajobrazu zawierającego podmokłe
obszary otwarte, których nie należy zalesiać.
Działania lokalne: inwentaryzacja stanowisk gniazdowania i ich ochrona.

Orzeł przedni Aquila chrysaetos
Status - gatunek prawdopodobnie lęgowy. Liczebność: 1-2 pary.
Cechy rozpoznawcze: duży ptak drapieżny, brązowy, z jasną żółtawą głową i jasną
nasadą ogona barwy białawej. Młode mają ogon u nasady biały z czarną pręgą na
końcu i jasne plamy pod skrzydłami. Skrzydła podczas krążenia trzyma prosto.
Gniazda zakłada na wysokich drzewach górujących nad okolicą. Ptak osiadły,
podejmuje w ostre zimy wędrówkę z gór w nizinne partie obszaru występowania.
Środowisko: zamieszkuje rozległe kompleksy leśne z terenami otwartymi.
Najczęściej obserwowany w południowo-wschodniej części ostoi w okolicy Makowej
i Rybotycz, skąd zalatują ptaki gniazdujące w Górach Słonnych. Niewykluczone
jest gniazdowanie po jednej parze w okolicy Leszczyn i pod Dynowem.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
ochrona strefowa, zachowanie zróżnicowanego krajobrazu, zawierającego podmokłe
obszary otwarte, których nie należy zalesiać.
Działania lokalne: inwentaryzacja stanowisk gniazdowania i ich ochrona.

Rybołów Pandion haliaetus w GMINIE NIE MA
Status - gatunek przelotny.
Cechy rozpoznawcze: biało czarny ptak z charakterystycznie wygiętymi do tyłu
końcami skrzydeł, dwie czarne plamy na zgięciu skrzydeł od ich spodu. Często
zawisa nad wodą wypatrując pożywienia jakim są ryby. Przelatuje w kwietniu i
jesienią do listopada.
Środowisko: ptaki obserwowane są, zarówno wiosną jak i jesienią głównie w
dolinie rzeki San. San jest jednym z ważniejszych szlaków wędrówki tego gatunku
w Polsce.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (żerowisko): zachowanie
zbiorników wodnych.

Jarząbek Bonasa bonasia
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 200 - 300 par.
Cechy rozpoznawcze: leśny kurak, przypominający kuropatwę, opierzenie upstrzone
w czarne i brązowe plamy, samiec z czubkiem i czarnym podgardlem. Siada często
na drzewach. Gniazdo zakłada na ziemi pod osłoną chrustu, pnia lub korzeni.
Ptak osiadły .
Środowisko: zamieszkuje starodrzewia mieszane, z gęstym podszyciem leśnym i
licznymi zmurszałymi pniami powalonych drzew. Często w sąsiedztwie strumieni i
terenów podmokłych. Regularnie widuje się ptaki w leśnictwach Nadleśnictwa
Krasiczyn: Prałkowce, Zalesie, Dybawka, Olszany, Rokszyce, Cisowa. Obserwowany
również w kompleksach leśnych okolic Dynowa i Birczy.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie lasów mieszanych i borów, o naturalnej strukturze i urozmaiconym
podszyciu.

Zielonka Porzana parva
Status - gatunek przelotny.
Cechy rozpoznawcze: ptak wielkości szpaka, brązowy z wierzchu, niebieskawo
popielaty od spodu. Nogi zielone, długie palce. Pod ogonem, pióra w poprzeczne
białe i szare prążki. Przelatuje w kwietniu i we wrześniu, często, podczas
nocnej wędrówki, ptaki rozbijają się o linie elektryczne.
Środowisko: bardzo rzadko spotykany gatunek, w okresie wędrówek w dolinie rzeki
San.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie rozległych płatów szuwarów.

Derkacz Crex crex
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 100 - 200 par.
Cechy rozpoznawcze: ptak otwartych terenów łąkowych, przypomina kuropatwę choć
jest mniejszy. Upierzenie jasno-brązowe od góry z czarnym łuskowaniem. Skrzydła
rdzawo-brązowe. Przylatuje pod koniec kwietnia i od razu słychać
charakterystyczny donośny dźwięk wydawany przez ptaki - "derrr derr derr".
Odlatuje w sierpniu i we wrześniu.
Środowisko: terenem występowania są żyzne i podmokłe łąki, szczególnie w
dolinach rzek i potoków. Zamieszkuje równomiernie cały obszar ostoi. Ptaki
podczas okresu lęgowego widywano w Cisowej, Huwnikach, Leszczynach, Łodzince
Górnej i Dolnej, Krzywczy, Babicach, Dubiecku, Bachórcu i Dynowie.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie ekstensywnego krajobrazu rolniczego.
Działania lokalne: edukacja związana z okresem gniazdowania ptaków a zabiegami
agrotechnicznymi.

Żuraw Grus grus
Status - gatunek przelotny.
Cechy rozpoznawcze: większy od bociana. W locie popielaty z czarnymi końcami
skrzydeł i ogona. Czerwona, goła plama pośrodku głowy. Podczas wędrówek
sezonow

program NATURA 2000 cz. III

[darino]

Żuraw Grus grus
Status - gatunek przelotny.
Cechy rozpoznawcze: większy od bociana. W locie popielaty z czarnymi końcami
skrzydeł i ogona. Czerwona, goła plama pośrodku głowy. Podczas wędrówek
sezonowych ptaki lecą charakterystycznymi kluczami wydając donośny głos,
zwany "klangorem" - kjurr-rir . Przeloty w marcu i kwietniu oraz jesienią od
września do października.
Środowisko: corocznie przelatują wiosną i jesienią grupy ptaków zatrzymując się
niekiedy na rozległych terenach otwartych w dolinie rzeki San.
Ochrona: proponowany zakres ochronny: ochrona zlotowisk.
Działania lokalne: inwentaryzacja i ochrona zlotowisk.

Łęczak Tringa glareola
Status - gatunek przelotny.
Cechy rozpoznawcze: wielkości szpaka. Z wierzchu prawie czarny z białymi
plamkami, od spodu biały, nogi i dziób zielonkawe. Skrzydła od spodu jasne.. Na
białym ogonie poprzeczne czarne prążki. Przelot od kwietnia do czerwca i
jesienny od lipca do końca września.
Środowisko: regularnie przelatujące ptaki wiosną i jesienią spotkać można nad
rzeką Wiar i San. Większych miejsc koncentracji nie obserwowano, rzeka San na
całej długości stanowi teren zatrzymywania się tego gatunku.
Ochrona: proponowany zakres ochronny: ochrona koncentracji wędrówkowych.
Działania lokalne: inwentaryzacja i ochrona zlotowisk.

Rybitwa białowąsa Chlidonias hybridus
Status - gatunek przelotny.
Cechy rozpoznawcze: skrzydła i ogon z wierzchu szare, skrzydła od spodu jasne.
Na brzuchu i piersi szaro-stalowa plama, boki głowy, wzdłuż czarnej czapeczki
na głowie, białe, dziób czerwony. Przeloty w maju i we wrześniu.
Środowisko: obserwowana w dolinie Sanu na odcinku Przemyśl - Dynów.
Ochrona: proponowany zakres ochronny; ochrona koncentracji wędrówkowych .

Puchacz Bubo bubo
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 3 - 4 pary.
Cechy rozpoznawcze: olbrzymia sowa z "uszami" - pęczkami piór na głowie. Duże
wyraźne czerwono-pomarańczowe oczy. Ptak osiadły. Gniazda zakłada na ziemi lub
w gnieździe ptaka drapieżnego.
Środowisko: zamieszkuje rozległe kompleksy leśne okolic Cisowej, Gruszowej,
Żohatynia i Średniej.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
ochrona strefowa, zachowanie rozległych kompleksów leśnych, zachowanie wykrotów
i leżaniny.
Działania lokalne: inwentaryzacja miejsc gniazdowania i ich ochrona.

Puszczyk uralski Strix uralensis
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 40 - 60 par.
Cechy rozpoznawcze: duża sowa, bez tzw. "uszu", z długim ogonem. Ogólna barwa
upierzenia szarobrązowa. Dziób żółty. Na piersi podłużne, długie prążkowanie.
Ptak osiadły, w zimie podejmujący wędrówkę za pokarmem w najbliższej okolicy
gniazdowania. Gniazda zakłada w obszernych dziuplach lub starych gniazdach
ptaków drapieżnych (myszołów, orlik krzykliwy).
Środowisko: gniazduje w starodrzewach bukowych w okolicy dróg, polan i łąk.
Często decydującym w wyborze siedliska występowania jest miejsce gniazdowania -
obszerna dziupla.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie drzew dziuplastych oraz martwego i obumierającego drewna w lesie,
rozwieszanie skrzynek lęgowych.
Działania lokalne: inwentaryzacja miejsc gniazdowania i ich ochrona.

Zimorodek Alcedo atthis
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 4 - 5 par.
Cechy rozpoznawcze: ptak wielkości szpaka, głowa, grzbiet, skrzydła, ogon
szmaragdowe. Od spodu rdzawy. Dziób długi, wrzecionowaty. Lata nisko nad wodą
jak błękitna strzała. Często przesiaduje na zwisającej gałęzi nisko nad wodą
wypatrując zdobyczy - drobnych rybek. Gniazdo to wygrzebana nora długości do 1
m w stromym brzegu rzeki. Ptak osiadły. Jesienią i zimą zjawiają się u nas
ptaki z północy.
Środowisko: spotykany nad rzekami i potokami w miejscach, gdzie jest dużo
stromych skarp umożliwiających gniazdowanie. Lęgi stwierdzono nad Wiarem w
Posadzie Rybotyckiej, Rybotyczach i Makowej. Nad Sanem zaś, pod Dynowem,
Dybawką Dolną, Hołublą, Wapowcami, Łętownią, Kuńkowcami, Babicami i nad
potokiem Olszanka w Olszanach.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
pozostawienie urwistych brzegów rzek i skarp w pobliżu zbiorników wodnych.
Działania lokalne: inwentaryzacja miejsc gniazdowania i ich ochrona.

Dzięcioł czarny Dryocopus martius
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 60 - 80 par.
Cechy rozpoznawcze: największy z dzięciołów w Europie (wielkości gawrona),
czarna barwa upierzenia, czerwony wierzch głowy i melodyjny przeciągły głos to
cechy tego gatunku. Ptak osiadły. Dziuple wykuwa najczęściej w usychających
drzewach.
Środowisko: gatunek o równomiernym rozsiedleniu na terenie ostoi. Zamieszkuje
starodrzewia bukowo-jodłowe często w pobliżu polan i wyrębów. Obserwowany w
okolicy: Rokszyc, Koniuszy, Hołubli, Kupnej, Birczy, Krzeczkowej, Chołowic,
Średniej, Woli Maćkowskiej.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie starodrzewi.
Działania lokalne: inwentaryzacja miejsc gniazdowania i ich ochrona.

Dzięcioł średni Dendrocopos medius
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 40 - 70 par.
Cechy rozpoznawcze: ptak z grupy dzięciołów, tzw. pstrych. Ubarwienie czarno-
biały z czerwoną czapką na głowie i pod ogonem, boki tułowia pokryte plamkami.
Wzór barwy czarnej na bokach głowy nie sięga dzioba. Nie występuje w miejscach
z dużym udziałem sosny. Głos charakterystyczny - skrzekliwe, przeciągłe "eeeg,
eeeg, eeeg". Ptak osiadły.
Środowisko: zamieszkuje lasy niższych partii Pogórza z przewagą gatunków
liściastych (lipy, dęba) oraz stare podworskie parki. Obserwowany pod
Krasiczynem, Mielnowem, Prałkowcami, Bełwinem oraz w paśmie Turnicy.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie starodrzewi grądowych i łąkowych.
Działania lokalne: inwentaryzacja miejsc gniazdowania i ich ochrona.

Dzięcioł białogrzbiety Dendrocopos leucotos
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 30 - 40 par.
Cechy rozpoznawcze: największy gatunek z tzw. grupy dzięciołów pstrych. Czarno-
białe upierzenie i charakterystyczna biała, dolna część grzbietu. Czerwony
wierzch głowy. Pożywienia i miejsca wykucia dziupli poszukuje w martwym
drewnie. Ptak osiadły.
Środowisko: środowiskiem tego gatunku są starodrzewia liściaste z dużą ilością
martwych i zmurszałych pni. Chętnie w pobliżu cieków wodnych. Obserwowany w
okresie lęgowym w okolicy: Grochowiec, Prałkowiec, Dybawki, Bryliniec,
Koniuszej, Makowej, Witoszyniec, Dybawki Dolnej, Krzeczkowej, Chołowic i w
rezerwacie Krępak.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie starodrzewi liściastych i mieszanych na siedliskach podmokłych i
wilgotnych, pozostawianie obumierającego i martwego drewna.
Działania lokalne: inwentaryzacja miejsc gniazdowania i ich ochrona.

Jarzębatka Sylvia nisoria
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 40 -60 par.
Cechy rozpoznawcze: największa z pokrzewek, przypomina trochę małą kukułkę.
Wierzch ciała szary, spód prążkowany, wyraźna żółta tęczówka oka. Gniazdo
zakłada zazwyczaj w głębi krzewu, nisko nad ziemią. Przylatuje w maju, odlatuje
pod koniec sierpnia.
Środowisko: zamieszkuje nasłonecznione skraje lasów o wystawie południowej,
często w tym samym środowisku co gąsiorek. Zakrzewienia na stokach wzgórz,
gęste, nasłonecznione skraje zadrzewień nad potokami. Obserwowana w
Prałkowcach, Dybawce Dolnej, Babicach, Krzywczy, Rybotyczach.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie ekstensywnego krajobrazu rolniczego.
Działania wspomagające: programy rolno-środowiskowe.
Działania lokalne: edukacja związana z zachowaniem remiz z krzewami i
zadrzewień śródpolnych, jako miejsc gniazdowania tego gatunku.

Muchołówka mała Ficedula parva
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 100 - 300 par.
Cechy rozpoznawcze: delikatny, niewielki ptak o s

program NATURA 2000 cz. IV

[darino]

Muchołówka mała Ficedula parva
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 100 - 300 par.
Cechy rozpoznawcze: delikatny, niewielki ptak o szarej barwie upierzenia oraz
pastelowych, niebieskawych bokach głowy. Jasno-pomarańczowa plamka na
podgardlu. Sterówki skrajne w czarnym ogonie - białe. Gniazdo zakłada w
płytkiej dziupli o dużym otworze wlotowym. Przylatuje w maju, odlatuje we
wrześniu.
Środowisko: środowiskiem gniazdowania są starodrzewy liściaste, głównie bukowe,
niekiedy mieszane, z przewagą buka. Obserwowana w lasach okolic Turnicy,
Prałkowiec, Witoszyniec, Hołubli, Bełwina, Leszczyn, Grochowiec, Krępaka,
Cisowej i Kalwarii Pacławskiej.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie starych grądów i lasów mieszanych.
Działania lokalne: inwentaryzacja miejsc gniazdowania i ich ochrona.

Muchołówka białoszyja Ficedula albicilla
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 100 - 300 par.
Cechy rozpoznawcze: ptak wielkości wróbla, upierzenie czarno-białe z białą
przepaską na karku. Samica w układzie barw taka sama, jedynie o barwie
upierzenia brązowej. Gniazda zakłada w dziuplach, często po odłamanym konarze
korony drzewa. Przylatuje w kwietniu, odlatuje w sierpniu lub we wrześniu.
Środowisko: występuje w lasach liściastych, najczęściej w buczynach o słabym
podszyciu. Ptaki w okresie lęgowym, obserwowano w paśmie Turnicy, pod
Prałkowcami, Witoszyńcami, Hołublą, Bełwinem, Leszczynami, Grochowcami,
Kalwarią Pacławską, Chołowicami, Dąbrówką Starzeńską.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie starych grądów i łęgów z obfitością dziupli.
Działania lokalne: inwentaryzacja miejsc gniazdowania i ich ochrona.

Gąsiorek Lanius collurio
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 300 - 500 par.
Cechy rozpoznawcze: ptak nieco większy od wróbla. Grzbiet i skrzydła rdzawo-
brązowe. Pierś i brzuch biało-różowe. Głowa niebieskawa z czarną pręgą od
dzioba za tył głowy. Samica brązowa z łuskowaną piersią. Górna część dzioba
zagięta do dołu.
Środowisko: zamieszkuje tereny otwarte o dużym nasłonecznieniu z licznymi
krzewami, brzegi lasów i zbiorników wodnych, skupienia krzewów głogu i tarniny,
zadrzewienia śródpolne (ich obrzeża). Lęgowe ptaki stwierdzono w pobliżu
wszystkich miejscowości ostoi, rozmieszczenie na terenie ostoi równomierne.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie ekstensywnego krajobrazu rolniczego.
Działania wspomagające: programy rolno-środowiskowe.
Działania lokalne: inwentaryzacja miejsc gniazdowania i ich ochrona.

Dzięcioł trójpalczasty Picoides tridactylus
Status - gatunek lęgowy, liczebność: 20 - 30 par.
Cechy rozpoznawcze: czarno-biały dzięcioł z przewagą barwy czarnej. Na czole
złoto-żółta plama. Trzy palce - dwa skierowane do przodu, jeden do tyłu.
Gniazdo - dziuplę wykuwa w świerku lub jodle.
Gatunek osiadły.
Środowisko: obserwowany w starodrzewach jodłowych w miejscach z dużą ilością
martwych i powalonych drzew. Tereny leśne podmokłe, z dominacją jodły.
Obserwowany w okolicy Cisowej, Kalwarii Pacławskiej, Leszczyn.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie w lesie martwych i obumierających drzew.
Działania lokalne: inwentaryzacja miejsc gniazdowania i ich ochrona.

Dzięcioł białoszyi Dendrocopos syriacus
Status - gatunek lęgowy, liczebność 5 - 10 par.
Cechy rozpoznawcze: bardzo podobny do dzięcioła dużego (czarno-biały), brak
czarnego paska na policzku, biegnącego od czerwonej plamki na potylicy i
łączącego się z paskiem od dzioba. Gatunek osiadły.
Środowisko: zamieszkuje obrzeża terenów leśnych w pobliżu rzek, stare aleje
drzew, parki podworskie, ogrody wiejskie z dużą ilością starych, gęsto
rosnących drzew owocowych. Widywany w Huwnikach, Prałkowcach (lęg) i Dąbrówce
Starzeńskiej.
Ochrona: wymagany sposób ochrony i gospodarowania (gniazdowisko, żerowisko):
zachowanie ekstensywnego krajobrazu rolniczego.
Działania lokalne: inwentaryzacja miejsc gniazdowania i ich ochrona.



Wynik ustanowienia obszarów ochronnych

1. Konieczność sporządzenia w ciągu pięciu lat od utworzenia Planów Ochronnych
(20 letni okres obowiązywania wraz z koniecznością prowadzenia stałego
monitoringu) – Nieokreślona źródła finansowania – budżet ministerstwa
środowiska i specjalne fundusze celowe.
Za wykonanie planów odpowiadać będzie sprawujący nadzór nad obszarami ochrony
tj.
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych.

2. Konieczność oceny wszystkich inwestycji nie wynikających z Planów Ochronnych
pod kontem wpływu na Obszary Ochronne.
Zgodę na realizację inwestycji wydaje wojewoda, koszt ekspertyz ponosi inwestor.
Może to spowodować utrudnienia w realizacji niektórych inwestycji np. zalew w
Malawie.
W zasadzie biorąc pod uwagę możliwości rozwojowe Gminy nie będzie to miało
zasadniczego wpływu na rozwój.

3. Konieczność uwzględnienia Planów Ochrony i przedmiotu ochrony obszarów przy
nowych Planach Urządzenia Lasu, Miejscowych Planach Zagospodarowania
Przestrzennego.

4. Mogą być problemy z ewentualną regulacją Stupnicy.

5. Gospodarka leśna – nie będzie tu zasadniczych zmian – może co najwyżej jeden
czy dwa małe rezerwaty przyrody i ewentualnie kilka ostoi orlika krzykliwego,
puchacza…

6. Rolnictwo – możliwość realizacji wielu programów rolno - środowiskowych
- indywidualni rolnicy zyskają możliwość uzyskania znacznych dopłat.
Np. utrzymanie łąk ekstensywnych – koszenie późniejszym terminie, zaprzestanie
orki, utrzymanie muraw kserotermicznych, możliwość uzyskania dofinansowania do
rekultywacji gruntów, możliwości uzyskania środków na przebudowę drzewostanów i
zalesianie.
Tu są zasadnicze korzyści z programu Natura 2000

7. Nowe źródła finansowania:
- Fundusz Life do 50 % zwrotu kosztów (w niektórych przypadkach nawet 75% - dla
ochrony gatunków i siedlisk priorytetowych) projektów mających na celu ochronę
gatunków i siedlisk o znaczeniu europejskim. Dla osób indywidualnych i
prawnych. Minimalny budżęt ponad 500 tys. eur. Duże przedsięwzięcia - Gmina
raczej ma małe szanse skorzystać.
Nowe możliwości korzystania z WFOŚiGW i NFOŚiGW
- ułatwienia korzystania z innych funduszy unijnych