Powtórka z "Opium"

[yanga]

Zastanawiam się, jak dzisiejsze nastolatki odbierają te wszystkie
aluzje do sytuacji w kraju. Czy na przykład rozumieją, o co chodziło
z tym farbowaniem ciuchów? Albo przerażenie Ewy, kiedy zbuntowana
klasa wyciekła jej na korytarz. Dla mnie ta książka to po prostu
mistrzostwo świata, ale pierwszy raz czytałam ją w odcinkach
w "Płomyku", na który obie z córka polowałyśmy w kiosku, i wtedy
wszystko było jasne. Tak jasne, że książka nie mogła się ukazać w
całości. Prof. Raszewski (i nie tylko on, także np. Miłosz) uznał ją
za najlepszą powieść o stanie wojennym. Ale lata lecą i ciekawi
mnie, czy dziś też to jest zrozumiałe. Czy za następnych kilka lat
trzeba będzie wydawać OwR z przypisami?

[nessie-jp]

Też się nad tym zastanawiałam. Przecież to był inny świat!

Choćby te cytryny

[emusia]

Nastolatką już nie jestem, ale od bardzo krótkiego czasu, wiec może mogę się
wypowiedzieć :) Urodziłam się w 87 roku, więc tamtego, innego świata nie
pamiętam. Czytając dawno, dawno temu po raz pierwszy "Opium" chyba niewiele
zrozumiałam z tej książki. Ogólnie, że było źle, że było ciężko, to wiedziałam,
opowieści o occie w sklepie słyszałam niejednokrotnie, więc rozumiałam o co
chodzi z cytryną, że Maciek z Piotrem zostawili jedną na czarną godzinę, rozpacz
Borejków z powodu zgubionych kartek na mięso itp. Ale wiem, że nie załapała o co
chodzi z tym ubieraniem się na czarno (myślałam, że chodzi po prostu o bunt
przeciwko niemiłej szkole), dlaczego dmuchawiec nie pracuje i (serio) co się
stało z rodzicami Kreski i Ignacem (umarli? Ale Kreska na końcu mówiła o liście
do mamy. Długo się nad tym zastanawiałam i do niczego nie doszłam). Potem długo
nie czytałam tej książki, bo wydawała mi się wyjątkowo smutna, pesymistyczna i
nudna. Przez ten czas stałam się mądrą dziewczynką, podbudowałam swoją wiedzę na
temat komunizmu w Polsce, stanu wojennego, solidarności itp, z przyjemnością
zresztą i potem przeczytałam jeszcze raz "opium". Ale jak przeczytałam! Z
wypiekami na twarzy i z podnieceniem wyłapując to czego wcześniej nie wyłapałam,
przede wszystkim dlaczego klasa Kreski ubiera się na czarno, gdzie jest Ignacy i
rodzice Kreski, że jakieś dziecko śpiewa piosenkę o wronie i wiele innych, już
teraz nie pomnę, bo znowu chwila upłynęła od ostatniego czytania "Opium", z tym
że teraz uważam to za arcydzieło Jeżycjady :) No i też za drugim razem chyba
zaskoczyło we mnie piękno miłości Kreski i Maćka i też Kreska stała się moją
ulubioną bohaterką całego cyklu.
Jednak patrząc po moich rówieśnikach oraz po młodszych ode mnie (np. towarzystwo
młodszej o 4 lata siostry), może poza kilkoma wyjątkami, to obawiam się, że oni
nawet nie wiedzą, że był komunizm o szczegółach już nawet nie wspominając.
Myślę, że mniej by zrozumieli niż ja przy pierwszym czytaniu (na
usprawiedliwienie dodam, ze miałam wtedy chyba 12 lat).

A tak w ogóle, to przywitam się ładnie, kiedyś napisałam kilka postów na tym
forum, ale potem zrobiłam się czytająca - nie pisząca. Ale chcę to zmienić :)
Mam nadzieje, że zostanę miło przyjęta.

[yanga]

Ale z cytrynami to jeszcze jest względnie jasne. Mnie chodzi o te
starannie poukrywane aluzje. Dlaczego zbiorowe wyjście klasy z
lekcji było takie groźne? Dlaczego Pieróg mówi do Ewy: "Pani wie, co
my tu za chwilę możemy mieć?" Dlaczego inżynier Piotr Ogorzałka
zamiast normalnie pracować w swoim zawodzie wozi po kraju jakieś
dziwne towary?

[dakota77]

O tych wszystkich ukrytych aluzjach mialysmy tu kiedys fajan dyskusje, jaki ona
miala tytul?
A co do inzyniera, to malo dzis takich, co w zawodzie nie pracuja, bo inne
rzeczy im sie bardziej oplacaja?

[uccello]

Tak, ten wątek warto odkurzyć
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=25788&w=31030531&v=2&s=0

[yanga]

No widzisz, właśnie tak może to być dzisiaj zrozumiane. A to
przecież nieprawda, MM wyraźnie sugeruje, że Piotr wyleciał z roboty
za konspirę i teraz zatrudnia się w różnych dziwnych miejscach, bo
ma "wilczy bilet".

[dakota77]

O, tego nie pamietalam. Musze sobie zrobic powtorke ze starszych czesci niedlugo.

[sowca]

Wypowiem się jako osoba urodzona w roku 1988, która o stanie
wojennym i kolejce po cytryny jedynie słyszała :P otóż ja kiedys w
ogóle nie rozumiałam tych wszystkich aluzji i cyztałam książkę
bardzo dosłownie. Teraz oczywiście jest zupełnie inaczej, nauczyłam
się odczytywać aluzje, ale nadal mam wrażenie, że jeszcze parę jest
ukrytych. Kiedyś był taki fajny wątek własnie o aluzjach
w "Opium..." i tam na przykład zrozumiałam sens tego dialogu: "Bo
wczoraj była niedziela..." "A co to ma wspólnego z kolorem
niebieskim?" "W sobotę ubraliśmy się na czarno"

[nessie-jp]

A wiecie co... smutno mi się zrobiło. Poczytuję wątek o aluzjach w Opium, tekst
"Zielonej WRON-y" i tak mi się przypomniało, że przecież to śpiewały wszystkie
dzieci w szkole. Nie wiadomo było, o co chodzi, tylko że śpiewać to jest fajnie.
I że jest się dorosłym, gdy się o tych wronach rozmawia, a nie dzieckiem.

I jeszcze przypomniała mi się koleżanka, zwierzająca mi się na lekcji na ucho,
że jej się nie podoba nazwisko tego pana, Wałęsa, tak nieładnie. A ja nie bardzo
wiedziałam, 7-latka, dlaczego się wałęsa i o co chodzi.

Doskonale pamiętam - jakoś to w człowieku zostaje - ten ponury, jakby wyblakły
nastrój tamtych lat: cicho, ciemno, ludzie przemykający jakoś tak bokiem,
dorośli rozmawiający półsłówkami, jakieś nagle milknące rozmowy, niezrozumiałe
żarty...

I podobnie jak osoby wypowiadające się w wątku o aluzjach

[kaliope3]

A mnie wieje dodatkowo jeszcze, bo dla mnie początek stanu wojennego
to był mój osobny koszmar-miałam 6 lat i akurat byłam w sanatorium,
oczywiście sama.Któregoś dnia przemiłe panie opiekunki zaczęły
rozmawiać o przerażających wydarzeniach.Jedna powiedziała że właśnie
wybuchła wojna i po ulicach jeżdżą czołgi. Niczego bardziej się
wtedy nie bałam jak powrotu wojny-naoglądałam się mimo młodego wieku
seriali typu "polskie drogi" i strach jaki wywoływały siedzi we mnie
do dziś. Oczyma wyobraźni widziałam już rodziców martwych na ulicy
itp.Ja ten smutek i szarość doskonale pamiętam i to niesamowite, bo
czytając Opium mam nieodmiennie wrażenie powrotu do jakiejś świetnie
sobie znanej, mocno zakorzenionej we mnie rzeczywistości.Dzieci
chyba bardzo intensywnie wszystko odbierają i na długo

[kalina.tatry]

Pisałam już w innym wątku, że "Opium..."to moja ulubiona część
Jeżycjady. Ja też pierwszy raz czytałam ją w Płomyku, byłam wtedy w
szkole podstawowej. Potem wracałam do niej wielokrotnie i wracam do
dzisiaj. Oprócz pięknego monologu wewnętrznego Kreski, tego o oczach
Maćka jak dwa alsamitne przecinki, w ogóle oprócz całego wątku tej
jej pięknej, subtelnej miłości wiele tam pięknych scen i epizodów.
Bardzo mnie wzrusza Lelujka, szczególnie scena przy kasie w operze,
gdzie dwaj rywale zachowują się wobec siebie tak rycersko i biedny
Lelujka, przegrany, wycofuje się z godnością, a Maciek mówi, że go
szanuje i podaje mu rękę. Albo nocne rozmyślania Aurelii, jej lęki,
brak Pieska. Może ta książka nie tryska wprost humorem, jak
np."Kłamczucha" czy "Szósta klepka", ale jest w niej ważne na tamte
czasy przesłanie, że są jeszcze, mimo podłych czasów, porządni
ludzie. A dyskusja światopoglądowa Gabrysi, niepoprawnej optymistki
z bratem Maćka spisującym swoją kronikę też daje nadzieję.

[ginny22]

Nie jestem wprawdzie "dzisiejszą nastolatką", tylko wczorajszą
nieco ;) Urodziłam się w dwa miesiące po zniesieniu stanu wojennego,
więc OwR czytałam nieledwie jak powieść historyczną. Realia
rozumiałam bez kłopotu, braki sklepowe, paczki, wozy milicji na
ulicach, internowania - to było jasne, bo wiedziałam, co to był stan
wojenny. Gorzej było z aluzjami, trochę trwało, zanim zrozumiałam
ubieranie sie na czarno/fioletowo/niebiesko (nie patrzyłam na daty
rozdziałów) czy nawet "miał wąsa jak elektryk" ;) Ale im byłam
starsza (pierwszy raz OwR czytałam, mając ze 12 lat), tym więcej
wyłapywałam. I wierzę, że tak samo będzie z obecnymi nastolatkami.

[yanga]

A wiecie, że o Wałęsie pisał już Słowacki? ;-) O, tutaj:

"Bo mię matka moja miła
Na słowika urodziła,
A ja wziąwszy taki głos,
Ze słowika jestem kos.

A to wszystko są nonsensa
Te moje wierszyki nowe,
Kiedy język się WAŁĘSA
I drażni zęby trzonowe."

Nigdy (nawet wtedy) nie byłam fanką Wielkiego Elektryka, ale
ostatnio pan Prezydent dokłada wszelkich starań, abym się nią stała.