Dodaj do ulubionych

Sąd Ostateczny

05.09.22, 19:04
cityhopper_scr napisał:
Zgodnie z obietnicą otwieram wątek poświęcony jednemu z najciekawszych przedstawień w sztuce chrześcijaństwa. Sąd Ostateczny – jedno z najpopularniejszych przedstawień w sztuce chrześcijańskiej. Podam skrót opisu ze 'Słownika terminologicznego sztuk pięknych', Warszawa 2003 oraz kilka dalszych informacji. Pierwotnie w sztuce wczesnochrześcijańskiej czysto symboliczne, przedstawiające tronującego Chrystusa oddzielającego owce od kozłów. Znany nam obecnie schemat ikonograficzny wykształcił się w VII-IX w. W jego skład wchodzą następujące przedstawienia: 1) Chrystus tronujący lub siedzący na łuku tęczy i opierający stopu na kuli świata, często w mandorli, obnażony do pasa (od góry oczywiście), pokazujący ranę, niekiedy z krzyżem w ręce oraz lilia i mieczem przy ustach, 2) 12 apostołów lub 24 starców Apokalipsy zasiadających wokół Chrystusa, 3) orędownicy – Maria i Jan Ewangelista lub Jan Chrzciciel – w pozach modlitewnych, po bokach Chrystusa, 4) anioły z narzędziami męki Chrystusa i dmące w trący na koniec świata, 5) zmartwychwstający ludzie wychodzący z grobów, 6) Archanioł Michał z wagą, 7) raj, niekiedy pokazywany jako Niebiańskie Jeruzalem, ku któremu prowadzeni są zbawieni, 8) Łono Abrahama, z przedstawionymi na nim postaciami zbawionych, najczęściej praojców – Abrahama, Jakuba i Izaaka, 9) paszcza piekielna, ku której diabły popychają potępionych. 10) wyobrażenia mąk piekielnych, 11) psychomachia – walka aniołów z diabłami o dusze ludzkie. W sztuce chrześcijańskiego wschodu zachowały się wczesnochrześcijańskie elementy przedstawienia, takie jak: 1) anioły zwijające rolkę nieba, 2) spotkanie Marii z Chrystusem i uczta zbawionych, 3) Adam i Ewa klęczący u stóp Chrystusa, 4) Etimasia – wyobrażenie tronu przygotowanego dla Sędziego, 5) Ręka Boga trzymająca wagę w przedstawieniu ważenia dusz, 6) Maria z dobrym łotrem adorowana przez anioły, ukazana w raju, którego bramy strzeże cherubin lub serafin, 7) rzeka ognia na osi kompozycji, z postaciami zbawionych i aniołów przebijających grzeszników mieczami. W sztuce protestanckiej prezentowany jest model zachodni, bez orędowników. Do okresu renesansu Sąd Ostateczny prezentowany był na zachodniej ścianie świątyni. Taki też model obowiązuje przeważnie w sztuce chrześcijańskiego wschodu. Jak widać z opisów nie jest to ilustracja sceny z Biblii, lecz przedstawienie zawierające między innymi sceny lub postacie biblijne. Stąd nieobecność Sądu Ostatecznego w wątkach 'biblijnych'
na FF Świątynie i Nekropolie. W sztuce chrześcijańskiego wschodu dominują przedstawienia malarskie, na zachodzie jest to także popularny motyw rzeźb i witraży. Temat popularny, ale podziałów nie proponuję, bo trudno byłoby wybrać, według jakich kryteriów dzielić wątek. Proponuje natomiast, by doklejać do danego posta wszystkie kolejne, które dotyczą tego samego obiektu.

Archiwum starych edycji wątku w Chmurze jest tutaj:
drive.google.com/file/d/1skWz9Nwj2UE-CQn4MiH5Y9Ihz8-xTfxN/view?usp=sharing
Obserwuj wątek

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka