andrze_n
19.04.05, 21:33
wywiad z kard. Ratzingerem jakiego udzieli Katolickiej Agencji Informacyjnej
w lipcu 2004 r.
(wycinki)
KAI: W swoim wystąpieniu w parlamencie włoskim, które wywołało ogromną
sensację, Eminencja powiedział, że dziś Europa przypomina nieco Cesarstwo
Rzymskie u jego schyłku.... Co na to wskazuje?*
Kard. J. R.: Oczywiście są też znaczne różnice pomiędzy Europą dziś, a
okresem końca Cesarstwa Rzymskiego. Przyjrzyjmy się jednak pewnym analogiom.
Oto z jednej strony obserwujemy dziś (tak jak w schyłkowym okresie Cesarstwa)
wielką falę imigracji. Zmienia to strukturę ludnościową Europy, i to nie
tylko strukturę społeczną, ale przede wszystkim ideową i duchową. Z drugiej
strony dostrzegamy dość znaczne zmęczenie Europejczyków. Na Zachodzie zdają
się oni obawiać przyszłości lub brakuje im woli.
Nie chcemy, by dialog był tylko czczym gadaniem, wzajemnym potwierdzaniem
swoich racji lub upewnianiem się, co do słuszności własnych poglądów. Jeśli
przyjrzymy się klasycznemu wzorcowi dialogu u Platona, czy też np. rozmowie
Jezusa z Samarytanką, z faryzeuszami czy z rabinami, zobaczymy, że dialog
jest drogą poszukiwania prawdy. Nie jest on zatem zamykaniem się w sobie, gdy
każdy powtarza własne słowa, co najwyżej starając się przy tym zachować
uprzejmość i szacunek wobec drugiej strony. Dialog to droga do prawdy. Taki
jest jego podstawowy cel i uzasadnienie.
dla znacznej części ludzi, także dla niektórych ludzi Kościoła, nowym urzędem
nauczycielskim stają się środki przekazu. To one decydują o duchu czasów; my
zaś będziemy musieli iść zgodnie z tym duchem, czyli za tymi wskazaniami.
Powiedziałbym, że ogólnie rzecz biorąc chrześcijaństwo nie jest jakimś tylko
masowym prądem, ale wspólną drogą, która musimy podążać także pod prąd.
Chrześcijaństwo od samego początku chciało przemawiać głosem rozumu i - by
tak rzec - zmuszać rozum do pracy, przywrócić go jemu samemu, obdarzając
słaby rozum wewnętrzną siłą. Jestem przekonany, że podstawową funkcją wiary
jest wzbogacanie rozumu pewną nową siłą, która pozwala dostrzegać to, co on
sam przeczuwa
Nie powinniśmy myśleć, że chrześcijaństwo w najbliższej przyszłości stanie
się znowu masowym ruchem i powróci taka sytuacja jak w Średniowieczu. Nie
można się tego spodziewać w obecnych warunkach, ale przyznajmy też, że
masowość nigdy nie była największą wartością chrześcijaństwa. Lenin nauczył
nas, że dla przyszłości decydujące znaczenie mają silne mniejszości, mające
coś do powiedzenia i dające coś społeczeństwu [śmiech].
kiedy Kościół zostaje sprowadzony do prześladowanej mniejszości, objawia się
w nim ogromna siła. Wydaje się więc, że obawa, iż nie jesteśmy dostatecznie
widoczni, nie ma uzasadnienia. Kościół, ze swoją wewnętrzną siłą, przede
wszystkim w swojej powszechności i globalności, jest zjawiskiem, którego nie
da się pominąć.
Czy wiara we współczesnym Kościele jest dostatecznie żywa?*
Miejmy nadzieję! Ponieważ wiara jest siłą żywotną i duszą Kościoła. Czymże
bowiem jesteśmy bez wiary? Wielką firmą? Agencją społeczną?
Przed 1989 rokiem wielkim wyzwaniem było upolitycznienie Kościoła,
przekształcanie wiary w ideologię postępu, która pojmowana była jako
narzędzie wyzwolenia politycznego. Była to pewna utopia polityczna,
inspirowana marksizmem. Wraz z wygaśnięciem tych obietnic - nowego, bardziej
ludzkiego świata, itd., który jakoby miał powstać w wyniku nieustannej
rewolucji - sytuacja nieco się zmieniła. Ale nadal istnieje silna pokusa
przekształcenia Kościoła w utopijny ruch, służący - jak to się mówi -
przyszłości Królestwa interpretowanego w sensie politycznym
w sferze nadużyć seksualnych księży, przypisanie ich naszej kongregacji
wynika z przekonania, że moralność i wiara muszą być ze sobą ściśle
powiązane. A szerzenie się zła - którego nie należy wyolbrzymiać, ale które
istnieje i to, niestety, w zbyt wielkim stopniu - wynika także ze słabości
wiary. Sprawy te są wyrazem słabości wiary.
Rozmawiali: Marek Lehnert, Bogumił Łoziński, Marcin Przeciszewski (KAI)
