Gość: eres
IP: *.szczecin.cvx.ppp.tpnet.pl
20.08.03, 22:20
Oto co pisze o Rumkowskim historyk prof. Marian Fuks: >>[...]
Getto „Rumkowskiego” jednak przetrwało najdłużej, co pozwoliło, jak już
wspomnieliśmy, pewnej liczbie Żydów uciec i ukryć się. Rumkowski w niemal
więziennych warunkach getta, sam okrutnie traktowany przez hitlerowców
(pobity przez gestapowców leczył się przez sześć tygodni w szpitalu), starał
się wszelkimi możliwymi sposobami utrzymać ład, nawet przy pomocy owych
wyszydzonych „policjantów”, usiłował, dając siłę roboczą dla okupanta,
ratować swoich podopiecznych. Że się mylił, co do swoich rachub, to inna
sprawa. Mylił się nie on jeden. Zginął podczas likwidacji getta wraz z całą
ludnością. Z jego inicjatywy powstało jednak Archiwum Getta Łódzkiego i
unikalna, posiadająca bezcenne informacje o wartości historycznej, ‘Kronika
getta Łódzkiego’. prowadzona przez zespół naukowców i publicystów
zatrudnionych w archiwum, którym dał pełnomocnictwo do zbierania wszelkich
materiałów.
Gdy front zbliżył się do Wisły, hitlerowcy zorganizowali (między 2 a 30
sierpnia) największe transporty do Oświęcimia, wsyłąjąc na zagładę ponad 60
tys. osób. Pozostawili 830 robotników w celu uporządkowania opuszczonych
przez Żydów terenów i pomieszczeń i ich właśnie uratowałą ofenzywa Armii
Radzieckiej. Nieliczni Żydzi łódzcy doczekali się oswobodzenia w Oświęcimiu,
inni przetrwali, pracując w zakładach zbrojeniowych w Rzeszy. Dla małej grupy
polityka opóźnienia likwidacji getta prowadzona przez Rumkowskiego okazała
się zbawienna.
Problem łódzkiego „przewodniczącego Starszeństwa Żydów”, Chaima Rumkowskiego,
nie znalazł dotychczas obiektywnego, bez emocji i uprzedzeń, naświetlenia<<.
Jeszcze fragment przemówienia, z jakim Rumkowski wystąpił do ludności getta,
kiedy to w dniu 4.91942 r. Niemcy zażądali od niego dostarczenia
na „przesiedlenie” do obozu zagłady 20 tys. mieszkańców getta, przede
wszystkim dzieci i starców (wg artykułu Rafaela F. Scharfa „Rola Rumkowskiego
w getcie łódzkim”): „Na getto spadł ogromny smutek. Żądają od nas, byśmy
oddali, co mamy najdroższego: dzieci i ludzi starych. Ja nie miałem tego
szczęścia, aby mieć własne dzieci, dlatego poświęciłem najlepsze lata mego
życia dzieciom cudzym. Nigdy nie przypuszczałem, że to moje ręce będą
składały taką ofiarę na ołtarzu. Przypadło mi w losie, że muszę dziś
wyciągnąć do was ramiona i błagać: bracia i siostry, ojcowie i matki –
wydajcie mi swoje dzieci... (tłumem wstrząsa ogromny szloch).”
