Plato

[madcio]

Nie, nie chodzi o Platona, tylko o jedną z proponowanych przez ESA w połowie
przyszłej dekady misji. Spośród tych propozycji zostaną wybrane dwa do
realizacji i wystrzelenia około 2017 roku.
www.esa.int/esaCP/SEM1IQAMS7F_index_0.html
Z tej listy Plato natychmiast zwrócił moją uwagę (choć Laplace też brzmi
ciekawie - najwyższy czas wrócić, a JUNO jest misją wysoce specjalistyczną i
na zbyt wiele szary człowiek nie może liczyć, niestety).

W największym skrócie, ma być to CoRoT 2.0 - misja do długotrwałej obserwacji
gwiazd w kosmosie, bardzo dokładnie rejestrując ich jasność. Jeśli z naszego
punktu widzenia planeta przesłoni gwiazdę, jej jasność nieznacznie spadnie.
Najbardziej, oczywiście, interesującą sprawą jest, jakie planety będzie można
wyślipić. Czułość Plato ma być znacznie większa, niż CoRoTa (superziemie
blisko swoich słońc) czy Keplera (planeta masy Ziemi w podobnej odległości pod
słońcem takim jak nasze). Propozycja obejmuje dwie koncepcje obserwacji - w
jednym wariancie sto "miniteleskopów" na jednej podstawce, w drugim trzy
większe teleskopy patrzące w różne strony.

Uogólniając, Plato teoretycznie jest w stanie wykryć planety krążące wokół
bardzo, bardzo słabych (czyli albo odległych, albo mało masywnych, albo i to i
to) gwiazd (w sumie z 400tys naraz) plus ok 100 tys jaśniejszych gwiazd, gdzie
będzie w stanie wykryć znacznie mniejsze planety, niż wymienione poprzednio
misje. Wytrzeszcz gałów w jedno i to samo miejsce będzie przeprowadzony przez
4-5 lat.

Jedną z ważniejszych cech jest skupienie się na gwiazdach, które będzie
łatwiej badać za pomocą innych środków po wstępnej detekcji planet przez
Plato. Dzięki temu możliwa będzie nie tylko statystyczna obróbka zdobytych
danych, ale i wszelkie inne badania planetarne, od detekcji składu atmosfery
(JWST? inny, specjalistyczny teleskop?) aż po bezpośrednie obrazowanie planety.

To wszystko, oczywiście, jeśli misja zostanie zaakceptowana. :> Ostateczna
selekcja ma być bodajże w 2009.

Więcej informacji:
Propozycja: www.lesia.obspm.fr/~catala/plato_web_files/plato_submitted.pdf
Komentarz: www.centauri-dreams.org/?p=1534

[Gość: AI]

To naprawdę fajne propozycje. Zaczynam się zastanawiać czy ktoś już sformułował
w astronomii jakieś prawo Moora w stylu "Co dziesięć lat, dokładność obserwacji
zwiększa się 10 razy". Wygląda na to że lepsza elektronika pozwoli nam jeszcze
wyciągnąć bardzo dużo informacji z tego co możemy zaobserwować nie oddalając się
za bardzo od Ziemi.

[petrucchio]

Gość portalu: AI napisał(a):

> To naprawdę fajne propozycje. Zaczynam się zastanawiać czy ktoś już >
sformułował w astronomii jakieś prawo Moora w stylu "Co dziesięć
> lat, dokładność obserwacji zwiększa się 10 razy".

Fajnie by było. Za kilkadziesiąt lat dowiemy się sporo o obcych cywilizacjach,
czytając przez teleskop ich gazety :)

[Gość: AI]

No cóż. Zgodnie z prawem Moora i tak do tego czasu nas nie będzie, bo sztuczne
inteligencje będą od nas miliardy razy mądrzejsze :P

[madcio]

> Fajnie by było. Za kilkadziesiąt lat dowiemy się sporo o obcych
> cywilizacjach, czytając przez teleskop ich gazety :)
Tak dobrze nie będzie, obawiam się.

Ale przywoity interferometr o sporej bazie pozwoli rozróżnić kształty
największych kontynentów planet krążących wokół co bliższych gwiazd.

Jest to możliwe, gdyż dobrze zrobiony układ kilku teleskopów o bazie x będzie
działać tak, jak jeden gigantyczny teleskop o rozmiarze x. Wymaga jednak to
ogromnej precyzji położenia względem siebie teleskopów wchodzących w skład
interferometra.

Kiedy takie zabawki? Bo ja wiem, po 2050, a i to optymistycznie patrząc. :(

Misje typu TPF (wstrzymana na czas nieokreślony) czy Darwin mają być pierwszymi,
nieśmiałymi krokami na tej drodze, o rozdzielczości dostatecznej do zobaczenia
planet pozasłonecznych jako "punkty".

[Gość: AI]

Kształt kontynentów mnie niespecjalnie interesuje, ale ciekaw jestem kiedy
będziemy w stanie nałapać wystarczająco dużo światła od takiej planety żeby
zrobić jej analizę widmową.

Skład chemiczny obcych atmosfer może być najważniejszym odkryciem najbliższych
lat - bo to chyba najbardziej prawdopodobny sposób wykrycia życia poza naszym
układem, jeśli jest jakieś w okolicy.

[madcio]

> kiedy będziemy w stanie nałapać wystarczająco dużo światła od
> takiej planety żeby zrobić jej analizę widmową.
To JUŻ zostało dokonane. Oczywiście, w stosunku do gorących jowiszy. :)

Pogoda -
www.nasa.gov/centers/ames/research/2007/exoplanetweather_prt.htm
Niektóre informacje o składzie chemicznym:
Sód (jedno z pierwszych) -
www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=191
Wodór - uanews.org/node/13010
Para wodna - www.centauri-dreams.org/?p=1345

Jak widać, dokonano tego metodami pośrednimi, a ty chcesz mieć bezpośrednio
światło odbite od planety, na co niestety poczekasz. Na szczęście są sposoby na
to nie mające nic wspólnego z interferometrią, np. koronograf. Przykład
proponowanej misji wykorzystujacej koronograf:
en.wikipedia.org/wiki/New_Worlds_Mission
Tak czy owak, tylko interferometria obiecuje, że kiedyś zobaczymy kontynenty (no
i ogromną kupę innych, równie ciekawych rzeczy na temat planet i gwiazd).