slezan
11.01.04, 18:21
Do moich rąk trafiła interesująca książka Jerzego Bartkowskiego z
Uniwersytetu Warszawskiego. To prawdziwa kopalnia informacji o regionach.
Jest tam ciekawe porównanie subregionu Śląska Cieszyńskiego z sąsiednią
Galicją (auot nie stosuje pojęcia Małopolska, dowodząc więszego znaczenia
granicy między Galicją a Kongresówką). Autor pisze:
"Śląsk Cieszyński wyraźnie zaznacza swoja odrębność wobec ssiadujących z
nimobszarów galicji, zarówno w przeszłości jak i obecnie.Jest to region
wyraźnie wyróżniający się od Galicji pod względem poziomu wykształcenia,
aktywności społecznej i gospodarczej jego mieszkańców. Był i jest to region o
wyższym wykształceniu ludności, o wyższym poziomie życia, szerszym rozwoju
życia społecznego i większej przedsiębiorczości mieszkańców. Badania terenowe
wskazują nie tylko na poczucie odrębności, ale i na aktywną transmisję w
rodzinie. Wyróżniają się po tym względem okolice Cieszyna w porównaniu z
obszarem Bielska, gdzie nastąpiła w 1945 r. wymian ludności, a po 1970 r.
wystąpił znaczący napływ ludności do rozbudowywanego przemysłu.
Ludność Śląska Cieszyńśkiego jest lepiej wykształcona od mieszkańców
sąsiedniej GAlicji. U progu niepodległosci byl to region o wyższym
wykształceniu mieszkańców, w którym praktycznie nie było anlfabeztyzmu,
większość gmin była wyposażona w szkoły i biblioteki. Różnice poziomu
wykształcenia trwały w okresie międzywojennym i utrzymują się współcześnie.
Wyposażenie mieszkań na Śląsku Cieszyńskim jest bogatsze niż w GAlicji. W
ltah 30. domy wmiastachregionu były przeważnie murowane, podczas gdy w
Galicji - tylko połowa. Miezkania na tym terenie współcześnie mają lepsze
wyposażenie w urzdzeni sanitarne. W gminach regionu jest więcej stowarzyszeń,
a silny amatorski ruch artystyczny wskazuje na przywiązanie do tradycji.
Zarządy gmin wykazują większa sprawność".
Autor odnotowuje, że Ślask Cieszyńskijest pod wymienionymi względami znacznie
bliższy pruskiej części Górnego Śląska. Są jednak punkty, w których to
Galicja ma więcej wspólnego z prusokami. To wysoka religijność oraz
zachowania polityczne - cysaroki w większym stopniu popierają SLD.