Tragedia w Stadtgarten

19.03.13, 09:42
Zblizou se 94 rocznica najwiekszej jednorazowej tragedii historii Gleiwitz, czyli Tragedia w Stadtgarten, kero sie wydarzyla 24.03.1919 roku.


DLO PRZYPOMNIENIA!
"To jedna z największych tragedii w historii miasta. Owiana jednak
mgłą
tajemnicy, bo samych okolicznościach i winowajcach niewiele wiadomo.


- Winni tego co się stało muszą ponieść karę - grzmiał dziennik "Der
Oberchlesische Wanderer" w wydaniu z 25 marca 1919, w dzień po
dramatycznych
wydarzeniach z sali Stadtgarten. Ogień wybuchł na scenie podczas
przedstawienia wystawianego przez Katolickę Misję Dworcową. Widzami
spektaklu
były głównie dzieci, kilkuletnie i kilkunastoletnie. Zginęły nie
tyle wskutek
ognia i dymu, ile zostały stratowane bądź uduszone, gdy w panice
szukały
wyjścia z trawionego ogniem pomieszczenia.

- Wspomniana sala znajdowała się na Placu Mickiewicza naprzeciw
Szkoły
Muzycznej - wyjaśnia Bogusław Małusecki, kierownik Archiwum
Państwowego w
Gliwicach. Na temat wydarzeń z marca 1919 roku przetrwało niewiele
materiałów.
Jednym ze śladów tamtej tragedii są publikacje w gazecie "Der
Oberschlesische
Wanderer" oraz czasopiśmie "Oberschlesien in Bild". Obydwie w są
napisane
języku niemieckim. Periodyki znajdują się w gliwickim Archiwum
Państwowym.
Tyle tylko, że na tej podstawie trudno byłoby ustalić precyzyjnie
fakty
poprzedzające zdarzenia z feralnego dnia sprzed 86 lat. W archiwach
muzealnych nie ma na ten temat niczego. - Niestety nie dysponujemy
żadną
dokumentacją z tego okresu - mówi Bogusław Tracz z Muzeum Miejskiego
w
Gliwicach. Co zatem można ustalić?

Panika w kinie

Sala Stadtgarten była wypełniona po brzegi. Na widowni przebywało
około 80
dzieci. Było zatem tłoczno. Z relacji świadków cytowanych przez obie
gazety,
frekwencja była mocno zawyżona. Dzieci oglądały sztukę "Święta
Jadwiga
patronka Śląska" przygotowaną przez Katolicką Misję Dworcową. Ogień
wybuchł
nagle. Prawdopodobnie od żarówki lampy zapaliła się kotara. Tak
przynajmniej
bzrmi jedna z oficjalnych, przyjętych później wersji. Ogień
rozprzestrzeniał
się błyskawicznie. Spanikowane dzieciaki próbowały uciekać, nie
reagując na
nawoływania aktorów, próbujących je uspokajać. Najpewniej jednak i
tak ich
wskazówki na niewiele by się zdały. Ale to nie ogień i dym stały się
katami
młodego życia. Dzieci instynktownie szukały wyjścia. Drzwi
wyjściowe,
prowadzące na ulicę Górnych Wałów były zamknięte. Prawdopodobnie
zamknęli je
sami organizatorzy, którzy nie chcieli wpuszczać na przedstawienie
większej
ilości osób. W ten sposób dzieci utknęły w potrzasku. Powrót byłby
równoznaczny ze śmiercią w płomieniach. Do wyjścia na zewnątrz
prowadziły
schody. Dzieci tratowały się nazwajem, przewracały się, wpadały na
siebie.
Wiele z nich zmarło w wyniku uduszenia. Około 20 z nich zostało
ciężko
rannych. Nie odzyskawszy przytomności, gros z nich zmarło po kilku
dniach.

Nie znaleziono winnych
Strażacy byli bezsilni wobec szalejącego żywiołu. Mimo starań, nie
potrafili
opanować ognia. Mieszkańcy okolicznych kamienic próbowali ratować
zamknięte w
kinie dzieci, ale ich wysiłki okazały się być bezskuteczne. Jako
pierwszy
nadbiegł dozorca, Franz Piechutta, który wyciągał zatrute dymem
dzieci. W
sprawie pożaru wszczęto śledztwo. Ustalono, że budynek nie spełniał
ówszesnych norm przeciwpożarowych, nie było tam też nadzoru
strażackiego. W
dostępnych źródłach nie ma wzmianki, czy ktoś został w tej sprawie
osądzony.
Najpewniej winnych pociągnięto do odpowiedzialności, tyle że nie
wiadomo, kto
został wysłany na ławę oskarżonych. Na Cmentarzu Lipowym w Gliwicach
znajduje
się pomnik autorstwa Paula Ondruscha upamiętniający wydarzenia z 24
marca
1919 roku. Pierwotnie widniał na nim napis "Lasset die Kindlein zu
mir
kommen". (Przybywajcie do mnie dzieci). Po wojnie zdjęto z niego
niemieckie napisy."
www.gliwiczanie.edl.pl/phpBB2/viewtopic.php?t=210&start=0
    • ballest Re: Tragedia w Stadtgarten 24.03.13, 13:56
      Dzisiej jest wlasnie ta rocznica
      • ballest Re: Tragedia w Stadtgarten 24.03.13, 20:57
        https://schlesien.nwgw.de/foto/albums/userpics/1Stadtgarten2.jpeg

        A TO JEST POMNIK OFIAR NA CMENTARZU LIPOWYM
Pełna wersja