Aleksandar

[pluskat]

witam!

Jak odmieniac imie ALEKSANDAR?
Jak Aleksander? Czy to ostatnie "a" wypada, czy zostaje?

Bede wdzieczna za pomoc.

Aleksandara/ Aleksandra - ?

[dar61]

{Pluskat}, witając nowomodnie acz natrętnie:

...witam...
Aleksandera?/ Aleksandra?

Są dwie tu szkoły, jak pisał o tym ongi Doroszewski.
Jedna życzy sobie klasycznie polskiego gubienia w końcówce, w przypadkach zależnych, co drugiej samogłoski licząc od końca:
podnóżek - podnóżka;
sweter - swetra;
Aleksander - Aleksandra.
Przykład ten dotyczy i rdzennie słowiańskich nazw, i rzeczowników oraz imion niesłowiaańskich, ale wrośniętych w tradycję językową polską.

Druga szkoła podkreśla nieznajomość jakiegoś nowego, nieznanego bliżej słowa, rzeczownika, personaliów - woląca pozostawienia tematu w postaci niezmienionej, co daje pono czytelniejszą postać takiego rzeczownika też poza mianownikiem.

Przyznam, że szerzy się ta druga i panoszy, każąc natrętnie tym wzorcem traktować też wrośnięte w tradycje gubienia [osłabiania] co drugiego jera słowa słowiańskie.
Nie zapomnę, jak skoczek narciarski Skupień, o niewątpliwie słowiańskim nazwisku, kazał się był fleksjonować jako Skupienia. Kazał i upierał.

Może pytanie {Pluskaty} wygenerowała tradycja odmiany przez przypadki takich imion alaksandrapodobnych, tradycja zachowująca owe "a" w miejscu i postaci niezmiennej - stosowana od wieków za naszą wschodnią granicą państwa, a może i w enkalwach Białorusinów i Ukraińców w Polsce.

Jak dla mnie w polszczyźnie to słowo "Ale[a]ksandar" powinno być klasycznie odmieniane wg wzorca 1., ale zapewne w gronie osób z pasa wschodniej Polski i po "Acji Wisła" mogą być preferowane wzorce 2.

Polska [do]wolność.
Żegnam ;-)

---

Inna rzecz, że jeśli to imię prowieniencji np. białoruskiej, to czy nie brzmi [wymowa, nie zapis] ono "Alaksandar"?

poprawiny

[dar61]

jest:
...pozostawienia tematu w postaci niezmienionej...
lepiej:
"...pozostawienia słowa w postaci niezmienionej, z dodaniem końcówki..."

...w enkalwach... - "...w enklawach..."
...niesłowiaańskich... - "...niesłowiańskich...".

czy "a" ruchome?

[phlora]

A nie jest tak, że w polskim jest "e" ruchome, nie "a"? Więc byłby Aleksander/ Aleksandra, ale Aleksandar/Aleksandara.
BarEk/ w barku ---> e ruchome
ale
barAk/ w baraku i barOk/ w baroku ---> "a" i " o" zostaje.
Chyba nie chciałeś powiedzieć, że można mówić "w barku" mając na myśli zarówno barek, jak i barak oraz barok, prawda?

[pluskat]

Witam o poranku :)
Bardzo dziekuje za odpowiedzi.
Gwoli wyjasnienia: chodzi o bosniackiego pisarza Aleksandara/ Aleksandra Hemona, piszacego po angielsku.

Wymowa lokalna, pisownia globalna

[dar61]

Doroszewski w swych dość dawnych poradach doradzał, żeby zerknąć w zasady [spytać u źródła - ambasada?] stosowane w kraju nosiciela danego miana - albo spytać go osobiście, jak sobie życzy*.
Będzie heca, jeśli ów pisarz, choć pono Słowianin, będzie wolał stosowania zasady aglosaskiego niefleksjonowania...

Przypomina mi się tu opowieść o pewnym piłkarzu Polaku, nosicielu germańskiego typowego nazwiska, który po przeniesieniu się za chlebem za granicę - grał w drużynie niemieckiej - nakazał Niemcom wymawiać swe nazwisko z polska, dla podkreślenia jego narodowości.
W Polsce jego nazwisko wymawiano z niemiecka. Iny Polak, po emigracji jego rodziny tamże gdzie pierwszy odciął się od korzeni fonetycznych...
Polska to ciekawa kraj.
Papugą lubi być.

Doroszewski podkreślał, że zapis nazwiska, imienia to jego [nazwiska, i.] signum, nie wolno tego zmieniać**. Ale wymawiania go na modłę lokalną nie powstrzymywał.
Bo to niepowstrzymalne.
[nie dla Polaka :-)...]

---

*/ życzenia nosiciela nazwiska/ imienia, by wymawaiać je niewłaściwie dla danego języka nie uwzględniam, bo to kaprysy dziwaków typu L.Sław*ja Głodzia, każącego się "Głódziować";

**/ transkrypcję na cyrylicę i odwrotnie, już o chińskim etc. nie wspominając, Doroszewski zwalniał od wszelkich zakazów - bo widział, że i tam, dla wstrzymania nieporozumień w źródłach poważnych, naukowych i bibliotecznych, zapisuje się takie osobliwości i w wersji oryginalnej.

No, to chyba byłoby tyle dla zaczynu ciekawej dyskusji, jakże charakterystycznej dla tego rozgadanego i wywracającego na nice forum dyskusyjnego.
Zerknę za tydzień, czy zaczyn da zakalec, czy uniesie nad poziomy.

Dar61

[dar61]

Nie chciałem wielu rzeczy powiedzieć, a i nie chciałem się po "doroszewsku" też i rozgadać, choć to trochę mi nie wyszło.
Opowieść o jerach jest pierwotniejsza od zasady "e" ruchomego, więc taką i podsunąłem w odsyłaczu.

Streszczona odpowiedź brzmiałaby - "można i tak, i tak".
Ale byłaby ona antyporadą, w czym nie chcę kopiować niektórych forumian [to nie do {Phlory} wytyk - bo skrócone poradnictwo kwitnące i przeważające tu w forum jest dla niektórych zaletą, dla innych wadą forum].
Jeśli {Phlora} miałaby i czas, i chęć, proszę coś dopisać wątkozakładźcy o "e"-zasadzie, bo ja muszę od kilku godzin być już w innym miejscu i kilka dni mnie nie będzie w e-strefie.
:-)

[randybvain]

Jeśli w rodowitym języku właściciela tego imienia w dopełniaczu to a znika, to można mówić Aleksandra. Jeśli nie ma dopełniacza, albo jest tam a zachowane, to Aleksandara.